장음표시 사용
21쪽
- 30 bellum molirontur, Romani ad exorandos Gallos misero legatos quos cum Galli interfecissent, Caecilius praetor bulciscendam legatorum iocem et 'omprimendum tumultum hostium eum exercitu missus, ab Etrusci Gallisque oppreSSus interiit; septem praeterea milia militum in ea pugna ccISI, multi nobiles inicidati, tredestim lilia nilitum Romanoeum illo bello prostrata simi Ad easdem res pertinent 0ra Augustini it Orosii, meque 'amsen augustinum suct0remssequitur Orosius eum enim tradat foedus inter singulos p0pulos esse ictum, cum a Gallis togatos esse interlaetos dicat et praetoris nomen adferat, qua non leguntur apud AugustDnum, etiam illa, quae ne versus ad vel bum cum Augustino congruunt, huic n0 deber mihi vidotur Orosius, sed e communi 10nte hausisse, quem in peri0eha XII quoque adhibI- tum esse vidomus: hic senim etiam res exceptis numeris Or0sianis ut apud Orosium traditas esse videmus et veSil Rinvenimus, quibus apparet nomina populorum, quibuscum Romanis esum gerendum erat in fonte peri0charum deinceps enumerata fuisse: secum legati Romanorum a Gallis Sen0nibus interiecti essent L. Caecilius praetor ab eis cum legionibus caesus est Samnites delaeserunt adversus e0So Lucanos o Brittios o Etruscos aliquod proeliis a compluribus ducibus bene pugnatum est. Quae cum tam paucis verbis quam ab Augustino Grosio, teriocharum script0re lactum est, certe n0 Livius ipse eommemorasset, ex his
iam verisimile fit Augustinum illa ab Orosio et eriochis
b Aug. vi II, g. 110, 16 is ubi erant deth, quando
post l0ngas et graves B0mae sediti0nes, quibus ad ultimum plebs in Janiculum h0stili diremptione secesserat, huius mali tam diu calamitas erat, ut eius rei ausa, quod in extremis periculis fieri solobat dictator crearoin Hortensius, qui plebe revocata in eodem magistratu expiravit 3 Nil ceteri excerptores hae de re tradunt praseter periochas solas, quae ad verbum fere cum Augustino coeunt g. 17 26: plebs pr0pter aes alienum post graves et longas seditiones ad ultimum
31 secessit in Ianiculum, unde mortensio dictator doducta est isque in ipso magistratu decessit. Vix tam prossus Livius fuisset, quare Augustinum hoc quoque loco epit0mae sua debere arbitror. 31. Aug. III 20 g. 115, 1 - 19 Sed in omnibus belli Punici secundi malis nihil miserabilius ac miserabili querella dignius quam exitium Saguntinorum fuit Haec quippe Dspania civitas amicissima p0puli B0mani, dum eadem populo fidem servat, versa est. Mine enim annibal fracto foedere Romanorum causas quaesivit, quibus e0s inritate ad bellum. Saguntum ergo fer0citer obsidebat; qu0 ubi R0mae auditum est, missi sunt legati ad HannibRlem, ut ab eius obsidione
discodor i. Contompti Carthaginem pergunt querimoniamque deponunt foederis 1pti infect0que negotio Romam redeunt. Dum hae mora agi intur, misera illa civitas opulentissima, suae rei publicae B 0manaeque cariSsima, rem Vel non a Poenis mense deleta est. - aetim fame c0ntabuit; nam etiam su0rum eadaveribus a nonnullis pasta perhibetur. Deinde 0mnium fessa rerum, ne Saltem captiva in manus annibalis peruseniret, ingentem r0gum publice truxit, In quem
ardentem ferro etiam trucidatos omnes e SU0Sque 1Serrant. Cum Sagunti Versionem paucis verbis enarret auct0rpe iocharum g 24, - 12, plura de his tacit l0rus g. 28,l4-26 qui tamen non auct0 est Augustini, cum breViter attingat Romanorum ad mannibalem et Carthaginem 'egationem, de qua plura perhibet Augustinus Sed ex utropio III intellegitur ipsius auctorem uberi0rem fuisse; commune autem illud: civitas amicissimi populi Romam' Augustini, civitatρm Romanis amicam' utropu ΠΙ, ).hamicam populi Romani irosv I 14, 1 ex eodem sontefluxisso iure existimare mihi videor. 32. Aug. ΠΙ 22, g. 118, 21. , Mithridates, re ΑSIae, ubique in Asia peregrinantes cives Roman0s atque innumerabili copia suis negotiis intentos uno die occidi iussit; et aetum est. Cum omnino aliter de hac re agat Florus g. 3, di,
22쪽
die trucidatum est. et Eutropius , 5: per omnem Asiam litteras misit, ut ubicumque inventi essent cives Romani uno die occiderentur. Melius inutem quadrant ad Augustini Verba ea, quae leguntur apud Aurelium Victorem LXXVI : hLitteras per totam Asiam misit, ut quicumque Romanus esset, certa die interficeretur; et factum est , neque minus apta sunt ad compaIati0nem, quae tradit Orosius VI 2, 2:iscrudeli praecepit edicto, ut per totam Asiam quicumque
inventi essent cives Romani sub una die omnes necarentur; et factum est. Cohaerere inter se excerptorum narrationes
facile intellegitur, eum ex illis Augustini, urelii Victoris, Orosii communibus verbis ne factum est tum ex Amelii Victoris Eutropii-Orosii sententiis: ut quicumque ubicumque inventi essent cives Romani et Aurelii Victoris et Eutropii:,.littera per omnem totam Asiam misit. Neque tamen Zangemeister assentior, qui spg. 356 Eutropium Orosi hoc loco auctorem uisse statuit, cum enim illud Orosii et factum est quod omisit utropius, etiam apud Aurelium Victorem et Augustinum legamus. non ab ipso Orosio haec
verba addita sed e communi fonte hausta esSe put0.33. Aug. m 23, g. 119, 19: Namque antequam eadversus Romam sociale Latium commoveret, cuncta nimalia humanis usibus subdita, canes, equi, Sini, 0ve et quaeque alia pecora sub hominum dominio fuerunt, subito efferata et domesticae lenitatis oblita relictis tectis libera vagabantur et omnem non solum ali0rum, Verum etiam d0- minorum Versabantur accessum, non sine exitio vel periculo audentis si quis de proximo urgeret. Comparanda cum ho Augustini loco exstant illa, quae Obsequens g. 30 4 et Orosius V 18, 9 tradunt. Et cum brevior sit obsequens, quam ut certa ex eius verbis pro Augustini fonte concludi liceret, accuratius cum Augustino congruit Orosius neque tamen huius singularis narratio ex illius prodigii descripti0ne prodisse potest, potius et sententiarum ordine et singulorum a, verb0rum concentu effici mihi videtur utrumque communilante esse usum, qui utrum Livius ipse an epit0ma fuerit hoc quidem e loco s0l diiudicari non p0terit. 34 Aug. II 24, g. 120, 8 post Gracchi alterius interfectionen Lucius Opimius consul, qui abersus eum intra
Urbem arma c0mmoverat eoque cum Sociis oppresso et extinet ingentem civium stragem secerat, cum quaestionem
haberet iam iudiciaria inquisitione ceteros persequens, tria milia hominum cecidisse perhibetur. Quibuscum ad verbum fere consentiens Orosius tradito 12, 10 Opimius consul, sicut in bello ortis fuit, ita in quaesti0ne crudelis, cumaniplius tria milia h0minum suppliciis necavit, ex quibus plurimi ne dicta quidem causa inn0centes interfecti sunt. Quae rosii mem0ria, cum eam non ex Augustino petitam esse verbis illis doceatur e quibus interfecti sunt. , communi fortasses fonti debetur quo inimis aecedunt Florus g. 67, 12 Aurelius Vict0 LXV obsequens g. 122,
35. a Aug. III 27, g. 123, 4: , cum primum victoria Mariana, quando de exilio se ipse restituit, exceptis passim quaqua versum caedibus factis caput Octavii consulis poneretur in rostris, Caesar et ' Fimbria in domibus trucidarentur suis, duo Crassi pater et filius in onspectu mutuo mactarentur, Baebius et Numit0rius ungo tracti sparsis visceribus interirent, Catulus hausto veneno se manibus inimicorum subtraheret, Merula flamen Dialis praecisis venis ovi etiam su sanguine litaret. In ipsius autem Marii oculis continuo feriebantur, quibus salutantibus dexteram p0ringere n0luisset. Neque peri0chae g. 80 4 neque r0sius VI 2, 11 V 20, cum his, quae ab Augustino perhibentur, comparationem habent, partim pr0pter l0cuti0nis brevitatem partim pr0pter Verborum et rerum diversitatem. Fl0rum solum ad verbum cum Augustino c0nvenientem invenimus g. 75 7 ed. ata.): divisere c0pias Cinna, Marius, Carbo, Sertorius hic postquam manus
Caesares a Fimbria sine dubio scribendum est: et Do arti aduolationem criticam g. XIII, 16.
23쪽
- Ἐς omnis Octavi depills Janiculo est, statim ad principum caedem signo dato aliquanto saevius quam Vel in Punica urbe aevitur. Octavi consulis caput pro r0stris exponitur, Antonii consularis in Mari ipsius mensis Caesares a Fimbria in penatibus d0mum suarum trucidantur, Crassi pater et filius in mutuo alter alterius aspectu. Baebium atque Numit0rium per medium forum unci traxere carnificum. Catulus se Ignis haustu ludibrio hostium exemit. Merula stamen Dialis in Capitolio Iovis ipsius oculos venarum cruore resperSit Anchar1us ipso vidente Mario con10ssus est, quia fatalem illam scilicet
manum n0 porrexerat salutanti. μΑtque primo quidem aspectu Florum auctorem Augustinus sequi videtur tamen diligentius intuentem fugere non p0test illa Augustini: Catulus hausto eneno e manibus inimicorum subtrahit non fluxisse e Floro, et: Merula prae- eisis senis Iovi litat 40stri rem accuratius designare quam Flori: Venarum cruore Iovis oculos respersit arva quidem sunt Iec momenta sed confirmantur et augentur iis, quae sequuntur, pergit enim Augustinus: b Aug. III 8, g. 123 29: Mucius ScaeVola pontifex, quoniam nihil apud Romanos templo Vestae sanctius habebatur, aram ipsam amplexus occisus est, ignemque illum, qui
perpetua cui Virginum Semper ardebat, Suo paene anguIne
extinxit. Cum his qu0que Florus solus potest comparari; nam cum Orosius V 20, Scaevolam a Fimbria interiectum esse enanet, periochae g. 82 9 id esse factum in templo Vestae addunt Quibus uberior scribit Fl0rus g. 76 1: nam Mucius Scaevola ponti1ex Vestalis amplexus aras tantum non eodem igne sepelitur Quae quamvis simillima sint Augustini, tamen non auctor est Florus, exquisitior enim est Augustini dicendi modus: Vestae ignem suo paene sanguine extinxit' quam ut Flori verbis in eum esse adductum Augustinum persuadere mihi possim. Sed dicat aliquis neque huius neque praecedentis loci argumenta satis esse firma his, quae Sequuntur Augustini Verbis, Florum non esse adhibitum satis probari existimo
Aug. III 28, g. 23, 32: Urbem deinde Sulla victor intravit, qui in villa publica n0 iam bello sed ipsa pace
saeviente septem milia deditorum unde utique inermia non pugnando, sed iubendo pr0stravit in Urbe autem t0ta quem vellet Sullanus quisque seriebat, unde tot funera numerari omnino non poterant donec Sullae suggereretur, Sinendos Sse aliqu0 Vivere, ut essent quibus possent imperare qui vicerant .Pr0xime ad hanc Augustini narrationem illa accedunt Flori g. 76 12: quattu0 milia deditorum inermium civium in villa publica interfiei iussit isti tot in pace n0 plures sunt 3 quis autem illos potest computare, quos in urbe passim quisquis voluit occidit 3 donec adm0nente Fufidio, Vivere aliquos debere, ut essent quibus imperaret, proposita est ingens illa tabula. N0n usum esse Augustinum Flor numer0rum
Aug. Septem muta deditorum Fl0r. quattuor milia deditorum et ut hoc loco prioribus quoque rerum et verborum inter Augustinum et Fl0rum convenientia communis utriusque fons
significari mihi videtur Qui autem ille lans fuerit, suspicari
fortasse p0SSumus, cum Orosium liberum senicet ab Augustino propter complures di Versitates cum illo congruentem scribere videamus V 21 1: Sulla mox atque Urbem victor intravit tria milia hominum, qui se per legat0 dediderunt, contra fas contraque fidem datam inermes securosque interfecit. Arte inter se cohaerere Florum, Augustinum, r0Sium nemo negabit, tamen non diiudicari potest, unde numer0 excerptores hauserint, cum alius alium adierat: Augustinus: Septem milia Florus quattuor milia Orosius tria milia
per. g. 82, 25 VIII milia. Aur. Viet. 75, 10 IX milia. tria vel quattuor milia tradita invenimus apud Strab0nem frg. 69. Otto 'L Καὶ τους μὲν ἐν τῆ μὰχ κατίκοφε κελευσας
Plures locos adfert Otto stud Lips suppli. I g. I. 3.
24쪽
φ τετρακις-ους φασίν, εἰς τὴν δημούων ιν τυ ε τω nato καταγαγή, εἶρξε in dubio tamen ponendum est, utrum numeri Orosii et Flori aliquo modo cum Strab0niam cohaereant an non.
d Aug. III 8. g. 124 4: Tunc Iam cohIbIta, quae hac atque hac passim furibunda ferebatur licentia Iugulanda, tabula illa eum magna gratulatione prop0sita est quae n0minum ex utroque ordine splendido, equestri scilicet atque senatorio, occidend0rum ac proscribendorum v milia continebat. s Paucis haec explicat Or0sius V 23 13 Vei, , neque plura de hac re facit verba Aurelius Victor o 10.
Eadem atque Augustinus, sed non tam propriis Verbis 2-hibet Florus g. 76 17: pr0posita est gens Illa tabula, si ex ipso equestris ordinis flore ac senatu duo milia electi, oui mori iuberentur novi generis dictum. με Au ΠI 28 pg. 124, 12 In quibuSdam Drum, qui mori iussi erant, etiam ipsa licet crudelis ceterorum securitas genera mortium exquisita congemuit quendam enim me erro aniantium manus diripuerunt, inmanius homines hominem vivum, quam bestiae solent discerpere cadaVer abiectum alius oculis effossis et particulatim membris amputatis In tantis
erueiatibus diu vivere vel potius diu mori eoactus est Ad initium huius loci Flori sola narratio quadrat g. 76, 9 longum post haec referre ludibrio habita sata arb0nis, s a Sorani, Plaetorios atque Venuleios, Baebium sine ferro ritu
serarum inter manus laniatum, Marium, ducis Ipsius fratrem, apud Catuli sepulcrum oculis effossis, manibus cruribusque effractis servatum aliquandiu ut per singula membra more- resur Illa Augustini verba: alius oculis effossis sqq. non solum apud Florum sed etiam apud Orosium V 21, 7 exstant itemque apud peri0chas g. 83, 1 reperiunt et Ita fontem ostendunt omnium commune invenimus heOSSIS eulis' et cum Florus scribat: manibus cruribusque effractis', periochae:
hcruribus brachiisque fractis auribus praesedi Oxo si
uerhibetit. Videmus igitur altera parte ratione quadam inter se coniunctos esse Orosium et eriochas et Florum, altera Augustinum et Florum, qua de causa eundem sontem omnibus materiam praebuisse putandum esse mihi videtur, quem tamen non Livium ipsum sed epitomam deperditam fuisse Oros et Periocharum locis satis probatur. Eademque dicenda esse arbitror de .s Augas 28, g. 124, 19: S hastatae Sunt etiam, tamquam villae, quaedam n0biles civitates. Nil traditum est ab exeorptoribus hae de re praeter Florum 6, 26 an bessi Italiae splendidissima sub hasta venierunt Spoletium,
lateramnum, Praeneste, Florentia. sed quamvis locus Augustini non contra pugnet, hic ut in superioribus Augustinus mea quidem opinione non Florum, sed epitomam, communem fontem, XScribit. 36. Aug. I 15, g. 23, 1 Marcus Regulus, Imperator
populi Romani, aptivus apud Caythaginienses scit Qui cum ibi malisint a Romanis nos reddi quam e0rum tenere cap
tivos, ad hoc impetrandum etiam istum praecipue Regulum cum legatis suis Romam miserunt, prius iuratione constrictum, si quod volebant minime peregisset, rediturum esse Carthaginem. . Nec post hane persuasionem a suis ad hostes rege eompulsus est, sed quia iuraverat, id sponte complen. At illi eum Mogitatis atqu horrendis cruciatiuus ne merunt. Inchisum quippe angusto ligno, ubi stare cogeretur, avrique acutissimis undique confix0, ut se in nullam eius a tem sine
Livium de hac re egisse eis efficitur, quae perhibentu a Flami L 25, 25 4 perlochis g. 22, 2; ab Eutropi 26 Orosio IV m i ab Aurelio Victore g. 40. suorum Augustim
et si am non posset impetrare, de commutandis captivis
25쪽
38 missum tradidit. Neque tamen Aurelitum Vict0rem ab Augustino esse adllibitum illis Augustini verbis .ubi stare cogeretur', quae non XStant apud Aurelium Victorem, satis efficitur. Sed n0 satis magna inter excerptorum et Augustini verba est consensio, ut ex eodem fonte omnes hausisse existimare possimus. Tamen et hunc et libris cap. 18 locum ex epit0ma hausisse existimo cum enim h0 qu0que l0c de Attilii Reguli morte verba faciat, eisdem sere usus est, quibus perlochae et Eutropius perlochae 22, 7: Supplico a Carthaginiensibus de eo sumpto periit Eutropius II 25: regressus igitur ad Africam omnibus suppliciis extintus est. Augustini
V 18, g. 199 26: M. Regulus, ne crudelissimos hostes iurando falleret, ad eos ab ipsa Roma reversus est, quoniam, sicut Romanis eum tenere volentibus respondisse fertur, postea quam fris eoierat, dignitatem illic honesti civis habere n0n posset, eumque Carthaginienses, quoniam contra eos in Romano senatu egerat, gravissimis suppliciis necaverunt.' Quae ab Augustino eodem ex fonte hausta esseverisimile est, ex quo alios huius capitis locos sumpsit. Unde
autem illa de Torquatori, Camillo ), Mucio ), Curtio' huius
capitis nareationes stuxerint, supra Satis probavisse mihi Vide0r, neque minus quam his, sequentibus quoque locis' confirmatur totius capitis, quantum quidem ad res Romanas Spectat, fontem epitomam illam deperditam fuisse. Itaque, cum non verisimile sit duobus auctoribus Augustinum quae de Regulo tradidit debere, ut uno illum quoque libri primi locum ex
epitoma sumptum esse arbitror.
37 a Aug. ΠΙ , g. 91, 21 hquid miserum commiserat Ilium, ut a Fimbria, Marianarum paritum homine pessimo, everteretur memoria fortasse haec scripta sunt. Vide quae scribit Augustinus g. 2, 26 cf. apud B0S g. 7).
b Aug. ΙΠΠ, g. 91, 5: P0iro autem Fimbria prius edictum pr0p0Suit, ne cui parceretu atque urbem totam cunctosque in ea homines incendio concremavit. Nullum habent similem locum haec verba apud excerptores. 38. Aug. I 23, g. 33, 24 se . . . niSi illum Cat0nem, qui se Uticae occidit. Haec qu0que e memoria Seripta esse
puto; nam etiamsi similia leguntur apud Eutr0pium V 23:hCato, Scipio, Petreius, Jnba ipsi se occiderunt ' apud Aurelium Victorem 80 4: victis partibus Uticam concessit ubi semet occidit apud Or0sium VI 16, 4: Cato Sese apud Uticam occidit tamen illud commune occidit non satis proprium est, ut Augustinum, Or0sium, utropium, Aurelium Victorem opponam Floro et periocharum auctori, quorum eum tradat Florus g. 87, 7: stricto gladio revelatum pectus semel iterumque percussit', Periochae exhibent g. 98, 10:
Neque certius quidquam dici p0test de loco Augustini, qui sequitur: 39. Aug. 30, g. 41, 34: At ille Scipi p0ntifex
maximus vester, ille iudicio totius senatus vir optimus, istam vobis metuens calamitatem nolebat aemulam tunc imperii Romani afthaginem dirui et de gementi ut dirueretur contradicebat Cat0ni timens infirmis animis hostem securitatem et tamquam pupillis civibus idoneum tutorem necessarium videns
Loci huius similes inveniuntur apud Peri0chas g. 52, et Florum g. 40, 32, qui tamen verbis nimis ab Augustino
40. Aug. Π 25, pg. 79, 17: In quadam Campaniae lata planitie, ubi n0 multo post civiles acies nefario proelio conflixerunt, ipsi inter se prius pugnare visi sunt maligni spiritus . Namque ibi auditi sunt primum ingentes stagores, moxque multi se Vidisse nuntiarunt per aliquot dies duas acies proeliari. Quae pugna ubi destitit, vestigia quoque velut hominum it equ0rum, quanta de illa conssictatione
26쪽
- 40 exprimi poterant, invenerunt. Breviorem huius prodigii narrationem exhibet obsequens g. 132, 1 ed. Jahn.), quem epitoma Livii deperdita fonte usum esse angemeister satis probavit; neque tamen verborum inter obsequentem et Augustinum consensio h0 loco satis magna est, ut ex e0dem fonte hac de causa utrumque hausisse conchidendum sit. 41. Aug. m 11, g. 96 5: neque enim aliunde Apollo ille Cumanus, cum adversus Achaeos regemque Aristonicum bellaretur, quassiiduo flevisse nuntiatus est quo prodigio haruspices territi cum id simulacrum in mare putavissent esse proiciendum, Cumani senes intercesserunt atque rettulerunt talo prodigium et Antiochi et Persis bello in eodem apparuisse figmento, et quia Romanis feliciter pr0venisset, ex Senatus consulto eidem Apollini suo dona esse missa testati sunt. Tune velut peritiores acciti haruspices responderunt simulacri Apollinis stetum ideo prosperem esse R0manis, qu0Biam Cumana colonia Graeca esset suisque terris, unde accitus esset, id est ipsi Graeciae, luctum et cladem Apollinem significasse plorantem. Deinde mox regem Aristonieum victum et captum esse nuntiatum est, quem vinci utique Apollo nolebat
et dolebat et hoc sui lapidis etiam lacrimis indieabat
Cum pancisissimis tangant bellum contra Aristonicum gestum perlochae g. 4 5 ad initium Augustini l0gi quadrant. quae leguntur apud Obsequentem pg. 120 20: Publius Crassus adversus Aristonicum dimicans occisus, pollinis simulacrum Cumis lacrimavit per quadriduum. Vix tamen haec sufficiant, ut Augustinum et Obsequentem ex e0dem lante hausisse putemuS.
42. a Aug. IIII, g. 110, 23: Tum Vero tam multa bella ubique crebruerunt, ut inopia militum pr0letarii illi, qui eo,
quod proli gignendae vacabant, ob egestatem militare non valentes hoc nomen acceperant, militiae conscriberentur. Αωitus etiam a Tarentinis Pyrrhus, rex Graeciae tune ingenti gloria celebratus, Romanorum hostis effectus est. Cui sane de rem laturo eventu consulenti satis urbane Apollo sic ambiguum oraculum edidit, ut e duobus quidquid accidisset,
ipse divinus haberetur ait enim: Dico te, Pyrrhe, Vincere p0sse Romanos' atque ita, sive Pyrrhus a Romanis sive Romani a Pyrrho vincerentur, se rus satidicus utrumlibet expectaret Ventum. Quae tunc et quam horrenda utriusque exergitus clades In qua tamen superior Pyrrhus exstitit, ut iam posset Apollinem pro suo intellegi praedicare divinum, nisi proxime ali proelio Romani abs ederent superiores.'Cum nullus apud excerptores locus inveniatur, qui ad initium huius Augustini narrati0nis quadrat de Pyreho a Tarentinis contra R0manos ad auxilium arcessito pauca exstant apud periochas g. 18, 13. Uberiora aliis tamen verbis quam Augustinus de hae re adferunt Florus g. 18, 18 et utropius II II, qui eundem auctorem atque Aurelius Vict0r XXX Secutus esse Videtur. Quamquam enim Aurelius Victor Versum illum Ennianum praebet: Aio te, Aeacida, Romanos Vincere p0SSese, quem servavit nobis Cicero de divinatione II 56, 116, non e Cicerone fluxerunt, quae Aurelius Vict0r tradidit, cum una cum Eutropio de Laevini fuga narrare pergati Laerinum consulem apud Heracleam elephantorum novitate turbavit cf. Eutr. II 11: elefantorum auxilio vicit, quos incognit0 Romani expaverunt sed nox proelio finem dedit Laevinus tamen per n0ctem fugit. et ex eodem sine dubio fonte hauriens scribat secumque Romanos adVersi Vulneribus occisos Videret, Ego, inquit, talibus militibus brevi
orbem terrarum subigere potuissem. Eutr. l. l. hquos eum adverso vulnere et truci vultu etiam mortuos agere vidisset, tulisse ad caelum manus dicitur hac cum Voce, et otius orbis dominum esse potuisse, si tales milites sibi contigissent. μ). Videtur igitur fons Aurelii Victoris et utropii
commimis versum illum etiam praebuisse quem Augustinus mutarit nisi sorte putandum est, a lectore ad marginem eum adseriptum a librario in textum postea receptum esse. Ut autem Augustinus ipse versum illum Ennianum corruerit,
totum de Pyrrho locum certe non ali auctori debet quam priores huius capitis. y Eademque de causa reliqui quoque
ef Aug. m 17. g. 109, 11 18, 110 11 15. apud nos M. 1 et 29.
27쪽
huius capitis loci qui res a Livio sine dubio tractatas continent, epitomae tribuendi esse mihi Videntur, quamquam neque apud Livium ipsum neque apud eius excerpt0res de rebus ab Angustino traditis verba ad comparationem aciendam exstant tres autem hi sunt loci: b Aug. III 17, g. 109, 34-37: ubi erant dei), quando alia pestilentia gravis de venenis matronarum XOrta credita est, quarum supra fidem multarum atque nobilium mores deprehensi sunt omni pestilentia graviores Θμc Aug. III 17, g. 10 4-6: Vel quando gravi estilentia ceteris laborantibus, multi etiam in exercitu etifulmine perierunt 3 d Aug. I 17, g. 111 1 - 13: atque in tanta strage
bellorum etiam pestilentia gravis exorta est mulierum. Nam prius quam maturos partus ederent, graVidae moriebatitur. Ubi se credo, Aesculapius excusabat, quod archiatrum, non obstetricem profitebatur. Pecudes quoque similiter interibant, ita ut iam defecturum genus animalium crederetur.
Quid hiems illa memorabilis tam incredibili inmanitate sae-Viens ut nivibus horrenda altitudine etiam in foro per dies quadraginta manentibus Tiberis quoque glacie duraretur, si nostris temporibus accidisset, quae isti et quanta dixissent lJQuid illa itidem ingens pestilentia, quamdiu aeViit, quam multos peremit Quae cum in annum alium multo gravius tenderetur frustra praesente Aesculapio, aditum est ad libros Sibyllinos. Eadem fere, quae Augustinus initio huius loci praebet, leguntur apud Orosium I 2, 2 qui tamen comparari non potest, cum ipse Augustinum adhibuisse videatur. 43. Augustini libri tertii caput 18. duos imprimis mihi locos continere Videtur, quos ex epitoma fluxisse verisimile est: a Aug. m 18, 112, 4: nam exundante nimis ultra morem fluvio Tiberino paene omnia urbis plana SubVersa Sunt, aliis impetu quasi torrentis inpulsis, aliis velut stagno diuturno madefactis atque sublapsis. Quorum simillima sunt verba Orosii I 11, 6: nam Tiberis insolitis auctus imbribus et ultra opinionem vel indurnitate vel magnitudine redundans omnia Romae aedificia in plano posita delerit.'
b Aug. III 8, g. 112, 37: istam deinde pestem
ignis perniciosior subsecutus est, qui correptis circa forum quibusque celsioribus etiam templo Vestae suo familiarissimon0n pepercit, ubi ei veluti vitam perpetuam diligentissima substituti0ne lignorum non tam honoratae quam damnatae Virgines donare consuerant. Tune vero illic ignis n0 tantum vivebat sed etiam saeviebat. Cuius impetu exteri ita Virgines sacra illa satalia, quae iam tres, in quibus fuerant, presserant civitates, cum ab illo incendio liberare non possent, Metellus pontifex suae quodammodo salutis oblitus inruens ea semiustus abripuit. Hic quoque ut superi0re loco, cum perpauca faciant de illo incendio periochae g. 23, 6 rigum templum Vestae arderet Caecilius Metellus pontifex maximus ex incendio sacra rapuit. Orosius solus ad comparationem apta praebet IV 11, 8 9: aquarum gravissimam cladem gravi0 ignis secuta vastatio est: qui ignis, incertum unde Surrexerit, plurimas civitatis partes pervagatus cum hominum domorumque miserabilem stragem fecit tum etiam tantum
opum uno consumpsit incendio, quantum plurimae et peregrinae Victoriae conferre non possent dehine cum omnia
in circuitu lari popularetur, aedem Vestae corripuit et ne sibi quidem dis subvenientibus ignem illum, qui aeternus putabatur, temp0rarius ignis oppressit; unde etiam Metellus, dum arsuros deos eripit, vix bracchio semiustilatus aufugit. Quamquam maxima inter Orosium et Augustinum est consensio, tamen non hunc illius sentem suisse putatidum est; cum enim scribat Orosius ignis, incertum unde surrexerit et Metellus vix bracchio semiustilatus aufugit non solum accurati0 est quam Augustinus, totus etiam Orosii locus exquisiti0 est, quam ut ex Augustino haustum eum esse Verisimile sit. Quare cum Orosium ex epitoma Livii deperdita sua Sumpsisse angemeisteri argumentis confirmatum sit, si Augustinum ex eodem fonte hausisse ponimus, nos iudicio non labi spero. o Aug. UT 18, g. 112, 12: Instaurati sunt e Ructoritate librorum Sibyllinorem ludi sacrates, quorum celebritas
28쪽
- 44 inter centum annos fuerat instituta elicioribusque temporibus memoria neglegente perierat. RenoVarunt etiam pontifices ludos sacros inferis et ipsos abolitos annis retrorSum melioribus f. Quae quamquam similem l0cum apud ceteros excerptores non habent, tamen non inepte diei mihi ridetur, Augustinum eidem lanti haec debere, qui locos eiusdem capitis supra tractat0S.
44 Aug. III 4, g. 119, 35: volebant enim Gracchi)agros p0pulo dividere, quos nobilitas perperam possidebat. De qua legis Liciniae ren0vati0ne accuratiora enarrant peri-ochae g. 63, 1 - 10 Aurel. Victor cap. 64, 3. Melius autem quam horum ad verba Augustini quadrant, quae invenimus apud Orosium de hac re tradita V 8 3: agrum privatis eatenus possessum populo dividi statuit. Sed etiamsi credi nequit, illa parara apho Orosium Augustino essensum tamen in medio relinquendum est, utrum omnino Augustinus hoc loco communem excerptorum fontem Sequatur, ne memoria haec Verba scripserit.
45 Aug. LIIII, g. 128, 1 - 10: Locustarum etiam in Africa multitudinem prodigii similem fuisse, cum iam esset populi Romani provincia, litteris mandaVerunt, tonsumptis enim fructibus foliisque lignorum ingenti atque inaestimabili nube in mare digunt esse deiectam, qua mortua redditaque littoribus atque hine aere e0rrupto tantam ortam pestilentiam, ut in solo regno Masinissae octingenta hominum milia perisse referantur et multo amplius in terris littoribusque proximis. Tunc Ultieae ex triginta milibus iuniorum, qui ibi erant, decem milia remansisse confirmant. Ex eodem fortasse fonte haec Augustini narratio fluxit, unde Obsequens g. 121, 20:is . . apparuit locustarum ingenti agmine in Africa, quae a Vento in mare deiectae fluctibusquo eiecta odore intolerabili Cyrenis mortiferoque Vapore gravem pestilentiam fecerunt pecori hominumque DCCC milia consumpta tabe proditum
Quibus neque Floriis neque Eutropius adiungi potest, nam cum hic omnino de hac re taeeat, ille spg. 66 et 67 plane diversis verbis remeXplicati
- 45 est. Periocharum autem Verbis g. 65, 26: pestilentia in Africa ab ingenti locustarum multitudine et deinde negatarum strage fuisse traditur. Obsequentis certe simillimis, ostenditur, epitomam deperditam talia continuisse quare verisimile sit, Augustinum, ut aliis l0cis, hoe qu0que ea SSe Sum. b Aug. m I, g. 127, 30: Legimus apud eos Aetnaeis ignibus ab ipso montis vertice usque ad littus proximum decurrentibus ita mare ferbuisse, ut rupes Xurerentur et pices navium solverentur. Hoc utique non leViter noxium fuit, quamvis incredibiliter mirum. 0demo usus est ignium tanta vi favillae scripserunt oppletam esse Siciliam, ut Catinensis urbis tecta obruta et pressa dirueret; qua calamitate permoti misericorditer eiusdem anni tributum ei relaxaVere Romani. auea de illa etnae eruptione acu ObSequens g. 122 12: Aetnae incendio Catina consumpta'; accuratiora adfert Orosius I 13, 13: Eodem temp0re Aetna mons ultra solitum exarsit et torrentibus igneis superfusis lateque circumfluentibus Catinam urbem finesque eius oppressit ita ut tecta aedium calidis cineribus praeusta et praegrRVata conruerent: cuius levandae cladis causa senatus decem
annorum Vectigalia Catinensibus remisit. Facile intellegitur Augustinum non esse adhibitum ab Orosio, quem cum Lirima illa epitoma esse usum sciamus, maximamque inter Augustinum et Orosium similitudinem esse videamus, non falli mihi videor illam epitomam hoc quoque loe c0mmunem utriusque fontem
46. Aug. IV 5, g. 133, 24 se . . . quando pauciSSimi gladiatores in Campania de ludo fugientes magnum exercitum compararunt, tres duces habuerunt, Italiam latissime et crudelissime vastaverunt. Quamvis pauca de his Florus perhibeat pg. 72, 23, tamen non minus sunt apta eius Verba ad comparationem cum Augustini narratione, quam illa quae legimus apud erio has g. 89, 19 ubi duo duces n0minantur, Verbis autem Perioeharum similibus rem tradit Orosius V 24, 1. Dubitari autem iam non potest, qui Periochae et Or0Sius eundem auctorem secuti sint, etiamsi Oenomaum
29쪽
ducem a Perio his omissum esse videmus. Quorum sontem, imprimis cum verborum magna Sit apud eos consensio ab
Augustino qu0que esse adhibitum, nil est quod contradicat. 47. Aug. V 18, g. 199, 16: Marcus Pulvillus dedicans aedem Iovis, Iunonis, Minervae salso sibi ab invidis morte filii nuntiata, ut illo nuntio perturbatus abscederet atque
ita dedicationis gloriam collega eius consequeretur, ita contempsit, ut eum etiam proici insepultum iuberet et si in eius corde orbitatis dolorem gloriae cupiditas vicerat. Cuius rei locus similis apud excerptores non XStat. 48. Aug. V 18, g. 200, 2 siquid se magnum fecisse praedicabit, qui nullo praemio mundi huius fuerit ab aeternae illius patriae societate seductus, cum Fabricium didicerittantis muneribus Pyrrhi, regis Epirotarum, promissa etiam quarta parte regni a Romana civitate non potuisse divelli ibique in sua paupertate privatum manere maluisse 3 Cum minus quadrent ad Augustini narrationem, quae traduntur a Floro g. 19, 27; a petiochis g. 18, 28 ab Aurelio Victore cap. XXXV. aptiora sunt ad comparandum cum Augustino, quae legimus apud Eutropium II 12: unum ex legatis Romanorum Fabricium si admiratus, cum eum pauperem SSecognoVisset, ut quarta parte regni promissa sollicitare voluerit ad Se transire, contemptusque est a Fabricio. tque non verisimile est Augustinum utropio auctore esse Sum, cum pr0prior sit illius narratio his Verbis additis .,in sua paupertate Iivatum manere maluisse. Quare communi senti inter Augustinum et Eutropium similitudinem tribuere malim nec iam dubitari potest, quin epitoma Livii deperdita hoc loco materiam utrique praebuerit item atque locis supra allatis. )Pauci iam restant loci, ' quibus res a Romanis gestae et ad Romanos pertinentes commemorantur; quod cum paucis et communibus verbis fiat, omnino non illos locos ex auctore excerpsisse, sed e memoria scripsisse Augustinus mihi videtur.
Haec hactenus de Augustini excerptis livianis. Vidimus, quamvis pauci sint ii loci, quos cum Livio ipso comparare licet satis multos tamen exstare, qui non e Livio hausti
esse possunt. Materiam tamen ivianam omnes excerptores praebere facillime intellegitur; quare, cum maximum saepissime cum Livio contextus c0ngentumistendant, omne eo auct0re S0 esse concludendum est, qui cum liviani operis epitomam c0nscriberet, aliunde interdum res a Livii narratione diversas inseruit et cum ea, quae Livius tradidit retineret, ipsius dicendi genus Saepius variavit. Quo ex fonte non s0lum illa Augustini excerpta fluxisse putandum est, in quibus quaedam a Livio discrepant, concordant eadem cum aliis excerptoribus), sed e0s etiam loc0s epitomae Augustinus sine dubio debet, quibus cum reliquis solum excerptoribus c0nsentit quod eo magis mihi existimandum esse Videtur, quod auctorem illorum l0gorum non nominat. Duobus enim tantum locis Livium fontem sibi fuisse Augustinus dicit; sed quamquam nihil causae est, cur Livium ipsum omnino non esse adhibitum ab Augustino putemus, tamen hos quoque locos ex epitoma fluxisse non sine aliqua Veritatis specie conici potest. Nam cum Augustini et Obsequentis verba illo loco, quo de Ilio everso et de Minervae simulacro servato Τ)agitur, eadem fere esse Videamus, probabilius fit, Augustinum ut aliis ita hoc qu0que loc obsequentis fonte esse Sum, quod si ci edi 0test, conchidendum esset epitomae illi livianae Livii ipsius n0men fuisse, quae c0niectura propius ad veritatem accedere mihi videtur, cum Orosium, qui certe Livium omnino n0 adhibuit, tribus locis se eo fonte usum esse affirmare audiamus. )
30쪽
Excerptoribus eis, quos M0mmsenus et Zangemeister X epitoma Livii deperdita hausisse probaverunt, cum AuguStini excerpta cum singulis excerptorum locis compararem, Fl0rum et urelium Victorem addendos esse putavi.
Quod non alienuni a re fuisse locis illis Aurelii Victoris pg. 9 15 16 Flori g. Hy) 3, 37 allatis me demonstravisse existimo. Restant tamen duo loci Flori et Aurelii Victoris, quibus evincitur hos qu0que epitonia fonte SS USOS. Quorum alterum adfert Thouret. )Florus g. ed. Ηalm): sex mensibus barbari
quis crederet circa montem unum pependerunt, nec diebus modo sed noctibus qu0que omnia experti; Perioch V. g. H, 9 eadem enarrat: Furius Camillus, dictator absens creatus, inter ipsum colloquium, quo de pacis condicionibus agebatur, cum exercitu venit et Gall0Spost sextum mensem urbe expellit ceciditque . Consentire videmus Florum cum Perioch V. eundem sine dubio sontem secutum, quo periocharum auctor Sus St, contra Livium 49 5-6, qui Capitolium a Gallis sex menses esse obsessum non perhibet.
Altero loco una cum Aurelio Victor contra Livium pugnat Florus g. 4, 35 sqq; ob raptas Virgines Veientes Romanis bellum intulisse et fusos fugatosque SSe, quod idem memoriae tradidit Aurelius Victor II.: Antemnates, Crustumini Fidenates, Veientes, Sabini etiam ob raptas virgines bellum adversus Romanos sumSerunt.' Quem locum Carolus Heyn ab Aurelio Victore e loro esse haus-
tum dicit), qui auten cuni n0mina populorum Romanis inimicorum non praebeat, urelii Victoris fons fuisse non potest. At si utr0pium I 2 comparamus, unde hauserit Aurelius Victor facilius intellegitur perhibet enim Eutropius . . :hcommotis belli propter raptarum iniuriam Caeninenses vicit Romulus Antemnates, Crustuminos, Sabinos, Fidenates, Veientes.' Videmus igitur Florum, urelium Victorem, Eutropium consentire contra Livium I 15, 4; itaque de excerptorum fonte iam dubitari nequit, cum ad Verbum con- congruentem inveniamus Aurelium igi0rem cum Eutropio, quem epitoma fonte esse usum satis constare mihi videtur.
Cum apud Livium I 60 4 sub regibus Romam fuisse
per annos 244 traditum legamus, Augustinum ), Orosium, Rufum Festum, utropium annos 243 Romae esse regnatum tradere Vidimus. Praeter hunc totius regni numerum singulorum regum annos traditos invenimus apud Rufum Festum cap ., quos una cum Eutropi numeris abhorrere a livianis videbimus. Scribit enim utropius ed. Droysen. I 2:hRomulus cum orta Subito tempestate non comparuisset anno regni tricesimo septimo ad deos tranSisse creditu est. deinde Romae per quinos dies senatores imperaverunt et his regnantibus unus annus completus est. ε
3 se Numa Pompilius morbo discessit quati agesimo et
tertio imperii anno. I 4 ἡ Tullus Hostilius cum triginta et duos annos regnaSSet, fulmine ictus cum domo sua arsit I Ancus Marcius vicesimo et quarto anno imperii morbo periit.