Acta eruditorum. lat. Lipsiae, Christ. Günther 16821779

231쪽

.sin orti ad hane legem meditationes commendans. Dei autem conje sturain, di novam Gun vi explicatio siem, quipps ab inpiavi mente plane diversas, rejiciens. Misauitur Iulius Paulur ab injuriis oriticorum vindicatus , quaisne scripto quod inter reliqua hujus libri capita velut i ter stellas itina niinores eminet, nunc recuso haud prorsua

nihil nostris dedisse preest 'mii. insidiis iun saad mus postlitudo Intuli resinit indue: Fratui in Horam -- , 'vivii de luto iudicium in mitem, Pitri adue ejus incea . tam pronuntiat quicquid conmiant viri emuli L Laiuiam

cm appellaverit corpora. .: Quam discutrit Critieus no re hane simul legem eleganter, ut lamper solet, ill Mat. Eibus peraelis docet nec inmmisqueniat in Hum utere in I asi de Probo ceu visum perperiun ic Hri, mrtramis aliisque, nec ibidem sine Autore ullo usui in Paulum vocibus jur Uinitus'. in rara, αδεο V ... postrei . mite redunt coi ures, intelligere Quo

cautionem cum tamen haec verba. cautio istare sigrusiceat. nihil aliud quam id semper veritin fateri quod saetiam es se diserte quis fassii est semel. I eadem lege Paulum odium suum erga Christianos quos desidiae deditos nonum . palam profiteri , eriminatur dema Bretram r. Sed tam tum abest ut Cel. Conradi hujus accedat sententiae, ut spicetur potius, divinando quasi eositasse hoe loeci Paulum 4 e Monachis post suam aetatem ub moeletiano axiomiano in AEgypto oriundis Explicatio verbi alienati taι ag de P. S. ab untempestiva Notoma a censura liberatur. α appellatio majorum in I. is Gradib., a , vindicatur solide adversus Laur. Vallam qui rigidus alias Latinorum Scriptorum gensor, semel tantuli, Cium nostrum Deo jam dicto carpere conatus es Denique voces qua tam cloeutiones Pa si fusius examinat Consulti Auton

232쪽

excusat quartum ultimum inliseidum alienum eri, si an lomaei ei licet Ania Iurisprudentia a primo re disino sui ortu ad nobilem inirigum cademiam deducta verthus heroicis quibus celebravit selicitatem Academiae patriae. 8postquain Aliciatus sedem in ea perpetuam velut locaverat, is Spicus Margarit Principis. Triviai viris eam tunc illustrantibus. Duareno, Balduino , Donelu niaxime florentis ' Pr diit hoc Poema Lugdum Λ. Iss4, distinctum picturis ligno i risis, quarum pariem ex uiui Emblematum opere huc translatam esse, monet Amplissimus Conradi. Iximus no milia, Meadem praecipua, de cultistiin hoc libello spe freti ertissimas fore ut propediem sequantur plures ejus.c , odi paenii saetus, elegantes prosecto, Autoris sui mem

m, siau i itum est, trammissuri posteritatem D. PAULI HENRICI GERARDI MOEHRINGIT,

Mediet, ex Acadenetia Impertilii Natura Curiosorum, ef

Amstelodami, impensis Zachariae Romberg, 739, Plag. 9, Tabb. en. 3. Ouod mi hae tenipora selici cum suceessu effectum , --ἰ stra autem aetate, Theori vaei Praxeos, studiosiore, Go, negleistum est, ut curationes morborunt, casus is eventus me , studiose ab artis peritis consignarentur id Cl. Autor omnium applausu persecit. rariores, qui ipsi evenerant,

morborem decursus morbi aetiologias, semioticam, medicamenta ipsa, liberaliter cum artis salutari studiosis communia eavit, totidemque lanitatis tabulas in futuri seculi commo ditarern e dite admodum & ingenue suspendit. Quam rem. ut aggressus est ut corporum temperiem vitae genua aeris veruorumque illius temporis conditiones, alleget dein morbi ab invasionis tempore incrementum, flatum, decremen-

233쪽

.bat. Utriusque generis, Hilriirgici aeque me sis aedileiintur in omnibus viri ingenium, Anatoni

ritia, hynuces diri uirinaceutices uberior cognitio, rem cinam ad hodiernae eruditionis i nodulum compositarum 11. rellexi, recte dc scite cogitandi, re indicationes, ceu ciet, Persociarabdi, facult , elucet. Lectissimos quoscit . ' que Autores ad calcem paginarum adjungit, e indemve testinioniis sententias roborat, ne notitae tantum aetatis Medicos, sex antiquitatem omneli, cujus studiosissimus est in suam utilitatem convertit. Nec enarrat saltem, aeneia fuerint, sed , quae fieri debeant, per regulas prael

eas edocet, errores Medicastrorum severe castigans. T mere in suis curationibus4mgressus haud est, sed nee se naide congestitque in seleelissi inas foranulas triplicis natii se regni essicacisluna aedica inina. Oblervationes dedito sto is triginta, quas hic nominatim indicabimis L ctori, seligendi ex his, quae prae ceteris diligenter lagat, is le 'ione digna judicet, facultatem relinquentes. Sunt vero illae singulae ita inscriptae I Carcinoma utriuris, que mavinia langranbum . thala o in uni Appresso. cum omitu cruento, femoris contractione, Latonia et o Rabies canina, infantem quadrimulam media bem truendos summatio ventriculi co intestinorum, in Sphae

se tertio dis mutatae orantestinorum pos cilicam bili fam, insanimatio; 6 Vertis finia iis tertii radius rumor sublinguanum i submaxisiarium prope fro-- μα- et Perit rare inres, in absessum saliuarem minati ne Hammrrhasia uteri fretus, mors; vi M. fui, puerperae quisito morbi die funesiuio o Causus peri dicur cuin peripneumonia , ii Causis periodicus, eum πιαι- mi deliquiit, iam, sura, se in puerpera io Purpura bim febri, ex e demiarum remittentium, tertianarum, duplω,inis,

234쪽

Φωκα duplex ex eptismiserum genste eum artuum fumo rum convul ne ir Febris periorica torriana, duplex, cum bolera humida ex Fidemiarum generas 38 Febris contianua ardens, tertiana, duplex, ex Fidemiarum genere , eum

Cholera umida , pervicaci Cephalasti. I9 Inflammatis, Seirrhus, Cancer, Sphaceia portionis intestini coli, una eum section eadaveris p ob ebrir remittens tertiana, duplex. cum nausea, in sene podagrico ai Musa, in aurem vo-Iansu a Varices in utraque tibia, altera rupta altera discu2 4 3 Haemorrhoiis externae, iatra moaum profusa. o senes 4 Lumbrici in ventricum Is intestinis , gravia malaocitantes .i as toplexi sciris vermibus; Ἀ6ὶ An Iarca, ascites, bdroceis in puer et ubi Ismul Anatome semiame, post frequenrevi aracenpesin ascit demortua m arca, bdroceis praegressa quartana, in puero a annorum; agyContinuatio observationis praecedentis exhibensfebrem nemnanam intermittentem; 9 Contusio facie Ignis με ab ictuoqui; go Ont e pectorii FUOchondrii Asri ab arietatione bovis; Ἀi Conuulin sepri tramves; a Pleu- r neumonia Anseri laterir, a vallaea purgatione producta, inlaemoploen . tandemque in phthisin funestam, ransiens;

rematicae, habita quondam a ROGETO CUTEM AE M. Monomia V Philosophia Experimentatis Pro fessore Cantabrigiensi es publicatae, uva vi Notis, ab

ejus successore, ROBERTO MITH, L. D.

235쪽

lini sunt plus minii triginta, eum G sum experiinent se loti, qualis hic describitur, concinnavit Gresur, orare. - Mesrari. missa sua celebris. Ad eius ductuin expecrimenta sepius insituta in Collegi S. Trinitatis observato iis, primum quidem ab Autore ipso, qui secto utebatur Thris reis, Matheseos tui temporis resinore ab Autore desa --μ selo; ab Oitore mihi denique, evin e vivu exeeffiant cvit in Frequenter hae Praeleetiones cum Auditoribus comitiunicatae transscriptaeque sunt. Quod valde incoin. modum iudicans Cl. Editor, de publicandis illis cogit vit, effecitque, ut ex ipse . Autoris ἀυτογράφω typis

describerentur iv, quam fieri pollet, accuratissimae proindirent. Dispositae vero Praelectiones sunt in summa quaedam capita, de quibus singulis, nostram est, ut exprese sus die annis. Primo igitur loe eomparent experimem tari Deo nelusiones Hydrostaticae, quibus sex raelectiones destinantur. Prima in eo versatur, ut Hudro flatices naturam oblectum declaret notionemque gravitatis tanidi sextatbeat, quatenus in Hydrostat te a cilicet ea Opus ess nec enim gravitatis, nec fluidit alis, in caus .in anxie hic inquire , iadum. Quo facto, ad pressionem seu gitavitationem milita rum exponendam acce it, eaque in proprio ethunisco'. 'vitare, hoc test, partes fluidi superiores premere iis, in

ostendit rimculam eonim opinionem alimanniis - mimas, quam experihiemis refellens, qui, fluida ina o prio gravitare, tiarunt eo sensu, quem modo distines, scida pondus habere. probe agnoverint. Oro, si, cyressuraui tendere quaqua usum re secum 'omes . eoncipi possint, dilectiones, osseivlitur Meuvius premere gravius, o vicissim, paucis declaraturi' fa MouLyra lectione explicatur, qua ratione fluidum alii funere, imo in altum evehere possit corpus specifice in Q vius quod in fluido incumbente non premitur , ut Iam dis 'Am monuit Bombus in Paradoxis suis hydrostaticixes Porro in id inquiritur, quoi nodis mediante fluidi pressione, produs' 'umuit semionium notatura ora circa nitam To risin 'naa

236쪽

lianum, Anilias aspirantes, versu florias, Syptiones in quae alia

sint, olim e vacui nescio quo naturae metu inepte deduci solita. Exploditur positiva levitas corporum, a veterum quibusdam admissa, dc experimentis convellitur, non minus, ac

principium illud hylarchicum Henrici Mori, ad quod in sal.

vandis phaenomenis, tanquam ad sacram anchoram, consu-

gerat. Adducitur inprimis ingeniosum illud Pascalii experimentum, quo manifestissime patet, esseelus o phaenomena syphoniam a gravitatione fluidorum unice pendere. Praelectrio tertia circa id occupatur, quod in Hydrostatica est mathematicum, scilicet circ. Densuras presionum, quas fluida exercent. Primo igitur generalis illain notissima regula meth do perfacili demonstratur, quod uid preinant secundum altitudinem, quaecunquh si vas figurari unde sponte sua fuit, fundum vasis cujuscunque liquore repleti pressionem sustinere aequalem ponderi prilmatis fluidi, cujus basis est ipse findus vasis, altitudo autem eadem , quae altitudo perpendicularis liquoris supra fundum. Valet autem haec regula solum de liquoribus homogeneis, de quibus solis Autor quoque loquitur, nillil omnino addens de heterogeneisu quod nec necessarium hic suit, cum omnes liquores nobis cognisti pro homogeneis vero quam proxime accipi omni. Quo facto, de mensurandis pressionibus sermo est quae a fluidis exercentur in superficies ad horigontem re stas vel in-elinatas. Haec materia a Strivino jam olim tentata est, nec se

eessu prorsus inseliei, sed ad pauca solum exempla faciliora applicata. Quare universalem regulam hic proponit Autor, aeque generalem ac expeditam pressionem videlicet quam a fluido incumbente patiatur superficies quaecunque credi is vel curva haequari ponderi corporis fluidi, cujus basis est ipsa superscies proposita atqtie altitudo aequalis prosunditati, ad quana centrum gravitatis superficiei demersum est. Cujus quide in regulae demonstratio perfacilis est. Cum enim quodlibet superficiei propositae punissima physicum, vel particula infinite parva sustineat pressionem aequalem ponderi pri 'matis fluidi, cujus bas ipsa est particula Maltitudo eadem,

237쪽

quae allit id superficiei fluidi super particulam evidens est. eam aestimandam esse per factum ex particula in distantiam suam perpendicularem a supersici fluidi. indeoque totalia pressio, quam superficies proposita sustinet, aequabitur summae

omnium iactorum ex omnibus particulis in suas respectivis distantias Demonstratur vero a Scriptoribus Mechanicis. α Cl. Editore quoque in nota, summam horum factorum aequari iacto ex summa omnium particularum, id est. Ii loco ex superficie tota proposita. in distantiam centri gravitatis; quare constat Propbsitio. Quae sequuntur agunt de determinando centro pressionis silidorum, hoc est. eo puncto, in quo maxima fiat pressio in superialem, sive potius in quo omnem pressiouis vim ii qualiter per super ficiem distributam, tanquam unitam concipere liceat. Id Problematis jam olim quoque idem Mevinus in casibus ubbusdam facilioribus tentavit. Noster autem longius hic progreditur, c centrum hoece pressionis ad centrum percus.sionis vel oscillationi reducit seu potius unum idemque eum eo esse, probat. Ita enim loquitur pag. 3 Q Muodsi ,,planum quodcunque propositum concipietur productum..,donec superficiem aquae superiorem, si opus, productam. αὐcet, communisque utriusque plani tutersectio aecipiatur pro oaxe iispensionis vel oscillationis centrum percussionis velisoscillationis hujus plani circa dictum axein rotantia, idem ,,erit cum pressionis centro requisito quod igitur per meth , dos Geometris notas facile obtinebitur. uaria Praeleetio

agit de aequilibri Iblidorum fluidis immersorum qua de imprimus scripsit, ingenio suo digna reliquit Archimedes in libris de Insidentibus humido Cum vero magnus ille vix

ad gravitatem aeris non attentarit ejus regula quod scilicet pars solidi cujuscunque in fluidum specifice gravius demersa sit ad totum ejus volumen, ut gravitas specifica solidi ad gravitatem specificam fluidi, emendanda utique oret, o loco gravitatis pecifica cujuscunque corporis semper ad lib. bhnda differentia inter pondus corporis & pondus aeris, sub aequali volumine contenti Monet autem Doctis Autor, adm

238쪽

-rossit uisuper habea: , regula AE ehimede retineri. Quae siquuntur, uberius declarant siserimen ponderis absoluti ocrelativi, qua scilicet solida fluidave in aliis fluidi h eifice gravioribus adscendunt, in oritas descendunt; '' ' fione adlinc ulterius refelluntur, qui aquani in loco pro γgravitare, negarunt ' Paucis quoque phaenomena bullularuio vitrearum, vel imaginum, quas diabolos Carie nos aliqui. Ocant, explicantum Tandem do strinae Archimedeae de sitaeorporiim in fluidis immerserum fundamentiam breviter ostenditur posito nimirum eorpore immerso in natu aequilibri cum fluido Dee esse est, ii linea ungens centra gravitatis Partis immersae ct non inmeria ad luperficiem seu libellam fluidi normalis existat. Praelectiones auinta . sexta praηes praecipue ope bitaneis hydrostaticae raciendas contis nent, una cum conchisionibus exinde deduetis. Est vero hilan hydrostatica nihil aliud, quam instrumentum quod inservit ponderandis in fluido orporibus . nde deducuntur gravitates eorum specifiear Exhibetn quoque Tabula gravitatum specificarum quae observantur in plurimis corporibus.

ubi aquae communis gravitas specisse pro unitate assimitur. sed quae a Cl. Editore, ut uidetur, adjuncta fuit. De maximis praxium hydrostaticarum usibus luculenter diGritur, addibiis exemplis, ex doctrina phyllea , chynii , e quin ex vita 'ommites, desinatis, inque eam rem maxime commerit

- - χε dictatis experimenta occurriliit uomatica, imi noxii uini partem iuruilaria, qualia nimiruti,ante Antila in inventam suere instituta. Ulaenomena vi Torriselliani. Mum propuuii oecupant. Qiorum cantan indicaturus

se istor, mi, hypothesi animum abstrahit Aeris diem n. ,-- uper Mercurium in vase eontentum ex e

. cet essectum huncce uni e praestare, ratioeinando invenit,

239쪽

Mm hypothesin. 3c eonfutat. Praecipitrum vero experimentim, quo in adstruenda aeris pressione utitur, est illud, hodinstituit olim Mutus, ingeniosum utique ita compar tum ut rem plane decidat, omnique exceptione majus stiabisutore apropter cum Bacone experimentum crucis jure dichim. Nec piguit quoque virum doctissimum repeteretentamen Pascalianum, adhibita nimirum aqua loco hydra gyri ubi tamen non tam necessitati obsecutus est quam misriositati suae aut Λuditorum potius velificari voluit Plum deinceps addidit, instituta cum liquoribus diversis is varia inter se combinatis, veluti hydrargyro is aqua, hydrargyro aere, aere dc aqua. Exposuit quoque ni ethodum altitudinem hydrargyri cum alio liquore combinati calculo aesti mandi quam in nota ulterius dilucida CL Editor Tau. 'dem subnectit experimentum, unde aeris pressio, ejusque dissu ita in diiseriis aliis inibus, sintv elucet, eum tam inins rime, quam superiore, observatorii parte fiserit institit tmii. exissente altitudinis deserentia scped Anglis. Exinde enim eompertum ipsistit, dierum altitudinem adsiensii dissere ama pollicis inserre. Unde eo ussit -- lumnam aquae cujus altitudo sita pollic vel L ped. aemu

ponderare columnae aereae, cujus talis eadem sit, re altitudos pedum, ex quo sequitur, gravitates specificas aquis aeris se habere ut ad , vel ut 864 ad i. Praelectio vina virea densitatem dc vim aeris elasticam seratur, unde des dia ritu inmissilio de stati d limitibus rum severae. In eo igitur praecipue est Autor ingeniosus, int, vim elasticaturibus comprimentanis proportionalem esse experimentis do--at. Quo facto de stitu limitibus atmosphaerae nonne dicturus verissiimum equidem esse firmat eu sonem aeris adde dc condensationem hin infinitum haud miseri, sed fria utique limitibus circumscribi, quos nulli tan-. -

perimentator assequi licuit eum vero id nil 'diu , M.

aeris raresa stionem in diversis altitudini- .stimemui. ideo solutionem illius Problematis perquam sicilem mox

240쪽

et vitate constante, qualem utique omnibus in locis, ubi

experimenta capiuntur tuto supponere licet, sumtisque diis stantiis a superficie terrae in progrestione arithmetica, rarit te aeris ipsis respondentes esse in progressione geniaretrica. vel quod idem est, altitudines esse ut raritatu in logarithnios. Qitae quidem regula ut in ulum deduci postat, unicam obseris vationem de raritate aeris in aliqua a superficie tetrae distantia fundamenti loco ponit, quae haec est, ut aer in distantia et mill Angi statitatu quatuor vicibus rarior eo, qui terram proxime circumfluit. ddit deinde vi in radios lucis interiseipiendi, refringendi ad 4 aut so mill certo exporrigi. ad que eo usque de atinosphaerae altitudine constare non autem ulterius, cum data in eam rem necessaria ipficianti clinio aeris in eo tota es, vini effictus a gravitate ac es

aere aeris Uiurulos sustu de obiret. Cunieita statim iiij Ainta a Praesectione Muor generatim Mendisset, phaenome mufugae vacui ii veteribus tribui sellia a Midi alicujus pressotin ramitino miri resis, aerei a reis ipsin Gidum esse, hie an Imeniis imis firmissimis evinciti Praelectione mulatam

phaenomenis tuboriuo capillarium, quae non leve net

tum Physici, Leessent, agitur Autor Hostiui de iis senten.

iam non exigua quippe veritatis specie .lgentem, cura tius recenset quae in eo ponitur, ut aeris premo a fictioneia latera fistulae capillaria detrimentum patiatur, adeoque aqua in v culo fortius prematur, quam quidem in fistula. Ex inaequali igitur hac pressione excessus altitudinis aquae in Iistula apillari supra libellam liquoris in vasculo contenti Producetur. Quo autem mimis assensum huic explieandi rationi praebeat causa haec est, quod in spatio quoque ab aere disgenter purgato succedat experimentum, ab ipsa

etiam tentatum; , si vel niaxinae concedatur, aerem monposse e recipiente prorsus exhauriri, pauxillum tamen , quod adhuc sorte restat nulla prorsus ratione tantam exercere vim

si urget, quae sufficeret eidem esseetui producendo aequa

ac in spatio aeris pleno Rationem igitur singularium pha -- ex mutua vitri quae attractione absque ullo