Antonii Sanderi presbyteri Gandauum siue Gandauensium rerum libri sex 1

131쪽

Philippi II. His . Regis Catholici.

6 I. Ijdem Consules, Sc Senatores Principum iussu.i Q . Iidem Consules,& Senatores corundem Principum iussu. Longa obsidione premitur Ostenda. I 6o Antonius Tries Eques D. de Meeresse e,cte. Robertus Helliis D. de VVagenhoue. Τurris S. Bauonis fulmine percussa superiore parte uritur. Elisabeth Anglorum Regina moritur, habetque successorem Iacobum Scotorum Regem. I6oq. Per uniuersam Flandriam idem Magistratus. 26o . Roberim He in D. de FVasenboue. Ioanne de Vos. I6o6. Antonius Tries Eques D. de meret te. Robertus BelliuD. de V ssenhove. Venti horribiles passim, turres,tecta,molas deijciunt, arbores radicitus evellunt.

132쪽

Roberius Bellin D. de massenhoue. Ioones Baptista Rodoan D. de Biese.

LIBERII. III fisuius Tries Eques D. de Meeresie e. Philippus de Seelyn i 6c D. de Herpesthem. Philippus Sieelant IcIO. D. de Hauseo.

Elisabeth Anglorum Regis filia nubit Frederico Palatino Qujnto.

Rob/νtus Hettin D. de 'asenhoue. Ioannes de Vos, ista. Synodus Dioccesana Gandaui habita ab Henrico Francisco vander Barch Gandauerasium Antistite. Iu .choatur Regium, & Augustum opus Novi Canalis ab urbe Gandensi Brugas, ἐς inde ad Ostendam, i 6. Augustia Brugensibus, & 3. Sept. per Gandenses. Ioannes Baptisti de Rodoan Eques D. de Biese. Iacobus van I6Iq.ginebele. Philippus van Seclyn D. TDevelbem. Carolus de Grutere 16ls. D. de Vaemevsych.

Nicolam Trus D. a Aukeghem. Iudocus Tries Eques 1616. D. de Ruddershoue. Solemniter in urbem deuehuntur Reliquiae S. Ma rij ex Hannonia. Partem S.Crucis donat Ecclesiae Sancti Michaelis, 3c confratribus Sanctae Crucis ibidem Sereni stima Domina Isabella Clara Eugenia, Alberti Austriaci VXOr.

T a Philippis

133쪽

xIL GANDA VENs IvM RERUM, Oit. Philippin van Suelant Eques Guillelmi de Blasere D. D. d'Basseis, ore. ae Hellebi . Ioannes vo Havre D. de malle. Ludovicus de Blaser D de Id Hle. Ioannes Oldenbarneuellius , Arminianae factionis Patronus, Dominus de Blesie, olfihaghen,&c. in HoI-landia decollatur. 16ro. Nicotius Tris Eques D. Ioannes Baptista de Edrian

Memorabilis Uictoria Caesareanorum ad Pragam,suso, fugatoque Frederico Qujnto Palatino. i6it. Philippus de Seclyn D. d'Herpesthem. Ioannes de Vos D. de

obit Paulus Quintus Pontifex Romanus. Succeditiis, Gregorius XU. Moritur Regum Catholicorum opti- , mus Philippus Tertius. Bruxellae etiam terris excedit I s. Iulij Alberins Archidux Austriae, pijssimus, & clementissimus Belgarum Princeps. Scholae pauperibus masculis, & foemellis erudiendis Gandaui eriguntur sancto, &salubri instituto. i5ar. Guillelmus de Blasere D. d mitibus. Ioannes de Seclyn

Hoc anno Serenissima, & Potentissima Princeps Is bella Clara Eugenia Infans Hispaniarum , Alberti Pij vidua, Nono Kalendas Decembreis festo Diui Clementis, cum pridie singulari pietatio exemplo, e suis Nobiles.

134쪽

L I B E R II. 113Ies aliquot virgines in I resanarum Montalium Coenobium induxisset,rite,& solemni ceremonia auspicata est noui Chori structuram in aede Parochiali D. Michaclis. Icta fulmine turris Ecclesiae Parochialis Diui Nicolai Gandensis 19. Ianuarij 16a . suprema sui parte amburitur, ac mox pia Senatus Populique Gandensis libera

Breda longa obsidione pressa potestati regiae cedit. totius Triest Eques D.

'U DEs PRAETORIA , seri Domus Senatorum prioris x subsellij , opere eleganti, conclavibus, atrio, ac frontispicio faberrime elaborato, coepta est extrui ad annum Iq8 s. quarta Iuth, auspicijs Adriani Uilain RasPoemij , Equitis, & Willelmi Bette Consulum. Aucta dehinc est anno i s i 6. Richardo Vtenhouio Equite, & Ioanne Sersandera Coss. Ad plateam vulgo de HOochpoOrte persectam atrium tribunalis 1 D 7. Philippo de Grutere 3c Rolando de Baetist Cossi post anno 11 33. Nicolao I ri est Equite, & Antonio vander Vich te CosL. Sacellum columnis aeneis,ferreisque trabibus,

135쪽

ac vitro pereleganti instructum. Anno dein s p uimentum atri), in morem labyrinthi albo, caeruleoque lapide secto stratum, alio Nicolao Triest Equite Auweghemio , dc Iacobo Bette Domino d'Angeret les ossi Antio denique i siue o. Iudoco Borluyt Equite Domino de Boucle, M Iu doco Triest Domino de Louendeghem Cossi splendido opere inchoatum latus dextrum, quod

nol1um opus vocitant, cum decennio ante decima Aprilis, Sacellum eiusdem Curiae dedicatum esset, per Cornelium Iansenium primum Gandauensiis Ecclesies Antistitem, immortali, memoriae virum. Senatorum vero inferioris subsellij, quod Partitionum vocant, Curia, quae nunc augusto, splendidoque opere priori contigua vi Mur c pia primum aedificari circa annum secularem proxime elapsum, Philippo Triest Equite Au veghemio , Viro optime de Gandauen-sbus rebus merito , & Antonio Triest Domino de Ruddershouen CosL. Denique eadem perfecta moles , cum insigni Patriae ornamento , ac Senatorum Commodo ad annum 162o. Nicolao Triest, Philippi Glio, Auweghemio, dc Ioanne Baptista de Rodoan Domino de Bieso, & Wolfshaghen Equitibus Coss. Varia, magnaque sunt in eo conclauia, quae praeclaris Bibliothecae publicae usibus , alijsque Senatus placitis destinantur. nonnullum autem fuerit hic operae pretium recensere, quod non in vanum alicui animaduertisse se narrat Marcus Uarne vicus: Sunt, inquit, in conclaui Senatorum prioris ordinis candelabra e metallo facta, sub unoquoque eorum humana facies , ac os sera clausum: nimirum ut Senatores,ac Syndici, alijque, in quorum praesentia publica res tractatur, arcani semper, aC silentij meminerint. Lucet metallum: ita & illi virtutibubo

136쪽

tibus , & honesto fulgeant. Sonus aeris gratus acceptusque est: talis quoque eorum fama sit. Durat metalis lum, sibique constat, nec in hanc facile,vel illam flecti tur partem: ita & illi, nec odio, nec amicitia, alijsque prauis passionibus huc, vel ill ue inclinent, omnibus te inqui sint, iustitiam diligant. Non patitur rubiginem metallum: ita nec illi munerum corruptelis sint obnoxij.

P Raeciarum in primis opidi Gandauensis ornamentum est, ac Reipublicae commoda ob pulsum, & indices horarum, turris illa, quae in urbis meditullio sita, Bel fortuna, seu Bella fortis, vocitatur. Eam annis iam fere trecentis strui coeptam, anno videlicet lar 3. in Maio Ghyselberto Reynvisch, dc Balduino Borluyt Cost . ac 138 o. sequente impositum ei fastigium asserit Gra- maius; antiquiorem tamen hanc esse molem , 8c anno Christi ii l. a Sigeio Uilain Castellano Gaudauens conditam, quorundam scripta tradunt. Nomen Belsorti priscis Franconim legibus non incognitum asseritidem Graioaius , turres eas este, C quibus aere campano classicum denuntiari, ac plebs ad signa, vel comitia vocari consueuit. Vnde Imperatores insolescentem Cameraci, &Episcopo rebellem plebeculam repressuri, inter prima sustulerunt Bel fortum litteris anni M. c C. ne ullum videlicet deinceps populi concit tabulum Coalesceret. Candavi eadem propter anno 1 317. Villielmo de Breere, dc Sigero de Groote CosL. quod alij tamen 13 aq. factum putant: fiispensa undecies mille pon-

137쪽

xis G AND A frNsIUM do grauis campana, cui Rotandus nomen est, scriptumisque in ambitu; Roelandi, ROelandi, at sic k kleppe, clan ist brandi: als ic k luye, dan ist storm in Ulaende landi. haec alias horarum nuntia cui soli rei nunc inseruit 2 si tum insonaret, plebs armata cum vexillis forum petebat, Decanosque suos, velut belli duces , audiebat. Est in eadem turri suspensa ad annum aqqr. Gerardo van Ghistele, dc Ioanne Alaert Coss'. alia campana 697 a. pondo grauis, tum aliorum opificum, tum Textorum praesertim operis definiendis. Ad eius pulsum etiam portae urbis nunc patent, & clauduntur. In fastigio turris eminet auratus Draco, qui prospero rerum successit, cum publica laetitiae signa ciuitas edit, vomit ignem. Hic capta a Balduino Constantinopoli Brugas delatus, illinc pro spolio Gandauum venit;circa annum VCro 144s. Ioanne vander Zype, & Philippo Sersanders Cossi primum in vertice turris positus, dein post annos fere centum depositus, iterum ad annum 1sqa. aurata pelle coruscus, in eodem loco, Carolo Vtentionio, & Iudoco Triest Equite CoT. rutilauit. Halla domus publica est Belsorto attigua. eam Grais maius Fallas vocat, ac in omnibus Veterum scriptis

tam Louani j, quam Gandaui, oris, dc alibi Falas appellari asserit, censetque probabili coniectura derivari eas, a Faillen , siue, ut modo lenita prima loquimur,

Vallen, id est, venum exponere. Sunt enim , inquit, loca spatiosa, & velut Praetoria Arachnes, ubi ossicinatim pannos suos, venditioni destinatos, reponunt. Usi-hus itaque Textorum olim praecipue seruierunt, atque ex eiusGem sententia anno Iaa8. erecta sunt. Alibi tamen ego domum hanc aedificatam lego anno i qa s. Io

138쪽

videlicet, quam adhuc modo conspicimus , destructa

vetere illa, quae ad annum 1 228.coeperat, nunc merci

hus quibusdam condendis seruit; in ea etiam publica bi-lanx, ac rerum ponderatio, exulantibus iam petne omni inhus cum magno Reip.detrimento, non ab hac domo so-itim, verum ab Urbe tota Textoribus, qui cum olim potiores in plebe partes facerent , N: circa Blandinium incolerent sub Guidone Dampetra in certas tribus diuisi sunt,pro regionum urbis, quas numero viginti septem occupabant. Aucta dein opibus, & commercijs vr-he: tretium ecepemur facere membrum ciuitatis suumque, inquit Gramaius, habere Praefectum, quem Deca

num textrinulae, saepe Meyerus vocat. Feruntur extiti Lsς quadraginta subinde textrinarum millia, adstructuram item aedis Marianae,illustrem illam,ac sumptuosam

singulae gros rum libellum duntaxat tulisse. sufficiens.

η9ς nummorum ad tantam molem congessisse; feruntur etiam frequente tumultu sub Maleano Principe, feruentibus nihilo secius operis, armati excurrisse texto res,fullones, S id genus lanariam exercentes, ad milliae virorum o decim.

Macelsum maius, ampla,& si usquam alia per omnessuropae regiones, magnifica Lanionum domus , ad ripam Scaldis&Legiae.mixtis aquis isthac praeterlabentium suminum dificata est ad ramum i Ao8. Stephano. scide herchio & Ioanne van Var wijckCoss. Sacellum habet D Antonio Eremitae sacrum. In eo quotidianum offertur Sacrificium, quo conueniunt Laniones. Posita etiam in fronte eiusdem Macelli elegans imago B. Virginis quae pusionem IESUM scripturientem gestat. Foris illi adhaerent sexdecim domunculae quae anno 13 qa. aedificatae sunt. Adiacet eidem iarum piscatorium com-

139쪽

modum, ac spatiosum,ad cuius quaternos angulos ann. ii 3 3 Simone Borluyt & Iacobo de Grutere Cosso structis columnis impositi Leones insignia Austriae . Burgundiae,Flandriae, & Gandauentia habent. Macellum minus olim ad portam Brabanticam Scaldi superpositum, ac molis aquaticiS contiguum , nunc non procul ab Hippodromo, eorum prςsertim ciuium usibus seruit, qui longius a maiore dissiti, in monte Blandinio, illiquo conterminis locis agunt.

Gandensum. Non aliter quam caesum sidera. 3c terram flores, ita

Prouincias ac urbes Nobilitas ornat; que uti prima a virtute,& honestis actionibus ita altera a partis bello facinoribus,ac militari iunctione enascitur; ac quamuis magna eximiae cuiusdam eruditionis sit dignitas , summus ue ab eminente litterarum scientia, ac togae mu nijs splendor, Martia tame illa fortitudo praecipua nuc maximoque in pretio habetur. Honoratiores itaque aliquas, nobiles item, ac etiam illustres siue nunc, Hue olim Familias, pro coronide huius libri dabo, liberaque voce profitebor,vix ullam in Belgio urbem esse, quae in quilinam nobilitatem auitis opibus, antiquitate , alqsque stirpium praerogatiuis spectabilem magis iactare possit. Tu vero quisquis hic &tuum nomen Maioresquα tuos, viros fortes, ac praestantes agnoscis, ab usdem tibi

dictum puta: '

Disce puer virtutem ex me, verumsae laborem. Tu faciso mox, tun, matura adoleserit aetas, Sis memorio te animo reperentem exempla Norum,

Myre is ea , auunculus exei et Bector.

140쪽

in T

Eandem, qua illi praeiuertint, semitam tenemon nescius augeri pulchris, minui vero, ac deperire etia factis turapibus omnem parentum gloria. Illos igitur hic, ac ne de ordine disputetur,& pro honore dedecus sibi quispiam illatum putet, non ex merito vel di gnitate, hos, vel illos prius, aut posterius; verum secundum Elam Alphabetiteriem, aliquibus, qui nuper ciues facti, de hic Magistra