Opusculum epistolarum familiarium et artis earundem scribendi

41쪽

mota statissimae nihil uiro bono inutili iis eetnshquedamnosius S aevis reipubli oppressione gaudere: O cuius corularua sone: quanto quis maiorem laudem re gloriam coia, I intuNtanto mafore nota dignus escitur qui meam .iquid alien are it adtierit secum .is. E Adde ptereamnihil una uiro dignon qnestinus:nihilueturpius existimatipotest: qin rei visus casibus suci apse serte quasqtiis etia pulcherrimus anguitum expolireti no modicasDi Iona ct laudem raparabit.in. I iurant Tam lepro Cssatis uictoria tantum gaudii luscepilletat uix te ab eius publica ostetatione continerepossim dolui certetis in tantu dilapsum fuisse facinus: ut etia in malis trepat gaudere possis. Proinde te hortor: ut ab ista leticia uana tui deiistere uelis in .EFacile enim tibi est: omnel liciaesam acri mas uertere:cupcipue optimus semo ciuis fueris exist matus: Possicives a pulcherrimam morte ducere quepropatria suscipitur. v. Adde et B in latis tot rei p.perturbatio notis tibi necesse est: non talia abhac animi hilaritate discedere: fido perpetuu lachrymas periclitanti pati scodonare. Vides enim quata etia tibi sint mala in hacpublica calamitate paueda: nificorde dc animo ingemiscens: cadentibus rediis mature consillueris.qd ut facias te rogo:& ad id peragendu omne tibi ope/ra mei parata deuoueo. alta CDissuas a dolore

es Ditiua a epistola a dolore est illa: quq ad alique amicu scia/bitunque sui detimus inclinatu ad alique reprehensibile dolore: uel minime laudabiletipsum ab eo deducere conabimur. & hu ius episto statis est regula. Regula, C Si dissuasua epistola a dolore ad alique amicia scribere uoluerimus: cui dissuadere initas musmenter aliqua causam in moerorem deducatur: quem ipse forteinconsiderate suscipiti illam imiliterin partes quin diuidemus.In quarum prima declarabimus quantum sit inutile uel damnosum os amico nostroin tali casu dolorem ostendere: cu scipue hoc non stulti sapienti

officiamiatiarebus aduersis dolere debeat, in secunda uero do

42쪽

monstrabimus ipsamico: non esse hornestum ti et laudabis spropteri ps rem doleat:&hic si uoluerimus: aliquam ratio, nem adducemuS propter quam probemus turpe esset amico nostro: si in dolore diutius moretur. In tertia autem conabitimur omnibus mediis quibus nobis possibilesiueridipsum ami, cum a tali dolore deducere:& in gaudium potius & consolationem inducere In quarta uero demonstrabimus hoc facile esse:si uoluetit amicus ad isticiam se uertere:& ab ipso dolore discedere. In quinta uero & ultima ostendemus quantum stipsamico ad quem strabimus necessarium: ut a tali moesticia penit' disce dalaadducedo aliquam rationem: suideatur ad propositum saceremam epistola ista est quas similis epistole cololatoriae de qua superius mentionem fecimus. &smul etiam in hocloco: siriobis uidebitunosteremus ipsi amico omnem operam nostra: dum possimus ipsum a tali moesticia uel dolore remouere: et aliquod gaudiu deducere. ' Propositio.

issuadeat Marco Antonio Bruti :in luctu tabescere Apter Iulii Ceseris interitum. Exemplum. Pari.I. Hoc est cita optimi cuiud ciuis Marce antoni charissime uinon talum rempublica suam & bonum comune diligat: dillud etia pro uirili sua seere: devotum miriste conseruare conetur. pro quo tutaeo etiam si opus luetit: si bentissime latrui, nem ipsum effundere cupiati qui facere neglexerit: uel acnter puniti debean&a senatu alienus censeri.ii. mima. laudabile est:immo turpissimu&detestadu facinus propriuato bono publicu Scomune spemere: ac spernendo destruere immo&qtu hoc facere presumpseretpoenas luere decet: &nullii mortesea amicis luctu reis inquerciti. Cuigitur Spter Cq internitionem uideam te in moerore &luetu constitutu: possum nosii opere mirari: cumpnsertam te serier bonum probatissimum ciuem cognouerim: i non staude re pubi calua semper bene mereris tuduisti: sed omnes in eam cruditis e delinisquetes talopsecutus es odionit tan2mmatrem tuam stinentes

43쪽

llassenuem se tibi inimicos existimaueris mi. Recipe igitur priorem animutuum patriam:& pro nequissimi tyranni ne aeno tantopere commeaequi nullam uiris donis libertatem re, linquens pulcherrimaresprehcssariem in turpissima conuerte, race acilenis est tibi uiro prudentistituo a dolore ae luctu adleficiampotius ecconsolatione animu deducere cum picipue uideas tali occaeatore extinctopristina iam sibi libertatem isam recuperasse. Cogitaprsterea quantu tibilioc pr finitute retnecessariu sidui relicto moerore serenissima patrim me sedem ostendas: quiluis subsidiis fultapossit aliquando ex tantis calamitatibus re istare quod ut facilius facere possis: dabi, in operam omnes nos amicimisit in rebus obus nostra ostia seu tibi bibentissimeparata. Vale. Invectivum genus. Caput 6 Nuectiuu genus est illud:quodsinquotienscuta peti Enaaliquam uel amicam uel inimicam reprenede reuolumus: pro aliquo crimine sceleris uel ignorantis:&huius generis betassent duo asElicet criminis. Alte

rauero contentionis. Invectiva.

Criminis. Contentionis. Clauectitia epistola criminis est illa qui ad aliquam persenam

scribitunauta carii inimicamquam pro aliquo scelere uel flagitio:siue remistiasue euadesceter uolumus accusare: cilius

est est talis est regula. Regula. Si inuectiuae uola criminis ad aliquam persenam scribere uoluerimus. primo stire debemus:*spersonat pa ad qua stabimusaest nobis amica:remissa inuectione utendum est: ct reus uerbis asperis accusandaedeinde in bona uerba delinedu. Si ue/ro inimica seerit personaetunc in tres fissimu partesipam epistolla diuidemus. Inquarum p imabeniuoletia captabim pritana nostra:declarates.*ad talem inuectione non uolt intrem

sedeoactellassi ulli: ecos enumero a tali inimico lacesit

44쪽

ad ultimu uis perpessa sumus: sed nuc amplius pati n5 Soheu pue ipsius personquitia in alicuius danum uerterentisinoia essent accusata in castigata.Insecudauerorem ipsam repreheidenda adducemus:similis rationes oes: siphinuectoni ubdebunt accomodate. In tertia uero: si amica erit nobis pertana: ad benignusique sermone coniuertemur: ipsam monetes. ut a tali facinore desistat: quod si fecerit: omne operaniam ostere/mus: ssibentissime parata. Si uero inimica erit personae beniuoasenna iteru a nostra Psona constituem'. dicerescinos amplius nolet nipsum inimicum inuehi: ne potius propter odium id feciste uideamur: queritatem:sed vi in aliud tempus cetera uolumus dicenda reseritare. Propositio.

E Inuehatur Cicero in Luciu eatilina: qui in patriam rempu. c5irare parat. Exemplum. Pars. i.

CNihil est Luci Catilina me magis hac tepestate stillicitet& intollerabili pene dolore conficiat: qqd 8c multoru sermoni/bus 8 litteris intellexi talin patria tua: cuius deberes libertate libeter uitam effunderereoiuratione pararet quod Isecto inter cetera uitia scelestas facinora tanto detestabilius et anto bo, nu Gmune priuato mel nobiliud censet. Unde nilime amor summus:quo in te a onmutua beniuolentia nostra impelleret: potius mihi tacedumqad te scribendu existimare: uolui tament, pauca ad te mittere: ut quidna potissimum hac in re senserim apud te testatum relinquerem.ii. Quis Erors queinsa,

niaequque potius dementia te ad tantia scelus peragendu commouere rete Tune mefiliusnaeeius mebrum scelestas audebis in matreta potius corpi tuu manus inferre. lugentes pue, ros achimates matronas:Iuehaolasciues: ltigubre senatu destructa remp. deoru 3 si natapoteris cemere templa: &stusque oculis ista iaspiciestSed regiam inquies dignitate iero cominatu concupisco. Et que per deu immortale potest esse di ias:tali merito nomine decoranda quis dominat' honest 'et Eret Alachrymis: bonorum durum depopulatione paretur e

45쪽

Ille quide iudicio meo est honor existimadus: illa meritodsonitas appellandamus in rempu. collatis meritis acquiritur. Ninil est enim: maioris sevcst glories esse aecnec quicqex omnibus rebus humanis est predarius ais prestatius :qderepta, bene mereri. Tu autem rei p. pressioneimmortalem tibi laudem parare speras Tolletis cmihi credes catilina aclonge deci=

simo nomii aedet irpes ac dehonestes. hi C Repelle igitur a te inci qmentissima uel potius nefariam mentem istam: ac reipuae incumbas: qu*tei tuos p dignis acpretiosis quidem possit muneribus dignitatibud exornare ut omnibus Mat' omnibus lac indus existes:in dulcissime tandem patrie sinu susceptus: diu faustiis Deli s uiuere possis.quod si facere uoluetismi spero di Opto omnem tibi opera mea offeronia omnibus tuis optatis bi hetissime parata. Uee. Invectiva cotentionis. humano:superquo est nobis cum ea contentio: cuius epilioletalis est regula. Regula. Si inuectivam epistola contetionis ad aliqua persena scribere uoluetimus:cu qua nobis scontrouersiae per aliquo loco stu/diota uelliumano Sipsus in ea re ignorantia reprehedere uel accusare curauerimus:illa in partes tres similiter diuidemus. Et quavis possimus a patia epistola dirigere ad ea persona ad quam scdibimusmielius tame est Pipsam mittamus ad alique tertium apud que tanq iudicem res ista adtur. Sed ut cuia ue strin prima parte enitale ostedemus sicutin supertati factu es hae non sit ossiciu uel conluetudo nostravi tales cotrouersias uenire:cupoli 'semper pacem&quieteamauerimus:&gis enumeroprouocati: ad ultimum us cpimus perpessi.Tamen dicemus:impreciatiarum tantam esse aduertati nostri insolentiam que prscipue

tenditia honoremnostrum denigrandum: Inullo ficto am

46쪽

plius tacere possimus: sed potius omnino uelimus rem ista vepre apud ipsam personam:ad quam scribamlas:ut propter bonitatem &prestantia suam uelit super ea iudiciu ferre. In lecunda uero narrabimus breuiter ecdilucide rem ipsam: Siperqua est inter nos exorta controuersiae simul. recitabimus rationes iamniosas confirmando:&per oppositum rationes aduersarii conpitabimus. In tertia autem dicemus multa etiam alia nobis diceda esse: stamen acere nolumus: ne uideamur potius odioquentate faciente: eiuSJMoratiam accusaretrogabimula amicunostrum: ut super his rebus impentiam aducriarii nosin iudicet emulgilli commendabimus nos:&et Oneremus omnem oper'm nostrain omnibus paratam Propositio. Inuehatur in batillugelius: si personale uerbu dicit numeris persenis carere. Exemplum. Parid.

Nihil unga me magis alienum esse uolui: obseruadissime doctonqalienis detractionibus delectataqus profecto iniquum semper & maelivolum hominis animum pG se seruia sed potius ab inimicis meis dipnulis smissimel acestus: ad ultimum uis perpessus sum ne inquinatissimis ec impudentissimis rarii mali dictis regionderemnatustat quid in me simile esse ostenderem: qd me ad rebondendu alliceret. Sed cu diebus istis uarias in me filius contumelias coniectare non cessecqus non soli im ad litteratiam controuersam sed ad honoris quo* mei offensio/nepertinentistatui non amplius silere: sed apud te iudice petitissimum huiusmodi controuersiam ageretii. Clamitat ignorantissimus iste nebuloruerbum imperionale numeris di personis carereti impersen eapersonarii carettaprecipiis dicatur.nec sibi aliquo pactopsuadere testi mps ali uerbo numeros&psonas accidere: qdliceimultis possem rationi di auctoritatibus approbare. una tamepotissimia adduca:qtis inter teras sacilior existimil. rtu enim est uerbopersonas dinumerosa cideret accidetia aut non comunia sed propria sunt uniuscui 3 partis oratio,. ita ae omnibus Ceb' sub suo genere colenda

47쪽

e nate uerbi species stirelinquet ipsum etianumeros et personas haoere.Nec obstat estis dorminatio: scijicet apsenaruna carentia ina nate dicaturinain sicut inuis dicuntur littere non quia omnino uoce careaia sed Pad fimilitudine ceteratur ter usintransmute cum uocem minimam habeanusta di im, per nase diciturinon Psine psonis sit sed Badsimilitudinerit,lonalis. mas diiunctas habentis: sit tanq sine persinisecum eas

confusas Patari Plures quidem dc alias posthm huiusce

ignorantinimi hominis ineptias scribere: quas dedita opera fi=termittere staminae illas carpendo odiolepotius:q veridice id ficere uiderena uigitur super his rebus sentetia seres:qui latinitans nourgiumen existis:&me tibi commendatum habebis:c ego omne operam meam offero: in omnibus uotis tuis Sibenti uiuiuaccommodatam. ale.

Expurgatiuum genus. Caputimiis. urgatiuum genus est illudquod fila quotienscuse aliquid nobis obiectu expurgare uolumus: uel quucirca rem aliquam: s nobis posset opponi: excutitionem nostram exponere conamundi huius generis species smilitersunt dulaina scilicetctiminis. aera uero contentionis. Expurgatiua, minis. Contentionis.

Emurgatim emacriminis est illaequs ad aliquampersonamst ibit: amica uel inimicamin qua Lerimus aut remisse aut excadescenter pro aliquo scelere uel flagitio accusati: Gaius quidem epistias talis est regula. Regula.en potest uno scilicetmodo remisse:&altero excandescenter. Remisse se ibitur hec via : quando apud amicu nos uolumus excusare paliquo inminetcui' etias nos remisse isimulauerit

48쪽

& tuc liscepta potius exhilatomi dicit. Scandesceteraut heemia scribit anquado aut apud inimicu lios defendere Iioltimus ab aliquo crimine oblecto: aut apud aliqua tertia peritana: quod usitatius est. Dedqtrocun modo fiat ipa epi aream in tres potissimu partes diuidere solemus. In quaru petima per aliqua rati,

onabile causam: aut ueramaut saltem uerisimile nos excusam'

ab eo crimine: quodluerit obiectu directes aut hoc no esse veru: quod ab ipsipersona scribatur aut per imprudentia uel ignorat natu &no maliciose id fecisse: quod nobis uino allcnbitur.In secunda uero autremisseautextadescentata epit olernissi na iuram:ipam personam:ad qua scribim uella uel also uitio criminabimuri licentes. boni uiri Osticium est antequa allos re, prehendat seipm inspiceretnec recus cs cum illudata in tertia aut

ocultima: si remissa fueri la: prona:ttemus amiconfesti tale crimen amplius noesselapsuros:hrnuis cohortabimur ela: ne Scipe in tale culpa incidat cuius eii accusauerimus quia codemissu cri nine denabimus:ciat etiaOfferemnS O Opera niam

in rebus si is optatis mento paratam. Sed si excandesces fuerit epit ola:c intabimur persona lia: ad quam senestivis: ut deinceps a detracti Oe desit acquias que uult dicere perrexerit: quo uultifortasse audiet. Uel si ad tertia plana scribae Impossiti, mussirin: cu admonere: itania dicedo seststinia iideeutilabimus nos: si contra uiri boni o tu inimico detraxeti,inus: dicentes:quod hoc ex iniquitateno fecerimus: d potiugiat suis maledictis sncm aliquando Ponerenatas. Propositio.

Expurgetle.L. catilina a colurationis crimine: cuius fueratae

Cicerone in mulaturum. Exemplum pari,i. a semper filii conditio mea patres conscripti: ut malivolos penitus homienalieno; fames si os obtrectatores abhorsententia permanseg, a pleri numero lacessitus: ad ulti, rnu ussi Nest is sum. Sed cum die ita ab inuidissinio hiatus

49쪽

remodi rabula omnius bonominimici actamnibus uocatus :dissimulam quoad potunnes nissedictisomnibus responderetini dem procacitatis timum ine deret quod impudelissimus iste scurrano erube lacum tantis adhuc quottidianis me contatiis suis lacerare nodemat brariis: erumnaSloluere:& ma, ledictis scilicet carnificis huius reii derecte uobis scelestissi

osum inuidissitimsistetalunt atomata nil bonum optimuinci, uem Inpatriam coiurasse: qus quonda novibus solium: sed &languine proprio aluissemperprogenitoribus seruata est Exclamatii tithraus contra patriciu rem scilicet publica Patrisua

les e Sent. Huic ne sceleri patres co ipti credendia censetismuitat coperta, ethecconiuratiore coniuratione inuehitraua

aenex in aliis sitispicet: qui nullulans bonum ciuem amare potuit: sed oebus temperansensius:cie noctu insidias pararecolendi et

quentia sua steria S. Patapemmora in se animos conuertissetistiis adeo eos illecebns spoliauit: ut nihil spis ampliurum reliquu fecerit Hinc ex inopia subito in maximas diuitias dolose excreuit hinc domus:hincaan: possesssiones serua:clientes:quq olatam citos bipatare sici potuissedias sing&S:quibus abundat: pauperrime plebis bona surripuisset.Ex hac igitur foedissima opulentiatam Sperbia exmultatipatricioquo porcimii res moilli solana

50쪽

in stiis esse meruetiam eum pro uiribus destruere coneturni. Attingere psecto reliqua nefanda lituiusce Nebulonis secinotae&plurimaqde:msi benignissimas auresuras tali memoratione ostendere dubitaretvidiens gram' auditora animos offedere:qta aliena flagitia apte dixererq eos qui comisere:proinde ea dedita opera staticeboeuestru tameest:res istas equo aio cognoscere:accitie uestru ab huiusce rabule insidiis liberare. Expurgatiua contentionim

CSpurgatiua ema cotentio:se illa: que ad aliqua phna scribis aqua repreliei erim'sup aliquo loco humano: sup quo fuerit inter nos cotentio: cuiuS epistilis est regula. Regula. quo inter nos fluerit aliqua trouenia.Scire prius debemus: utplurimu talis epistola se itur ad aliqua tertia perhnam: prout epistola supenonapud quam huiuscemodi controuersia tractatutised nihilomii potest adipamper ampropria dirigi adqui scribere intendimus. Sed ut cuni finepta ista similiterintres potisi v partes diuidetur. In quarumpnrnaesariem pri exordium: declarantes quacausa simus incitati ad respodenduil,:ad quem scribere uolumus: uel de quo loqui intendimus o quod licet sit nostra cosuetudo altercati:di qcipue cu hominibus malis&ignoratibus: tamene tacendo uideamur conprout melius potetimuAla secunda ueroparte: ex o 'sito de tuonstrabimus aliquamignorantia adue sanitan: queoibus sit manifesta:& in cu omni moderatioe conabamur ineptii inuehu ostendentes eum penitus esse litteram olum uel reru experte In ultima aut dicemus:qd licet plura essent de tali homine dic detque ipsus ignorantiam appcrui aulamen uolumus ea Oia recitare: ne uideamur potius propter odiumqpropter re ueri/tatelam im indicem' itos uota