Antonii Sanderi presbyteri Gandauum siue Gandauensium rerum libri sex 1

141쪽

Tillebeke dict Taccoen, raueeote, Zoete, vander Zqpe, van Zuylen. - Harum, & his similium Familiarum insignia, Nobilisac eruditus vir Philippus de PEspinoy, Burgrauius Ter annς. partim proprio labore, pamm industria, studioque Domini Christophori van Hueme, viri optimo de patrijs antiquitatibus meriti , concinnata, aerique in sculpta, mox publico pollicetur. l . i

142쪽

SANDER LPRESBYTERIATH Eo L. LICENTI A TI

I PRENSIS ECCLESIAE CANONICI

GANDAVENSIUM RERUM

IN QUATUOR LIBROS DISTRIBUTA, AD

Senatum Populumque Gandauensem.

. . BRUXELLIS. Apud IOANNEM PEPERMANvM, Bibliopolam iuratum Typographumq; ciuitatis,sub Biblijsaureis, i 628.

143쪽

PRAEFECTO.

LMPLISSIMIS ET NOBILISSIMIS

144쪽

ANTONIUS SANDER US

O N multum curabo, quid de hoc rerum v Gandauensium fasciculo,qui sub vestrae tutela dignitatis in lucem prodit, vel maleu i vel imperiti dicent, si vobis tantum, qui in Patria mea praesidetis , . labores hosce meos potuero commendare. Cum enim diuina etiam praestantissimorum hominum monumenta, in quacunque demum scribantur disciplina, quotidie inninis morsibu4 arrodi, di barbaro lancinari furore videamus: Cur hodierna me auctet impudentia si me quoque non heroibus illi comparandum,petulantis linguae spiculo feriat. & corinatus meos dentibus suis livor configat Non alijsseth bonarum artium studiosos praemus bc honoribus hecae- ma

145쪽

lo; quod quo quaique ineptia maior, ita supercilio strictionalieni operis iudicia exerceat, nullique magis sint caneS, quam quiss ignauia per omnem vitam socordes, de sub omni pressis, indecoro tenet. Qups si merito posissimus execrari rideamus & alios istos: qui si tres sorte pagellas conceptu adulatorio heri impleuerint, hodie se litterarios prodijsse monarchas,&Varrones toto eruditorum coetu altiores existimant, homines revera, prς-xer umbram, Sc figmentum, nihil. Sed nec illorum malignitassinistra quos in lucem natura extuliι: nec horum stultitia terret, quo minus per densa licet temporum inuo- Iucra de agendis enim magis, quam de scribendis rebus. maiores nostri solliciti fuere se hanc rerum nostrarum farraginem non modico a me labore collectam, publico darem. Voluissem equidem maioribus sese potuimet argumentis aperire meus in Patriam amor. Sed cum, vel inuidia eorum, qui ut optimi videantur . soli moderari

gestiunt sacra & profana: vel alio quopiam fato lin quo

diuinae prouidentis nutum agnosco ab omni adhuc actione remotus sim: hoc solia mihi relinquitur, ut quato natalem terram adfectu veneror, stilo , pro ingenij mei mensura, testimonium praebeam. Ingens pro patria pugnantium gloria est, pro ea occumbentium summa. Ope&consilio eam iuuantium , etiam non mediocris. Habet tamen & laudem suam his omnibus parem , qui de posteritate sollicitus, eorum quae nunc , &olim, in patria praesertim, Contigere,memoriam scripto seruauit. Et quisnam profecto non commendet amplius, sa. Iubre hoc agentes in otio negotium p quam si i lato proposito imitentur eos, quorum iam quotidiana ob oculos exempla errat, qui nescio quibus non artibus ad

T 3 munia

146쪽

munia publica admoti, sub praetextuPrincipis,sua a uti sub Religi opis umbra, adfectus fouent, libidinem ιplent. Qualet eheu, utinam multos hodierna dies non adspiciati quos sub Principe macro pingues, sub popolo tenui & exhausto crassos, & opulentos bonorum hominum candor ingemiscit,3c tacita saltem deuotione. cum aliter forte Zelus de innocentia, viribus &astutia hypocritarum opprimi possit)execratur. Qui inopes nuper,& rerum fere omnium egeni : nunc splendore Mina, quam fastus insignis, S insolentia comitatur,'. Νcui, agros agris, Censum censui, titulos titulis coniungunt. Interim ficto Monachorum,& Monialium amore t quorum disciplinam ab animis suis tam longe positam habent, quam caelum a terra distat aliqua etiam in aedes sacras largitione, & templorum ornatu , quem forte manubi js pauperum detraxere , ut in maiorem Christianae pietatis gradum ascendere videantur, nequiistias suas tegunt. Ab illis si quispiam, egregius alioquia

virtutis & eruditionis cultor,& magnis animi, corpo risque dotibus clarus, petat aliquid:cum venales habeat gratias sed tectim, Se caute J praeter ignominiam 8crepulsam, nihil feret. Sed ad vos redeo, quos ab hac corruptione alienos, sinceris adfectibus,& obsequijs in Principem &Remp. serri, multa & eximia quotidie argu menta demota strant. Ita vero pergite, optimi Senatores,& a nullo vos,cum in Belgica eminentes, & in Comitijs Flandriae primi sitis, primum de diuina gloria, & Religione solliciti, regij nominis & auctoritatis obseruatia, regie causse opitulatione, de Iustitiς patrocinio superari feratis. Vestris etiam in Principem compulsi stud ijs videant omnes, & fateantur: optimos & candidissimos, quos in uniuersa regnorum suorum periodo subditos

147쪽

DE DICATO RIA. - 1s

Rex Catholicus habet, Belgas esse: omnem illos mereri fidem, dc illam quoque, ad quam tantopere anhelamus, gratiam: ut sopitis tandem exitialibus bellis, pax vel inuita quorundam malitia, Sc intami eorum stupore, qui in continuo motu,& paupertate prouinciarum: imperij firmitatem stam arbitrantur, cum tamen: uemcumque populam tristis e senIus premit, Periclitetur magnitudo Principum.

oriat rpra, inquam, oriatur illa, quae ut moerorem publicum sola dispellet,& omnibus Belgarum angulis iucundum,amoenumque praebebit adspectum: ita nostrae cumprimis ciuitati salutem,diuitias,& auream saeculi ubertatem dabit. Tum enim re vestra,&eorum, qui vos sequentur, industria fiet; quod solum hactenus Ue- fuit,ut nou par modo, sed maius etiam, & potentius maximis Europae ciuitatibus Gandauum foret : fiet inquam , ut non modo cum ingente ciuium commodo. sed cumanaiore nobilitatis potentia & augmento, pCnes quam Reip. gubernatio, optimis Principum legibus, de glorioso praesertim Caesaris Caroli decreto san. Cita, permanebit: ciuitatem vestram mercatu floridam.& felicem videatis. Hoc situs urbis per orbem Christianum amplissimae, hoc portus in vicino mari, hoc flumina nusquam plura, & non aliter per urbem tota, quam nerui, venae,&arteriae per humani corporis fabricam dispersa, hoc aer, quo non per Belgicam uniuersam Purior, hoc aedificia numerosa,& splendida, hoc campi, Scplena circumquaque iacentium agrorum luxuries, hoc lylure,hoc pascua, hoc montes Thessaliae delitijs amoeniores, hoc denique ciuium indoles & solertia, hoc cae. tera a Dei manu, & naturae beneficio maxima urbis or

namenta spondent, & exigunt.

148쪽

SANDERUM

CANONICVM I PRENSEM

RES GANDAUENSES EDERET.

SAE N DE R E magnis clare feri'ionibal.

Carum Camaenis, atque Grat,4 caput, Noxus quis apparatus iste, quis tibor Nutu calami quis , nee viti mentu est Patriae dedisti nuper INDIGETES Deor, Nos infulis , illos eruore nobiles ;Sed ipse tam pio labore nobilis. , Ergo a cruore ad PUR P URAM: scribis vi I. , .Eι ιnclytam virtutescribis P V R PU R A M. Dignumque celso exibis Alfonsum polo, Lumen repentis Hesperi. Mox additi Armisque clari, Litierisque ANTONII:

ι nesciam nominibus unius tuum Illustriussit,an tuo tot nomina. Nunc Ciuium R E BUSIuorum, maximis

Domi foris , cum pili pendis decure ,

Pendis nouam D I VIS, novumque P V R Pr R AE, Nouumque A NTO NI IS decus ,nouum tibi, S A N D E R E magnis Hare scriptionibus Carum Camoenis atque Gratis caput.

Corale

149쪽

ANTONIIS A N D E R IPRESBYTERIGANDAVENS IVM RERUM

LIBER TERTIUS.

CAPUT PRIMUM.

Arx Ottonia. Tro inter Germanicos Caesares eius nomi- nis Primus, & ob illustria facta cognomento a minus, Henrici Aucupis filius, fuit & anno Christi luti testatur in Chronico Ioannes Carrion 938. accepta Aquisgrani ab Episcopo Moguntinensi imperiali corona,annis 36. imperauit; egregius plane, ac gloriosus Princeps. Is intoniam arcem Ganaaui in fundo S. Bauonis ad annu Christi 9 si .aedificaqit. Amnouatum temporis appellata fuit, ad illius discrimen, quae multis ante saeculis a Iulio Caesare, vel condita, vel restauram,ac pretiidijs munita dicebatur: & alterius etiam illius , quae ante Ottonis imperium a Balduino

Ferreo constructa non procul ab arce Iuliana putatur. Condendae arcis variae ac multiplices causae C sarem impulerunt. Marchantium Dunensem secutus, Imperialis terr.e metatori Scaldi ad dextram incubui e ait, arcem ab

150쪽

Iu tens paribus Flandria

Comites Franco rum Re gno ebno. xii, sun Elis viri bus ter ras Impe

sabantas 34 GANDAUENsIUM RERUM Ottone in Flandros excitatam anno 9 8. in Alosti de scriptione . Meyerus vero ex Bertinensi Chronico imannum sequentem idem reij cit. Contra Gandenses , inquit, qui tum inter Scaldim,re Legiam incolebant, ameem validam eduxit in ripa Legiae, ex qua Caesariana praesidia cum Gandensibus implacabili odio digladiabantur, ad Balduini que Insulaniprincipatum. Codex siue Chronicon Coz- nobij Gandensis,teste Gramaici cap. xta. Antiquitatum Gandensium,sed annum notans 936.ωto, inquit, Benia ei filius, Castellum nouum,quod ad ripasLegia situm es,non Reges Franciae, non Comites Flandria, sed Imperatores Romanorum, in fisco se libera posse'one S. Bavonis, ad defensionem ipsius Monasteri, se antiqui Castri Gandae,propter diuisonem regni Francorum o imperi, orientalium ines determinauit a de quo censum quinquefolidorum i eam videlicet arcem post adepti longo tempore Comites Handriae soluerunt, Osoluunt. Habes caussas structurae , situm,&tempus; nisi quod Meyeri calculus, eodem asserente Gramato , vero sit propior: cum passim scriptores vitet Ottonis, isto anno Belgas per eum Imperio adiunctos, seu tenacius adstrictoS fateantur, qui etiam anni eius Rculi ψ8. in Danos

occupabatur, dcxxXU. necdu inauguratus erat. Huic autem

Casielis verba sunt Chronici S.Bauonisinon Castellani sed Comites a Gesare videlicet primum constituti Habe

runt. Evibus quatuor villae cum Upendit,s suis, Ap ede, Boc holi, Axis, Husa,cum tala VVauia subiectae fuerunt . Horum Comitum unus nomine 'Ichmannus , qui in υxorem habens Lagarrim filiam Amulphi Murchionis,ottoni diu rebeltas, Ca sirum eius nouum in Herehem vi ceperat, o renuerat, a Misacha salus Musu nauora Regub ,OIIonis amico, cis . perimi tur. Sed hac in re errare cu MeyeroChronographia mox

patebit. Fuit autem Nychmannus ille uti lib. 3. Cap. 3. Rerum