장음표시 사용
451쪽
sunt ausi: certe non alia occasione multi Imperio 1tibditi ordines propria sibi domi regna coeperunt condere. Haec quippe omnia optimatum nostrorum cum Caesare HENRiCO IV bella statim excepere.Quod quoniam de Polonia quidem scriptor ius aetatis accuratissimus, Lambeaus Aschainabutagensis,sapienter memoriae tradidi forte haud abs re ruerit illum huic audiri. Dux Polonorum.inquit ille ad annui XVII 'myerminos Iam annos regi Teutonicis tributar fuerat, -sregno mram olim Plautomcorum virtute subactum ais in Drovinciam redactum fuerat,repente ins e iam letitus, propterea Principes Teutonicos cerne rei domesticis sessitionibus occupatos nequaquam ad inferenda exteris gentibus arma vacare egiam
dignitatem regiums nomen si usurpayit,diade ma imposuit, atq3ψμ die natalis domini a XV Dpiscopis in regem est consecratus. Uua brevi poncomperta, principes Teutonicos, quibus reipubc ignitas cura fuit , graviter. ecere : sibique in reem succensebant, quod dum intestinis in se atque in.siua scera odiis saevirent oe digladiarentur , p
tentiam ope ; barbarorum in tantum aluissent, ut jam tertio dux emicuae regnum Teutonicu emro s igne populabun speragrasset, re nunc dux
Polonorum,in ignominiam regis Teutonici, contrale es, ac II a mavo um , regium Iomen regiumq;
452쪽
us sone mam ut omnia ejus verba recitari a me debuissenti vete tamen: Quis profecto manis stumi, tunc etiam te horis, omnibus in partes scissis, damnum civilis ot cordiae serio nonnullos Proceriim deplorasse. Et vero, redacta quidem post nonnihil in ordinem vicissim est Polonia, Q-pitis faetionibus , iisdem tamen atrociter recrudescentibus, FRIDERiCO II Caesare potissimum, cumque illo concidentibus majori ex parte regiae dignitatis reliquiis, illa ad ingenium reversa non tantum penitus Imperii sese legibus subduxit, sed&Jagellone rege in eandem rempublicam concta dentinus Lithuanis, ita crevit, ut nec dubitaverit, praeter Masbviam. fistyorum gentes, Prussos imqvam dc Livonos, nobiles prosecto Imperii Germanici portiones, sui juris efficere. 'Minor fuit Italiae fortuna, ipsa quippe factionibus laborante ue quantum tamen contra Germanos post su- nesta illa HENRICI cum Proceribus certamina ierit ausa, quaniumque extulerint nonnullae Langobardici regni urbes caput suum, in quam potentia am Curia Romana Germanicis illis motibus ita rexerit,quomodo Mniq; novum ibi regninii conditum crepta Apuliae provincia 3 nemo ignorat nisi rerum ejus temporis imperitus. . Is Vero ibi suit e- Ddd' xitus:
453쪽
contenti sere jura sua antiqua per factiones Gibeulinicas conservare , praeter Augustum Imperatoruum nomen, umbram potius pristinae auctoritatis retinuerint in Italis quam vim certam imperii. Non alia autem occasione & Arelatense Regnum in Galliae Potestatem pervenit. Interceptu enim initio
illud esse Rudolpho Caesare, summe debilitata post
interregnum puDlica Imperatorum auctoritate, &componendis civili, turbis occupato Rudolpho, memoranc annales. Obtemperabant quidem etiam ante minuS quam par erat regiones illat. Sed iti illud
reipublicae vitio fiebat, quum summi ante imperii jure Caesares nostri post Conradum illis praefuissent Quicquid sit , certe quod illius regni plaeraque ii die Gallici juris habeantur, sive fiduciarium illud jus sit sive pleni dominii, ineque enim id disputare nunc meum est) intestinis profecto dissidiis debet
Germania , coactis tandem Caesaribus quacum que beneficii specie donare quae ipsis nolentibus tamen possiderentur. Jam Mediomatricum urbem Tullum litari ac Virodunun , qua Galli ratione sitae ditionis fecerint,qu um patrum memoria sit gestum, neminem potest latercisicuti neque id temere quem
piam fugit, quantum in Italiam aut Carolus VIII sic ausus aut post illum successores tentaverint.
454쪽
IN POLITICA ARISTOTELIs ιν Interim videlicet dum decrevit regia dignitas apud nos & respublica in partes minuta est, alibi
contra plurimum creUere civitates, aut productis limitibus, ut apud Polonos, aut vi regnantium aucta, ut in Gallis. Nam Poloniae quidem regnum vastissimo hodie spacio a nobis in Pontum usque Euxinum, ab Ungaria item ad Suevicum seu Balthicum mare extenditur ue quum olim istis qVos ante stignificavi terminis coarctaretur. Non multa etiam secula effluxere, quum regum auctoritas in Galliis pene precaria magis esset quam suae spontis: at potiqvam Ducatus Comitatusque, quorum dc
apud illos magnus olim numerus atque regibuS aemula potentia erat, non ad optimates ut in Germania sed in regum doeenere potestatem, ,simulque pulsiis Anglis & emortua Burgundica domo, ceu runt sormidabiles factiones; audiis opibus additum regibus robur maximum est , adeo ut jam seculo integro amplius, qui sua antehac aegre tuebantnsi Europae universae fortunam non levi nunc eX parte moderentur. Eadem vero conditio est &reliquorum sere reεnorum omniUm. Ungarorum enim etsi multum sit labefactatum, tantumque non penitus excisum, in illum tamen locum accepimus longe potentissimam Othomannicam tyrannidem 3 adeoque nullo hodie latere magis Dud a m
455쪽
o, PRRFATIO. metuere habemus nobis quam illo ipi, cervicibus Germaniae imminente hori non minus crudeli ac inhumano quam valido dc scroci. ae item memoria ut in Septemtionem me convertam aut ipsa meminit aut audivit ex majoribus, huecorum auspicuis in media Germania gestum bellum, quale nostra aetas videt maximum 3 secula aliquamdiu tam compositam DanorumrempubL memorant,quam
est hodie 3 Qvando omnis Britannia uni paruit Ne dicam de Russorum imperio , quam illud vastuiri Talarorum plurimis subacti&caeperite e nupcr prumum Jam Hispania quis ignorat, aut qVO terrore totum terrarum orbem compleUerit, vel qVam
recenter demum formidabilis illa esse ceperit 3 Tan gere enim isthaec nunc satis est , memorare fuerit inane ac superfluum. Sed quum tanta sit omnium circumcircae regnorum potentia hodie , quumque discordiae civiles jamdlidum damni tantum potuerint d, re, validioribus adhuc rebus nostris, adversaruorum autem miniiS Valentibus , quum clanique jam . olim istae despectabiles nos reddere potuerint , quae tamen numqvam in hunc modum exarserant: quid sperare hodie habemus Sapientissime Princeps,quid habemus nobis polliueri N I e vero inter potentes tuto qViescas.. Ubi dominatus, quaeritur.
456쪽
IN POLITICA ARISTOTELIs ρεγι pax dc tranquillitas tua irritamentum est servitutis. At vero bellis intestinis implicita gens non nisi civilia cogitat, nil metuenS niu civile, se reliquo secura, quasi aut a nemine videraur aut medios inter amicos ageret. Idemtidem etiam id solet fieri quod alibi ait Titus Livius: ut pars qua domestico certa
mine inferior es externo poti- se applicet, quam
civi cedat. Sic odio praesentium videlicet agitantur sepe partes,ut sperent salutem ab iis etiam quos siue filuti insidiari , aut non ignorant, aut remota paululum assectus nebula ignorare non possent.Utinam Uero non etiam nobis contingat quod vere olim de Romanis divinavit Crispust Ego cexistiamo dicebat ille ad Cysarem, quoniam orta omnIa intereunt, qua tempestate urbi Romana fatum excidii adventAit, cives cum civibus manus conserturos Ita dessos oe exsangues regi aut namoni praeda futuroso Aliter , non orbis terrarum , nec cuncta gentes conglobata, movere aut contundere queant hoc imperium Ac certe non etiam no-1tra hoc imperium vel uniti vicini populi omnes,vel remotiores quique lacesserent impune. si concordes ageremus, & idem volentes idem nolentes consu- Icremus in commune. Contra autem plane qVum a nobis fiat, prohibeat saltim Deus id omen, trans-Κiatque in hostes malum illud, quod prudentia n
457쪽
bis metuendum indicat. Neque tamen externis tam tum patet ad ictum civitas suis dissidiis, sed & ipsis civibus, ipsis amicis ejusdemque sacramenti homunibus,maxime ubi veram atque sine exceptione victoriam aliqui expresserint. Habent quippe illi tum in inhurempubl. inque arbitrio silo , quam ut velint in pristinum reducere statum, vin possint i men prae acceptae injuriae memoria &metu vindictae. Omnia c. ut sapienter loquitur M. Tullius)sunt in bessis civilibus misera: Ied nihil miseris
quam ipsa victoria. sua etiamsi ad meliores v nit, tamen eos ipses ferociores impotentioresique reddit : ut etsi natura tiara non sunt, necestate essec gantuγ. Miata enim victori eorum arbitrio per quos vicit facienda sunt. Quotus vero quisque est, qui cum possit non etiam velit dominari nostibus devictis, aut rempubl. illo rursum loco cupiri. at esse, quo cima esset, ipse non poterat esse loco suo Nimis dulce est resnare: nihil dulcius certovaego aestimatur, quam hostibus imperare. Sic fere res est et ut dominatus ex fetoria civilis belli natus non tam Vitio vertendus sit victori, quam illi qui belli auctor temere suit: quum movere istiuusmodi bellum malitiae plerumque sit extrem dominatum armis partum, nolle in-- comm rus Iacco manc quanto sit
458쪽
IN POLITICA ARISTOTELissi ciam reipubi periculo conjunctum, non tantum si alterutra pars plene vicerit, sied si vel leviter vicerit. Statim enim illa praeponderat, trahitque reipubl. secum aliquam partem , quod prosecto communi libertati per est inimicum. Ne illud quidem dicam: quod etsi aequis partibus finiatur contentio, maneat tamen repostum alta mente inflici iam utrinque vulnus, haud iursus coeunte facile vera amicitia ac firma secietate; qua sine tamen nulla, civitaSest salva.
eterumquam rem isthaec reipubi nostrae mala nunc rango aut quare pericula. in qu, bello civili hoc conjecti sumus nunc clara quasi in Iuce propono, quum tamen reipubI maxime intersit ist. haec ignorari 3 Equidem fateor, Mustra me Prim ceps, nillil magis in rem nostram posse fieri, qutiri
si mala nostra ornnis vicinia nesciat: utpote cui per litorum conscientiam maxime vilescamus,ad oque dominatui externo tuti ita loquar move amus salivam. Sed quei ignorent, qui ungues in nostris ciceribus habentὸ Aut vero qubmodo te dimus quae in orbis universi oculis ita hactenus sint gesta, ut dc ipse in partes sit raptus, idque vel uti suffunderet pro frigida oleum, Vel ne damni alieni communione ipse afficeretur. Nec tamen eoo sim causa isthaec sum apud Te conquestus,sed cuiu
459쪽
Z PRRFATIO. ne nihil agerem in patriae incendio, tum ut de opibma nota commendarem istam sapientiam cujus eam auctorem maximum nunc offero. Eisii enim mo prudens aliis fatagentibus,cum Diogene dolium volverit, neque rempublicam attIngam ego, illorum vero potissimum, quibus ejus curam aut nascendi lex aut sacramentum injunxit in ossicio sit consulere in commune: silere tamen & quiescere in utramque aurem,si nihil aliud, saltim privata quae ex publico proVeniunt mala cottidiana, etiam me mei ordinis homines non permittunt. Etenim nos quidem praeda tantum victori sumus, utque pilas nos agunt excelsi illi terrarum loVes: conqueri tamen, ndi fallor, licet & nobis, quod in praedae
veniarisus partem, aut durius assidamur soloue sorte vero & acclamare in periculum mentibus illis magnis Diis, obligamur. Maxime tamen isthaec me loqui secit eruditionis negocium,& cumprimis ci vilis sapientiae: utpote quam ex merito commemdare philosophiam professi sit, commendare autem non liceat, nisein scenam adductis reipubl. nostra ingentibus malis, quae exrejus cumprimis neglectus iisti valde decipior magnam partem hactenus
profluxere, nunc vcro emmdari nequeunt nisi ex iliala ipsa remediis comparatis. Nimirum' ut bene Tullius loquitur ars vivendi inprurimi m dic,
460쪽
m poLITICA ARISTOTEUS sndicina valetudinis. Q Iemadmodum igitur artem suam laudaturi medici interest, haud nesciri vim morborum: ita prosecto, quo pateat tandem aliquando hominibus nostris civilis prudentiae non utilitas dico sed plane necessitas, in rem est non tacere quae rempubl. maneant mala nisi provideatur. Satis enim, imo plus satis, luit hactenus Germania ne igentius limitae prudentiae culpam : utinam selum tot moniti damnis rectius sapiamus in futurumi initio enim regia, quae erat maXima auctor,tas, & illa certe tempestate longe felicissime evenit patriae nostrae, haud alia aeque re quam non Obsese vatis regnandi legibus quas civilis haec doctrina sciscit, concussa est: certe observatis illis staret &ista hodie inviolata, adorarentque etiamnum Gemmaniae vestigia qui nunc illius insultant cervicibus. Quae deinde causa alia armavit in Principes nomnullos populum subditum, quam eadem re8nam
di sive imperitia sive incuria λ Imo vero qua aliare factum , ut post collapsam vim regiam, qVum respubl. quasi suapte sponte in se iret, factile certe fuisset firmam aliquam ac selidam condere non minus quam Veneta est, in varias potius illa partes abierit &pro uno reipubL corpore natae sint
tantum non si G est dicere ) scopae dis Iutat 3 Knimuero si suus fuisset prudentiae apud nos civili