장음표시 사용
631쪽
tio, cur ea tempessate corvus reverterat. Arcam coelestem
Λ utor credidit divinitiis datam iuilia instar Igni, ad arbitriuii referendi, ipsumqtie dudum in coelo apparuille an. te Machiam. Exponit deinde Ilumos duos, unum Apa Pag. meensium, alterum Magnetum, quibus memoria diluvii fuisse conserarata videtulci lante confusionem linguarum homines eadein lingua usos satetur. Ἀn autem eadem illa
lingua Derit debraica quaestio es, quam eruditi contro ruis implicariuit magis, quam 'edivere. Ipsam prae . 34 sese' ferre signa antiquitatis Limnis Autor osse it ratus, lin. suam Ebraicatri in familia Missis quam demonstrari Hebrate lingua indubie in ipsa Cana . aiae ad Plitent i, siquidem Mai. in Chaldaei uti sue nisi mone, ut paulurum ab Ebraico recedit. . Cum vero M. lauru minaevitia in chaldaea d Haran, veluti in natali patri' solo commoratus fuerit ipsum Aran in olim usum disse sermone, probabilissime a bunientatur idem.
sua Ebraea omnino vocatur lingua Cananaea V XIX. Axen. Teni o iispicatus fuit turris Babel, ejusque constrim endae, scopum exstitisse idololatriam, conditoribus cultum Solis amplificaturis. Mesopotamiam, quam memorat te phanus hei. VII, , in Chaldaea loeat. Maranum urbein pro Carris habet, ubi Crassus a Parthis sui devie i q. me, Primitiis eiiltu . quo Sol fuit assectus, intexit haud comieninenda. Cham n o quid fuerint, est prorsus incertum. Eundem lignificatum Ungendum voci emarim arbi- H. .
tratii Autor Undenam Abrahanitis dictus fuerit fraus, definire haud audet. me Melchisedec commentatur ample .ct copiose, in a in dubie falsus quod damum redidit Zuc. III, 3g. filium Dei appellatum, siquidem Jesu ibi illa rappellatio sui iiDposita. me siclis δἰ vetustissima re Ebraeo 488 seq ruu ntina aria egregie exposuit. auctam Iacobi cum An- asseq. gel ad visionem laud obseure resert Joseph historiam
cura solidior evolvit in sati late expliciHit. Vaticinium Iacobi de Silo egregie vindicat contra dissentientes, ct cau-ῖm.Mediae recte defendit . Si quem nil elefantia, cum In sese
632쪽
positionis praefantia rerum selectus, Mars erities, sobris adhibita, delectant moderationi heologaeae uncta, eum oportet ad rivos hosce,, clare fluentes, accedere, ibique sitim suam restinguere. De nitore chartae maccnratione usquequaque in ultim translata non est, quod multa moneamus. Quidem nil eorum omissum fuit, o Lectoreo se
sit institui, demulceri, atque retiner
DE GNOMONE MERIDMNO BONONIENSI
ndiiDi Petronii, deque observiὶtionibus Apronomii, . instrimiento ab ejus constructione ad hoc tempus emactis Autore EUSTACHIO MANETEDIO, Bononiensis Gymsi a Scientiarum ostituti Albisomo:
Bononiae, ex typographia Laelii a Vulpe, Ius - Alph. a plagis, Tabb aen. .. ieri non potest, quin divinae astrorum scientiae ultore, A naxime sibi devinxerit Celeberrimus a friatas, uoa Iocupletissimi hujus observatronum dimisuimin thesauri copiam ipsis usumque fecit inania; vero adiuram tanti Viri morte . quae non ita pridem contigit, Res rublica literaria seeerit, .facile persentiscent nobiscum mnes, quibus de meritis jux, summa praecipue in observando dexteritate diligentiaque constat Fortunae prose esto tribuendum, quod nusneris suis absolutui opus fuerit paulo ante Cel Viri obitum, memine alio ita perficiendum. eum plurima, eo spe flantia, vel memoria solum tenuerit, vel in schedis nullo ordine disposita liabuerit. Tardiuscule quis dem ad nos perveniste Olumen praestantissimum dii lemus; ne tamen osticio nostro deesso videasiaur, de eo adeo non dicemus negligenter ut universa in ejus rationein brevi. ter quidem, sed, qua possumus, perspicuitate simus exivisituri. Ante igitur, quam ipsa Observationum series exhibetur. Discursus aliquis praelii Dinari coninaret. An iii miri icis
Q uisitionibus reiectis iii Casii duo IV distinctus.
633쪽
idiis auteni ibi continentis ad haec tria sere capita sim maxedeunt, ut de Gnomonis ad Eden D. Petromi fabrica atque usu nec non de inultiplici ejus com ectione ac restitutione. doinceps autem de magna utilitate, quae in rem Astrono- amicam ex observationibus hoc organo habitis redundavit. aut ex postea habendis redundabit, agatur. Et facile quisquam sibi persuaserit vix ullum dari aliud observationi. bus praecipue solaribus, quae totius Astrondiniae reliquae basis atque fundamenta sunt, accommodatius. Descriptione au tem celebratissimae hujus Meridi/naeis Gnomonis, aeterni
sano cedroque digni operis, iactis supersedere possumus, cum eant iusto opusculo coinplexus sit ipse eius artifex M. Minuictu cisurus, Astronomorum se temporis sicile prim ς s. Prodiit illud italico idiomate scriptum,is Appen adice auctum g omni. Bononiae A. i69s de eoque rela
tum legitur in Acti nonrisa Mess. Febr. pae se Mae itaque vim indicasse suffciat, o tremum nauumenti minime institutum est A no Vso a redis, ubi tar
te ingenue satetur, si, quandam circumstantiam alib mum non satis advertisses; ad quam igitur in secuturis ex ei inibus attendendiim erit. Cetera Meridianam in templo duct/m cum celesti era, lissurae adisue congruere deprehendit, quod idem suis experimentis A. i69 invenerat O nun uribus ita enarratis in eo est Clarissimus Autor. Leeiores
ut doceat, quo delectu observationibus utendunt di qua tenus're Arrigetidae sua ob instrumenti vitia, ut ab omni .errore, quoad fieri potest, sint immunes. In hujusmodi AEnim observationibus non datur lubtilitatis excessus. Jam ad accessiones, quae ad rem Astronomicam ope huius Gno--nianis factis sunt, exponendas progreditur, dicens prinium de refra stionibus, quarum mensuras Ichonicat, qui 'dius Omnes antea Astronomi fidem habiterant antiquandas.
eisque exaeliores subiti tuendas esse, cognovit ipse Ca nuc.Seonitur Eclipticae obliquitas, cui nimia semper ab Astrono
I iis magii illici tributa fueratri eam tamen ope organi hu-
u Irimus cun it Cassinus satuendani esse graduum
634쪽
M min. 29 α latitudinem geographicati ad D. Petronii ης 9, a. Nec minus Variationes illae utut exiguae, oui-hus Eetipite obliquitas obuoxia est . hoc instrumento tuerunt deprehensae. Ex tot , quam an eius subjungit, o,
servationum serie confieere licet, inanti. in Tropicorum.
hoc est, duplum obliquitatis Eesiptica, inde ab re i6ue u que ad 69s dec revisse scrupulis secundis 47. usque ad 1 33
vero uno scrupulo primo ct a secundis Quae discrimina tanta esse pronuntiat doctillii lausian editis, ut, nisi Iob. servationibus vim inseranuis, aut observatore omnino osciis tanter egisse arbitreinur, ali lii diuidi causa in ipso celos agnoscenda. Λ refractionum enim inconstantiani a solvendis his phaeno ineliis confugete non licet, cui Restarum inerrantium alii tu diues meridianae, quocunque tempore observentur vix quidquam mutationis lubeant, si a lentissimo fixarum motu vel ab erroribus nuperrime dete diis.
. de quibus aliqua se quoque conscripsisse ait Autor, discesseris. Ceterum ex conspeetu observationum Solstitioruin ab Λ.46s usque ad ira nec uniformis obliquitatis immi mitio. nec tamen cotistans ex vacilIatione restitutio app'ret, resque omnino eo spectare videtur ut Eclipticae fanum inter ostili Dauni a AEquatoris planum, nostra saliena aetate, a
cedat mrod ro notatu ianaxime signum mutati obliu quitatis Eclipticae etiam eum aliqua latitudinis vel elevationi poli variatio in eonjuncta est. Quam ut ver invitus agit sceret Noster , addui bis si tot re tam disertiminia sesvati uni haud serruit insensu; quae tamen' ite an aliis quoque Astronomis persuaderi possit, in dubium vocati
quodsi utriusque Tropieraceessis ad rili iram ejusdem e s
set quantitatis, nihil exinde mutationis in ahitudinein toris, d. proinde in latitudinem Oographicam, reduncare posset; at vero, ex obtervationi us solstitiali , Inter se natis eum non dissiculter perspiciatur, Tropicuin a cri non per idem, ac Tropicum C. pric ni ilatum num ad Hopinquare Ru tori, qui tamen Tropicoriun inurcape u-
635쪽
nem bifariam dividere debet, necessum est, distantiam Eqiiatoris a vertice, hoc est, poli altitudinem, aliquid uxinde mutationis, quantumvis exiguae, pati. ccedit, quod altitudines poli ex observatione stellarum, quibus cingitur, erutae . cui ira irraxinae conspirarint, quae a solstitiis fuerunt deductae. autem id minus videatur insoletis, notan.
dum, superioris Metili usiniurino Casis, i inprimis ipsum, in rem eam . edita Dissertatio se A. 693, ubi discribmina latitudinis ad Od usque minuta prima interdum ussurigere posui, quae utinen secundum observationes Clarissimia sedi iam nonsint vi ad tertiam seiuni minuti primi partein circiteraece iunctiusana vero, .seges, d memsuras , huiusce Variatibnis explicare haud aggreditur Vir do sissimus . dii niIures, minue exactiGibae e mereationes, eo
ψ nies, anu ui locis di e sis.. incitutae sum inti . - . bus igitur missis, de Tabulis solaribus exponit, ope liminobservationum consectis Scilicet, post Gncinonis constru- 'ionens, mox A. 1666 Tabulas suas solates consedit Cisi Qui satis prioribus, a, refractionum legibus nois dum recte cognitis, adornaverat. In iis quidem figuram o hila solaris ulli leam eum eplere retinuit, sed centrum rarioluuit me.iorum eum stlis Maiias in altero ellipseosa eo eolloeavit . prout si quin quoque est in Tabulis Carolinis
Streetu, quae A. 166 prodierunt. Quanquam vero abulis Cassilianis eum coelo satis semper convenerat L ipse ta- men Vir magnus successu temporis aliquam eis limam adluio adhibendam e gnouit. Motum igitur Solis medium quarto
quii vis anno tribus secundis ad anxit inaequalitatem minuti seniisse in inliniit Hasee Tabia Ias, post inpremam iis manum impollia in A. Irri a copii anfredius a Maraia , ex iis qli concinnavit notissinias suas Ephemerides. His ita enarratis, in ei est i di,d istimus, ut distinete exponat, quidnam prasidii a Gnomone in ptulerunt expectari possit. ut summam in Astrono uiri solari iubtilitatem attingere tandem liceat. Inpi imis igitur de anili vertentis quantitate definietida luculeiuillitii disserit. aequinoctiorun quam-
636쪽
plurimorum observationes ope liujus Gnomonis pera stat re cert. Nilod solititiorum quoqtie hanc in rem ulus esse posis sit, id recentiopum industria debetur. Sunt a inen quaedam adhuc dissi euitates ei negotio annexae, α dantur certitudiis vis aliqui inutes, quos vel persemissimis instrumentis transisgredi ars ipsa non sinit od eum secum animo reputaret Λutori de nova, eadenriue certiori, methodo, non an selm-tia, quam longitudines Solis quascunque alias, exquisiue desi. niendi, cogitavit, ut neque r ractionum habenda sit ratio. nec elevatio poli aut hypothesis aliqua Astronomorimi aut lixarum positiones, ultusve ex Tabulis Astrononi is num
rus praesimi debeat, nec opus quoque si exam prata ista liquitatis en ognitione an pulchran hanc methmdum incidit de viii A. 734, ejusque ferieulun in solubriis eiusdem anni statim sedit. Nisi sabimur, Meuiodus non dissere ab illa, quam n commentinia Petropolitanis T- I pag. et seq. exilibuit ingeniosus quondam ωγ rtu, quaeque ipsi jam A. iras ad ninim vi innotuit ab eo tamen absumiis longe, ut eapropter plagi postuletnus C liberrimum ostia n, qui lio coni tm im sol anen anno demum 1 sue lucem adspexit, quo tempore meth dum suam unitam pomum eximius, proprio, quod nulli
dubitamus, marte inventam. Qtiibus ita declaratis, sermo est de motuin loco Apogae Solis, vel, quod eodem recudit Aphelii terr h. Motus qua ratione e solstitiorum servations iis erui debeat, indicatur, ita ut unius Seculi observationes huic rei possint sussicere. Methodos , vibiu 'Mronomi utuntur in ipso Apogae solaris loco investigando, optime descripsit,in auxit quoque De Casuur in Consensentar Academ Paris Anni 1 2 novam tamen hinc describit Manfreditis quae duas. soliun posuit observationes. per illos dies habendas, quibus Sol prope apogaeum Veli rigae una laeret quae quidem loca ob lolilitiorum viciniam Hstronomis aetenus intentata fuerunt quibus sena per in usu erat, Solis longitudines ope declinatio i1um exquirere.
637쪽
peetis investigentur stellaruitaque ipsimi adstelisiones
observationibus solstitior uir constituantur. Ultimo autenFloe de solaris orbitae excentricitate, variisque eatu perscrutandi rationibns de medio Solis motu ejusque aequationibus vel absque excentricitatis notitia inveniendis, tractatio in siluitur. Plane igitur introductionem luculentistimam ipsa excipit observationum continua series, a Viris diligentillia
mi inde ab A. ms usqtie ad I 3 summo studio liabita. rum de qui biis autem, Ou est, cur copiosius dicamus. dipsas enim Tabulas penitus inspiciendas ablegandus est Lector Asthophiliis optemus autem, ut, quibus Astronomiam solarent perficere animus est, quae planetariae toti fundamen. tum iniit, obser ationes tata vium nocturnaque versere manu, o ad uisuis bideant exoptatissimos convertere.
nomicis parum tribuit, ct rationes opemi noruna prorsus aspernatur, iis assentiens quibus veram universi rinam non aliunde quam ex libris sacris addiscendam esse placet, novam in hac Synops exponit playsicisque ehanicis rationibus confirmare mundi theoriam conatus, in ipso imori opere, quod parat, accuratius persequendam. Summa principiorum ejus haec est Res omnes macteriales, minina quidem temporis spatio at succelli vatamen eruptione, ex uno veluti puncto, circumquaqueis diatim emersisse e nihilo adeo ut altera alteram. quens priorem, compulerit, ad oecupanda loca, ab eo em
638쪽
aqvam priinum fluidum, terram primum solidum particu las empyreas concipiendas esse tanquam sphaerulas spiraliter eontortas, medullana niuit . magis attenuatam hoc est, minima empyrea securuli 'generis, atque adeo ipsisma mimina lucida comple fientes partitati s aque' fora vim icosa
dricam, terreas cubicani, ahqro, elici in ita intelligi posse piamitas empyxeas, ulu eomprim mur, tu mi infinitas rimas quaquaversus elerrim evibrare, eande iii que, ubi inlatentur, vehit spongias, ressa ere 4rma mentum solidum ex mediis aquis e modo subresidium esse, ut supra illud , satis aquariam rem neret, quo a vi Auste substantiae empyreae defenderetur, vi in ejus tam M vo spatium pro aerem poribus in aere penduli sun
teret aerem non esse nnum ex primigeniis elementis, sed portionem ipsius aquae, in ullulas sive solliculos bullulis vaporosi longe minores Mirmiores, quae nescio quidi γ nuioris glebae δε lucis admixtum 'abeant, divinitus expam se nec terra: atmosphaeram cum aere illo ad ipsum firma mentum usque pertingente, confundendam esse pol iamque ignem nisurum pro elemento diuturri Pruse, cuni cm,porum quorumvis particulae aninimae, vehementius incitat id totum praesare aptae sint, quod igni liibuamus lues seintillantem stellarum fixarum esse ipsam empyre lucem,
quae transmissis aquis supraccelestibus, ad nos per fixas delat)atur atque adeo fixas omnes corpora esse diaphans, a Deo firmamento infixa, quae forte ex aquamina flore, permixta liue, ad eadem magis consolidanda con pacta ire Tint Solem ex particulis empyreia, per lationes a divini spiritus super aquas, hoc est, per vehemeritis maam commotionem lubstantia empyreae, profundius in aqua demersis, atque ita post fictum firmanientum interceptis, Oaluisse reliquis vero planetis, eorumque satellitibias, materiam praebuisse aquam, cum particulis levioribus de terra abrassis elevatis, conunixtam ct in inoles solidas illas quidem, sed adnio dum raras, concretani planetas singulos, praeter Solem, proprias habere atinosphaerat Tenam au-. tem
639쪽
tem dupliei atmosphaera cingi, invariabili ad luna in us-oue extensa Qvariabili, ex crassioribus particillis tum Dinplicium tum mixtorum corporum constante figuram telluris physice sphaericam esse, di ludere operam. qui vel elliptico. acutam vel elliptio, planam esse con. tendunt montes autem tum exstitisse, cum in mediis terrae visceribus, initio plane solidis, carcere pro diabolis
actionunibus damnandis excavaminis quod primo statim aereativisis die contigisse, verisinite viderio Iam si de in tibus corporium quaer-iis, cprinio quilien de eo, qui a gravitate originen habet, em -- ria natura, si De aram non eonservare amplius, sed pari ordine, quo eoanta est, in iuuluin redigere vellet tempore mationi θα- abrono, addueenda esset ad priuauni illud, ex quo emersit. punctum ibidemque tota demum evam stere ac desisere
seret; si e sequi, ut, o eodem priue m desectivo, in
punctum commemoratum natiua omnis empore perpetuis connitatur, eadem ratione ac tendemia, qua se ipsim eon. servare non usens in sibilum aendit; sed, practer hune d fectionis motum, rebus corporeis universis, ex uno puncto e nihilo exortis, de in idem illud punctum ae nihilini assidue tendentibus, omnino naturalem, alium concipieti dum motum esse, in supremam tantum empyrei supermaciem divinitus alternatim impressiim atque inde ad interi r propagatum I ex quo uanes in natura corpore vieissi. tudines facillime gigni ac demonstrari possint. Et firma. inentum quidem circumrotari a substantia empyrea ipsumque porro aerem in gyrum cogere coepisse, cum xvi enorti Solis notabiliter propulsum concentricitatem, quam prius cum tellure citabuerat amisisset, aequilibrium utriusque hemisphaerii circa diametrum ecce latricitatis, adi pari numero di magnitudine stellarum fixarum sublatum esset eadenaque virtute luminis solaris fieri, ut planetae superiores tempore conjunctionis alitus, hoc est, ad apogaeum Maphelium, adscendant aerique eo loco tenuiori vagis resistentes, dire sti videantur deinceps vero ad oppota. onem usque versus locum vim natur em,. hoc est.
640쪽
versus perigaeum, iterum descendant, aeriqiae lain minus re, sistentes, retrogrcidi appareantra plum vero Solem, circa Cancrum, lihi plures exitent insigniores lite flesiae, apogaeum subire suum d circa Capricornuin, ubi pauciores ullae octenuissiimus, imo is bifidus, circulus lacteus per igaeuuas m
reliquis spatiis juxta dignitatem re numerui stellariis quas pnetereurrit, nunc altiorem incedere, nunc sinisti reni, juxta nullius cum ae theoriam. missis, ne longi. rus, multis aliis quae Autor de motu planetarum
isti inein, phaenomenis ot ratio rus , imotuum mnium lunarium, de ventis porro, de aesti maris. M o et laeati, de cometis. Quos perinde ui maestis Marmo hi parilauci de sebo terraqueo ab is eoalesine, ac deinceps e sole projici, pinatur, omissi igitur, qvi de U.
rviis Autor, nec non destino sysi iste secundum phteste an liquorem Hypsimim, Hebraeorum, de Patrum, deque di fiet Graecorum &Pythagoraeorum inius systematis depravatione di de TDλα- hypotheseos cum illo convenienti commemorat pauca talem adhue ex Appendiee, de futura mundi conflagratione, re novissimo rerum statu, ad superiora' adjicere fas sit. Quibus de rebus Nosteria philoso Uvitur Vix prolata, inquit a Deo vindiee sententia in reprobos statim aquae se accelestes, amis aequilibrio nudabunt non una ex parte superficiem scinamenti conveXam; quare illico, vi pra potentis subflantiae empyreae, UtinTI firmamentua disibivetur a colli ilia thitur simul autem.
disruptis follieulis, quibus aer coii fiat, ita, ut totus in aquam primigeniam, aliaque principia eoemeientia dis uvvatur, cui consimile quidpiam tempore diluvii Noachiel, eontigisse putandum est, irriampe eadem substantia erupo Te circumquaque in orbem terraqueum, qui inde non so-eus effervescet atque ebulliet, quam globus aereus in arde tem fornacem iiijectus porroque penitiora terrae adcem trum usque pervadens, pars ignis empyrei, ibi per voragi qnem inje flos reprobos incredibili re nunquam destrum ex
suone torquere incipiet. 'quae autem supraecelestes testurii 'insmittitur, ac cessante ebuli tione, oppletisque omni mis