장음표시 사용
11쪽
BiIrgUt Petita verba poSsunt explicari: Recte cum Barthio Marhlandus interpretatus est con Plin. h. n X. de chirun- diues rati Aegypti Ueracleotico ostio molem continuatione nidorum evaganti Nilo uexpugnabilem opponunt stadi fere unius Spatio, quod humano opere perfici non posset. In eiusdem eclogae versura I. Mulierus l. l. p. 3o annum' de vino vult accipi quasi vinum adportavisset classis illa Alexandrina Annum pro annona sane dixit poeta, Sed frumentum intellegi vult, L. Luc. III o. sit nec non Theb. IV lo. Induetus autem est in errorem vir doctus eo quod . d. ex illis navibus Mareotica vina libati dicuntur. Atque ne villae Tiburtinae versus a quidem adhue recte mihi videtur esse explicatus. Intellexerunt enim quod sciam omnes Lucrinas domus de villis prope lacum Lucrinum sitis. Cui sententiae novissime adstipulatus est Mulierus l. l. p. 6. Quam ne accipiam duabus causis impedior Primum enim si in ceteris quae hic numerantur locis numen vel conditor oppidi voeatur, cur in uno adiectivum adponitur Deinde
cetera quae commemorantur oppida circa Lati uni sita sunt cur unum e Campania adsciscitur, quasi non sufficeret Latium Sed removentur hae ostensiones, modo recte interpretemur Lucrinae domus'. Lucrinae' enim genetivum esse statuo. Lucrina autem est Venus cf. IIII, lGO. Cuius templum ab Aenea, ut ferebatur, dedicatum Lavinii erat, cf. e. g. Strab. V 2, p.
232 Moe igitur oppidum a poeta diei mihi tersuasum est.
Nonnumquam autem in quaesita et artificiosa vel adeo stulta interpretatione acquiescere maluerunt viri docti quam lenissima mutatione traditis verbis lucem adferre, eo tantum consilio, ut haberent quae vituperarent Paucissima e multis
promam exempla de II i, UNI sq. nuperrime egit Mulierust l. l. p. s). Fabulam ex sua ipsius Thebaide sumpsit poeta.
Ophelten enim serpentis morsu occisum et niphiarai iussu Archemorum PSSe appellatum inde a versu his qui uti libri enarravit. Iam plura Sunt in quibus aliquis iure ostendetuPOSSit Neque vero OSSum concedere argumentis a Mulieroprolatis Scriptura ni traditam esse deflausam Dicit non puli liram esse totam sententiam neque ibi placere repetitionem vocabuli anguis'. Tamen Statio hoc tribuendum esse. Concedo e Sola repetitione suspicionem peti non licere, concedo auctorem sententiam minu pulchraui minusve expolitam scribere potuisse illud non concedo Statium quidquam prorsus inane abSurdumque et a Sua sententia alienum legentibus PropoSutSSE.
Atque re vera hoc Mulieru ei obtrudere vult. Nam contemplemur sententiam et comparationem quam poeta instituit lGlaucias Melioris delicatus in toro sepulcrali propositus comparatur eum Ophelte serpentis morsu interfecto. Quid est tertium quod di eunt comparationis omnino nullum est. Nam in Sola morte praematura non esse positum illud demonstratur ea imagine quae v. TI. So. Continetur ' Ηο bene statuit
quoque corruptelae sunt indicia. Rescissum squamis dicit poeta Ophelte h. e. a serpentis squamis remotum. At iuncine anguis
bibit Ophelten Ossensio non est, id quod Marklando visum
est, in epitheto quod Lernae datur anguiferae hoc optime sub iudicat fabulam. Nam mea quidem sententia errant qui de hydra Ab ercule superata accipiant Lerna enim est pro vicina Nemea, ubi Opheltes mortuus est. Accedit aliud Verba
bibit anguis Ophelten pulchre dicta esse ipse Mi illerus concedit neque ego in illo bibit eum Martilando offenderim.Tamen hic vir de Statii silvis optime meritus illud mihi verissime videtur contendisse avidus' adiectivum ad illum anguem minime quadrare, immo poetam sibi ipsum contradicere f. Theb. V 38 sq. Si quae usque adhuc disputavimus Euneta complectimur, osseusionis ansam dare una voeem anguis apparet.
Atque si liro ea cum oesilinio gnis scribimus nullis iam dubitationibus obnoxius est loeus. quidem hanc coniecturam
egregiam esse iudico Mulierus tamen eam ne mentione quidem dignam censuit vel omnino non eo novit .
Neque de eiusdem eclogae v I 2 eidem l. l. p. si proSpere rem cessiSse arbitror; σκιαlliam enim Benile coniecturami elatavisse sat habet. Sed nemo pinor nostra aetate Summi
illius viri propositum defensurus est. Tamen si traditas litteras retinemus, restant scrupuli. Nescitur enim Vel in dubio est, quid significet dilectosque premis visus'. o tuu demum manifestuni at, si cuminoesti inio l. l. p. II 8 et Ottone mus.
Ehen vol. XLII I ST p. 32 Jabris scribimus pro lambis'.
Duplici igitur opprobrio et obscuritatis et inelegantiae si leuissima emendatione Statium liberamus. Cur eam non arripiamus Deinde quomodo poeta non sit interpretandus luculentum nobis exemplum Suppeditat Leo Clareti ei), qui utile esse diei tud intellegendum I si,2 I. scire, quomodo Cebreni Serpentis morSu' quos versus Polsterus restituit is uaestiones Tullianae et Statianae II. progr Ustrow, a Bis di. IT. Idem minus leti de . SI 'R de P. Papinii Statii silvis. autetiae Paris. 8s l. p. 8.
12쪽
saucia Sacum Mesacum debuit saltem scriberes ardentem effugerit. Doleo me non cognoscere in entum poetae tui nec occultavit sub verbis hisce:
viduae Cebrenidos arida luctu Num miraris poetam, qui sic explicatur, in involuti sermonis opprobrium venire Res aperta est neque opus est Anno homini indicare Cebrenidem esse Oenonen j. Sed iam finem faciamus praefandi. Satis superque vel ex his exemplis erit cognitum in interpretando Statio non nihil esse relictum. Atque succrescit nova silvarunt editio quae nobis CommentarIum Xegeticum suppeditabit. Nam renominiae licet sit nostris temporibus in explicando Statio unice fere nitimur in Barthi aequaliumque editionibus, quae sicut illa aetate summum plausum merito tulerunt, ita hodie ubi maiora postulamus, minime sufficiunt. Quam ob rem nos pro virili parii illud agimus, ut unam e Silvis eclogam ita interpretemur ut ver hapoetae penitus possint intellegi. Priusquam autem ad villae Surrentinae II 3 nam hanc elegimus interpretandam, e X plicationem acest dum US, paucis licebit quid de titulis singulorum arminum iudicemus in medium proferre. Nam quae de eis nunc vulgo in tuuntur ferri minime poSse videntur. Ab ipso poeta, quae singulis e logi InSeripta Sunt, non 8Se profecta viri docti et conclusere ex titulis hisce: V, epicedion in Priscillam uxorem. V d epicedion in patrem UUm. Vos epicedion in Pueruu Suum. Nam quae eontra reliquos titulos prolata sunt nullius sunt momenti. Quintum autem silvarum librum a Statio ipso non esse editum inter viros doctos constat ita ut hanc senten-tIam OUI argumentis fulcire non opus sit. At si in illo libro non ab ipso poeta tituli adscripti sunt, idemne valet de reliqui S. Iulme. Immo miraremur si quis nude eclogam ad
qui ptime cognovit eas perSona quibus Singula poematia erant dedicata, vel inde apparet quod in eis nomina vel cognomina obviam fiunt quae neque in ipso carmine neque in praefationibus occurrunt, velut seditis Melior II I II 3 Pollius
millus quam poetam ubi singulos eclogas in libros complectebatur Ipsum titulos addidisse Restat ut ram apparatu critices brevitem agam. Quem ut plenum habere milii liceret, eximia Mauritii roh Zittaviensis benevolentia factum esto qui suas copias liberalissim, mecum coni municavit. Nec non gratias habeo Engelbert Drerup, qui
cum Romae versantem rogavissem notas margini editionis principis ad Scripta S, amici SSimes in meum rusu in se notavit. Atque
elegi ex locupletissim in apparat in codicis Matri tensis a Gustavo Loew reperti Iectiones od bibl. nation. I) quem clibi uni
ilavi autem fodicis lectiones litterare quaeque altera manus correxit L eadem littera minuScula. Quae viri docti lassim praestiterunt in textu vel emendando vel explicando suo loco adnotabo ro huic coniecturas ex litteris quas ille ad me dedit
- sic enim recte iam Issandius nomen illud scripserat in pepuli tri
13쪽
Villa Surretitii in Pollii Felicis.
Est inter notos Sirenuin nomine Diuro
Saxaque Tyrrhenae teinpiis onerata Minervae celsa Diearchei speculatrix villa profundi, qua ironii dilectus ager colleSque per altos. i. uritur et prelis Iton invidet uva Falernis.liue in IoS patrii laetum quinquennia tu Stri, cum stadio iam pigra quies canu Sque Sed ei et pulvis, ad Ambracias conversa gynmade frondes,
trans gentile fretum placidi facundia Polli, lo detulit et nitidae iuvenilis gratia Pollae
flectere iam cupidum ire Ssus, qua limite noto Appia longarum teritur re Tina Viarum. sed iuvere morae placido lunata recessu hinc atque hinc curvas serrumpunt litora rupeS.ib. dat natura locum montique intervenit unum litus ei in terras scopulis tendentibus exit gratia prima locita gemina testudine riuina ut balnea, et e terris occurrit dulcis amaronympli maii. levis his Phorci chorus udaque crines 2 o Cymodoce viridisque cupit Galatea lavari.
ante domum tumidae moderator caerulus undae excubat innocui custos aristi huius amico Spumant templi salo felici rura tuetur Alcides; gaudet gemino Sub numine PortuS. hic Servat terras . hic saevis fluctibus obstat mira quiesta pelagi ponunt hie lassa iuro reui aequora et insani Spira ut elementius uuStri. hic Praeceps in inus audet hie ins nulloque tumuli usta tua modesta iacent dominii lue imitantia more3.
do inde per obliquas erepit porticus artes, Urbis opus, longoque domat saXa aspera dorSO; qua prius obseuro permixti pulvere soles
et feritas inamoena viae. nunc ire voluptRS.
qualis, si subeas Ephyres Baecheidos altum
25. culmen, ab Inoo fert Semita tecta Lyaeo. non mihi si cunctos elicon induit:eat amnes et superet Piplea sitim largeque volantis. ungula se et equi reseretque arcana pudicos Phemonoe fontes vel quos meu auspice Phoebo do altius immersa turbavit Pollius urna,
innumeras valeam species cultusque locorum Pieriis aequare modis . vix ordine longo Sufiecere oculi, vix, dum per Singula ducor, SUsse cere graduS. quae rerum turba Iocine
si ingenium an domini mirer prius haec domus ortus aspicit et Phoebi tenerum iubar; illa cadentem
detinet exactamque negat dimittere lucem, cum iam fessa dies et in aequora monti opaci umbra cadit vitreoque natant praetoria ponto.5o haec pelagi clamore fremunt reae tectR SonoroSignorant fluctus te iraeque Silentia malunt, his savit natura locis, hic victa colenti cessit et ignotos docilis mansuevit iu uSuS. mons erat hic, ubi plana vides, et lustra fuerunt
si si qua nunc tecta Subis; ubi nunc nemora ardua Cerni Si hic nec terra fuit: domuit possessor et illum formantem rupe EX pugnantemque Secuta gaudet humus. nunc cerne iugum discentia saxa intrantesque domo riussumque receder motitem. iiii iniit Methymnaei vatis manus et chelys una
Thebais et Getici cedat tibi gloria plectri:
quid referam veteres ceraeque eriSque sigurub,
si quid Apellei gaudent animaSSE EOlOIES, 65. si quid id live vacua, Ianie admirabile, Pisu Phidiacae rasere manus, quod ab nrte Myronis aut Polycliteo iussum est quod vivere caelo,
14쪽
neraque rum Istinii iacis a tiro potiora favillis,
ora ducum ac vatum Fnpientumque ora Priorum,
io quos tibi cura sequi, quos toto pectore Sentis,
EXPer jurar Um atque animum virtute quietaeomPOSI tu Semperque tuus. quid mille revolvam culmina visendique vices sua cuique voluptaS.ntque omni proprium thalamo mare transilue iacentem S. Nerea diversis servit sua terra fenestris:
haec id c Inarimen rilline Proetiyta aspera paret,
Armio e 'ne maeni patet octoris, inde malignun in C in reSpirat a te his: reircumflua Nesis; inde varis omen felix Euploea carinis 8o quaeque terit curvos reserta Megalia fluctus.
Rugitur et domino contra recub nute proculque Surrentina tuus speetat praetoria Limon. Una tamen eunetis procrui eminet, una diaetis
quae tibi Parthenopen derecto limite pontibu ingerit: hic Grais penitus delecta metallis
Saxad quod Eoae respergit vena SyeneS, Synnade quod maesta Phrygiae fodere secures lier Cybeles lugentis agros ubi marmore I icto eandida liuriiureo distinguitur area gyro so hic et Amyclaei caesum te monte Lycurs: iquod viret et molles imitatum ruitibus herbas, hic Chios et gaudens fluctus spectare CaryStOS:
omnia Chalcidiens turres obverSa Salutant. A. macte animo, quod Graia probas, quod Graia fiequentas arva ne invideant quae te genuere Diearchi moeniat nos melius docto potiemur alumno. quid nunc ruris opes pontoque novalia dicam iniecta et madidas Baestheo nectare rupeSFlos Saepe per autumnum iam liube Scente LyaeoEODSCendit Copulos noctisque occulta sub imbra Iintulite maturo rorantia lumina tersit Nereis et dulces realiuit de collibu NURS. Saepe et vicino liarsa est vindemia fluctui
loci et Satyri cecidere undis iudamque die undRS Dorida montani eu Itierunt prendere Pan ES. sis felix uel his dominis ambobus in annos Mygdonii Pyliique senis nee nobile mutESs Di.
Servitium nee te cultu Tirynthia vincat aula Dicarcheique sinus nec saepius isti
blanda Therapnaei placent vineta Galaesi. hic ubi Pierias exercet Pollius artes, seu volvit monitus quos dat Gargettius auctor seu nostram quatit ille chelyn seu dissona nectit
carmina sive minax ultorem stringit iambon:
hinc levis e scopulis meliora ad carmina Siren advolat, hinc motis audit Tritonia cristis. tune rapidi ponunt flatus, maria ipsa vetantur
obStre Iiere, emergunt pelago doctamque trahuntura clielyn et blandi scopulis delphines aderrant. vive, Midae agis et Lydo ditior auro
Troica et Euphratae supra diademata felix, quem non ambigui faSces, non mobile Volgus, non lege S. non caStra tenent. qui pectore magno Spemque metuntque domas cura sublimior omni exemptus fatis indignantemque refellens Fortunam dubium quem non in turbine rerum deprendet suprema dies, sed abire Iiaratum ac plenum Vita nos vilis turba, caducis deservire bonis semperque optare parati
Spargimur in casus: celsa tu mentis ab arcedesIticis errantes humanaque gaudia rides. tempus erat cum te geminae suffragia terrae diriperent celsusque dua veherere per urbeS, inde Dicarcheis multum venerande coloniS,
hic adscite meis, pariterque his largus et illis
ac iuvenile calens plectrique errore SuperbuS. at nunc discussa rerum caligine verum aspicis illo alii rursus iactamur in alto et tua securos tortus placidamque quietem intravit non quaSsa rati S. Sic Perge nec unquam emeritam in nostras puppem dimitte procellas.
tuque nurus inter longe e doctissima Polla
Praecordia curae DOD Irontem vertere minae, Sed eandida semper
gaudia et in vultu curarum ignara voluptaS: Tiso diro elyta T8. nessis Is euboea o. ferit.
15쪽
i5o non tibi sepositas infelix strangulat area divitias avidique animum dispendia torquentienoris V expositi census et docta fruendi temperies non ulla deo meliore coliaerent pectora, non alias docuit Concordia mentes. 1 3 discite securi, quorum de pectore mixtae in longum coiere faces sanctusque pudicae id si servat amicitiae leges amor rite per annos saeculaque et priscae titulos praecedite famae.
Priusquam ipsa poetae verba interpretanda adgrediamur haud i inutile puto erit totius carminis summam atque dispositionem paucis expedire. Poeta se fingit trans sinum Cumanum a Neapoli navigantem atque describit quodammodo ea primum, quae e mari obServari poSSunt, nempe situm totius villae Deinde ad oram appulsus quae in litore conspiciantur exponit usque ad. v. s). Sequitur Seensus uSque ad. v. 35). In summo monte exceptus a Pollio et circumductus et locum ipsum et eius cultum admiratur usque ad. v. id). Tum introit domum: visendi vices enarrat uberiusque de magnifica illa diaeta verba
facit, quae Neapolim prospicit . usque a v. T). Redit deinde ad ruris opes describendas usque ad v. 2 o). Totam denique eclogam claudunt laude Pollii et Pollae.
Primis igitur versibus de situ villae ut par est agitur. muri Sirenum nomine noli quin Surrentum oppidum significent nunquam debuit in dubitationem vocari. Quanquam nuS- quam inveni traditam hane sententiam, ex qua Surrentum a Sirenibus nomen duxisse fertur acriterque huic opinioni oblocutus est Ferdinandus Morellus ' Tamen procul dubio Statius eam probavit. Atque eo facilius aliquis ad hane etymologiam potuit pervenire, quod publice Sirenes colebantur Surrenti. Deinde irenum templum prope illud oppidum erat clarissimum, quanquam de situ ambigitur. Porro promunturium Minervae teste Strabou Σειρηνουσσων κρωτῆρχον - vocabatur. Adde quod in sinu Paestano siti sunt scopuli tres quibus Sirenussis nomen erat. Denique Parthenope, una ex Sirenibus, Neapoli sepulta esse ferebatur. Memoria haud scio an falsus siti erck-
holitus l. l. p. 23, qui Sirenum muros Puteolos significare dixit, quod oppidum uullo modo quadrat ad hunc locum. Minus etiam apta est haec explicatio ad IIII, a. ubi de Puteolis ne cogitari quidem poteSt.
3 Ferdinandi Morelli in Statii silvas commentarii.' Strab. V d, p. 2.T. nonne 2ειeia i scribendum est ei. Plin. h. n. III, 2 Surrentum cum promunturio IIinervae, Sirenum quoti dam ede.
16쪽
landi ad III s, a notam Tyrrhena autem Minerva dicitur, quin Tyrrheni speculati profundi est V 3 IG6 cf. Beloch Campanien 182 p. 25d. Eodem epitheto ornatur de III 2,2 a. ei. IIII, Ios Ioel ine. ap. Sen. ep. I, 2. v. met XV IOB.
d. celsa Dicurchei speculatriae Bilia rotundi Dicarcheum
profundum est sinus Cumanus vel ut imperatorum potissimum temporibus appellabatur Puteolanus. Nam Dicarcheas hac forma fere utuntur poetae Latinis Graece tκαιαρχει oeR-batur quae nunc Puteoli quod ea civitas quondam iustissime regebatur ii Festum audimus cf. Plin. h. n. III GI: Puteoli colonia Dicaearchea dicti Strab. V d, 8 p. 2 5. Steph. Byg. S. v. hκαιαρχεια. Ceterum haud videtur praetermittendum esse vostem Dicarcheus eadem ubique versus sede apud Statium
amicus Aulon fertili Baccho De vinis Surrentinis conferas quae
collegit Imhosius ad III 5,io2. Adde huius carminis, s s. IVAE, S(ubi hariolantur qui Neptunum intellegunt), v. et XVIIo.
Surrentino generosos palmite colles et Marquardi. DR Privat-
I lernis uritur uva nimirum solibus, ut alibi percoqui dicitur et e g. 6,IG. Verg. G. II 522 mitis in apricis eoquitur vindemia saxis. v. rem . m. 83. Mart. II do, si Sen de benes. VII l . . Totum locum ad exemplar oratianum compositum esse multi adnotavere. Sed in hac imitatione optime poteris cognoScere qua ratione Statius, eum a prioribus poetis aliquid mutuaretur, Sus sit. Apud oratium enim Aulon minime invidet Bis Falernis, id quod suo iure aliquis dixerit. Statius vero imaginem detorsit et prela' pro uvis substituit. Sumpsit ea nimirum ex Propertio IV V G id): vinaque fundantur prelis elisa Falernis. f. Sil. t. VII 165. Conferas sis quae in re simillima disputavit enricus Mulier . . . t . uva invidet fretis: simili locutione poeta usus est II, At quis purpura saepe Oebalis et Tyrii moderator livet aeni. Eta-
tium tortasse imitatus est Apollinaris Sidonius carm . . los: et sine se natis invidit pampinu uvis.
tant haec verba, id quod primo obtutu apparet, ad ludos Augustales, qui quinto quoque anno Nealioli celebrabantur. Fuerunt autem agone et gymnici et u Sici. Eicit nuper de eis Belochius,(l. l. p. 26 sq. cuius disputationi non ab omni parte assen. tiri possum. Atque quidquid de ludis in universum exposuit. recto talo stat. Tamen de hoc loco haud scio an prave iudicaverit ille. Sed nolo repetere ea quibus erekhosfius l. l. p. id eius coniecturam recte refutavit unum ad noto. Nam quibus causis commotus elochius Statium elogis II 2 et III seundem diem celebravisse statuerit, non pronuntiavit neque mihi liquet. Statium autem illis ludis, de quibus hoc loco verba facit vicisse, male Frie dianderum liisl mor. III p. g 2)conclusisse ex his versibus argumentis ad persuadendum idoueis demonstravit ere khosfius. o igitur tantum pro certo licet statuere, tertio alicuius olympiadis anno, nam illo agebantur ludi illi, hanc eclogam esse compositam. Similis versus exituS
Mathlandus cum pessime hic vocem pigra inseri sibi persua-gisset, edidit parta quies ' quam coniecturam Burmannus reiecit cl. Claud de rapi Pros III i. v. m. I , di Stat gilv. II 3, 66. Adde Ili, si A. Id 38 Quibus locis fit manifestum pigram haud insolenter appellari quietem parta autem immane quantum languet abigra optime se habet. Nam inter certamina stadium quodammodo ipsum laborabat et contendebat: poStea tiro studio et labore pigritia regnabat, ubi gravis et
molestus ne in theatro Considerat. - anus apud poeta Latino nonnunquam pulvis vocatur cf. . tum ner, Die Far-henbegete linungen ei de talpini schen Dicliter ' p. bo: v. Ibis A 8. Sil. I t. XV, 2 3. Claud. de rapi. Pros. I, 86.8. Imbrucius co=ὶ Γρrs syningui frondes: ab omni dubitat igne remotum est, quin Ambraciae frondes significent ludos illos Apollini dedicatos, quos Aui: ustus ob victoriae Aetiacae memoriam instituerat. Causaliter autem accipiendus esse videtur ablativus absolutus qui dicitur ostenditur cur stadium Neapolitanum iam pigrum sit gymnas proprie Spectaret ad gymnicum motum certamen, sed implificata molione retiam ind
17쪽
fretum est sinus Puteolanus.stae id merendi Polli laeundi Pollii laudatur propterea quod Musis ille favet, cibo, II 2. III, , illi facundique
larem otii. III praef. in . . cf. Rudiger, quibuscum viris fuerit Stati poetae usus consuetudo familiaritas diss Marburgi attorum I EST. p. T. Similiter facundus' adiectivum occurrit: III, Id. I 2, 3. I d. i. Placidos amicos uos saepe appellat
poeta cf. I 3, 22. II 3, Isi. I 2, 2ol. III 3, 3. io nitidae in Penilis rati Pollae cf. III I, 8 nitidaeque cohors gratissima Pollae Georgius Cureto ex hoc loco conelusit magnum temporis spatium intereSse inter eclogas II 2 et III i conscriptas. oc enim loco Pollam iuvenilem dici alterius eclogae tempore provectiore aetate eam fui SSe, quoniam nepotem haberet. Quam argumentationem futtilemeSSe nemo non videt quasi non in matrona quoque iuvenilis gratia laudari posset. Immo ex v id Sq. et Iid cognoscitur Pollam non iam iuvenili aetate fuisse tum eum Statius villam
I, 88 gressus rapidos ad litora vertit. Capuam igitur versus poeta Neapoli erat profecturus nimirum ut Romam eo utenderet.
epod. g, id Appiam mannis terit. v. X. Pont. II T, d. nec magis Si curvis Appia trita rotis. Pro eo quod traditum eSt: longarum' er Surum coniecit Geuartius haud felici Marte. Optima autem est librorum lectio: cf. V I, 222 est locus auteurbem, qua primum nascitur insens yyia. IV d 2 hac ingresSa vias, qua nobilis Appia crescit in latus. id placido lunatu receSsu litoratque hinc cur V Cyer-rtimytirit Cquor ri es ae liuora lunata sunt: h. e in lunae
dimidiae formam redacta eo quod terra recesSit Perrumpunt h. o. interrumpunt rupes quae tu utroque fine illius recessus Prominent. Prne rumpunt' autem, quod in nonnullis libris et tu editionibus principe et Domitiana exstat, prava Italorum coniectura est ortum. Neque quod eius ius sibi excogitavit
perrepunt probari potest Neque enim dique qualem rima' studio su P. Papinio Stagio. atauia I 883 p. a.
ginem sibi proposuerit vir doctus hinc sqv hine ab utraque parte et Verg. A. I, 62 hinc atque hinc vastae rupes geminique minantur in caelum scopuli. Qui locus haud scio an Statio obversatus Sit. I si dat natur locum Uacum 'inelusius scribendum censuit. Quae eoniectura summo illo viro fere indigna est. Verum est quod in libris exstat natura suppedita loci amoenitatem quae depingitur . 25 - 2s. Interposita est descriptio balneorum
templorumque quae in litore sita sunt. Unde criticus audacior fortasse coniceret versus 26-2s traiciendos esse ante v I T.
Sed cum ipse poeta in praefatione huius libri lin Ili veniam
petat propter nimiam fere stili facilitatem, non ad obrussam omnia exigere licet in hoc carmine.
montique inter Denis unum litus multifariam torsit hic
locus viros doctos cum illud unum non intellegerent. Atque qui defendit. Cruceus j sat infeliciter suam rem egit unum litus nil esse ait nisi solum litus. Qua explicatione quid lueremur non video Gronovius diatr. I p. I 6 igitur scribendum Sse suspicatus est uncum', quod falsum esse ipsa adiectivi notione evincitur cf. A. Mulier, curvus, neu und CompoSita, Progr. Flens burg 86. p. 2 sq. curvum dicendum fuit litus quod quamquam metro abhorret, e sua coniectura edidit Quechius 2 Ipse auctor dein abiecit suum inventum substituitque unum, quod fuge docteque refutavit Marklandus. Quicum einsio coniecit udum' cl. IV B, T. III, I, 68. v. mei. VIII, i s merum est epitheton ornans. Audacior illis fuit Baehrensius, qui voce litus eum sequentibus Eou- iuncta Scripsit unda, cuius fides sit penes Gras bergerum. )At omnes scrupuli si quid video tolluntur, immo vere interpretari licet locum, si unum litus explicamus continuum, non iu- terruptum montibus. Tune demum intellegitur quid sibi velit verbum interveniendi inter rupes enim exstat litoris planities. Atque circumspicientibu nobis, possitne aliunde quaeri fulcimentum huius sententiae, optime succurritiercules Surrentinus cf. III lii As q. certamina erculi esse instituta in hoc ipso litore narrat poeta. Unde sequitur ut planities fuerit in qua
18쪽
teribus planitiem rupibus contineri dixit poeta iam quale litus terram versus fuerit exponit Scopuli pendentes ibi imminent litori Atque villae a seensum arduum fuisse Eognoscitur EX V. do sq. Restat illud a ferrus, quod variis coniecturis tentavere viri docti. Atque Marklandus qui dim, quamquam ferri posse librorum lectionem non negavit, tillesrins proposuit plane falsam sententiam intulit poetae, si modo Stat, quam Supra XPOSui, explicatio A loci sensu haud esset absonum i ferius, quod
tatem idem enim est quod in terras', i sensum Solum Speetamus. Marklandi deinde vesti iriis insistens Gras bergerus l. l. p. 2 o)SpecioSam propoSuit coniecturam inter q/ιαS. Sed quod traditum est, utique est retinendum.
sic recte interpunxit Gro novius iatr. I P. I o). Nam appositionis locum tenent verba illa: in alia prima loci Prima autem gratia est ea une prima advenientis oeulis obverSatur tu in infhulneu cf. I is, 3 an quae se raminea Suscepta erepidine fumant balnea. - De eisdem balneis dicit poeta III loles curvi tuitoris ora clausisti ea lidas gemina testudine nymphas testudo
igitur pro fornice usurpatur; sic apud Vergilium Aen I, Goli: media testudine templi Varr. de r. r. III 5, l. ii, his l. 18. ρ ρ ρrris occurrit puleis muro unish metri: thermis coniecit Ludovicus Polster haud male Sed nulla
opus est mutatione. Per se enim intellegitur e balneis profluere dulcem aquam neque in repetitione vocis terra ossendendum esse adnotavere uinruandius et tum Hrossius Atque neceSSario opponitur qua clerra exundans mari Nymyli inde a Barthi vulgo corrumpunt in tym lilia', quanquam Gro novi US(dia tr. I p. I di traditam lectionem recte defendit: cl. I B, Triemi SSa per cuncta cubilia nymphas. III l, Io clausisti calidas gemina testudine nymplias Mart. VIM , T eanaque sulphureis nympha natatur aquis. d. VIDI, I cf. Frie diander ad Mart. speet. 2, I vol. I p. id si Alex Aetol. p. urth. Il: DTOσ(scit. O γαυλοσ)d O im/σα χε ἐσυdoretdα - dulcis aqua(ef. I 3, iri sq nimirum ea est quae e thermis defluit. Vel hinc cognoscitur errare elochium l. l. p. il). cum de balneis marinis verba facit.' quaestiones Statianae IV. proin . Ino Wraelaw 8s p. - in edit. p. 26s. ' observatorum in Statii silvis specimen diss Berol. 86l. D. II. cf. etiani II. Mulier . l. p. 12.
is. ρυis hio Phorei horreo ressuque crines Cymodocet iridisque eityi Golute leth uri summa laus balnei alicuius
est si vel numina ibi cupiunt lavare corpora tra G, 6 hie(nempe in Etrusci balneo velox Iecate velit et deprensa lavati. - Phorci chori S Phorcus vel Phorcys deus ille marinus est, Ponti et Terrae filius: f. Verg. Aen. V, 2go dixit eumque imis sub fluctibus audiit omnis Nereidum Phorcique chorus et c. Eiusdem libri v 2G. Cymodoce cum eius exercitu commemoratur Quae inter Nereidas enumeratur apud estodum
theog. 252 cum Galatea v. 2563. De epitheto viridis' cf. o. g. OSi ad Ausonii Mosellae . Illi aduolationem ' necnon II enricunt Tuller l. d. p. a B adn. 2 l. ille domum utimidum moderulor Musiricil uti uerae ubes Neptuni templum dicit ante domum fuisse. Sed quaeritur quam hic domum dixerit poeta Belochius il l. p. 2TI)intellexit villam ipsam. At illa in culmine montis sita est, inquam nondum enixi sumus. Ergo i litore versamur. Domus igitur ad sola thermas Spectare potest. Quamobrem prope adoram qui fuerit sacellum illud Neptuni non potest esse dubium, id quod vel sequentibus evincitur tumida unda dicitur ut tuini dum mare: Verg. Aen. III, IAT VII LAETI sim.22 huius mio utimunt se tu Sctio Palinaris est
Politi an emendatio pro eo quod in libris sine SenSu exaratum est: solo Mevartius vero reale' proposuit.
numine Oritis meierculis quident sacrum longe afuit a mari cf. III, 1, 3. 12 68. IV i. - Ceterum rectissime rolinius monuit si interpunctionem Baehrensi probamus, versum si nihil esse nisi molestam antecedentis sententiae repetitionem. Multo vero sit melior sententia, si cum illo distinguimus puncto enim posito Sententiam priorem absolvit post v Id, v. si cum subsequentibus coniungit Iam habemus quadruplicem adverbii hic anaphoram risis bis). N. 26. IS. figuram citatio tritissima in i)
quies rectes dictum AES V quietem terra Servare o nauta rapidi fluctus terrani abluunt Marklandus quamvis iubitantem pro quies pela ri fides pelagi' coniecit Manc mutationem meu dationem esse vix dicere ausim Proburn autem est vocabulum' Dio Mosella des Decimus Magnu Ausonius, herau gegebenuud erklliri voti r. artruosius Marburg I8ut p. 5. - veram distinctionen exilibet iam d. Ven Idyd.
19쪽
quies'. Tamen cautius cum ahefiet di ' puto interpungemus ante pelagi vocem ita ut genetivus pelagi pendeat ex voce Requora'. Nam Saevis fluctibus non bene obstare quietem muris optime Marsilandus sensit. Atque pelagi aequora haud aliter dicta sunt atque aequora ponti'. Lucr. I S. IV l2. Ov. met. II 8 2. Verg. georg. I G vel Oceani aequor' b. v. 2 6 vel maris aequor Verg. Aen. II ibo . IIor earin
illo recessu cf. v. In non furunt undae, Sed compo Sitae et lenes ad oram allabuntur insanis au Stri et v. mel.
XII. et Io.28. hic priaeceφS mimis it et hisenis rapida procella
componitur. Praeceps at Sitatum venti epitheton est: cf. e.
iiii ilianti mores Stagna recte editor Venetu interpretatuS St. Aequora tam modeSta, tam tranquilla Sunt, ut stagna videri possint dominique imitantur mores eum placida et transluilla sint: et v. s.
landus interpretatus est rupes et Val. Flacc. III lili , Atque hanc notionem inesse posse in voce arx facile eoncedo. Sed de epitheto obliquus videamus. Mons obliquus dicitur apud Livium VII. Isi: tendere obliquo monte ad eaStra Galloium visi sunt. Considat liter occurru ut eo nes obliqui ib. XXXVIII, 22. Sed lenem descensum ibi indicat vox obliquus'. Quae notio uni a Statii loco abhorreat, verissime mihi videtur Erohniu per obliquas artes' proposuiSSe, qua coniectura toti loco lux stertur. Obliquae enim artes speciant ad viam tori VOS Serpentem qualem ascensum fuisSe veri est simile. Ad quam rem optime quadrat verbum rependi. Atque mutatio fere nulla est in tanta litterarum creto imprimis in Matri tensi similitudine. 31. Urbis vi se veram esse iudico eant ii terpretationem quam Barthius altero loco uiroposuit opus dignum ilis inolitis.
tu tramite nudos existi scopulos fueratque ubi Semita aulum, nunc tibi distinctis stat porticus alta columniS, ne Sorderet iter.
obscuro' tuam vocem recte erat dus explicavit. Intellege pulverem quo lux Solis obseuratur. Adiectivum igitur obscurus' ex more poetis Latinis familiarissimo positum est pro eo quod est obscurum reddens'. Similiter caecus pulvis dicitur apud
Vergilium Aen. XII Mad.)IIo libenter concedo, rolinio versus Bl, si artius cou- iungi eum v. Bl, si traiciuntur . 82, 32 et v. Bd 35. Tamen non ab omni parte necessariam esse lianc transpositionem iudico propterea, quod in asserendis exemplis ne aliis quidem locis
tam anxie l)oeta perspicuitatem spectavit. aud enim raro Comi inratione leniore inculo conexae sunt cum antecedentibus
es. IV 8, 28 sq. IV: S sq. . de quo loco infra disputabo.d si stile is Ephyres cleeheidos illi in culmen Baccheis Ephyre est Corinthus Epitheton addidit poeta eo consilio, ut quam Ephyren intellegi vellet indicaret. Baecheis autem vocatur Corintinis aut a Baccho aut a Bacchiadis. Ad hos plerique viri docti referunt. Quamquam si formam Spectas, ad Bacchum malim referre. Nam etiamsi alibi, quod ego invenerim non oecurrit forma Baecheis, ad Baccheus adiectivum eam eSSE REPOmmoda inm liliaret. Atque cum Baechus Corinthi adolevisse dicatur, minime inelita est haec notio. Sed utut est, Statius Corintlium circumscribit, cuius altum culmen est Acrocorinthus, fi Theb. VII Ios, iam pronis Gradivus equis Elthyraea tremebat litora, qua Suminas caput Acrocorinthus in
coniectura legitur Lechaeo. Unus Imitosius ' oblocutus est qui Lyaeo restituendum esse censuit. Tamen interpretatione nos fraudatus est. Nimis enim distare contendit Acrocorinthum a Lechaeo quam ut borticu inter se iuncta fuisse ea loca sit verisimile. Immo ullo modo Lechaeum hoc loco explicari posse nego. Inde enim a Lechaeo usque ad urbem ferebat via intra longos muros. Sed non ducta est usque ad acroliolim. Quid autem sit similitudinis inter hane vinii et torticum Polli pror-Sus non video. Accedit quod ni inime lier obliquas artes ereIiit via Lechaeo Corinthum. Nulla igitur est comparatio, Si Domitio adsit audimus. Contra maxime laudatur a geogra Iiliis ascensus arcis Strab. VIII 6, 2 p is triginta stadiorum
erat via multifarie curvata. Quacum liti me oml Iratur Sceum
Sus villae Pollianae . Iam restat interpretandum illud: Inoum lyceum Atque lyceum' gymnasium aliquod significat Inous' emendatione Statianae malae I 86T. p. o.
20쪽
esset sic idem atque Corinthius. Quod fieri posse non negaveri in Nani In Corinthi divinis colebatur honoribus testibus
p. Id. oech h). Tamen summopere arridet mihi quod Im-hosius tutatus est et invenitur in nonnullis libris Lyaeo. Quod si probatur ad Bacchi illa Octae referendum St, quae Peuu- dum Pausaniam' collocata fuere prope forum urbis. Atque quin ranc ascen Sus acropolis originem duxerit vix quisquam indubitationem vocabit. Neque iniuria Bacchus potissimum Inous appellatur, utpote quem educaverit Ino post Semeles tortemcf. II. I, 8. Tamen certunt iudicium ferre non ausi in Domitii coniecturam refutavisse sat habeo.
Ηelicone fontes duos esse, Asbranippen et Uippocrenen, e quibus poetae laurire dicuntur, Musis ni in sunt dicati inter omne con Stat Conferas is ad tota in sententiam I d 2.5.
Aus Mos Aganippen et ippocrenen fortasse significat IuVenali quoque Sat. T, s. f. Piop. IV V G d. Claud. epiSi ad Ser. i. Lundstro emi ad V, 5, 2. - cunctossam ne sibi elicona vult indulgere, nain est X eis qui tota in soleant haurire Aganippen Aus. l. l. vel qui siccent sacram largo Permessida ore Mart. VIII. TO, ): confer etiam I 2, 25 OV sociam doctis haurimus ab amnibus undam.
sitim. - Piplea fons est prope Olympum situs. f. eSych. S. I. II rλε αι NOUGαι ἐν το ' κεύOrnκ IλL LT O AOκti IA τλε ασ. Utroque Statii loco forma Pipi ea in Matri telis legitur quam ob rem hanc lectionem retinui Si Piple Sitim Superat plus praebet quam ipse poeta voluit. Si erecte explicavit Barthius neque quicquam contra faciunt hariolationes Cruce anae diatr. II p. 28. 3ἰctimeque olianti iliis ut Sedet equi sedet' Xaratum est in Matri tensi. Retinuit hanc lectionem Domitius Supplevitque e enuntiato antecedente siti in Atitue sitim sedare usitatissima est locutio f. Lucr II 6 d. IV ui. v. met.
III 15 al. Sed recto mihi videtur Gronovius diatr. I p. Id T.
- quaestiones Papinianae, diss. psallens. I 8 p. 36. ' nisi glossa lacunosa est, traii Sponenda Sunt verba sic: DMO--
contendisse gradationem sic fieri ad minus. Necessario igitur legi divisa voce se et . Quam lectionem iterum defendit Iontradistente Cruceo. Quem autem fontem indicet poeta haud difficile est dictu Gronovius quidem ippocrenen intellexit. Sed si silv. II , . quisquis collibus Isthmiae Diones docto
pector concitatus eStro pendentis bibit ungulae liquorem set Theb. IV o vatum qua h. e. Corinthi conscius amnis Gorgoneo pereuSSu equo comparaverimus, ire uen opinor et oeloco poetam dixisse censebimus, quae et ipsa Musis sacra fuit. Nam Statius Pirenen fontem qui est Acrocorinthi nascentem finxit ex ictu ungula Pegasi. Alii velut v. et V 255 q. Schol. Pers. Prol. I. Anton. Lib. s. idem de Hippocrene fonte
monoe Apollinis antistes Delphica cf. Luc. V, 126. I si arcana dicitur, quia eam arcani praefecit hiatibus antri Delius'(Silv. V I, Id. h. e. quin oracula pronuntiabat. Pudicos vero fontes Castalios intellege pudici dicuntur et a nomine Castallius et quod inde se lustrabant fiebantque iγνOL
ba Bi Pollius urnu turbavit Pollius fontes nimirum eo luod inde hausit. Quod vero altius aquam dieitur turbasse hoc certe voluit poeta: altius penetravit in tu Sarum artes.
l. inriti merct Culeum Species cultusque locorum Pieriis
ctequctre modis adiectivum innumerus ex eis est quae frequentissime obviani fiunt in silvis et ei chliost l. l. p. 3. Ad species cultusque f. I 6, 2 s. III 5 8 I. Aus Mos. I . species ad naturalem loci amoenitatem spectat, cultus ad ea quibu arte humana exornatur locus. L I . 'IS: quae forma beatis ante' manus artemque locis ' ubi forma' idem valet
utque Specie B, manu et ars dein atque cultus Vel ex c- curata huius locutionis interpretatione eoo noscitur ni Sam ESSE
Schwart Zii e coniecturam qui I si, i 3 ni species cultusque' scribendum censuit. Aliis etiam rationibus impugnavit hunc lectionem Mulierus i l. p. 3 sq. - Pieriis equur modiS significat digne celebrare. Nam Pierii modi sunt carmina. Et hoc adjectivum Statio adamatum est. 'teriis modis eadein
atque hoc loco versus sede occurrit apud oratium in arte Poet. v. do S. sic ex egregia Sand stroemii studia eritica in P. Papinium Statium Upsala I 8 3 p. 2 et Uttonis l. l. p. 36s coniectura cod arte.' coniectanea, ind te et Rostoch. I38 p. 8.