Annuli astronomici instrumenti cum certissimi tum commodissimi vsus, Petro Beausardo Matheseos studioso auctore

11쪽

ARGUMENTUM

CAPITA OMNIA PRIORIS

partis complectens, authqre Francisco 'manno Gandensi P. L. Vndamentasuo prima doctissimus author A Fronte operi Ῥictura iacit, certas s micanti Disseeat. in partes fabricatam ex gre figuram. Ex qua deinde iacet Solarem in igna ferente Perlustrare gradum,s spatijs discernere terras, AEquales lueente die Lectoribus horas, Stelligerit plagas mundi, Phoebo remoto - Exhibet horarum documenta fidelia, monstrant Obseruare polos, inque utram fidera partem Declinen aliis quotot regionibus hora, occiduumi ortums horis distingueresolem, Metiri noctem Ῥaria ratione diemά, . Horas quoipunctis Soli eparetur ab ortu occasu e,hονα quaesint quassiera Mathesis Nomen iniquamm,propter discrime habere usii Adbae facili methodo perquirere Solis

Stellaremque altos,superato limite caeli, census,tristis quanuis obduxerit illud Temperie tum posse gradus cuiusque,pererrat Orbita quos Solis, era intemalia notare, A , aliquoisellis'acia, aequatore relicto,

Facta.Sed sol medio, velatella supremo Scanderit astra gradu,sibi sinitore subacto

Climata scrutari, medio quouisque diei Momento Solisque Acam mensisque dietem

Nouisse: ο quamis tuo erit athera nubes,

12쪽

Fosse tamen mediam recte deprehendere quavis Tempestate diem, quod ipsum linea ducta Indicat. Ῥt scias, quo puncto limitis ortum Et lapsum eapiant set quavis signaque luce, consule praefentem lector disse libellum.

CAPITUM, QUAE

HOC LIBELLO CON-

tinentur,index.

Prioris partis capita. o Artium declaratio 1 Cap.I. A Solis in Signifero locum vel gradum inuenire , Cap. II. Loci latitudinem quomodo inuenias Ca. III. Horas aequales interdiu,& mundi plagas,cum alijs nonnullis,addiscere Cap-IIII. Nocturnae horae inuentio Cap. v. Poli situm,& utram in partem stelIae declinent

obseruare

Quota in alio tractu hora sitvΙΙ: De Solis ortu & occasu, quantitateque diei aenoctis capienda ' , Cap. VIII. ortus & occasus horam alia ratione inuestigare Cap. IX. De Planetarum seu inaequalibus horis Ca. X. Ab ortu vel occasu Solis, qusta hora sit, inue are Cap. XI. De Solis & stellarem aItitudine Cap. XII. Solis & stellarum altitudines coelo nubilo aequolibet tempore inquirere Cap. XIII.

Cuiusliber

Cap. VI. perscrutari Cap.

13쪽

Cuiussibet gradus Eel cleae declinationes in

putare Cap. XIIII. Aliquot stellaru declinationes inuenire Cap. XU. Solis meridiana vel stellarum maxima altit dine obseruata, locorum latitudines indagare Cap. XvI. Solis locum &mensis die venari Cap. XVII. Idem meridiana Solis obseruata altitudine eistiam indagare Cap. XVIII. Idem diei quavis hora inquirere Cap. XIX. Solis etiam minime conlpicui meridianam auritudinem quolibet tempore obtinere Cap. XX. Meridianam linea pIano inscribere Cap. XXI.

Queio horizontis puncto Sol vel stella quolibet die otiatur ia occidat Cap.XXII.

14쪽

suod omnium commodissime aere annulusμ-bricetur , s pauci Matheseos fudis aerarii sint,non tamensne fluῶν huius aliquo distendio eius fabricam omittentes,a paratum ex pi catione merito austicandum duximus.

Partium annuli declaratio. Caputprimum

Nnuli quatuor omne bue nostra Uup stat: quoru extimin, qui reliquos incluses halti, meridiani vices praesset. Vocamus aute meridianum circulum, qui sed rimissis per mundi merticem utrunque, o capiaris punctu quod 8nit, Arabes Meat nostris imminet verticiam: quo cum ad illum ex ortu ascendens Solperuenerit, media diei indicium sit. In hoc affix unt duo interiores an--i, simul in modum unius coniunctia Atquapuncta duo , circum quae bi mouentur , Fo-ώ sua cardinia mundi. a nonnullis Vertices

15쪽

appellatur :. Alterum cilicet quod circa ansulam est, arcticus , borealis, Ῥelseptentrionalis: alterum antarcticus,quasi arctico Oppo situs, austrinus γel meridionalis polus dicitur. Ed Ῥero bis annulus, ut quiuis sphaerae circulmoria maria sectione in partes aequas diuiseus:quarum Ῥnatant ua lateraliseuperficie, deinceps in xio particulas, quas trito nomine gradus matbematici Ῥοcant, dissecta est, decadum τt plerunguest tantum asscriptis numeris. seunt antem hi gradus latitudinum , qui poli eleuatis-num,gradibus ubique locorum pares seuntiSed nos, non quod inani curiositate mori, siversiis risi bac in re esse cupiamus, veris commoditatis ac discretionis gratia, et Odiaci particulas,gradusseaquatoris, tempora: aliorum cirrulorum figmenta, partes appellabimus, quod etiam insequentibus perpetuo obseruaresudebimus. Secundus annulu3,qui cu primo instrumeto coplicato, Nnu constitui aquatorem refert seu aequinoctialem circulu, qui medii orbis circulus est, ab utros polora mundi aequaliter distans. Hic, ut primus, in quatuor quadrantes diuisus est, quolibet lateralissuper' ciet, rursus in uo tempora dissecto , quorum dena uisa gulis responrint horis: ita fit ut horae bis exurgant in nitium a meridie s media nocta

18쪽

Uti atque illai a iannuli exteriori sPartes ero quae interiori eiusse 'per iei insculpta sunt inaequales mensitum dies fiunt, lite ris primariis asseriptis id significantibus:a Ianuari, calendis Huibus vige imus primus Capricornr gradus restondet, supputatisnis initio facto. E praeterea Tna huius annuli ῬAprius dissi meridiani quarta ,sua laterat vescisin bse duodecim partes inaequales distributar quae rursuου in alias inaequat particulasplures mel pauciores,lrout instrumenti capacitas fert, disses uni ,scalae Geometricae partes dicta, quarum Um is dimensionibus est. Tertius duplex e nam ita quarto cohaere Ῥι cum eo an nulum Nnum conficiat in cuius exteriori Spem

ficie, quamdam caesi haerentiumsellaru quas fixas Tocant nomina scalpta videas, cum declinationibm s numerorum noris,horis nocturn s,ut insequentibus patebit, inseruientibus: inbutus quosverficiei medis,linea ducta esiboras eum diurnas tum nocturnas indicas, quam horaria ubinde appellabimus. Lateralium mearia ε ver vescierum altera horas bis duodecim, nocturnas inquam, eum partibus circuli,eonti- nuc nam quae in aquatores nantur, interdiu

cuiuis inficienti manseseum emporaleu gradus, signis in

ιθ erficie notatis . Insieruiunt.

19쪽

is ASTRONOΜICI ANNvLI usui sunt: Altera vero declinationes Agnorum cum eorundem characteribus babeteseptentrionalium quidem, YArietis Tauri r Geminorum declinationes, ab aequatore borealem polsi versu upputando: u Cancri,SLLeonis,m Virginis, a stolo versu aequatorem defendendor Aufrasium verο,α Librae S covij, SViserari,ab a1uatore descendendo:-Capricorni, 4 Aquarij, Psium, a polo antarctico aequasorem Uersis numerando: singulorum flatiis

mi ob iterit declinationis angustaὰ per trigenas aut denasquinas partes distributis, ae di- Eorum statiorum fingulis, signis binis inseruietibus. Binorum quandoquidem similium riclinationes pares sunt, V Aristis nimirum s mmirginis. Libia, ac HFfium: quaternorum vero dissimilium,nec minus aequales sunt, Aristis,' Virginis, Librae,sMPipium. de caeteris idem esto iudicium. Huius etiam βper' ciet medietas altera,in partes bis 'o distributa est,qua declinationibus f aliis usibus accommodandae Funt. Ais hune annulum,cuiu3 mo-υ- ὸ .fis porteι recense imus , meridianum versatile, iis Mid volubilem eu mobilem Ῥοcemusticet. siviarius tandem,diviras seu tabellas duas cum forami

20쪽

mrio inst

gradus singulos sua laterali seperficie cotinet: in cuius interiori superficie signa notata Funt, staliis c ut pleruns μ)per quinos gradus an

partes distributis Suntpraeterea hic numerorsi notae , alterius annuli notis, meridiani nimiarum mobilis estondentes: sellarum ascensiones rectaiphaerae seu et odiaci gradus , quibM sellae in recta sphaera cooriuntur, indicantes: quae nocturnis horis accommodanda siunt. Deines nune instrumento,Ῥt omni perseaione con set ansula, ad quamuis latitudinem perducenda,ae duabus cotaleis figenda, uasti AeoῬtimur et bac,praeterquam quod Uui commodissima est,etiam omni casius periculo infrumentuliberat. Abaec est omnium quae Ῥnquam με re is a rae tamen, annuli fabrica cum certo-ma tum commo ima , s ea qua bac tempessate Ῥtimur. Verum dictis armillis si quintus annulus accedat, qui borionis N ieefungarur. cuiusmodi nonnullos videra licuit it est, quem magna industria ae olerti vera bis pro . ximis annis, Carolo quinto Imperatori inui