장음표시 사용
281쪽
unam et decem uncias sanguinis podagrici, dedisse phlegmatis drachmas duas, olei combustibilis gr. xv.
salis aleati vol. drachmam unam et grana octo, salis alcati fixi drachmam semis: hincque ratiocinari licebit, bonam crasin sanguinis podagrae non sera- ,
cem, contentis, si non in totum contrariis, attamen nominatorum in parciore quantitate, aliaque proportione c stare. i
g. CLXVII. Qui vomitu et soda interdum laborant podagriaci, insidias metuant: habent enim his symtomatibus indicibus dispositionem ad podagrae remissionem, materiae acris decubitum ad articulos non Lficienter promouentem, ideoque periculosam: a ciat se enim facile, quicquid in massa sanguinea est acre, materiet acri, quae, teste seda iam haeret inventriculo. Confugiendum tunc ad nitrum, et quae sedam edomant radicitus, asi aquas selteranas, las, vel lactis sub connubio, potas. Externe valent in paroxysmo, oleosa, subtili et amico sale volatili
praedita, e. g. Oleum terebinth. aethereum, et eius
balsi sulphuris, iuniperi, imo, caleputi, non nisi in
puncto dolente exsangui applicata ; partes enim tendinosae exsangues facilius serunt talia, cum exaestuatione resoluentia, quam partes musculosae famguine magis refertae, quod et in applicatione chirurgica valere notum est. Sanguineis, tendinosi que partibus enim, arthritide assectis, magis conue-iniunt oleosa temperata lenientia, e. g. Ol. Ouorum. 'largiter, et saepius illitum, inprimis illud, quod r di, et ut ita loquar, rustica encheiresi, paratur, dum vitellum oui ad eximiam duritiem coctum, forfici infigitur, et candelae arianti applicatur, qua tosti
282쪽
aga CAP. II. DE MORBIs SENILIBus,
ne seligo, liquamini oleoso secedenti, et destillanti.
miscetur, in qua vim paregoricam haerere notum est. f. CLXVIII. Fugiantur in victu cibi fumo exsiccati, saliti, aro' male conditi, cereuisa ex malto fumato cocta, vinum tartaro abundans, caseus putridus, et quicquid experientia aegro iam suasit fugiendum, quicquid etiam in Erysipelate vitandum suasimus. Serum lactis conuenit. ςum coagulo, vel ventriculo' vitulixetiformi siccato, paratum ἱ vino asuetis, strum etiam cum vino Canariensi parari potest. Fricent Pedes, manu suspensa, quantum serunt, vel etiam Cum excutia: corpus reliquum vero, paxino saneu dicto, vel asperiori fiicetur. Si pruritus in parti- .hus, illis, quae dolent, vicinis. asbesto, arillis cynos-hati, etc. excitari potest, leuamen eminens inde nas citur. Vesicatoria suaderem, nisi metus seret, catharidum sale volatili auctum iri, illud sanguinis .
abundans nocivum. Partes arthriticae rarius de-inudentur, quia aer peripheriam, sudore resaxatam, restringit, et doloris augmentum reuocet.
Quoad praestiuationem a paroxysimis, iIllorum
quidem recursum penitus. auertere, non suadetur a. multis Medicis, metuentibus e paroxysmi emansione certo decubitum iri sanguinem acrem a viscera. Inisterim dantur grandaevi, qui partim venaesectione, partim autem quotidiana pedimet frictione, ab insul gibus paroxysmi, per multos annos, immunes, et in omnibus incolumes vixerunt. Venaesectiones, ter vel quater per annum repetitae podagram mitiganimeo ipso, quod evacuent abundanter, et absque ambagibus, lympham serosam senum, acrescentem.
283쪽
Certe, venaesectio in manifesta lymoliae aeredine plus valet, quam euacuationes per diaphoretica et diuretica: non sit autem sanguis iam a crasi totus i . delapsus, et viscera, a stasi lymphae, corrupta, nec languinis desectus, verbo, status aegri cacheeticus, i in quo omnis sanguinis auacuatio periculosa est. g. CLXX. Ad arthritidem fixam pertinet malum isthiadia . cum, cui senes ob tendinum musculorum Crurum et coxarum gracilitatem, per aetatem natam, facile exponuntur, simul ac sanguis refrigerii occasione, ivel ex alia causa ibi stagnat. Tenduntur autem non omnes musculi simul in dolore ischiadico, vel unus unice, sed manent immunes, nunc illi, qui ambulare faciunt, nunc qui desidendo in actione sunt, ut plurimum autem illi dolent, qui decumbendo ossi- cium suum praestant, hinc illa nota doloris variatio. Praecipuum remedium est in venaesectione, an emplastro seponaceo, et in decocto lignorum. mxae praeterea caligis obtegantur spissioribus, imo pellitis. Diaeta etiam hic conuenit lactea, inprumis in coena. Interdum non nisi vesicatoriis cedit, hic magis admittendis, quia massam sanguineam sale volatili acri nondum abundare, credibile est. oleum Caieputi illitum etiam valet.
Arthritis vaga, eiusd materiei sebqles, saepe . . etiam senes excruciat, quando lympha a dulcedine divergens, nec tota acris, ad partes decumbit, et circulationis ope, rursius dissoluitur. Haeret talia lympha in articulationibus laxioribus, e. g. brachii tet genuum, et occupat tendines ampliores muscu- ,
larum , id quod aithridra. fixa rarius agit. Manufestat
284쪽
sistat se saepius illa lymphae viscida acredo per seli. cem metast an ad cutim, pustulis purpuraceis arden in ribus, uti et in iunioribus pustulis pellucidis, cum
maiore autem periculo. Decocta lignorum temperata totam curam sere absoluunt, additis nitratis, et, largiter cinnabarinis. interimi ubi aestus urget, non solum venaesecti'nes, sed et scarificationes in viciania dolorum valent: attendendo, dum euacuati nes sanguinis, in senibus, vItimo sere loco, com- . . t mendamus, quae de periculis inde obseruatis monuimus. Laxantia mannata, tamarindinata, et
Thabarbarina sunt necessaria , ut eliminetur pe omnes vias, quod inhaeret Imphae sal noxium, a tequam pedem figat firmiorem. . Commendando largiter cinnabarina recordor quidem Medicorum, usum cinnabaris videntium eundemque rationibus a ' priori, et experimentis chymicis probabilibus reprobantium. Verum, quamdiu in ossicina climi ventriculi, illorum aegrorum, qui multum pulueris antispasmodici sTARLII consumserunt, non monstrabitur cinnabaris illaesae mansa, tamdiu proprio ra triocinio, de possibilitate resolutionis in ventriculo, et auctoritati sTAHLII, practici et chymici summi,
est morbus culaneus strigosirum, plarumque, senum, quorum sanguis materia bilios b- salsa abundat. Contingit autem, quando haec materia ob visciditatem sudoris sub forma, excerni nequit, . sed eirca vasorum ultima orificia et poros haerens acrescit, et in pustulas vIcerascit. Sudorem autem senilem pinguiorem, hinc crassiorem esse, in capite primo, monuimus.' Aethiops mineralis, et antim
285쪽
nium crudum, singula, per inte alla, separatim
sumta, omne absoluunt punctum. Interim conducunt etiam rad. fassaeparili. cichorei, glycirrhigae, et similia. Conducunt etiam nitrum, aquae felle- ranae, et talia. Exulent in cibis aromata, fictus sumatus et multum salitus. Conducunt lacticinia, farinacea, potus tenuis, decoctum auenaceum, etc. Externe prosunt balnea ex sursuribus triticeis, malaua, et mucilaginosis talibus, parata, parum tepida,
imo frigidula, nisi quid obstet. Sebum ouillum, in
dusiis obductum, cuti applicetur. Remedium egregium. Trahantur simul in usum alui subductiones,, per mannam, Vel tamarindinata decocta, cum sero lactis. Grandaevus quidam, ex cingulo mercuriali saliuationem, non intentam, incurrebat, molestam quidem, ast a scabie liberantem. In vertice interdum senes pruritum sentiunt molestum, ut. locum pru- rientem omnibus viribus scalpere teneantur; spiritus vini affrictus hanc molestiam quidem tollit; sed a tendenda Obs. I. A. VI. Dec. I. Ephem. de pr ritu in vertice senis, febrem malignam, Praecedente, eum, erysipelate colli et brachii, tandem lethali. Saepe hic pruritus super futuram coronalem existi eomitante simul eius eximio calore, imo leuioretensione; tunc animaduertendum ad vertiginem, aliosque sonticos affectus; noua cula saepius rem - uendi capilli, et haec regio sapone saepius exterge da pro transpiratione perpetua. Addo tandem ex Ephem. N. C. D. I. A. IX. Obs. II. pruritum cutis
octogenariae, cum horrore febrili inuadentem, cu- . iratam abundanti potu lactis cum aqua, interpositis sanguinem purgantibus, et inspersis cuti, glycyrrhi-
286쪽
CAP. II. DE MORBIS SENILIAN, 9. CLXXIII. i Memini duorum primi senii virorum, scabie vexatorum. . Vterque Vini amans erat, et quidem gallici, quod propria ipsorum cella ipsis ministrabat. Alter omnium sanguinis purificationum, quas per decocta praescripseram, taediosus, vinum, quod ipsi uoxium iudicaueram, et quod huc usque, ex meo consillo omiserat, repetebat, et more solito, non exiscessivo tamqn, in prandio et coena, liberius forsan. nihilominus paulo, bibebat, et a scabie liberabatur. Λlter huius sapidae, et dilectae, medicinae gnarus
factus, unice conseruam bardanae radicis inter meia dicamenta sibi reseruabat, de cetero autem, interdicto vino rursus indulgebat, transpirationem cutis sibi inde liberiorem natam esse depraedicans, et sub vini usu etiam successive sanabatur. Diceres, media camenta ante adhibita fundamentum curae prae buisse; interim indulgendum interdum consueto vitae regimini. Cons Casum Vol. V. Lomm..Lips. p. 477. Octogenarii, qui pruritum, ad. cachexiam, et pedum oedemata, . sphacetum minitantia usque, tulit, praeter somentationes comienientes, libere viis no usus est, ad somnum prosundum usque, et, ab
omni molestia, sanitati restitutus, adhuc per aliqum annos vixit. Ephem. N. C. Vol. II. Obs. I7s. pra bent diuturnam scabiem Medici, quae soli balneo laconico saepe cedere visa est ; tandem post largiter
Gotum bonae notae vinum Hungaricum, evanescenotem. Interim, exempla quidem mouent, non sim
'per docent. es. CLXXIV. . Moniti a RANcMINO, Bacuruationem senilis cor
poris, ad arictus sciui pertinere, morito illam hin.
287쪽
tam. Suadet tamen, Vt adhibeantur, quae caput
retrahant, pedes roborent, et vertebras dorsi in sita naturali contineant, nullis adiectis remediis, his i dicationibus, applicandis. Si tamen in molestissimo hoc affectu, in quo subinde mentum illorum pectori insidet, tentare lubet, id balneis, unctioniabus et frictionibus, nutrimentum in vertebras et lugamenta colli agendum esse censemus. Cons. Cap.
I. g. XLIX. f. CLXXV. Marasmus sienilis est languor senum hecticus, i. e.
habitum corporis consumens, sanguinis aestu, moderato quidem, nec paroxysante, ast praetern turali continuo. Impeditur eo ipso secretio liquoris, seu sermenti specifici viscerum, cuilibet, ad functiones praestandas, necessarii. Hinc ventriculo deficit liquor gastricus, unde anorexia: systemati a
tem neruoso consequenter subtrahitur magna ex par- , te, nectar illud vaporosum ad oeconomiam corpo
ris necessarium, Unde virium prostratio, et quae exaestuosa illa sanguinis disserasia sequuntur plures co poris desectus Licet etiam interdum, uti, e. g. supra, ubi de forma senum interna egimus, in semina annorum allegata, ventriculus ossicium, ex parte, vel integre agat, sanguinis tymen rodens exa stuatio, corpus exurit, uti in illa factum.
i g. CLXXVI. Haec singuinis intestina aestuositas temperanda ea sero lactis, imo ip lacte maiest, vaccino, vel quoaprae caeteris ad longaeuitatem commendant Aucto
res, asinino. Post haec, vel cum interpositione , po mis maturi , rςcςntibus, coeus, assatia, vult passia
288쪽
α88 CAP. II. DE MORBIs sENILIBUS, maioribus vel minoribus, caricis, . prunis dulcibust siccatis, baccisque variis gratis illam corrigere commodius et securius est, quam medicamentis. Cere-visia sit leuissima, non lupulata: vel fiat potus ex infusione panis siliginei crudioris citrata: pro consuetudine, vinum generosum Mosellanum suffcien ter lymphatum, vel laeti cocto adfusum, ut serum inde secedat vinosum, quod pro analepsi saccharatum bibatur. Emulsiones ex pineis, amygdalisque dulcibus, optimis, prosunt. Vtilis praeterea est conserua rosarum, conselidaeque maioris, utraque vetusta: similiter decoctum auenaceum Lo.eri, deco-
tum furfuris tritici, et similia. Vt etiam intestini duodeni glandulae, et qui se in illud exonerant du.ctus, extergantur, nec mucum ibi accumulent molestum, absorbentia dentur acido citri, vel tartari mixta, e. g. solutio oculi cancrorum cum acido citri facta, etc.. Aluus clysteribus emollientibus, vel Eleel. Lenitivo aperta teneatur. Lavacra denique, et balnea frigridula, parata cum decoctis herbarum emollientium gratarum, . nec non rosarum, non im congrua sunt. An per testiculos, ad mentem RAMCHINI, analepsis quaedam locum habeat, probam dum. Multum etiam valet aeris temperati, umbro si, non tamen frigidi, nec abundanter humidi ha sius. Prosunt itinera commoda, in curru Vel equo, ad mensuram virium instituta. ' Quemadmodum ςtiam animi moerores marasmum augere, si non ipsi qproducere valent, ita animi exhilarationes, illum munuunt, et caducas vitae vires erigunt.
Non taediosum fore Lectori spero, si, antequam έcenam morborum lenilium' claudam, ex BARTHO-
289쪽
List Actis Hasse. Vol. I. curam marasmi senilis ad dueam, in socero Auctoris seliciter patratam, tam ob curae concinnitatem, quam ob Bartholiniani styli elegantialis, sequentibus: LXXIV. aetatis annum agebat Consul Haffiniensis , emeritus, socer meus, Christophorus Iohannaeus, cum, marasmo senili quas oppressus, extrema, Vere praeterito, Videretur e spe are: prostratus appetitus, aluus obstructa, tusia sis molesta, orthopnoea, pulsus nonnunquam inter : mittens, habitus corporis siccus, et contabescens, lentusque calor, sinistrum morbi senilis euentum portendebant. Cuneta pro aetatis statusque praesentis ratione dissicilia: inprimis terrebant nos te nes tremores, singultus frequens, et deglutiendi dis ficultas, remora quadam, in dextro latere, circa h patis regionem, obstante. Conclamatus omnibus
uidebatur, non mihi, cui viri robsir notum, quiquep m intermittentem alias in illo obseruaueram. Diligenti cura mecum, pro senis bene meriti saluto inuigilarunt D. Simon Pauli, et D. Hem. a Moini- , chen. Hinc clysteribus aluus soluta, cordialibus natura subleuata, emulsionibus deglutitionis viae deis
tersae, et humectatum corpus , iusculis consummatis vires conseruatae. Tantem inter lentam spem et remediorum taedia, selstitio aestiuo natura eluis ctata emersit, aluus sua sponte soluta, ciborum vis petitus reuersus, calor lentus exstinis iis, deglutitio integ a, omnia sana, Dei et naturae beneficio, stu. peritibus medicis, amicis gratulantibus. Denique
cuticulam exuit, quasi resumta iuuentute, utinam diuturna. Annecto merito, ex Vol. V. horum Adi rum, p. I 2O. votam hanc diuturnitatem usque ad
annum aetatis, huiua senis 82dum durasse, quo fatis
290쪽
MO CAP. H. DE MORBIS sENILIBUS, . Ossit, postquam ipsi maculae sanguineae, absque immore, in pedibus efforuerant: eodem sub schem te, quo matri Auetoris, annum 8 tum agenti comtigerant.
' Haec sunt, quae de morbis senum producere memoratu digna mihi visa sunt, in quorum pertractatione primarium solum tangere animus fuit. Imeidunt quidem adhuc in mentem, alii affectus senibus familiares, quam iunioribus, e. g. spasmi Cr rum, surarum, ex tendinum in senio, minore flexibilitate et hinc ad agendum irregularitate, facile insu
gentas, calore selo praeueniendi et fugandi ; subsul
tus tendinum musculorum femoris; soda, ex liqum ris gastrici ad corruptionem inclinatione, et reliqui, vos omnes, quia sani leuioris momenti, transeo. g. CLXXAE. Cum itaque de morbis et incommodis actum quae aetatem senilem vexant, silentio plane non i ' uoluendae sunt immunitates , quibus ex ipse senio
finiuntur senes, et mentio faciend, incommodorum et morborum, quibus aetas senilis, prae aetate imniore, minus assicitur. Pestis inter morbos tyramnus habitus grauissimus, non facile corripit senes, id quod experientia locuples dedit,' et quod testantur Eph. N. C. D. III. Λ. IV. Confirmand hoc DIEMER-BROEcK, aliique, qui de Peste scripsere. ΗΟEcΗ-sTADTERus in Obseruati. suis receint, grandaevas seminas. ex vitae fastidio, contagium pestiferum per decubitum in lectis peste mortuorum, mortem sibi inducere voluisse, sed absque sperato essectu; cum
tamen pestis in sexum semininum plus grassari s leat, quam in masculinum. Sanguis senum salin vani-