장음표시 사용
511쪽
(ad externam potius orationem, quam ad internam ratisnem reseratur . Semper enim adversiis orationem externam
licet instantiam inferre; at adversus internam rationem non semper. 8 Quaecunque ergo, cum demonstrari pose sint, sumit demonstator ipse non demonstrans haec, si quidem , quae discenti videantur, sumatri supponit; nec est suppositio simpliciter, sed tantum respectu ad eum Odiscemem habito. Si vero , cum aut nulla insit Odistanti opinio , aut cum contraria insit, sumatri demonstrator); idem illud concedi postulatur. Et hoc ipso disserunt suppositio, postulatum est enim postulatum , quidquid sub contrarium est opinioni discentisnaut quod quis, cum demonstrari possit, sumit, Ceo utitur non demonstrans s Definitiones ergo nota sunt suppositiones ; neque enim esse, aut non esse dicu
512쪽
tur. At in propositionibus sunt suppositiones. Desin tione vero nos portet tantum intelligere Tale quid vero non est suppositio nisi quis et audire etiam suppositionem dicat esse. Sed e I supposco , cum, quibuscunque positis, eo quod haec posita sint, sequatur conelusio io Neque Geometra falsa supponit, ut Uidam stirmarunt, dicentes, quod non oporteat nos falsis uti, Geometra autem alium dicat, cum assirmet, lineam longitudinem pedis aequare , cum non sit huius longitudinis, aut rectam esse lineam scriptam, cum ea recta non sit. At Geometra nihil concludit eo, quod talis sit linea, qualem ipse dixit, sed quod talia sint, quae per illam lineam denotantur. 1 Praeterea postulatum .suppositio omnis, aut ut totum, Ut Ut parS, sese habet a definitio neutrum horum est.
513쪽
A P. I XI. De communibus quibtisdam omnium scientiarum principiis.
Species igitur esse, aut unum iiiii separatum praeter singularia, non est necesse , si demonstratio erit. Unum autem ad singularia pertinere, verum est dicere, necesse esse non enim erit universale, nisi . hoc sit; nisi vero universale sit, mediti non erit; Uare neque demonstratio. Oportet ergo unum quid , idem esse, quod de pluribus non aeqtiivocis dicatur a Thnon contingere autena, Ut simul de eadem re aliquidasfirmetur, negetur, nulla sumit demonstratio, nisi si sit demonstranda etiam illo modo conclusio Demon stratur autem ita aliquid , si sumamus, quod primum medio inesse verum sit; si quis autem neget, non esse id verum. Nihil vero interest, medium sive quis sumat esse sive non esse. Similiter etiam tertium. Si enim
514쪽
του γενου; λεγ δ ὲπι του γενουσ, io muco epocetα απούε ε; Septa, ασπερ ερηTαι και πpore op. ' πικοινωνουτ σε πασαι πιττη και ψηλαί κα-m T κοινα κοινα θ ASYta, eis Uta Tαι,, i Tου- datum fuerit, de quo verum sit praedicari hominem, etiamsi non sit verum hominem .de eodem praedicari), at si solum hominem animal esse sumatur , quod autem non sit animal, id non esse hominem; erit enim verum dicere, Calliam, etiamsi Callias non sit, nihilominus animal esse, non animal autem non esse. Causa vero est, quod primum non tantum de medio dicitur, sed etiam de alio, quia pluribus commune est. Quaro nec, si medium ridem est innon idem ratione comclusionis id aliquid interest. 3 De quolibet autem v ram esse affirmationem aut negationem, demonstratio ad impossibile sumit. Et haec non semper universaliter( sumit eadem , sed quatenus ad praesentem quaestionem sussicit. Suffcit autem, quantum ad subiectum genus. Dico autem ad subiectum' genus, ut de quo generere monstrationes in ituit Odemonstrans), ut dictum est antea s Communicant vero omnes scientiae mutuo secundum communia principis). Communia autem dico,
515쪽
quibus uruntur, tanquam ex his demonstrantes; at non dicori communia principia ea , de quibus demonstrant, nec id , quod demonstrant. 6 Et Dialectica cum omni-hus scientiis communicat . Et si quis universaliter tentet demonstrare communia ut, de quolibet veram esse affirmationem aut negationem , aut quod aequalia ab aequalibus Cablata, et, quae manerit, resinquant equ lia), aut talium quaedam. 8 Dialectica vero non est ita definitoriim quorundam, nec unius alicuius generis. Nec enim interrogaret. Nam demonstranti non licet interrogare, quia ex oppositis non probatur idem Demonstratum vero hoc est in iis , quae de syllogismo
Si vero idem est interrogatio syllogistica, raro-
516쪽
αμ η γεω AEVA, ψιν , i , ἐκ των αυταν δείκνυται Ti γεωμετpta, et Arge T OZTTικα; μοίω δὲ και πιTα αλ αν. Και τε ι μεν ουτων κα λίγον *EκTEον κ αν γεωμεVικαν, χων - συμmpetet .m-των. mp A Tων, χων λογον ουχ Zεκτεον ω γεω--U , ni ita Vησ. o Zοιω σε και πινα αψαν επι- Tημων. GUT παν- α καττον παττά μονα ὶ ω-T F. UMTηTEον ου απαν ο ε ωTωμενον απο ιτεον positio contradictionis propositiones autem secundum unamquamque scientiam sunt, e quibus in Unaquaques scientia syllogismus conflat I fuerit sane etiam quaestio quaedam ad scientiam pertinens, ut adeo ex his sc quaestonibus' proprius circa unamquamque scientiam fiat sy logismus et Manifestum igitur est, quod non omnis interrogatio geometrica sit, aut medica Similiter vero etiam in aliis cres se habet). Verum, e quibusnam aut demonstratur aliquid, circa quae Geometria versatur aut quaenam ex iisdem cum Geometria demonstrantur, ut optica Hoc quaeritur. Similiter vero etiam in aliis 3 Et ad has quidem respondendum est egeometricis principus conclusionibus de principiis autem disceptatio non subeunda est Geometrae, quatenus Geometra est. Similiter vero etiam de aliis scientiis est iudicandum Ad Non ergo quamlibet quaestionem proponere cuivis scienti dehemus, nec ad Omnena quaestionem de quocunque respondendum est; sed ad
517쪽
ea quae secundum scientiam alicuius definita sunt. Si vero quis cum Geometra dispUtaverit, Uatenus Geometra est; sic manifestum sit , eum recte di
putare , si quid ex hi demonstret si vero non, non recte cum Geometra disputabit . 6 Manifestum vero est, quod nec redarguat Geometram, nisi per accidens. Quare non potuerit quispiam in rebu ad Geometriam non pertinentibus de Geometria disputare Latebit enim male disputans. Similiter vero etiam in aliis scientiis. Quoniam vero quaestiones sunt geometricae suntne etiam aliae , quae geometricae non sint secundum unam quamque scientiam illae . quaesiones , quae ex ignorantia fiunt, ex qualinam . ignorantia factae sunt geometricae, aut non ad Geometriam pertinentes mim qui est ex ignorantia syllogismus ex oppositis est syllogismus, an vero paralogismus, secundum Geometriam autem V Aut ex alia scientia, ut quaestio mu-
518쪽
sicari est quaestio non ad Geometriam pertinens de Geometria ; at si quis arbitretur, parallelas coincidere, quodammodo Geometrica quaesto est , alio respectu non ad Geometriam pertinens duplex enim hoc est, ut dissonumsi alterum quidem alienum a Geometria censetur, quia non se habet geometricum' velut dissonum alterum vero, quod falsum sit; ignorantia haec ex talibus principiis contraria est. Io In Mathematicis autem non est similiter paralogismus, quoniam medium semper duplex est; nam de hoc quidem ipso medio omni dicitur aliud , inhoc . medium
iterum de omni alio dicitur. Quod autem praedicatur, non dicitur universale. Haec autem in Mathematicis licet intueri mente. In orationibus vero latet, an Omnis circulus sit figura Si vero delineaveritri aliquis circulum , manifestum est. Quid vero Z anne carmina circulus sunt Manifestum est, quod non sint. II Non oportet autem nos instantiam adversus id ipsum i
519쪽
ferre , si sit propositio inductionis partitassaris . Nam quemadmodum neque propositio est, quae non est de pluribus; non enim erit de omnibus ex universalibus autem fit syllogismusas manifestum est, quod neque instantia posset inferri contra propositionem Paraiciat remo; nam eaedem sunt propositiones, instantiae; quam enim infert Caliquis instantiam, haec etiam propositio fieri possit seu demonstrativari seu dialectica. I Accidit autem, quosdam vitiosa consequentia colligere, quod sumant loco medii talia), quae ad utrumques subiectum O praedicatum futurae conclusioniso sequantur. Velut quod etiam Caeneus faciebat, cum probaret, ignem esse quoad reliqua clementa in multiplici propo tione; ignis enim cito generatur, ut dicit, , haec est proportio illa hoc autem modo non fit syllogis muS; at si velocissimam proportionem sequatur multiplex proportio , Ignem celerrima in motu proportio(sequetur . Aliquando quidem non potest bona conse-
520쪽
incc, η και αmι οσ, ουTGES' - m ιττο α ιθμοσπcetos, S ου is cohara .rros, et co . Tetιν αquentia colligi ex iis, quae sumta sunt aliquando vero potest, sed non apparet consequentiae veritas). I Si vero erat impossibile, ex falsis verum demonstrare, facilis tamen erat resolutio Convertebantur enim te miti ex necessitate. Sit enim cens hoc vero cum sit, illa sunt, quae scio, esse, ut et B. Ex his igitur demonstraho, quod illud sit. ConvertUntur alitEm R-gis ea, quae sunt in mathematicis, quia nullum sumunt accidens, sedi hoc ipso disserunt a dialecticis rationibus, verum .sumunt mathematicae scientiae desinitiones. Id Augentur autem f. demo rationes non per media, sed assumendo. Ut si et edicitur de si hoc vero de C, iterum hoc de sic in infinitum. 1s Et ad latus augentur demonstrationeso ut, si et Areicitur de C dera velUt est numerus quantus, aut etiam infinitus, id sit loco As numerus impar quantUS loco B; numerus Lipar, loco C. Est ergori verum A de C.