장음표시 사용
31쪽
di Praeceptum fit, ut Securus sit Sapiens. Et v. i. I B. Certissimam igitur iudico rolinii emendationem ei r quae mutatione non ita gravi e litteris traditis nascitur.
cf. VI, 222 immunis fatis. Futurum refelles nullo modo potest explicari. Nam fac enuntiatum ad ea exempla isse compostitum quae Mulierus l. l. p. li j congessit supplendum erit: exemptus fatis ceris , sed lio e poetae animo non egi. Immo ad praesens tempus referenda est exemptio fati. Quae cum ita sint aut eum Politiano Fefellis scribendum est aut Marklandus audiendus qui refellens edidit. Atque liuius coniectura ut lenior ita probabilior St. Plane autem supervacanea est Italorum coniectura, quae BaehrenSi plausum tulit repellis. f. Epic fr. 8l τυχη τε τO GOgo 'E τι κοίρ o Oκεχ αντιταξεσθαι, φίλ, ν γα ουδένα κτήσεσθαι. Sed aliud est tali tντιταττεGθαέ, aliud fortunam repellere. Neque hac coniectui a recelita quid sibi velit epitheton indignans elucet. Contra refellere . . redarguere optini quadrat non faventem Fortunam refutavit: nullam in Sapiente vim esse Fortunae s Cie Tusc. III ds.)l2 T. tibium quem non in turbine rerum deprendet
Si rem dies dubio traditum est. Marklandus locum mendoSum esse contendit. Manifesto enim aliquid deesse quod responderet notioni abire paratum'. Dubium igitur legendum esse. Atque Baehrensio quidem persuasit. Tamen accurat tu Srem examinare non vetabis Secernit autem poeta eos qui Sub
vitae finem es II I, 22d dubii et trepidi sunt atque desperant
ab eis, qui abire parati sunt et pleni vita. Itaque si in tur-biue hominum dixisset poeta, h. e. inter homine turbat OS, Dimhil esset ostensionis. Cum vero tu turbine rerum dixerit h. e. in interitu mundi, non potest eSse dubium, qui Poetae manum invenerit Marulandus Pollius igitur est ex eis quos II oratius describit arm II 6 I: si ractus illabatur orbis impavidum
12b. Sed bire furialtim o lenum ilia imitatus est
Lucretium III 36 cur non ut plenus vitae conviva recedis etc. f. uehr l. l. p. 3.
Se luetur Polliu noster est philosophia Epicurea et Lucr. II i nil dulcius est, bene quam munita tenere edita doctrina sapientum templa serena, despicere unde queas alio P RSSimque videre errare atque viam alantis quaerere vitae.
1dd tempus crys cum elet magnam similium versuum molem collegit uelirius. l. l. p. S inter quos ex Statio haec:
carcheam colonia Romanorum erat deducta testibus Plinio h.
II 6 hiato, scis meis adscitus est quasi adoptatus cf. I, 23 a NeapolitaniS. pariterque his orytis et illis et IIII, Ita tune largitor
opum, qui mente profusa tecta Dicarchei pariter iuvenemque replesti Parthenopen 'Id i. o iuΓenile octiens plectrique errore Sus6rbuS multum hic versus viros doctos torsit Oronovius diatr. II. p. Id 23 nil aliud significare statuit vocem Prrore nisi motu . Sit
hoc verum quaenam est sententia vel quomodo conexa est cum antecedentibus Pollius plectrum movens non hic habet locum Geuartianam deinde explicationem merito castigavit Marklandus, qui sine dubio Statium affirmat ScripSiSSe: yleolrique decore vel curiore. Quid autem tertia eiusdem coniectura ibi velit suρυique error omnino meum intellectum Superat. Ac ne ceteras quidem coniecturas Martilaudianas Probare poSSum neque quae eius vestigii insistit, Gras bergeri,(l. l. p. 2o qui plectrique nitore' proposuit cl. II , Ii 2.
de explicare quo modo ad totam Sententiam quadrarent Verba, Suum non Sse duxit. Aliam emendandi viam advigius )nperuit, qui in voce plectae mendum latere ratu . fricteque error coniecit. Cui rationi Otto t. l. p. 33 adstipulatus QSt, qui I relique errore excogitavit. Tamen locum illi
minime expediverunt. An putas revera Populum neSciviSS Unde
esset oriundus Pollius Minime loc veri est simile. Atque' advers rerit. II p. Ib8.
32쪽
quid tunc erat Pollio cur superbiret Emendationes igitur
cecidere. Proinde videamus possitne accurata explicatione melior sensus elici Atque aliam interpretationem eberus protulit
in Dubner editione, qui illud plectri errore de iuvenili ingenii
luSu Xplicavit, quo per varia res poetice exornandas Pollius vagaretur et erraret. Nullius pretii haec esse facile cognoscitur. Nam Pollius non iuvenis tantum, verum etiam Sene Musis vacavit et v. II 2. at infelicem sententiam Statio imponit ille. Omnes autem viri docti qui de hoc loco sententiam pronuntiavere, in eo mihi videntur errasse, quod illud plectrum Pollii esse existimaverunt. Sed quae causa erat Pollio cauendi An ipse sua ergo Puteolanos et Neapolitanos beneficia celebrans circumferebatur Ineptum hoc esse in propatulo est. At si utrique civitati pariter largus fuit quid mirum si ipse celebrabatur armine honorifico a civibus. Tunc merito erat Superbus, tunc merito iuvenile calebat. Atque errore cum ronovio interpretabimur vel melius etiam cum ebero, modo ne ad ipSum Pollium referamus. Est sane quaedam breviloquentia, nimia fortasse. Sed ut nonnumquam fusa atque ampla profluit oratio Statio, sic haud raro admodum arto et contracto genere Utitur dicendi. Sic demum opinor aptum sensum habemus, Sic coneXUS est cum Sequentibus.
iam non iuvenile calet Pollius neque plectri errore superbus est: nam ad haec spectat illa caligo Gronovius diatr. I p. Ibo leni correctione opus esse ratus eritari coniecit Pro rerum . Quod ne accipiamus haud scio an impediat verborum collocatio. Atque multis exemplis allatis Marulandus demon- Stravit vocem arerum apud raro abundare.
ditum est icteliantur Barthius scribendum censuit jucleat fur habuitque assentientem Marhlandum. Tamen pro Xplorato habeo Statium scripsisse istolum tir, quae coniectura ab Italis et ab eiusto prolata et lenior est quam Barthi et unice quadrat: cf. Id 2 in nostr s procellas. v. 12s nos vilis turba.
navis ex portu in altum mare, demittitur e terra in aquam.
Politiani rigitur coniectura demitto aliena aesta ab auius loci
sensu. Parum caute Marhlandus vocem nostru tentavit. Nostrae enim procellae sunt, in quibus nos verSamur.
I 8 digesse securi, quorum de p(efore laetet in lonstremeoiere faces allocutio sit ad plures. Qui sint illi multum
dubitavere Pollium et Menecratem plerique intellexeret sed sano homini nulla potest relicta esse dubitatio quin ad Pollium eiusque coniugem spectent illa verba. Ad hos solos quadrant sequentia quorum de pectore etc. At Pollae nondum in peroratione mentio facta est. Apparet igitur Orouovium diatr. I p. 183 qua erat doctrina et sagacitate verum vidisse, qui v. Id3 Idii in fine totius eclogae collocandos esse statuit. Accedit, quod iam Barthius sensit clausulam Sic cadere, ut mancum Videri possit carmen. Utique necessaria est transpositio illa.diselle Petiri Gronovius dicite coniecit quod me non intellegere fateor Marhlandus Gronovi scrupulos remotos esse censuit, si ii ii scriberetur. Cuius sententiae Polsterusi se applieavit, qui litterarum traditarum vestigiis artius insistens: degite proposuit. Sed rectissime nuperrime olimerus 2 defendit librorum lectionem discite. Nam X v. Is Sq. cognoscitur
Pollam quoque philosophica doctrina imbutam fuisse. Quod cum ita sit, optime ad sententiam aptum est illia securi de pectore et IV , 55 Cic. de div. I S, I v. 3.1 si ite per urinos Succuliaque et PriSecte fifico si u(cedit fumue hos versus conclusisse eclogam docent similes omnium fere carminum exitus et Ira, IOG. I 2,2T5. I , IIo. Ira,
1ai freque nurus inter lorictu si uecordi curcte eum
verba tradita sensu careant, de lacuna statuenda iam Domitius cogitavit. Sed mala maluit coniectura loco mederi Atque quae in deterioribus libris leguntur pro vocibuS Pria(cordia curct manifeStum Si coniecturis esse ria neque eis felicibus. Assentior igitur Baehrensio qui versum lacuna haustum Sse adnotavit. Quid autem lacuna illa perierit, haud difficile est ad enucleandum loris adverbiu in bam JO=ὶLycte SenSudestitutum est, exigit superlativum. Praeterea desideratur nomen Pollae, ita ut Statio suum videatur vindicavisse Volt-merus l. l. qui doctissim Poli supplevit. Sed de supplendis
verbis si longius velim disserere, vereor ne venti verba Profun
33쪽
escere', an veStere exaratum sit non liquet. Sed utut est, lenissima est Domitii coniectura: ertere, quamquam ne Baehrensiana quidem displicet secuere enim in textum recepit Baehrensiu5. Litterarum autem vel syllabarum singularum transpositiones haud raro in silvarum libris factas esse notissimum St cf. e. g. II 6 IS: diesque pro deisque'. III S, T :m tracta pro Trachinia'. I. praef. in . 33: Gallico est valenti' pro Gallico convalescenti ai minue spectant ad fortunae calamitates vel ad curaS.
sed eundida semper audiet fruti iniqua Minerva
coniecit Marklandus. Et ipso sensu patet et Sequentibus verbis traditam lectionem ESSE Eram.
Ibo infeliae tranquia area infelix dicitur arca, quia nil ex divitiis in ea reclusis redundat utilitatis. Strangulare
15 i. Bidique Nimum divendi torquerit tenoris non
opus esse cum Barthi Baehrensioque scribere-τe apparet ex illis regulis quas recte constituit audius ad I , Ut O. Ac ne avidae quidem cum Baehrensio probabimus, quoniam optime excogitatum est illud fenoris epitheton. Fenus enim noti usuras solum significat sed etiam ipsam pecuniam Avida autem appellatur summa capitis, quod avide quaerit usurus.
συνων ω usurpatur voci divitiae' cf. Bitschoishy, de Apollinaris Sidonii studiis Statianis. 88 l. p. 63. . . ensus.e osili cenStis opponuntur divitiis sepositis in arcis docta fruendi temperieS ei. I 3, 2: Sanusque nitor luxuque carentes deliciae V 2 BV nitorque luxuriae eonfine timens'. 1 bd. non tilla deo meliore colicterent pector eqS. in ei8 quae antecedunt, Pollii et Pollae more poeta descripsit iam
comparantur: optime eouSentire coniuge cognoscitur.
1ba non lius docuit Concordia ictus traditam lectionem nuperrime bene defendit Volt merus l. l. p. 38. Facillime enim Subauditur ex comparativo, qui Xstat tu enuntiato antecedente magis. Similis locus estio rati sat I 2, I 23 munda hactenus ut neque longa nec magis alba velit quam dat natura videre ubi in priore comparativo mugis omittitur. Ad totam Sententiam: f. V I, B: nec mirum Si vos collato pectore mixtos iunxit inabrupta Concordia longa catena'. I 2 23s: .dat Iuno verenda vincula et insignis geminat Concordia taeda8. Claud epith. on. 263.
Quoniam explicationem villae Surrentinae confecimus, iam ad ceteras silvarum eclogas emendandas vel explicandas nonnulla proferre libet. Ac primum quidem nonnullos errores orthographicos qui exstant in Baehrensi editione castigemus. Illud non magni aestimo quod saepius parvam initialem edi curavit pro magna, quamquam ne hoc quidem interpretationis auxilium abiciendum
est; sicut I 2, 2IS: Iuror IV, I, Id Pue I 3, 1 neem. I, 168 Mors II i, I 83 Leliquo scribere debuit, neque quod
prave non nunquam interpunxit, veluti I 1, 3 in Baehrensiana editione legitur, tu iret H=itS, IrαHyrCSSNS NOS , qu Si juvenis esset 'OGroo fit, non attributum. Minima hae ut sint, tamen nonnihil conferunt ad intellegendum poetam Grae-EUm vero verborum colorem quem Saepi SSime cum apud ceteros poetas tum in Stati silvis apparere nemo nescit, ille haud raro sine iusta causa delevit. Quo in numero habendum est quod in titulo alterius primi libri eclogae edidit: ' epithalamini itini Stellam et Violentillam', Politiani nimirum notam secutus. Scribendum autem erat epithalamiori sic enim et in libris manuscriptis exstat optimis nec non ipse sic locutus 3 poeta: praef. lin. 26. Idem docent aliarum eclogarum tituli Ge
exstat epicedion V I. V . V . Ratio igitur nulla est, cur
epithalamium poetam ScripSiSSe Statuant.
Similiter seccavit Baehrensius in Sullae nomino. Syllo enim Statium scripsisse Iro certo revincitur duobus Mereulis Epitrapegii locis IV ii , ubi in librariorum peccatis forma Graeca
3 cf. quae supra p. 8 de illis titulis exposuimus.' Sic legendunt esse monuit Stobbius ait. Friedi hist mor. III
34쪽
- G2 Syllo, non Stilia latet. Exlii bent enirn libri v. 6: conviva Sibyllae vel conviva Sybillae' pro convivia Syllae'. Atque quod in libris exstat nisi ex scriptura Sylla originem ducere
non potuit. Neque aliter res se habet in v. o ubi secundum audium Scyllae vel Scillae in eo dicibus exaratum est: Syllae igitur nonien utroque loco in archetypo fuit. Quamquam hoc mirum esse nullo modo potest, eum etiam apud alios poetas Graeca forma huius nominis occurrat, e g. apud Silium Italicum Apud quem Ludovicus auer novissimus editor libri septimi v. l recte scripsit secundum Coloniensem ceterosque
libros Syllaeqit Crassique elet Dictatorem vero idem vir docius Graecanica specie induere noluit quamquam duobus locis XIV, 5 et 6 debuit. Neutro loco de Coloniensi testimonium exstat, sed cum in ceteris libris vel Sylla vel illa legatur, nisi quod altero loco unus Laurentianus Nulla exhibet, non potest esse dubium quin his quoque locis Sylla' siti scribendum Conferas retiata Claudian ed ioch i. XX.
ProrSumendem res est in voce Thule'. Sic enini ubique edidit Baehrensius. Quater autem occurrit hoc nomen apud Statium atque sic traditur.
III 5,2o A Thules thites vel thyles a tiles
s ex Baehrensi silentio aliquid ioncludere licet tabula it Manifestum Statium Ieripsisses Thyle autem haec sententia eo quod etiam apud ceteros poetas Latinos haec forma me currit: Nerg. georg. Leto Thyles libri secundum Ribbeckium omnes exhibent. nisi quod in Medice ex
ubi vulgata lectio fuit Thulen et Thules' recte autem auerus Graecam litteram restituit. Sufficient opinor, quos attuli, loci: nemo vetabit: Thyle scribi in silvis.
Minutia esSe quae hucusque tractavi suo iure quis dixerit. Tamen non prorsus talia Sunt spernenda . Augetur enim sic Graecarum formarum numerus, quarum permultae apud Statium eXstant. Nonnulla huius generis ollegit Lehanneurius ), sed rem minime exhausit. Omisit enim ferme voces, in quibus Graeca terminatione rutitur citatius, neque vocabulorum Grae' de Statii vita et operibus. Rupellae Ibi P. 8 adn. 2.
eorum nil deest Formas Graecam enumerares longum res
adeo sunt multae se vostes autem eum fugerunt hae:
IV praef. in . . paeanas ex Baehrensi coniectura admodum audaci). IV o GH thorax. IV si ode. IV , is con-ctiylia. IV 8, si ita mystae I S, 28: cottana. I, 225 o Strum CP, g orgia quam vocem Lundstroemius il l. p. 36 a Lehanneurio omissam esse adnotavit . Sed missas faciamus has quisquilias. Neque potest e SSed ubium, qui ex accurata librorum cognitione plura huius generis VRSura Sint Iam maiora aggrediamur Ante decem circiter annos Gulielmus Brandes etsi non primus ausus est nonnullis silvarum locis transpositione versuum medelam afferre. Certissima mihi videtur eius de silv. VI, 3T q. coniectura, qua recepta demum animo fingere licet imaginem illius equi Domitiani qualis re vera fuisse potest. Atque tunc demum ratione ac via progredimur. Iniuria enim Otto Mulierus in electis Statianis progr. Bero lini I 882. p. I Sq. Baehrensium vituperavit quod . 3 contra vulgatam lectionem ad librorum memoriam revocaverit Tamen restant scrupuli quos removit Brandesius qui . dio 2 intra versus poni iussit. Ac profecto male egit Otto tanges), qui in commentario ad hanc eclogam conscripto vulgatam lectionem reStituendam Sse censuit. Aene tu ceteris quidem Brande si coniecturis reiciendis felici Minerva egit nullam enim refutavit eisue ipsi res bene adnitui- Sirata est p. is 3 in transponendo versura sextae primi libri eclogae. Recte autem Brandesius alios quoque Iocos eadem medela ad integritatem redigi posse videtur adnotaviSSE. ephem gynm Augir. XXXVIII 88b p. 5T3 sq.2 P. Psti, iiiii Statii carniinum suae ad imperatorem Domitianum spectant interpretatio Progr. res dae I 38T. P. 8 Sq.
35쪽
Quo in si umero meo quidem iudicio est locus vexatissimus:
ex vastis Martem non altius armis Bistonius portat sonipes magnoque Superbit 2 o. pondere nec tardo raptus prope ulnina cursutumat et ingenti propellit Strymona flatu.par operi sedes Ilinc obvia limina pandit, qui fessus bellis adscitae munere prolis primus iter nostris ostendit in aethera divis. 25. discitur e vultu, quantum tu mitior armis, qui nec in externos facilis saevire furores das Cattis Dacisque fidem te signa ferente et minor in leges iret gener et Cato pacis. at laterum passus hinc Iulia tecta tuentur, 3 o. illinc belligeri sublimis regia Pauli. terga pater blandoque videt Concordia vultu.sic hos versus quos totos X scribere necessarium visum
est, Baehrensius edidit. Qui quot vitiis textum hoc loco inquinaverit dudum cognitum est: c O. Mulierum l. l. p. s. Sicut v I 8 eae Istic ctrmi SeripSit de Sua coniectura, quam miror arrisisse Laurentio Grasber' er l. l. p. Ios). Nequi Seli Mart Zii l. l. p. 3 sententiae possum adstipulari qui ctrinis non de nomii lativo arma sed de armi deducendum esse statuit. exhaustis armis' est finitis armis ut III 5, do exhausti sati finiti fati, arma autem sunt pro bello' ci. II l. so. Nam quomodo exhaustis viribu equus Superbia non perspicitur. Recte explicaverunt hunc locum Augustus Otto t. l. p. m,2 et Gerhardus Adrian l. l. p. i cuius exempla facili opera possunt augeri Deinde de voce cliti post IIandium recte iudicaverunt Gras bergerus et O. Mulierus l. l. p. s). - . 2O. lecetiar O laue ad ea exempla comparatum est quae collegit hi dericus Leo l. l. p. s) l. In v. 22 pote dubitare ut ruin recipias ex II aveti se)coniectura itio an retineas quod libri exhibent hine . Tamen cum posSit ex liticari tradita lectio nempe di ab lac sarte aqua initium capit poeta in describe udo loco h. e. fronte nil ego mutaverim Illa limina cuius aedificii si ut manifestu insit ex sequentibus: Divi Iulii aede in dicit a Caesare Augusto nam ad eum spectat illud: adscita'. e. adoptata proles
in orientali latere fori Romani pro rostris Caesareis exstructam. Sandstroemius l. l. p. 2 qui cum essus bello de Caesare novum bellum, scilicet Parthicum, moliente dici non posset, Bisti populi coniecit, ni inime milii persuasit. Voluit autem intellegi suam coniecturam de sidere Iulio. At etiam si Caesar de novo bello cogitavit, tamen si fessus bellis dicitur, optime in caelo ex Iahoribus conquiescere fingitur Sequuntur iam versus quibus imperatoris describitur vultus, nam minime audiendunt esse and stroemium qui fifico coniecit, quod etiam Otioni ultero l. l. p. io haud displicuit, optimis demonstravit argumentis tangius l. l. p. i)m Clementiam et lenitatem vultus laudat poeta. Quae verba minime cohaerent cum antecedentibus imprimis illud quctritum fi milior strinis non intellegitur, si Caesaris mentionem subsequitur. Atque hane
Accedit autem altera multo gravior Pergit enim poeta v. Isra laterum sectSSNS P. Ne modum explicavit illud ste neque potest explicari Laterum enim descriptio', ei quod a fronte est necessario opponitur, non vultus mansuetudini. Fieri igitur non potest quin v. 2 excipiat versum d. Quid ergo faciamus Delendine sunt vergus inde a vicesimo quinto ad vicesimum octavum At certa interpolatricis manus vestigia in silvis nondum patefacta sunt. Neque illa verba interpolatorem redolent. Sane ab eo loco, ubi in libris leguntur nec non in editionibus alieni sunt hi VerSufi, verum tamen non eiciendi sed traiciendi sunt. Atque neceSSario mea quidem sententia totum locum in hune ordinem redigemus, ut v. 25 - 28 intercalentur inter . 2 et 22.
Tunc demum illud quαnimn re milior urniis suam habet
vim, nam antecedit equi imperatoris eum Martis comparatio. Tunc demum loci descriptio bene progreditur, tunc denique cognoscitur qui exitus versus duodetricesimi adeo potuerit com- rumpi. Nam corruptam esse vocem e ri mihi quoque persuaSum St. Neque ullo pacto probari potest quod nuper Mac-naghtenus l. l. p. 2s traditam lectionem explicare conatus est. Magna enim initiali vult seribi Osfris atque intellegere iubemur astra Cornelia prope Uticam sita. Quare quid lucremur ego quidem non video Statium aequalibus aenigmata non PropoSuisse apparet; nisi quis forte cum Seholiis poematia 3 cf. Gardthausen Augustus und eine Zeit 182I. I p. 5 II, p. d.
36쪽
illa a poeta edita esse statuit. Quis enit unquam intellegeret nudum illud astris Ac dunnnodo ipsius Uticae mentio fierit Eiusdem generis est haec explicatio atque Pol steri(quaest. Stat. I p. io interpretatio versus A villae Tiburtinae I J. quam tetigisse sat habeo. Ac ne Schwarigius l. l. p. Id quidem feliciter videtur lacunani post v 2 statuere.
Nam sententiarum conexus integer est nil enim desideratur nisi epitheton Catonis. Ac circumspicienti mihi quae a viris doctis proposita sunt, sat longa Series esset, Si qui omnia enumerare vellet, aptius nil invenio quam quod ante medium circiter saeculum oti ingius in prograniniate laviensi' coniecit CONSfαNS. Quae vox neque adeo a litteris traditis distat et ad Seu Sum egregie quadrat. Succurrit autem huic coniecturae, quod Cato apud illius aetati poeta Saepissime cognomine durus exornatur, cui adiectivo eadem fere notio subest atque eon StanS', nempe pertinax'. et Luc. II 33υ. IX o.
Sed non absoluta mihi videretur de hoc loco disputatio, nisi unum monerem quod Baehrensius mihi videtur peccaviSSE.Falso enim o Si finem versus do posuit punctum. Melius certe profluit oratio si ibi continate interpunx:itur, ita ut pater OuSolum terga, videre dicatur, sed etiam tueri. Recte autem diStinguitur pater h. e. Divi Vespasiani templum a Concordiae aede nam illud a tergo vere est, haec a latere prospicit. Quod Concordia blando vultu dicitur videre ridicule interpretatuSe St Volchinarus sej. Significat autem clementi vel propitio erga Domitianum VultU. Totum igitur locum si legi velim: exhaustis Martem non altior armis Bistonius portat sonipes magnoilue Superbit 26. Pondere nec tardo raptus prope ritum tua cursu fumat et ingenti propellit Strymona flatu.25 discitur e vultu quantum tu mitior armis, qui nec in externos facilis saevire furores das Cattis Dacisque fidem te signa ferente 23. et minor in legis iret gener et Cato con Stans. 22. par operi sedes. hinc obvia limina pandit qui es gus bellis adscitae uiuuere I rotis primus iter nostris ostendit in aethera divis.' Das kolossale eiter tandbili Domitians etc. I832.' Stati silvarum ii ova editionis specimen progr. Illaida I 6 I. continet ommentarium ad equum Domitiani conScriptum).
2 s. at laterum passus hinc ulla tecta tuentur, illinc belligeri sublimis regia Pauli terga pater, blandoque videt Concordia vultu.Item transpositione mihi ipus esse videtur in ictbi eo
Cloiulia Drusei I legitur ibi post marmorum pretiosissimorum, quibus thermulae illae instructam sunt renumerationem v ai- 6: non lumina EeSSunt, effulgent camerae, vario fastigia vitro in specie animoque nitent stupet ipse beatas circumpleXus pes ac parcius imperat ignis. io multus ubique dies, radiis ubi culmina totis perforat atque alio sol improbus uritur aestu.versu d in libris exstat siminia . Itali coniecere: iminuquod nuperrime defendit euricus Mulierus l. l. p. do Sq.), qui
quaerit quid in fenestris sit memorabile aut pretiosum. Minime vero apta est haec quaestio. Nam quanti Romani imprimis in balneis aestimaverint multum lumen intrare, id maxime fit perspicuum ex Senecae epist. 6 8 nune blattaria vocant balnea, Si qua non ita aptata sunt, ut totius diei solem fenestris amplissimis recipianr, nisi et lavantur simul et colorantur, nisi ex Soli in Agros et maria prospiciunt'. et ibidem paulo infra li): quantae nunc aliquis damnat rusticitatis Scipionem, quod non in caldarium suum latis specularibus diem admiserat quod non in multa luce decoquebatur et exspectabat, ut in balneo Pon-
eo queret'. Etiam Ilin epist. I balineum claudato quod plurimum sol implet et circumit Atque Martialis de ipso Etrusci balneo dicit VI a 2, sq.
nusquam tam nitidum vacat Serenum.
lux ipsa est ibi longior diesque nullo tardius a loco recedit. Ergo non dubitabis, qui fenestrarum laudari potuerit amplitudo. Neque propter maguificentiam non esseruntur id quod ipse Mulierus concedit, cum ueckii p. X et Ottonis l. l. p. 3 2 coniecturam v d auroque probat. Sed quomodo illi interpretentur illud in Species nitens, non liquet. Neque enim
auro es sicitur, Sed vario vitro, ut niteant fastigia in species, ut quod aut modo animatae species in Solum cadant. Quamobrem summopere mihi arridet, oesilinii ' coniectura: nimαSquuta Sat igitur multa erant quae in tenestris laudarentur Sed iam
37쪽
videamus quomodo res se habeat si limina scribimus. Atque in antecedentibus non de Ii arietibus marmore incrustatis verba fecit poeta sed in universum de marmorum reneribus quae in exornando balneolo usurpata sunt. Itaque non est cur repetatur ex priore sententia pars minutissima nempe limina.Saltem debuit diei nee limina cessant, . e. ne limina quidem Cessant. Quae cum ita sint, ego a Gro novi liartibus si qui
in antidiatri hos elencho diatr. II p. ilii reiecta Cruce in antidiatribe ib. p. 23 hariolatione sic hunc locum explicat:
lumina pretio Sorum marmorum irae teX turn non carent. Retinemus igitur lumina'. Lumina autem fenestra esse uento sanus infitias ibit. f. e. n. io de r. I iis nam eum aedes L. Fufio venderet in mancipio lumina, uti tum essent, ita recepit te Versus d2-s bene procedunt recepta, oest linii coniectura, de qua supra verba feci Sequitur: multus ubique dies etc. Sed hoc enuntiatum immane quantum languet. Nam si multus dies tunc demum est, ubi radiis culmina totis perforat Sol, quomodo iam antea est ulgent camerae quomodo fastigia in species nitent Immo host fieri non possa nisi sol suum lumen demittit. docet locus nostro simili mus, dico I 3, 2 sq.dum vagor adspectu visusque per omnia duco, calcabam necopinus opes nam splendor ab alto defluus et nitidum referentes aera testae monstraver solum; varias ubi picta per artes
Conferas etiam Senecae locum quem supra laudavi epist. Si , ): lavantur simul et coloruntur. Praeter feturas, quae sunt in ollere musivo in villa Tiburtina Vopisci ubi solis lumen intrat, novae figurae exsistunt eo quod vitrei fastigii gurae cadunt in solum. Atque similem sententiam nostro quoque loco subesse propter similitudinem fit verisimile. Iane autem eliciemus una et delebimus mendum quod ultra patefeci, si transitositis versibus M, et dii totum locum sic leptimus:
multus ubique dies; radiis ubi culmina totis
perforat atque alio sol improbus uritur aestu effulgent camerae, vario fastigia vitro 3 pessime Cornelissenus m neni V ISTI p. is coii iecit con
in species animasque nitent stupet ipse beatas circumplexus pes et parcius imperet ignis. In extremo versu egregie salsus est otio qui . . miratur quod nemo dum igni correxisset. Non Vulcanus ut ille vult, sed Etruscus ipse intellegeretur. At poetice ignis tubulis sub solo et intra parietes ductus balneum comtilecti dieitur. Sed propone modo animo tuo dominum suas opes circumplexum videbis quam ridicula sententix efficiatur, Gitonis coniecturam rei probamus.
sum tacturus. Quem locum Baehrensius transpositione versuum sanare posse sibi visus est. Minime autem irobandam esse Martilandi sententiam qui ira egrediente ex parte Gevnrtio versus d et si pro spuriis eiecit, nemo opinor negabit. Idem vir doctus etiam de versu Si erravit perperam enim interlire intus adiectivum decoram ingenio suo scribendum censuit. Tunc illud ingenio suo decoram nil esset nisi molesta iteratio eius notionis quae in voce doctam inest. Imprimis autem pronomen lossessivum langueret. At nulla mutatione opus est. Nam recte traditum est ingenio tuo decoram'. Decorus enim liabet significationem 3ar, idoneus, dignus', vernacula lingua:
en is preehend. Refutata illa Marsitandi coniectura iam de Paelirensi proposito videamus Qui pro tradito versuum ordine hoc: taedis genialibus dicabo doctam atque ingenio tuo decoram qualem blanda Venus daretque Iuno
forma simplicitate comitate censu sanguine gratia decore e S. hunc censuit esse restituendum:
doctam atque ingenio tuo decoram forma simplicitate comitate Een Su Anguine gratia leIioiequalem blanda Venus daretque Iuno. In quibus tiro liter transpositionem coactus, est pro decore ex Lindenbrogi coniectura scribere lepores . Nam quod IiraeterER dicunt, idem esse gratiam atque decorem, hoc ne flocci quidem facio. Sane interest aliquid inter haec substantiva. Nam decoris est quod decet, gratiae quod gratum est utraque notio etiam diversa a forma vel pulchritudine. Quae cum ita se habeant, operae pretium erit quaerere possitne traditus versuum ordo defendi. Ac sane potest optime . Nam hiativi illi qualitatis quos dicunt seu dent ex Ilo nominae qualem Ne
38쪽
minima quide in offensionis ansa vere Xstat. Proinde fortiter reiciamus Baeli rensi coniecturam traditamque versuum Collocationem reStituumvS. Atque haec quidem de versuum transpositione. Iam de lacunis statuendis pauca dicam. De quibus quam rectetoest-linius l. l. p. Id iudicaverit, facile apparebit. Certissimis enim rationibus ducti versus aut singulos aut plures intereidisse coniecere Baehrensius CB, I 2I. II 2, id T.), aclismuthius )
statuere viri docti etiani lacunas, ubi oratio integra fluit vel leniore mutatione textus ad genuinam formam revocari potest:
veluti post VI, 23. T. I 2 6. I 3, s. o. II 6 Id. V , IS 2 al. De primae primi libri eclogae v. 2 supra egimus itemque de I 3, io II i, Id de Clodi rem absolvit Brandesius l. l. p. 5 3). De sexto epithalami versu paucis agamus II 2, 3. Verbum enim sinitum huic enuntiato deesse contendit Schwarigius(l. l. I ad) iocus autem hic est:
procul ecce canoro demigrant elicone deae quatiuntque novena lampade Eollemnem thalamis coeuntibus ignem et de Pieriis vocalem fontibus undam. Per figuram quae Zeugma vocatur, 'O Otro D ut grammatici dicunt positum est verbum quatiunt'. Significat enim adferunt quatientes' unde promas illud adferunt', ut sit praedicatum VerSus SeXti Saepenumero autem hae licentia usus est Statius f. e. e. I l. l cum Vole mari adnotatione. I . ME:
hic Libycus Phrygiusque silex Cexstant . hic dura Laconum saxa virent. V , t 2 quis sterili mea corda situ crvelavit , quis Apolline merso frigida damnatae praeduxit nubila lenii, quem locum perperam explicavit Otto t. l. p. id repudiatus Lundstroemio l. I. I. IS cf. V et, do . Post ibidem Schwart gius assentiente Leone l. l. p. ili)VerSum Xeidisse affirmavit, Illures nuperrimetenrieus Mulierus haustos SSe lacuna contendit. Tamen quominus hanc sententiam probem impedit egregia Nachsmuthii praeceptoris illustrissimi coniectura, qua recepta nulla offensionis ausa relinquitur. Is enim cum in geminario philologico lianc eclogam nobis interpretandam proponeret, usus latinii coniecturas sic hunc lo-
ipsa manu tenera tectum inscripsilii, Volusetcs.
Neque felicius nobis egisse videtur Uenricus Mulierus, i. l. p. 3 cum post II I, o retent quod in libris exstat imitquaedam excidisse coniceret. Quod illud li mino in ipso ei
suspicionem movit, minime iuSta est tan Sio compara quaesoch, o dignumque nihil mens fulmine tanto repperit'. Atque me ex Domitii coniectura suo iure editores receperunt, Propterea quod et pronomen utique necessarium est et tum facillime ex initio versus penetrare potuit.
Plane non intellego cur Schwarigius i. t. q. id V 8, 182 post vocem utiquribus lacunam statuerit. Nam quod praedi eatum deesse dicit, nihil valet: nonstrusii Supplea ex
versu antecedente: en bSoluta sententia. Sed haec nunc quidem non persequor Concedes non ea qua par PS circumSpectione et cautione progreSsos SSe Viros
doctos. Transeo ad epicedion patris V ), ubi posterioris
recensionis vestigium a viris doctis noudum mihi videtur esse delectunt. Retractatam autem esse hane eclogam, sed non ultima lima expolitam eum erchii ossio l. l. p. 23 teneo contra ea quae nuperrime Curcio disputavit. Ac ne olim erus l. l. i. do quidem mihi persuasit, qui quamquam Statii patrem paulo post Vesuvii eruptionem anno is factam obiisse videtur
Recipere, epicedion multo post compoSitum esse statuit. Quod autem lioeta tres menses post patris mortem Se poema Scripsisse diserte testatur, ad fiet telum tempus spectare putat Minime vero mihi videtur esse probabile post decennium poetam
illud tempus finXiSSE.Poeta postquam exposuit quid pater Romae adulescentes nobiles docuisset, sic pergit sau. I 85 sq). et nunc ex illo forsan grege gentibus alter iura dat Eois, alter compescit Iliberos, alter Achaemenium secludit Zeugmate PerSen, hi dites Asiae populos, hi Pontica frenant, hi fora pacificis emendant fascibus, illi
castra pia Statione tenent: tu laudis origo. non tibi certassent iuvenilia fingere corda Nestor et indomiti Phoenix moderator alumni quique tubas acres lituosque audire volentem Aeaciden alio frangebat carmine Chiron. Qui versus optime subsequuntur eos qui antecedunt. Iam ero mihi considera quae equutur: talia dum celebras subitam civilis Erinys Tarpei de monte facem Phlegraeaque movit proelia.
39쪽
Quonam quaeso spectat vox talia et quae est notio verbi celebras' Ab altera quaestione initium disputandi apere ere erit. Celebrare plerumque Significat aliquem canere feternnostra lingua, vel frequentare . . frequenter facere vel tractare aliquid Prior notio ab hoc loco aliena est, cum de carminibus Papinii grammatici doceamur in eis quae Sequuntur. Ergo restat altera significatio. Quae quidem optime quadraret, si talia ad disciplinam Statii patris spectaret v. Is autem haud male sequi posse versum Id luce est clarius. Sed quale iudicium de mediis versibus I 8 si is feramus Statuamus
opinor neceSSe est . Id si ab a poeta esse additos eo consilio nimirum ut amplificaret sententiam quam expreSserat, i P I 8 d. Quo quominu Sequentibus accommodaret morte videtur impeditus SSe poeta nam totum carmen non ab ipso edituri esse cum alia demonstrant quae viri docti passim notaverunt tum
ipsa tituli forma. Moto civili tumultu et Capitolio incendiis absumpto grammaticus facibus velocior ipsis pio ore solacia templis excisis cecinit et e medio divum pater annuit igni v. Iogl. iamque et flere pio Vesuina incendia cantu mens erat et gemitum patriis impendere damnis,
quid exspectatur Nimirum quoniam particula cum h. l. eius
generis Si quod inversum grammatic vocant, Quusam addi Eurno de Vesuinis incendiis eantum composuerit Poetn Pnter.
Quid autem sequitur PCum Pater exemptum terris ad sidera montem
sustulit et late miseras deiecit tu urbes, h. . eum eruptio Vesuvii facta est. Quomodo ex his dissiduitatibus nos extricabimus Certe non ea ratione qua voluit auctor indicis Eo hi manniani quisquis est, qui duo incendia . . duas eruptiones
commemorari putat. Erant Sane Primo nostrae aera saeculo duae eruptioneS, hera anno SeXRgesimo tertio, altera clarissi in illa, qua
Plinius maior occidit de si duas iuptiones voluisset intellexi poeta hoc indicavisset apposito adverbio terum vel propinqua notione addita Neque per Se verisimile est patrem circiter, unumis Vesuvii eruptionem anno X factam cecinisse. Quid vero si iudicis auctor non de illa eruptione cogitavit si Vesuina incendia latentes ante eruptionem ignes esse voluit Ne tunc
quidem audiendus est latentia enim incendia nequeunt intellegi Propterea quod patriis gemitum damnis grammaticus imp eudit. Donec autem 'atent ignes, iamno movi sunt Interpretationes igitur cecidere, in verbis traditis vitium inesse apparet. Quae cum ita sint lacunosum esse hunc locum facile opinor mihi concedem s. o autem potest dubitari quid illis versibus o Tet o fiat. Duae quantum ego video sunt viae quibus progredi
licet. Aut statuendum est his versibus a poeta in margine sui exemplaris adScriptis genuino expulsos esse, id quod artificiosius esset quam ut credi POSSE aut cum Sequentibus coniungendi sunt versus illi de res in lubrico versatur nec certi quicquam ausim profiteri. Sin autem Stat altera Sententia, sequitur X hoc loco, ut Statius eandem a pater materiam trae-taverit vel poema a patre cogitatum neque tamen perfectum revera pepigerit, quo Sibi aditum quodammodo ad eliconem aperuit Uuamquam ne hoc quidem verisimile. Meliora igitur alius excogitet, Iubeuter audiam atque accipiam. Sed paululum subsiStamus in epicedio patris. Iuveteratus enim error expellendus est, quem nuperrime Italus ille Curcio(l. l. p. i repetiit neque obstitit Franciscus kutsch qui
in censura eius libri eiusdem de . II Sq. et 22 Sq. hariolationes recte castigavit A vero autem Domitius muli mi uus aberat quam ronovius diatr. I. p. sis qui auctor illius errori EXStitit. Dico nimirum . Id I sq. Patrem Neapoli ludis Augustalibus compluries vicisse Poeta praedicat . III:
non totiens victorem Castora gyro nec fratrem caestu virideS PlauSere Therapnae.
Deinde pergit I l. sit pronum vicisse domita quid Achaea mereri
Praemia nunc rami PhoebI nune gramine Lernae nunc Athamantea Protectum tempora inucum totiens laSSata tamen nuSquam avia frondes
Id si abstulit aut alium tetigit Victoria crinem. sic locus exstat in libris. Cum vulgo interrogationis Signum Ponatur OS v. 1l et quin Scribatur . Id ex eiusti eo uideturn, viri docti Plerumque ex hoc loco colligunt Statii patrem Pythiis Nemeaeis Isthmiis viciSSe. Pro duppiter quale
miraculum Velia ortum erat Tamen ubi accuratius totum locum contemPlut EramuS, OguOSEemus aliquautum laudis bouo Papinio ESSE demeuduru GraecIS uim certaminibu ter eum VICISSE Per
Se vix probabile est neque ni agis sit veri Simile eo quodioe-
40쪽
odorasse sibi visus est. Videamiis autem quae sit totius loci indoles Concedit poeta in patria vincere non sumna pretii esse, non teStimonium esse sublimis ingenii ex casu nimirum saepe pendet victoria Quid autem est in Graecia vincere, cum continuata serie certaminum Neapolitanorum nullo pater non vicerit vel ut eandem sententiam affirmative exprimam pluris aestimandum est continuo civibus suis placui S se quam semel in Graeco aliquo agone vicisse vel Pythio vel Isthmiaco vel N meaeo An ex hoc enuntiat efficitur ut ille revera Graecis ludis vicerit Minime, immo contrarium: non vicit nisi domi.sed ibi compilaribus ludis continuis non cecidit. Vae concludi posse ex hoc loco pro explorato habeo, nil aliud. Sed quoniam ad hunc locum nos applieavimus, licebit
etiam paucis versibus poS Supervacaneam abicere conii Cturam
Marklandi, cui nimis pronas hic aures praebuit Baehrensius. Rem ipsam iam enricus ulterus l. l. p. sis notavit, Sed complures locos omisit quibus oblata occasione lectores fraudare nolim Versu enim id asyndeton vere Statianum, conferassis Mulieri exempla, cur deleamus non video. Sed neficioquo modo Mulierum, qui idem aliis locis recte restituit, hic locus fugit. cfr etiam V 2, 2. III 3, do Schae ferus l. l. p. do
asyndeton restituit eumque Lottichius ' secutus est. V si, si Lundstro emius i. s. p. li I. poetae Suum reddidit. Ac ne in v. ii sat caute egit Baehrensius, qui prodoo f e Sua coniectura de eos in textum recipere non
dubitavit. Agitur autem de Sibylla Cumana quae
minas divum Parcarumque neta canebat quamvis decepto vates non irrita Phoebo.Quomodo autem Phoebum Sibylla deceperit, optime cognoscitur ex Ovidio, qui in metam. XIV IOI db eius fabulam enarravit Phoebus enim puellae Sibyllae amore captus dum praecorrumpere donis enm cupit, quid optaret quaesivit, votis Solutis puellae amorem e SSecuturun ratus. Sed spes eum fefellit. Petiit enim virgo quot haberet corpora pulvis tot sibi natales contingere'. Prece nutem peracta sprevit Apollini amorem.
Ergo non est cur decepto' reiciamus. Ex eis locis quibus nunquam requies datur videtur esse v. ITI. Post quani Statius pater Neapoli ludum litterarium condidit, undique confluxerunt m magna Graecia quoniam a Sisitius Trostgedielit in Claudius Etruscus Progr. IIam, burg I883 p. T.
sic perperam 'rν μεγαλην Κλλαόα verteres solemus qui eius disciplina uti vellent.162. Quid mirum, si te patria petiere relicta, quos Lucanus ager, rigidi quos iugera Dauni, quos Veneri plorata domus, neglectaque tellus I 65. Alcidae vel quos e vertice Surrentino mittit Tyrrheni speculatrix virgo profundi, quos propriore sinu lituo remoque notatus collis et Ausonii pridem laris hospita Cyme quosque Dicarchei portus Baianaque mittunti To. litora qua mediis alte permixtus anhelat ignis aquis et operta domos incendia servant. Singula Interpretari non opus est quia ripse poeta ut omnia
clara atque manifesta essent provisit. Unum tamen non praetermittam V plane in vero inberravit Pol sterus'), cum lG pro
Birq Bilix scribendum censuit Quas L non toto Surrento, sed ex una Polli villa hane enim vult ille subintellegi venissent discipuli Virgo est Minerva, de reuius in promunturio Minervam templo supra p. I 6 egimus asso possit aliquis induci ut istedieis . non mediis in Statii manu profectum esse ratatuat Quam coniecturam te probemus prohibet
Ira, io efflege ara medias fallit permixta sorores Sed haec quasi per παρεκβα itν de ITI disputaturi eramus Variis
enim medicinis per quattuor saecula tunc locum sanare voluerunt viri docti memini prospere res cessit. Sanus enim est locum atque explicationis Iotius indiget quam remendationis.
Longum est varia virorum doctorum conamina numerare, quae
eo magis transiliri possunt, quod ne minimum quidem lucrum inde Napitur Incendia mperta scilicet dicta Iunc de rignibus subterraneis sicut v. 265 Statius j neevilio te erumpentibus
ignibus dixit, cf. II 6 62. Qui si quando erumpunt, delent
domos Ergo donec uom erumpunt, non delent domos, h. e. Servant domos: αλιο τ uti, lato more familiarissimo poetis. ii Atque quoniam Statii defensor exstiti, in hoc munere exigendo subsistam paululum reta nonnullis dociae sua rei laeddere conabor. Patrem mortuum ab inferis redire vult poeta V 2, 221: si chelyn Odrysiam pigro transmisit Averno causa minor; si Thessalicis Admetus in oris silua una retro Phylaceida rettulit umbram: cur nihil exoret, genitor, chelys aut tua manes quaest. Stat. I p. b. I Oronovius diatr. I p. 36o.