De magnetica vulnerum curatione, citra ullam superstitionem, dolorem, & remedii etiam applicationem, tractatus, mirandarum & in natura hactenus occultarum rerum causas patefaciens. Accessit in fine, oratio de luxuriosis & prodigiosis nostri ævi convi

191쪽

:riae perventum, ferreaeque tunc

proles repente exorta est: haec ul-itima vita: hic ultimus gradus no-istri seculi es quem felicioremllent dicere, qui novis moribus S iluxui favent. i Hinc varius gentium v c us mi-irabilisque, quem non unum esse sed innumeros, pene totidem quot gentes, hominumque lin-iguae, testatur inter alios, qui res

populorum historia prodiderunt,

i liiiqtie de situ orbis monumenta reliquerunt Jul. Caesar in illis suis clarissimis commentariis de rebus bellicis Non solum enim Caesar alium Gallorum fuisse vi-

istum, alium Brittanorum, alium vero Germanoru prodidit, verum etiam inter Germanos variis exti

tisse eumq; mirabilem,atq; etiam inter ipsos Gallos, quos agricola

tioni fuisse deditos&mitioru frugum

192쪽

Tractatus gum alimentis usos, pomorumq;& vitium succis atque liquoribus iextra dubium est: Galsiarum enim agros feracissimos , quinde vitibus maxima parte confit os omnium fere scripta praedicant. Belgae a pristinis moribus longe recesserunt, quoniam summo studio vina externa conquirunt terra marique, etenim apud eos vites nullae conseruntur: vescuntur praeterea carnibus pecorum, quae illic abundant propter pabulorum ubertatem et verum ante

cuncta panificia fingunt varia ex caseo, lache, butyro, quae in summo honore mensiarum commessationum habentui : ebrieta di i autem imagis indulgent quam teri Galli, honorificam liue maXi- me putant non solum viris, sed & isceminis crapulam, praesertim qui lRheno sinat proXimi. l

193쪽

l e trinium honorem adipis uii-li r 'a i Ham Allobrogibus Q. i in cibo mirifice grata, i it C is 1nea montanis Lily

quin ab I S.

Molitium C emannorum po-buli Arvernis proximi vice panil cii castaneis tu tur, quippe fe- i, et rarum diebus vel non infim qi ortis homines pancticium illic exi cutibus usurpant. t Gasconum gens Aquitaniae nos bilissima inter praecipua pClimen-ltaria allia habet, cepasque quo-irum olfactum dc gustatum inde litias gulae vertit de suavia condi- l menta : hi nunc quoque praeter meros Gallos ventri indulgere i magis existimantur, vulgatum et nim &maxime nobilitatum apudi eos jactatur Proverbium; Satius esse

194쪽

ryo Tracta esse belle farcire ventrem epulis,

quam corpus veste molli dc pretiosa ornare: suntque Burguta, dinei ventrem esse seu iceum. AD verni verti caseo frequentius victitant. Nortinanni malis pyrisq; crudis ac coctis liberaliter vescuntur suosque ex illic concinnant

potus, carnibus quoque vescuntur omnigeni S.

Narbonensis Gallia faecunditate frugum, vitium pomorumque

mira varietate ac suavitate nullis aliis terris cedit et Verum morUm civilitate & vitae nitore at lall- ,

titia 1 caeteris Gallis videtur dis cessisse: pisces habet frequentes,

tum recentes tum sale conditos, ante cuncta autem olivas conditas capparesque manducat, ficus item uvasque recentes, malaci- tria, aranti limones inter lautiores

195쪽

l Zuxu in Conviv. III res cibos habet & irritamenta: vina apud eos generosissima: o-ives pascuntur thymo, quo pabullo, mire pinguescunt.

Armonicarurn regionum pompuli inter se vivendi ratione noni consentiunt. Brittones enim&i Britonis antes victu magis barba. iro& fero utuntur: at Gallobrati tones maximam partem civilitatis urbanitatisque Francicae ser. i vant, apud quos panificia lauta ex frugibus parantur, Vinaque non ignobilia absorbentur. Medite raneos autem fere omnes Gallos

lautiores in cibis haberi atq; humaniores Possidonius Stoicus scribit apud Athaeneum. De moribus Germanorum prodidit Cornelius Tacitus,quod cibi illis olim fuerint simplices, agrestia poma recensque sera aut

lac concretum sine apparat', sine

196쪽

Tracta me l

blandimentis ad famen sedandam, sed adversus sitim non eandem suisse temperantiam, quoniam diem noctemque in potu continuarent, qui mos apud illos nostra etia memoria pertinacissime

perdurat, ut videantur ad perdenda vina geniti: eoque nomine nunc apud Romanos & Hispanos pessime audiante Germanos quoque carnibus vesci, ac bibere vinum meracum , Eistoria

scriptum reliquit Possidonius Stoicus: sed certum est totam Germaniam a Romanis minime fuisse cognita me hodie, quanquam longe mitiori & urbaniore Nictu degant Germani e pupuli, nihilominus ferinae cujusdam&priscae vitae vestigia quaedam retinuerunt, maxime quanto magis vergunt in Septentriones.

Brittanni, qui nunc Angli, si

197쪽

s Luxuta Conui . Vsi s Caesari credimus, pecorum mami gnum alebant numerum, lepol rem vero gallinam anseremque guitare fas non putabant, animit tamen voluptatisque gratia edulcabant: convecto & deportato frumento,praecipue vero gallico

utebantur, vina etiam nunc abi exteris petunt, Gallis, Lusitanis, Hispanis Sc Germanis, qt e pomitentiora sunt, nam imbecilla vecturam non ferunt: carnibus vescuntur largiter praecipue 1 pisto- tribui incrustatis, magni enim il- lic pecorum greges & armenta boum. Coelum vero temperatius esse quam apud Gallos, asperita- temque frigoris ab iis abesse ex perientia testis est. His adjacents Scoti, quibus D. Hieronymus fe- tritatem ac barbariem asscribit,s quos etiam adhuc feros invenias,lni aliae gentes eos cicurtilat atq;I expo-

198쪽

Tractatus de

expolierint, miseramque omnino victus conditionem iis fuisse historiae testantur: bubulam in cibis assumunt largissime, armenta enim hujusmodi animalium fert tellus alitque: frumenta non multum habent, sed adventitiis utun

Italia pro tractuum differentia imperiiq; incremento victum pariter mutavit. Romani enim qui initia imperio dederunt, tum etiam qui id provexerunt, cibOS expetebant tantum qui vitam sustinerent famemq; depellerent. Capitale erat bovem mactasse gulae causa: piscibus statim di Roma condita praesertim marinis usos esse constat eruditorum antiquorum monumentis, omninb carnes parcius semper esitasse qu mcaeteros populos, verum videri potest, nam ec nostra memoria par

199쪽

l. Luxu in Con vidi. IN s parcissime ijs vescuntur, herbisl oleribusque varie utuntur tum crudis tum coctis. Vini autem l observationes memorabiles apud Romanos fuerunt, nam auctoritatem pos h centesimum tu bis annum coepisse aiunt, Romu lumque ipsum lacte non vino libasse3 dc Numam sanxisse ne rogum vino respergerent, nec licu-1ste forminis primum id bibere, postea concessium valetudinis tantum causa: eorum autem qui secuti sunt, cura fertilior & ind ustria felicior fuit in vitibus colendis: vini quidem in universum sunt avidi, sed modum potionibus adhibet, pariterque Hisp ani. Victus autem Romanorum rationes vertasse pro Reipublicae recta vel depravata institutione, postea Imperatorum virtute temperantiat atque etiam libi-

200쪽

rys Tractatis

dine & luxuria, dubium non est, unde tot emerserunt leges fumptuariae & censoriae, quibus cibaria non exotica solum, sed&domestica prohibebantur, atque etiam ex sue pernae coenis detrahe bantur. Romani etiam veteres pisces simul cum carnibus una ita patella seu lance mensis apponebant , pariterque herbas quasdam ut asparagiim: Panificia varii generis conficiebant: lepusculi re perdices raro Romanas mensas inbibant ob inopiam scilicet, cae-iaera autem alitum generasreque dius: capreas in macello venales passim reperias , primis semper mensis acetaria imponuntur, testate peponibus liberalissime vescuntur , nam plerumque iis solis contenti & pane, prandia sua coenasque incoant refiniunt: ficus item simul ac uvae