장음표시 사용
81쪽
artem suam ita enim appellabat esse pessimam, propterea quod
homines raro morerentur. Haec est aurea charitas. Cn enim
aliquis fato concedit, priusquam ejus cadaver sepeliunt, de mercede sua pacisci volunt, nec vilitum penitus humo condi patiuntur, nisi prius soli pretium ibi numerathim viderint. Quod si sorte quis ita paupersit, ut olim Agrippa Menenius, aut Valerius ille cognomento Publicola, is praeda canibus torvis relinquetur Usque adeo mori miserum est, nisi aurum possideas. Cum vero contra tantas mortis injurias aliqisi magna attriti munitus vitae suae diem clauserit, tum vero laetissimum videre si parochum trepidare, ne parum magnifice funus apparetur, sursum ac deorsu na cursitare, mortiti cognatos affines adhortari, ut in eo funere sibi famam immortalem acquirant, nec modico auro parcant, ut illius animam in coelum recta tib ducant id futurum inquiet si septimum, tri- gessimum, anniversarium ossicium, divi Gregorii mi stas ipse celebret, quo eliciter impetrato, statim in ipso funere duplicem sibi mercedem dari jubet. Haec enim jam te est,ac jus ex consuetudine factum parochis omnibus. Deinde pro se retro in quo cad ver acuit, pro pallio quo opertum bit, grandem sibi pecuniam
numerari Libent. Interim atratu mortui procurator omnibus se plene satisfecisse putat, cum ecce ligneariam, aeneartim, argentearum, aurearum crucitam multiti ldinem parochus in medium adfert,&majorem etiam, quai prius sibi data fuerit, pro crucibus istis pecuniam flagitat postremo facerdotum etiam ministri, qui, dum funus efferretur, subtiliori voce clum facerdotibus accirias cantillo,runt, iunalia crucesque circumtulerunt, pecuniariam aliquam offulam praestolantur. Nonne igitur pro cadaveribus, unde tam
opima spolia proveniunt, tanqriam pro focis Maris dimicandum est Age vero, quid in concione quotidie clamant quid populo
persuadere conantur non aliud sane, nisi pauperis parochiae memores esse velint, ut animarum parentum, fratrum, sororum, cognatorum, assinium, misereantur, quae torquentur in purgatorio, crebrisque oblationibus4 missarum celebrationibus eas a phirgatione liberent. Denique hoc unum student, in hoc incumbunt, haec eorum maXima est occupatio, Ut scilicet quam plurimum auri congerant, dosaepe minas regaliter addunt,miturum ut graim
82쪽
dines omnia sata contundant, ut omnes fructus pruina praecipiat, ut nihil germinent arbores, nihil produca hortus, in tereant pecudes, nisi sacerdotum populi magnam citram nabe antes hinc iram Dei maxime concitari, quoties videt facerdotibus suis primitias, decimas solita sum agia, denegari. Quibus certe minis populorum mentes, quibus nihil est superstitiosius, perterrefaciunt, facile quocunque voluerint impellunt. Sed quorsum haec tam multa de sacerdotibus Ut intelligatis, Pi ceres, id quod in hac exornationis nostra parte tractamus, auri vim essema imam, quae religiosorum etiam mentes, quibus nihil, omni parte perfectius inveniri potes , imperio suo subjecerit. Restat e iam ex religiosis genus quoddam novum atque monstrosum, quos publice quidem fratres , privatim autem patres , appellant,
vitigari vocabulo spirituales quamvis saepenumero non tantum spirituales patres inveniantur. Horum ego medius fidius incertus sum, an auri cupiditatem explicem,ritiae tanta est, ut ei saturandae non solurn memorata Pelopis aut Zopyri talenta, sed quicquid in toto errarum orbeaturi est, vix sussicere posse videatur, an, quod sorte melius est, illi Apollinis oraculo paream: κινειν κααεριναν, κίνιτος γἀρ μείνων. Video enim, qhias ea quae oculis cernuntiar, futurum, ut, s labyrinthum hunc semel ingressus fuero, postea cium voluero, non possim exitum reperire Quis enim, Bardocti cullum illum fie-quenter eXcutiens, Omnes qllae in eo tint simulationum latebras
investigare possit Itaque mihi certe in trivio cogitationum esse videor. Quid enim faciam Z Laudemnes quos nunquam fatis damnare postem Vitii perem qui, quicquid a me dicetur, id sibi in
laudem vertere conabiliatur, propterea quod ab auri studioso vituperentur u assi vero non aurum ipsi plusquam Delim ac propriam vitam diligant. :i ctim ex castris nostris se palam transfugas esse profiteantur, tamen nescio qui ibus cuniculis ad eadem saepissime revertitiatur a majore etiam odio digni sunt, qui, cum pii blice de loco superiore, quantum possiliat, in auri cultores debacchentur,ipsi deinde illi: d idem aurum sunam religione venerantur. Eod si suam in ahirum benevolentiam tbservantiam ingenii faterςntur, qtiidem eos summopere laudarem atque
83쪽
celebrarem, quemadmodum jam in aliis religiosis supra feci. Nunc cum id, quod pulcherrimum est, in se dissimulent, ridem in aliis
reprehendant, quis non eos merito detestetur quis non omni supplicio vivos mortuosque mactando esse censeat Verum an omnibus fere cognitum est, istos nebulones duabus, quod junt,sedere sellis. Nam se tanquam sorices suo ipsorum indicio produnia
cum Omnia propter aurum audeant, atqtie ejus gratia limites omnes verecundiae transierint quippe qui jam pridem eo impi dentiae pervenerunt, it quoscunque obvios habuerint,ab eis stipem non solum petant, sed etiam effagitent qui non solum per compita, verum etiam ostiatim, aurum mendicare non erubescant qui totum terrarum orbem, quam magnus est, circumvolitant, ut staficiant opima coenobia qui publice paupertatem professi tantum aura congerunt, ut palatiorum insanis substructionibus etiam reges
ipsos ad invidiam commovere possint. Quid, quod ex illis, qui ligneos pedes habent, qui nescio qua religionis simulatione palam auirum tangere verentur, cum interim, si sors obvenerit, aliquid mollius tangere non vereantur, invenitur aliquis, qui viginti milibbus aureorum purpuream conetur a summo Pontifice causiam extorqueret tuod sine non admodum difficulter impetravit quid enim non potest aurum Z Taceo testamentorum aucupia, confessionum insusurrationes, cadaverUm rapinas, propter quae cum face
dotibus ἀσπονδον πόλεμον continenter gerunt. Alia profecto multa majora gravioraque non tacerem, nisi Vibrantes eorum in gua atque trisulcas pertimescerem, Ilae tant feruntur impetu, ut Iovem ipsum fulminum jaculatorem Vtilcanumque fabricatorem, perterrefacere facillime possint. Nam quicunque contra eorum opimones aliquid aut fecerit aut dixerit, Vel tui occulta eorum scelera patefecerit,isi statim e locis superioribus, ubi suo arbitrio mu
giunt, haereticus ubique praedicatur. Quis enim ignorat, quam iri Erasmum, nostri ordinis non insimum hominem debacchati file rint, quoniam in eorum hypocrises scelera, ut erat homo facetisi simus, quodammodo luserat Illum enim impudentissima lingua factiosum itereticum aris sunt appellare. Sed tu, credo, Erasini calamitate doctus cautior, Alciate, fuisti, qui nihil unqiuam, aut cerate parum, in aureis scriptis tuis hoc tam impurum hominum, v l.
84쪽
potius belluarum genus attigisti quod te ideo fecisse crediderim,
quia teptudeat eos nominare, qui doctorum hominum nonainibus oblivionem inducere conentur. Sed ut ad rem redeam qUanquam hoc animantium gentis, qui se non homines, sed hominiim patres, appellari voliunt, ariri cupidissimi ina sit, tamen nihil amplitis de eo mihi dicendum esse censeo cupio enim eos in cupiditatibus suis inVeterascer atqtie marcescere, neque unquam auri fiuctum qilenquam, nisi tri eos omnes strangulet, degustare. Quare ad alias potius gentes atque nationes, in quibus aurum potentiam suam
peritur, orationem nostram convertamiis quae mihi pars erit
multo facilior expeditior Cum enim ipse religionis nostrae principes, &religiolbs omnes, quibus nihil absolutius esse potest,
auro servire declaraverim, quid mirum vobis esse videbitur, si eandem alii viam sequantur Quid enim aliud, quam urtim toto Vitae sua tempore quaerunt artifices populares qui dies noctesqueficieiadis operibus invigilant calorem, stigiis, inediam, sitim patiuntur; nihil est tam durum asperum, quod non e ita. animo strant; non alia certe de causa, nisi ut aliquid tandem auri congestuna in scriniis suis videntes gaudeant. Quid mercatores qui
non blum terras, vertim etiam tempestatibus agitata maria, per- metabulant, omnibiis se periculis exponunt, non ventis horridium mare pertimescunt, non si coelum,tlinam minari videatur, c notos
adeunt populos, cum eXteris dc barbaris nationiblis quovis periculo familiaritatem ineunt, nihil denique est , quod auri cupiditate libentissime non efficiant, merces stipponlint, corrilmpunt adulterant. Iam vero viri nobilas, qui praedii d agris maxime locupletes lint, aut quibus res pectiaria fructilosa est, a timento, vino, caseo, cellas, apothecas, horrea, sl udiosissime colaapient, donec annona cara sit, tunc auro permutant omnia, quae prius Vide congregarant. Quid
de Iurisconstillis dicam qui aviri desiderio juris nodos legum igmata quam diligentissime perscrutantur neXtricabiles plurimorum Bariolortim opiniones dissolvere contendtint, ct chartis totas noctes immoriuntllr, mane vero proserunt in lucem frandia
consilia, quae singula milli mortalium minoris quam decem aut viginti nil minis aureis addicant. Transeo causidicos, notarios, pro- euratores, qui totos dites in judiciis blaterant,vi tota mendaciorum
85쪽
plaustra,totas naves, profundimi causasque clientum de die in diem
prorogant, donec crumenam eorum Vacuana viderint,
Nequaquam fundo suspiret nummus in imo. Tum vero demum aut causam omnino rejiciunt, aut quavis iniqua conditione quamprimum expediunt. Quid medici, quos Aristophanes σκατοφαγους ab edendo stercore nominavit nonne propter auri cupiditatem non tantum morbos,vulnera, licera, pustulas, carcinomata, sed etiam otium, excrementa, merdas, intuentur, considerant, odorantur Taceo ludi magistrortim, paedagogorum,
logistarum, calamitates&crtices, qui ob auri patixillum totos dies cum pueris in faniunt. Iamuem publici Pmsessores, licet ipsit scientiis, qui est uiatis animorum pastus suavissimus, praecipue delectari Videantur, tamen abailroficile superantur, eo potissimum se conserunt, inde major auli copia refulserit. Testis est hiijus rei
Testes sunt omnes alii, quos nominatim appellare post Alciatiam nefas esset, ne sortasse cum tanto viro comparari viderentur . Age vero, sanctissimum illum ordinem senatorium, qui res hominum gravissimas regit ac gubernat, quis nescit ab araro plerumque regi ac gubernari Ac mihi quidem de his rebus saepissime cogitanti potestas auri maxime omnium admiranda videri solet. Nihil enima naturatam alte possitum est, quo Urum non aspiret. Quid altius aut sublimius senatorum mentibus excogitari potest Ad eas tamen si copiosumatu um accesserit, facile dominatur, arbitri suo su sum ac deorsum versit. Hinc illa sententiarum ac judiciorum fulmina, quae totas saepissime domos Euanilias, auro inimicas, evertunt. Sed qua de causi creditis, Proceres, Reges: Imperatores, ut de illis etiam aliquid dicam, tot&tanta bella continenter
gerere perpetuo subditos X pilare tam magna vectigalia quotannis, vel singulis potius mensibus, exigere Non hoc certe alia de causi faciunt, nisii ut quamplurimum a viri possideant. Quo fit, ut, cum gentes ac nationes imperio suo subjiciant, ipsi deinde auro subjiciantur, & tanquam pretiosis quaedam auri mancipia servire non inviti compellantur. Mira est enim auri vis, quae volentes Sclaetante homines, quocunque voluerit, impellit. Nam si bene consideretis, Proceres, Regibus d Imperatoribus nihil praeter
86쪽
aurum sapere invenietis. Cujus est enim illud tantopere vulgatum celebratum die tam tLucri bonus es odor ex re ualibet. Nonne totius orbis terrarum principis Vespasiani qui usque eo
non solum dilexit, sed etiam admirathis est, aurum, ut non esstig libus contentus amplissimis, non aerario quod omnium locupletissismum, non populorum atque nationum tributisac stipendiis infinitis, etiam in vendendo lotio sthiduit aurum sibi comparare. Hoc quidem certe nonnulli rerum imperiti praesertim in tanto principe, non satis honestum esse ξensebant; sed, mea quidem sententia, valde fallebantur lucrum enim, ut est: in veteri proverbio, longe pudorem antecellit. Non igitur sibi turpe existimavit sapientisibinus princeps, si cupidissimus auri judicaretur, cum exploratum haberet, omnes, qui se antecesierant, auri fuisse quam appetentissimos. X tot enim regibus principibus, qui post hominum memoriam dominati sunt, nullum omnino reperietiS, quem non aurum sibi servire compulerit. Sed quid dico de regibus cum omnes possim mortales, quias uno fasce, complect i. Nullus est enim, nisi fortasse stupidus, ab omni humanitate alienus, citi non aurum mirifice placeat. Nam etiam illitis aetatis aureae beatissimis temporibus omnes auro serviebant, quod bifrons ille Ianus, qui via
de αμα πρόσσω καὶ ὀπίσσω, apud Ovidiuna his versibus ait
statur :Vix ego Saturno quenquam regnante videbam, Cum non animo dulcia lucra forem. Tempore crevit m or, qui nunc es summus, habenH. Vix ultra, quo jam progrediatur, habet.
Et quisquam adhuc sibinibit, quin illud potentissimum sit, propter quod Pappae, Cardinales, Episcopi, divina atque hirmana tira omnia despiciunt quod etiam illi, qui paripertatem jurejurando
professi sunt, summo cultri Venerantur quod nanes artifices, mercatores, nobiles jurisconsultos, medicos, senatores, principes, imperatores, reges, sit aibitrio regit ac ghibernat cui denique ps. rent omnes totius orbis terraruna nationes Neque enim exspecta
re vos arbitror, ut muliebre genus in medium adseriuri cum vos
87쪽
non ignorare certo sciam, non alium apud mulieres Deum praeter aurum esse, nec eas omisia sibi placere, nisi totae aureis ornamentis eluceant, nisi auro capillos, frontem, auriculas, collum, humeros, brachia, manus, pectus, crura, pedes, totum denique corpus, eXornaverint. Date mihi mulierem, cui contigerit auri
divitem esse, quo facilius intelligatis, quid in ea possit aurum; quid non sibi licere putabit' quos fastus' quas animorum inflationes prae se feret quot pedisse quarum greges t quot
anteambitionesZquot domi forisque deliciae quot circa mollissim1 corporis cultum idia quae in facie fucationes quae in toto capite luxuri. eZ iste investibus expreta libidines omnes alias praese contemnet atque despuet, per plateas, per vicos, perfora, per compita, Penelopeis undique stipata procis, molli carpento prO- vehethir, hinde quaque Versus oculos Vibrans unumquemque diligenter annotet, eum, chii Velit annuere, se permolendam subjicere, deligat. Quin propter auri copiam omnibus se admirationi esse putabit. Quid, quod generatim omnes se ipsas mulieres auro vendunt Quamvis enim adeo pudicae esse videantur, ut eas Penelopas aut Lucretias existimes, tamen oblata auri copias tim se prostituunt&,quod ait Aristophanes πρωκτον τρimisti. Nec ex omnibus aliquas tantum eXistimetis auro vinci pose, caeteras autem est prorsus invictas. Non ita est: omnes sui similes sunt, nec ulla est, quae praeter caeteras insignem aliquam naturam sortita sit. An vero ignoratis, proceres, proverbium illvid a Graecis tantopere celebrat in αρθόντος λυχνου γυνὴ πασα η ἀυτη. Sublata lucerna mulier omnis eadem es Facite, sperent occultum fore factum suum eis aurum offerte profecto vel regina ipsas hac ratione facila expugnabitis, etiamsi Alcestide vel Artemisit c stiores esse videantur. Acrisius Graecorum Rex filiam suam Danaen ferrea turre concluserat, nihil tamen illa ferrea turris obstitit auro, quominus regiam filiam eXUagnaret. Nam postquam a Iove plurimum auri sibi Danae promitti sensit, quamvis ex foetu suo patri
futurum eXitium non ignoraret,iarnenIOVem ad sese perirnpluvitim
introduxit. In hanc Lbita, num ab auro mulieres superari pos
sint. Illud quidem cene maxima mihi dignum esse videtur admi-
88쪽
ratione, quod tam imbeciflo generi, quale mulierum est, tantam Vim aurum plerumque adferte solet, ut nullo modo tolerari pose
Videantur. Quod etiam Satyricus Poeta cum vehementer admiratus fuisset, in carmen illud prorumpere non dubitaVit: Intolerabilius nihil es, quam femina iubes. Satis mihi multa verba fecisse videor, quare sit aurum nobilitate praestantissimum potestate maximum restat ut de felicitate, quam adfert hominibus, pauca dicamias. Omnis enim res ut vere dc praeclare cecinit Horatius)Virtus, fama, deci divina hi manaque pulchris Divitiis parente quas qui contraxerit, de Clarus erit, fortis ustu sapiens, etiam. Rex,
Speravit magnae laudi fore. Clari natales nisi propter aurum splendorem stium obtineant, protinus ad obschiros, tanquam ab equis ad asinos, revolvtantur. Virilitem&gloriam argento posthabendam jam antea docuimus. Adde hiod pernitur etiam virtus ac nobilitas, nisi fuerit tiro copulata Quenaadnaodilia noster idem Horatius aperte testatur Et genus e virim , is cum re, vilior alga es.
Quid autem honor ahit gloria mendico prodest id certe quod equo clitellario phalerae, aut deformissimae fi chis mulieri. Licet enim adeo claro genere natus sis, ut ipsum etiam Codrum nobilitate superes, tamen nisi fueris etiam quod junt γεννάιος De βαλαντίου, tibi chim claritate ili gloria tua licebit esurire. Nullus te alacri vultu eXcipiet,nullus te confinguineus aut amnis agnoscet. Quod si potetas sapiens praeter caeteros fueris, confestim, amissa pecunia potentiam etiam atque sapientiam amisisti. Ahirum est, quod bona secum adsert omnia, Virtutem, gloriam, fimam, nobilitatem, sortitudinent, sapientiam, omnem denique selicitatem, quod vere dixit Ovidius:
Census amicitias palper ubique jacet. Si sorte quis Gigantum fraterculus bene favente ortuna maxi mam auri vim sibi comparet, hinc auri praestantia tanquam antea cognitum, tanquam ab Eleobuladis originem ducat, in onani te
89쪽
rarum angulo notissimum essiciet. Omnes ejus civitatis homi nes, in qua dives iste fuerit, etiam summo genere nati, ad eum ac current, salutabunt, ducent ac reducent nullus erit qui sibi quae rendum existiinet, quas habeat majorum imagines, tios avos ex cellentes dinumeret elim fatis superque nobilem aurii efficit Quid autem felicius aut optabilius esse potest, quam omnibus placere ab omnibus suspici Z mortales omnes amicos habere nobilitate caeteris omnibus antecellere ZNeque quenquam esse vestrtim Opinor, Proceres, qui non hominibus ab auro haec omnia praestari intelligat, atque etiam longe majora, cum nullius sit tantum flumen ingenii, nulla dicendi tanta vis tantaque copia, qtiae posti enarrare, qirant mortales ab auro felicitate cumulentur. Sed tamen etiam inter auri divites aliqtiod disci imen est. Nam filii plus
auri possederit, isi majorem gloriam & firmiorem felicitatem Consequetur. Neque enim philetis, sine causa jam pridem illud vulgo aetatum fui te: antum habet quisque, tanti fit. Sed quid argumentis opus est cum nos ipsi quotidie videamus,
auri divites omnium esse arissimos, dc inter eos ditissimum quemque autoritate gratia longe caeteris antecellere Quod latis quam sane melius quam Romae conspicitur cibi enim summiis honor auro tribuitur ibi Philonidas meros margitas, vel etiam 1 qui rudiores memorantur, videbitis propter auri copiam in summo dignitatis gradu constitutos ibi propter aurum multi homines digni judicantur, qui in puppi sedeant, Christianae religionis ci
vum teneant. Unum est, ut ingenue fatear, quod in tanta feliciatate possitis auri divitibus timendum esse videatur, ne scilicet aliqua potione tollantur. Non enim possunt in una re plures esse commoditates, ut non insit etiam aliquid incommodi Sed tamen huic periculo facillime succurritur namque omnes fere religionis
Antistites quosdam habent ministiGs, quos praegustantes vocant, in quibus tanquam in Caribus,singularum apium periculum faciant, inveniuntur fatui, qui propter aurum hoc illis ossicium praestent. Neque mihi sane in dicendo praetermittendum est,
quantam hominibus brtitudinem aurum afferre soleat, cum praeis
strum hoc ad beatitudinem pertinere nemini dubium esse possit.
90쪽
Quanquam, ut ipse nihil dicam, vos ipsi cognoscere potestis, quam fortes potentes sint ariti possessores, quibus ad digiti crepitum O'mnes obediunt. Satis est, ut alicui dicant, hoc negotium ben curato,' bene curabitur alteri vero, veni mecum, libentissime Veniet. Quid amplius desiderati. An ipsis regibus imperatoribus ita pareretur, nisi etiam ipsi alirum possiderent Iino vero nullus re esset alit imperator, nisi esset aurum. Aurum est, quod omnes adseri dignitates, magistratus, potestates, dominatus, imperia mullus absente auro nostro tempore Pappa, nullus Cardinalis, nullus Episcopus fieri potest sed quid mirum Z cum neque sacerdos quisquam aut clari cxis, si s praestente pectinia designetur. Aurum reges, aitrum principes, altriimi OreS, aurum denique omnes creat magistratus. Non esset inter mortales ulla sortitildo, si quis aurum demeret. Facite, sciat aliquis arcam Damauci plenam esse, nihil illo fortius, nihil imperiosius dici alit excogitari potest nullum penitus mortalium verebitur, omnia confidentali;me facieti loquetur, omnia omnibus minabitur, nec quisquam ejus verbis resistere poterit clamando, contendendo Stentorem aut Gradivum Homericum stiperabit. Illud enim scithim est : υτήλαλοῦντος πας πρακτειτα λόγος. Quare creditis Ronianos olim totius orbis terrarum imperium obtinuisse mon aliam medius fidius ob causAn, si quia plurimum auri congesserant, quo duce cunetas la ostium copias facile profligabant. Quis enim non vel legit vel audivit dictum illud Philinoi Maccdonum Regit qui cum arcem quandam invadere decrevis-1et exploratores, quos ad eam miserat, retulissent, eam expugnari nullo modo possie, propterea quod esset munitissima, petivit ab eis an adeo angustum haberet adathim, ut ad eam neque asellus onustiis auro posset accedereZVoluit enim prudensImperator aifichi esse tam munithim, quod auro non possit expugnata. Neque enim
AleXanuer ille Magnus tmn longe lateque fines imperii id pho
gasiet, neque Darium Persarum Regem ter besto stiperas i, nedue totam fere Indiam ad Gangemusque fluvium penetrasset, te de nique tam agna atque praeclara gesta, qualia praedicaci omnes,