장음표시 사용
271쪽
- causa habet, illa non solum potum spirituosiorem, sed etiam remedia balsamica neruina sibi poscit. i f. CLII. I eburia, totalis mingendi impotentia, vel sola
existit, vel nunc antecedit, nunc sequitur, allegatos vesicae morbos, uti videre est in casu de urinae imeontinentia. Oritur saepe ab omnimodo sublato officio renum, vesica ab urina existente vacua, quae species Ischuriae periculosissima est, inprimis in senibus, quia seram saepe ad cerebrum regurgitat, et vel apoplexiam, vel lethargum inducit. Nec minoris est periculi, quae ab obstructis a calculo renibus Oritur, quae tamen saepius vincitur insessibus tepidis quia calidos lipochymias interdum inducere obseruatum) decoctis emollientibus, oleosis, lubria cantibus clysmatibus, etc. quando scilicet calculus, per ureteres volubilis adest. ubi autem calc lus vesicae Ischuriam producit, nullo modo retr dendus, spasmo sphincteris sertiore comitantet, tunc vesicae, ab urina repletae, regio intumescit; et si - ipunctio perinaei nullum dat auxilium, mors letha sica sequitur, et urina post mortem essivit. Si alia recrementa, sanguis grumosus, vel glutinosum quod, ischuriam creare tentat, emollientibus oleosis, et multo potu aquae citrato, spirituque vini animato, fit medela. Acria illa nasturcina etiam in victu Va
Collum et sphinister vesicae interdum a vasis sa
guiseris propriis inflammantur et tumefiunt, ansam ' dantibus vesicae vicerationibus, et excrementis m cosis acribus, ut et hoc modo Ischuria nastatur et
tunc maximς vinacsectio in pede prodist, nec non
272쪽
α a CAP. II. DE MORBIS SENILIAM, hirudinum ad anum et ad perinaeum applicatio. Prosunt pediluuia tepida, imo tales insessus. Valet
nitrum abundanter datum, butyrum nitratum, es steres nitrosii, purgantia rhabarbarina, tamarandinata in decoctis emollientibus: nec non externi tus perinaeo appliciti, ex aqua calc1s et saccharo saturni parati, pinguedinibus, non rancidis, mixti.
Si autem solo spasmo affectum esse sphincterem arcgumentamur, ex Olyre spastico simplici, absenda febris etc. facile pediluuiis calidis, fotibus calidis emollientibus, pinguibus, semine papaueris admi to, illam leuabimus Ischuriam. g. CLIV. Commentarii Acad. Sc. Paris. A. III 8 recensent,
chirurgum PETIT duodecim cadauera, ischuria, ex tuis venereae suspicione defunctorum, quibus obvrethrae carunculam urinam haesisse, opinio fuerat, secuisse, et illam a caruncula liberam inuenisse: obseruasse autem in tribus subiectis, prostatas glandulas adeo intumefactas fuisse, ut vescam iptiam per collum intrauerint: et ex Eph. N. C. Vol. I. Obs. I 6 . et 64. duos casus mortiferos, eiusdem cau1ae, haurire possumus, ex quibus apparet, hanc Ischuciae causam etiam senibus aliquando accidere. enim casus in Duce Hetruriae sene, secundus in Me. Hico sene adsuit. Indurantur quidem, et minuuntur glandulae potius in senibus, quam ut crescant, mi' rim et contrarium accidere, vel ex liquoris genitalis Urgasmo, vel ex alia cause,' his casibus docemur. Experientia praeterea, glandulas colli saepe tumefieri in senibus, monstrat, et aperte probabilitatem casuum confirmat. Quid, quod abscessuum abdomvis glandulosorum generatio eum istis not*ria su
273쪽
g. CLV. Malum grauissimum esse Ischuriam, quilibet via det, qui perpendit necessitatem seri biliosi, et salsi
excretionem perpetuam, eb corpore humano, quae
ischuria impeditur. Quemadmodum ad hunc obiacem remouendum, omnis lapis prudenter, et pro causarum agnitione, absque mora mouendus est, ita hoc solum monitionis addimus, ut explorationi causarum per stylum, quantum possibile, parcissimus,
et modestissimus sit locus. g. CLVI. EIsipetis maribus senibus, frequentius in erure, utpote partibus magis tendinosis occurrit, quam seminis, quibus saepius facies hoc malo assicitur, idque tanto maiore dolore, quanta maiore cura illam
curant. Accidit autem illis magis in facie, quia glandulis magis abundat faciei vicinia, quas magis patulas ipsis dedit natura, ob lymphae copiam maiorem in illis, quam in viris. Manifestat se hoc luculenter, per dolorem, qui sub initio Erysipelatis asfaciem, in parotidum regione se exserit. Hinc e iam videas illarum colli glandulas in annis iunioriabus obstrui frequentius, et Vlcerascere: accedit, quod facies vasis sanguiferis abundet, et nunc expudicitia, nunc ex leui iracundia illis facilius ruboscat. Interim etiam refrigeratio faciei ipsis, ut tonerioribus, saepe erysipelatis ansa fit, ob lymphaascilicet impeditum progressum. In hoc tamen e iam praecellunt beneficio seminae, quod erysipelas faciei non adeo facile ulcerastat, quam illud crurum. g. CLVII. corripiuntur senes ab erysipelate, communiter,
infestissimo modo, horrore febrili vehemunte, cum
274쪽
se in crure, et circa inguinis glandulas exserit, vii, si facies tentatur, dolor circa parotides obseruatur. . In senibus ita inflammata parotis, non semper. pe fecte Erysipelas sermat, sed febre perdurante, in abscessum degenerat, vires vitae destruentem, et senem communiter morti tradentem. C9m senes non facile febricitent ex tertiana febre, et si ab illa corrupiuntur, paroxysimus illis lenior sit, quam iunioribus, senibus, inprimis grandaevis, a grauiore horro re sebrili correlytis, audacter semper praedixi, e λpelas ante fores esse. In senibus primi stadii, grauis horror febrilis etiam valet, pro signo nephritidisparoxysmi. Ipse quidem paroxysmus erysipelaceus, aliquando stranguriam habet comitem, sed illa est
ex natura vehementis paroxysmi sebrilis, et se asib-ciat. cuilibet paroxysmo vehementi, tam in intermitatentibus, quam acutis febribus. . . ' g. CLVIII. Ab erysipelate saepiqs oedema remanet, Vtut i completum: oedemati Vero obnoxii senes, erysipelas reformidare debent pessimi moris, i. e. facile gangraenescens, de quo casum iam attuli incidenter sub Oedemate, et apud Auctores practicos eiusmodi plures leguntur. i.obesi, saepe ab erysipelate tentati, etiam habent, quod de Hydrope timeant. Re lem vero differentiam, .inter erysipelas et phlegm
. ne, .communiter acceptam, pro tali non ausim coria
roborare ; gradu enim haec solummodo differre ais.
Qui erysipelate saepius corripiuntur senes, colum; ςtiam fiunt obnoxii, :et iisdem, uti dicere solu
275쪽
, EORVMQvE CvRATIONE. a stum, retrocessionibus erysipelatum periculosis te tantur, quemadmodum podagrici suis podagrae retrocessionibus, incompletis, vel impersectis potiua dixeris, moliminibus. Delirium interdum illos occupat, quibus faciei erysipelas est, communiter autem tunc quando absque febre sunt, leue, et absquo periculo, modo. mucus narium et saliua, in debita perstent excretione: ubi vero angina se iunxerit, periculum adest. Erysipelas ulcerascens non est sincipericulo sphaceli in senibus, quemadmodum idem
interdum adest, in aetate, non adeo prouectis ; i terim humorum benignior status disserentiam tenet.'Octogenarius quidam obesus, ulcere tibiae ex erysi- petate, per 3O annos laborans, et huc usque pernas: fumatas et brassicam muriaticam in lauto victu habens, corripitur tandem, post iracundiam, ab ho rore sebrili, cuni dolore in vicere, exspectatque solitam inflammationem erysipelaceam, haec autem , hac vice, non sequitur, quin potius, cum aestu magna debilitas, et mors quinto die. Saepissime ait ro die a paroxysmo sebi ili, erysipelati vesiculae ga graenosae adsunt, quibus forfice apertis, sedulo coniatra gangraenam laborandum. .
f. CLX. 'venaesectionem in erysipelate administrare, iucistum est. imo repetitam, maxime circa initium. S quens, ex Ephem. . N. C. Cent. Vl. obf. 6. mutu tus casus hic alligari meretur: Septuagenarius It
ius corripitur erysipelate ςruris sinistri; cum per bia duum adhibita tonica frustranea fuissent, et aegellinsomnis de nodo iii praecordiis quereretur, unciaci, octo sanguinis e brachio sinistro cum levamine edu-icuntur. . Post biduum queritur aeger rursu3 O pQ
276쪽
dere circa cor, et in pectore, vena itaque secatur ire iaaltero brachio, cum nouo levamine, crus minus dolet, tumet vero, uti antea, et suppurationem minatur. Quarto die a Venaesectione, rursus mala omnia, pulsus inaequalis, respiratio 'difficilis, etc. . euacuatur rursus libra una sanguinis e sinistro bracichio, cum euidente reuocatione aegri in vitam. Coistis vero simul duo vesicatoria applicantur.
Post venaesectionem clysmata, et laxantia in usum vocentur. Aestus febrilis, nitrosis, mucilaginosis cerealibus, et diapnoicis mitigetur. Externis: sp ciebus camphora addatur, et aspergatur, cum puti neribus, illis locis, in quibus exulceratio metuenda. Egregium Euporiston topicum est cortex medius cerasi padi recens minutim scalptus: praeterea aqua destiliata huius corticis dat remedium diapnoicum roborans egregium. Quando autem gangraenam minatur erysipelas, usus corticis peruuiani non est ,
omittendus. Praeseruatiue Valent laxantia. . Venaesectio in brachio quia illa in pede interdum ei 'spelas, licet leue, prouocat, etiam ad illud non pro-
nis) fiat. Praeseruant etiam aquae sesteranae, cum tertia, vel quarta parte lactis. potae: nec non theris marum naturalium fotus, si seri constitutio senilis In diaeta, acria, salsa et sumata sugere consultum est, sed consuetudo, et crasis sanguinis a tauentute. his fundamentis superstructa; robustos spernere facit haec consilia. Cereuisa etiam nocet, quae a multo, sumo parato, coquitur; praestan leuis, au nacea. A fructibus horaeis, acidulis, inprimis, a serasorum copiosa comestione abstineant, quippe
'aliquot casus erysipelatis mihi noti sunt, ab illorum
277쪽
mestione secuti; et duo in Ephem. N. C. .n tali cais idem assi ant. Erysipelas facile colludis cum pectoris oppIetionibus: non properent itaque illi, qui ambobus his assectibus molestantur, ad eryta 'pelatis stibitaneam discursionem, absque interpositis laxantibus, aliisque uniuersalibus. Cons. Annal.
med. phys Vratisi. A. I724- Mens. Iunio. p. 3. g. CLXILSphacrius pedum non cum tumuIm febrili semper
invadit senes, sed saepius clandemne, subito tamen εinterdum tarde, et a longinquo quasi: sic septu genarius, robustus, boni corporis habitus, per bie nium, in fine musculorum gastrocnemiorum, ric rationem habebat, aliquando quidem coalescentem, tandem autem in sphacetum incoercibilem ruentem. Alius grandaevus, exsuccus, multos annos, per i terualla, sentiebat, in utroque pedum pollice, circa unguis marginem, et radicem, dolorem, quem tandem ciceratio sicca sphaceiosa sequebatur, 'cariem ossis clandestinam, diu ante factam monstrans, m insecuta febre et morte- Ita partes exsangues factis 'Ie corripiuntur a sphacelo dissiculter coerci bili, faspissime se in pollice pedis cum vesicula garemen sa manifestante. Sexagenarii subitaneam, tibiae,
et totius lege in Ephem: D. II. A VII. Obsi122. Si paronychiae initia insirgunt, egregie illis
occurritur camphora l. a. trita, duplo asae foet. --xta. Affectum hunc digitorum manus, ulcerationi
grauissimae saepe, subiectorum addidisse pedum rugitis grauiter affectis, ne male vertas, Lector.
f. CLXIII. AHqum sane sphacetum remouere in senibus, i quia sanguis illorum non gaudet amplius erasi illas et . bals ,' di i
278쪽
di 8 CAP. II. DE MORBIS sEHIum, Balsamico-salsa, partes corporis vegetante, sine ENius concussu mortificationi obex poni nequit: hine maxime internis validis remediis, crasis sanguinis, absque mora, fulcienda erit, cortice peruuinno, myrrha, croco, ambra, et similibus. Porro Iulapiis actiquiis, et si nulla adest faucium, siccitas, vinosis. ALhibeantur praeterea probati solus ex speciebus ama- llis balsamicis, cum vino, aceto, aqua calciS, pro re nata, paratis. Quam in utilis sit amputatio pedis, ad conseruandum senem, absque concussu bonae craseos sanguinis, inprimis grandaevum, docent 'Acta medica Berol. Vol. IV. In robustis senescentibus, quibus ex bono vitae regimine, adhuc bona crasis sanguinis constat, aliquando amputatio habet Iocum, tempestiue instituta, si a causa violenta e terna, metus sphaceli iustus, ex vulneratione accide-xit, licet in Cap. Imo, allegatus senestus casus Angli nautae contrarium suaderet; inueniunt enim l cum exculpantem allegata vitia diaetetica, ex quia hus malam crasin sanguinis hariolari licuit. Su gessit aliquando apud nos seliciter, etiam in senescente, floridi habitus, amputatio, eui pes totus, a
pondere irruente confractus erat. . Sponte natura
interdum terminatur feliciter sphacelus, id quod optimam crasin sanguinis adesse indicat. Nonagenario cuidam, habitus stricti, ex pornione sphacesi initium, haud paruum, in polilae oriebatur, quod, quia aeger bona crasi sanguinis valebat, in si' pur tionem transibat felicissimam. Qui in pedibus suis stagnationes sanguinis, dolores frigus perpetuum, et talia praeteri turalia symtomata sentiunt senes, illi
frictionisus praecauere studeant haec mala, et cim
im volutionibus cum puluere assis, leuiter cam-
279쪽
orato, addita farina secesina, ad musculos gastim
g. CLXIV. Amthruis duplex interdum senes excruciat, vaga sxa: haec tamen illis solennior est, pedes m nusque firmiter occupans. Excipit etiam aliqua do arthritidem insultus apoplecticus, et dimidii co Poris relaxatio, uti supra, in articulo de Hemiple-
alia allegatus casus docuit. . .
g. CLXV. Podagra solennior species arthritidis senilis est.
Hanc curandi innumera est methodus: cautelae Gmul innumerae. Plurima pars medentium, ne i mere agere Videantur, remouendo remote noria, p xum ad rem facit: sic et plurima pars aegrorum, ex meticulositate retrocessionis, rem uti est, sini cu- Pit : inueterascunt itaque saepius arthritides fixae, chiragra et podagra. Sexagenarius quidam, rob stus, diu vomitibus matutinis obnoxius, a quibus Potu aquarum Ρyrmontanarum, Petropoli bibit . Tum, liberabatur, cum podagra corriperetur furiosa, et quam cautissime tractari vellet, eo omnes cautiones vergebant, ut morbus sibi relinqueretur. Non . icedebat autem podagra sibi relicta, sed . tumore, et rubore insolens dominabatur per annum continuum absque remissione. Accedebat chiragra, tunc a xius aeger varia petebat, domi et foras, ex Batauia, et Anglia, consilia: quae primario eo tendebant, veaeger laxantibus uteretur frequentissime. His itaque, et quidem aloesicis, adeo se tunc tradebat ae
ger, Ut per quinquennium quotidie illis uteretur, sab imorum usu an ex illo, an ex temporis medela) pedes vix a tumore et rubore liberi e cibant, susti-
280쪽
ugo CAP. II. DE MORBIS SENILIBVs,nendo corpori tamen toti impares. Superuenieb aegro, hoc temporis Diio, bis colica cum diacis rhaea, et tumoris podagrici pallore, quae res illum valde terrebat, et a laxantium usin per hebdomadem seriari cogebat, Vomitus autem, utpote in ancipiti tali casu magis senticum, se, bonis auibus non adsociabat: forsan, quod et inueterata et immobilis podagra ad dictam illam retrogressionem inepta se Tit. Haemorrhoidum fluxum sibi conciliari optabat aeger, ideo, una et altera vice, sanguis, per hirudines ano applicatas, alliciebatur: verum, nec haec tentamina, nec diuturnus aloeticorum Uus illas prouocabant. Erat de cetero vir robustus, et
durante hac podagra quinquennali et vltra, adhuc , floridi corporis habitus, anteactis annis vino Huningarico multum deditus, cuius tamen nunc, rigente podagra, quinque tantum uncias quotidie eapiebat. In alium locum tandem delatus, post sexennitim, pedibus suis antea totus restitutus, diem obiit supremum. Licet podagra sit inflammatio partium cartilaginow-tendinosarum inflammationem tamen erysipelaceam, quae tendinose - musculosas partes occupat, in permultis circumstantiis imitatur, ideo methodo, haud multum dissimili, tra landa.
stantur podagrae et chiragrae habituales, a undare in suis subiectis materiam degenerem, satisam, rodentem, quae ad articulos decumbit, et in calcaream substantiam exarescit. Supra, ubi te mutatione, quam sanguis senilis ex aetate accepit, ser- .mo fuit, arthriticorum sanguinem. sale volatili abundare diximus, et hoc ex experimentis chymicis