장음표시 사용
351쪽
Portabant Poeni, corpusque in castra ferebant. S8sQuos ubi conspexit tristi Clamore ruentes Ductor, PraeSRGO PUrCussus pectora luctu, ii Quinam, inquit, dolor, o socii, quemve ira Deorum Eripuit nobis 3 nii in te, dulcedine laudis Flagrantem et nimio primi Mavortis amore, suo Aira, Sychaee, dies Properato su ero Carpsit . Utqite, dato gemitu, lacrimae adsensere ferentum, Et dictus pariter caedis maerentibus auctor; a Certio, ait, advorso Pulchrum sub pectore vulnus
Cuspidis Iliacae : dignus Carthagine, dignus sus
trum, filiis clipeum tradontium
587. percussus, vid. ad II, et I 3, in V. L. - P Evago luctu, ut ap. Virg. AEn. 8 3; ubi tamen do patre agitur, qui, conspectis militibus,
cadaver Cum grani tu Portantibus, primum omnium filii mortem animo praesbgit; sed quae Praecipue Cau'n est, cur Harii libal cciri festim Sychaei ne Pin suspiretur 3 Hinc abill Ernesti jam monitum video, Silium non tam rei naturam ficCulum, quam Vprba Marotiis imitatuiti, ei liinc ineptam illam II. in
terrogationem V. 589 sq. Uriam esse. Non de sui amera largumenta,
quibus poeta deseridi possit. Natii primum Srchaeus inter reliquo duces eminebat. Deinde Hannibal ejus avunculus erat : vid. IH,
nemo erat cujus jactura ac morsaeerbiorem ei dolorem incutere poterat, si Magonem exceperis, qui tamen tiunc dormim in aciem iam fratrct redierat. --CGF 'sit , ahqtulit. Propr. vita rarPitur, L. E. Sensim colafiumitur. CL XIII,
nME, Hora Verba : vox enim descit eos, qui dolori guhcumbunt, .et curae leues loquuntur. insentes stu Pent, ut utar verI, is Sen. Hippol. 6ci . Cf. Clarh. ad Honi. Od. x, 246. . ,9 i. Viri fortis Θst , hostem
semper adversum spectare. ad uinque advenis , non civerso uti lios-tiburi Corpore, hoc eli, Pectore, non in tergia. ut si licti l s solent, vulnerari. Cf. IV, 194, et mox V.
352쪽
Hasdrubale ad manes ibis; nec te optima mater Dissimilem lugebit avis, Stygia ve sub umbra
Degenerem cernens noster vitabit Ilumilcar. At mihi Flaminius, tum maesti causa doloris, Morte sua minuet luctus : haec Pompa Sequetur si Exsequias, seroque emtum volet inpia Roma, Non violasse mei corpus mucrone Sychaei. . Sic memorans torquet fumantem ex ore Va Porem, Iraque antiolatum proturbat Pectore murmur, Ut multo adcensis fervore exuberat undis, 6
Clausus ubi exusto liquor indignatur aheno. Tum praeceps ruit in medios, solumque fatigat
599 Fit pro A . Pui. unde Sie reposuit Let. ut sit pro utinam, de quo vid -d I 3or. Idem νntntiat ex Coi. Put . e n. a; recepit. Sed quis non videt loeum lis lanssuere I - 6 I .eareque emtum Pro Ser que e. recte, opinor, eo . Sehrader in UI,M P. 27, 28, ubi monet, illud emtum sie nude non Poni, sed solemnia verba es ocia'. lut aP. Hor. EP. II, 238ὶ magno . parvo, mirimo, morte, s v. De x Tterasque s et e milliea a librariis Permisceri, Vel ultimam praecedeuiis vocis lite ram, adhaerentem iniito xequentia sic exaratae eri causam viiii fuisse - 6o3 II memoram lacile seripsit Leseb. - ω6. Vulgg. aiamo; cons. Ged. II 3-
r . - 598. Deffenerem cons. Virg. En. II, 549. . o. Elegantissime: ut enim P m Pa sequitur defunctum, ita Hamittius Sychaeo Ruhmittetur, Schin id. qui tamen non omnem fiententiae vim adsocutiis videtur L nam Pompa eo spectat, quod Flaminius Romanorum Dux et Consul est, cujus morte Sycliaeum uleisci pa-rnt. - ω I. Imitat. Virg. I n. X, so3; Cotis. X, 287. - - tum fi Llicet magni, seu magno Pretio
vi l. ad IV, 754 ; quod absolute
ita dicium haud reperi r memini. - sero, frustra; vid. Brou kh. et Herito ad Tibull. I, um, . Dolet, optabit, scilicet propter in gnas, quas nunc ab illis expetam,
pompa ferendum; seroque Doletem tum, velit Roma quovis pretio insectam facere posso Sychaei caevidem; LUDE. - 2. Di lia se, ut lindere, ol hine inviolabilis, et inlaesus . vid. Ind. et Draven. ad X
353쪽
Flaminium incessens. Nec dicto segnius illo Ilella capessebat, propiorque insurgero Mavors Coeperat, et campo junctus jam stabat uterque; sis.
Quum subitus per saxa fragor, ni oti qtie repente Horrendum) colles, et summa Cacumina totis Intremuere jugis : nutant in vertice silvae Pinifero, fractaeque ruunt suPer agmina rupes. Inmugit penitus convulsis ima cavernis ' 6 is
Dissiliens tellus, nec parvos rumpit hiatus; Atque umbras late Stygius inmenin vorago Faucibus ostendit patulis, Manesque profundi
Antiquum expavere diem. Lacus ater, in altos Sublatus montes et sede exCussus avita, sis
Lavit Tyrrhenas ignota adspersine silvas. Iamque eadem populos magnorumque oppida regum Tempestas et dira lues stravitque tulitque. Ac super haec reflui pugnarunt montibus amnes,
Tell. R. et ἰ solumque Col. et Oxon. quod ex Virg. . ,. XI. Idio. et XII, 466, titum putabant Barili. et Drah. Vulgalam leti. eretanniae dosendi i l auri. et ex-Plieal: querelis et minis auras implet. Ortam potius crediderim ex loco Maronis . . I, 28 . margini nia ripio. -- ω8. disto, non distis, omnes libri prisci ante volia Basil. Prob. Dausq. -6Is. eoncussis cavernis eoi j. Selimid. - 624.
heroum, et ad pugnam singularem Provocat. Cons. ad 1, 63. L feb. exponit fatigat se, in ossetis, invadens F. solum. - ω8. Medieto stantus, ut ἐμμε-πiae ap. Hom. Iliad. a. 836, et dicto citius ap. Virg. .En. I, ubi vid. Hortis. - 9. propior insuryere Mavors,
6 II seqq. Iam dures utrimque in singulare certamen descendunt, quod animum lectoris magna xspectatiouo suspendit. Hunc Diadum poeta solvit terrae motu, de
quo vid. Iav. XXII, 5; Cie. de Div.
I, 35, Flor. II, 6; Plin. II, 8 ;
Antiquum , quem oliiii vii prant, quum in vivis ossent. - Lacus ater, turbidus, vol sanguin infectuli. - Ga . Tyrrhenas silvas montes Cortonenses in Etruria. Cf. ad IV, 7 9. - is nota, in cilita. - 623. stravitque tulitque, ut rapiunt f
354쪽
PUNICORUM LIB. V. 33 uΕt retro fluctus torsit mare. Monte relicto 615
Apenninicolae misere ad litora Fatini, Pugnabat tamen heu belli vecordial) miles,
Iactatus titubante solo, tremebui daque tela, Subducta tellure ruens, torquebat in hostem, Donec pulsa vagos cursus ad litora vertit 6
Mentis inops, stagnisque inlata est Daunia pubes. Quis consul terga increpitans nam turbine motae Ahialis terrae inciderat) . siuid deinde, quid, oro, Restat. io, profusis p vos en ad moenia Romae Ducitis Hannibalem : vos in Tarpeia Tonantis 635
incite, et contra omues libros reposuit Lelah. Voces Puynare e 1 mons mox iteratitur, unde saltem 'ntibus legeticlum putatiai N. Heliis. Non male, etsi di lilicet Selimidio, qui male pupum'int Iontibus jungit, et vulgatam iret. exponit 2 retro scientes amites et insurgentea Pugnant montibus Ohposuis. - 631. illata est Col. Put Teli. n. a; ut IV, 596; X l. locis . a X. Heiris. adpositis ; couLGrciliov. Ultas. II, 8; in altra, vel in illa est OxOi ..Vulgo liatebris. Pro quo, ut solet. digladiatur I aias l. - 63 s. Ablattis l. et Tell. a m. Pr. cum tr. I; quod re-eepit Le h. qui liaec uotavit: . Dra L. non magis quam alii capit. Ablatus nempe Flaminius a pugna tum II annitiale, serrae motu, in hos milites inciderat. Suhiulei ligii hic poeta pronomen ut solet. . Sed vereor, ut multi sint, qui sapere virum doctum plus quam ceteros urbi tremur. - 634. pro Io conj. 13au sq. cui Dauis di. fuisse suspicatur Dritheti quod voC. M tatarina soniper et triumphantis esse crediderit, quum et invocantis sit, etiam in luctu, ut IV, 779, et ap. Ovid. Met.
refiat montibus, ad montes, unde oriuntur, ut relabi montibus apud Hor . Od. l, xx lx, II. 627 sq. Livius, Plin. aliique m
morant, tantum fuissct ardorem animorum, ut nemo Pugnantium hunc terrae motum gens rit. -629.
ne sumina vis iii est et gravitns. Nota Leseti. ha e ostr ω Noluit Silius, ut ambo duces, praeter historiae fidem, virltιm inter fio Certarent; atque in eo Patet poeta: ars ingeniosa. . - , fugam, ut up. Ovid. A. A. I, 2D9; ubi terga Pectoribus , h. e. virtuti obponuntur. -- 633. inciderat, obviam venerat, turbine motα terrae propter
motum terrae; Ablatis fuga, rapti in fugientibu g, ut VI, 57, α 5 : ubi hie in s. et Dra ketitio ictitati latit Ovid. Metam. lib. I, 3 ;Valor. Flaco. III, 636, et Ommov.
28D. Cons. Burmanii. ad Val Fl. l. c. et Barth. ad Stat. Τliebat d. X, i 9. - Ablatis, qui ke abstule
355쪽
Tecta faces ferruinque datis. Sta, miles, et acres Disce ex me pugnas:Vel, si Pugnare negatum, Disce morti dabit exemplum non vile futuris Flaminius, ne terga Libys, ne Cantuber umquam Consulis adspiciat: solus, si tanta libido 6iis Est vobis rabi usque fugae, tela Omnia solus
Pectore consumo, et moriens, fugiente per auras Hac anima, vestras revocabo ad praelia dextra . . Dumque ea Commemorat, densosque obit Obvius hostes,
Advolat ora ferus mentemque Dii carius : acri 6 is Nomen erat gentile viro, fusiSque catervis Boiorum quondam patriis, antiqua gerebat Vulnera barbaricae mentis; noscensque superbi Victoris Vultus, a Tune, inquit, maximus ille Boiorum terrorῖ libet hoc cognoscere telo, 6 Io Corporis an tanti manet de vulnere sanguis. Nec vos poeniteat, populares, fortibus umbris Ηoc: mactare Caput: nostros hic curribus egit Insistens victos ulta ad Capitolia patres. Ultrix hora vocat. i, Pariter tunc undique fusis
III, 7i3; cotis. Tibull. II. iv, 6, et Ilei . ad ovid. l. e. et V, 625. - 646. fususque omnes quod recepit Leseti. qui praeterea laesie et invitis libria dedit
m patriis , ut sententia h. l. sit: suaut etiam ipse inter catervas suorum suscia. 6So licet Col. -- 653. -stris hic curribus h. e. tamentis, Put. Tell. R. a; Male l- 654. t uicina refinxit Les . Non male, ged ira.
Petitio vor . solus magnam vim hahel. - 6 2. consum , excipio, sustineri , ut praeter me nemo feriatur, ut X, I 29. - telia omnia solus Pectore consumo , Pectore excipiendo omnia hoAtium tela Crat Sumam, ad est saeiam, ut hostes in me uno omn m telorum adparatum Consumant; Lenz.
645 seq. Cons. Liv. XXII. 6. 6 6. Nomen hoc, nimirum Ducarii, acri viro erat gentile, apud gentiles suos , Boios ; et serebat
Dulne1ra bamaricae mentis , vulnus monti seloi i per Flaminii viet riam in stirium; Lena. - Boiorum Cons. v. D7 sq. et ud lV, 7 O . antiqtia serebiat vulnera ut a p. virg.
655 sq. Polyb. III, 8έ. Flaminium
356쪽
obruitur telis, niniboque ruente Per auraS
Contectus, nulli dextra jactare reliquit Flaminium cecidisse sua. NeC pugna Peremto Ulterior duetore fuit: namque agmine denso Primores juvenum, laeva ob discrimina Martis 66.
Insen i Superis dextrisque, Et cernere Poenum Victorem plus morte rati, super ocius OmneSMembra ducis stratosque artus Certamine magno Telaque, corporaquc, ot non fausto Marte Cruentas Ι ecere manus. Sic densi caedis acervo, 66s Ceu tumulo, texere virum. Tum, strage Per undas, Per silvus sparsa, perquQ altam sanguine Vallem, In medias fratre invectus comitante CatervaSCaesorum juvenum Poenus. α Quae vulnera cernis p Das mortes 3 inquit: premit omnis dextera ferrum, 67o Armatusque jacet servans certamina miles.llos, en, hos obitus nostriae spoctato cohortes lFronte minae durant, et stant in voltibus irae.
657. Confectus coni. Buris., xii aliqua eerie mortis Flaminii meruio sal; relisuruit Puteol. et n. a. - 6 . loma.ob cliscriminia Martis, iton sinis ad d. M., Colon. h. e. adversi sui Mars sinister l,8 malebat Ν. Heins. li. l. et XI , IM: quod merito Idaeuisse videtur Drah. - 665. Sic de mendo suspeetum Cl. Emesia. ne Cio quare. densae e is eori. N. Heias. ei v. 67I,-- 672. Hostes hos Mutus p usPie. Daus i. - 673. Perstant, γ et restrint, mistra vid. ad Il, 639 emend. X. Heius. sed mox melius Ut Dereors Lelah. En, reor lacuus mPosuit,
ni Passim . e stant eoiu. Withos. προσπεσοντες τινες των Κελτων ἀπεκτεμ
ναν. Ducarius ipse Consulem Decidit, teste Liv. XXlI, 6, unde poetam
vero decorum anteposuisse, Putn-1,.it Coll. Ultrix hora voeat ut fere ap. Virg. II, 668. - fusis et nvimbo vid. ad I, 267 et 3II. 65 . Non passus est gloriari quem tuum, la. e. nemo gloriari potuit,
Flaminium sua manu Periisse. Virg. AEn. XII, 3aa; Cf. Mars.
659, 663. Hi ne Flaminii corpus
non invenit Hannibal; vid. Livius XXII, 7; Plut . in Flam. et Fab.
664. eorpora sua. - eaedis acertio, magna Ruper et Cum eo occisorum
copia. - 665. Egregia laus virtutis Romanorum , cujus signa , inmortalis quoque conspicua, Ha nibal cum Magone admiratur, mi litibusque suis .commendat. Bene comparant loca simil. Flor. I, xvri , i , et Eutrop. II, 6, Exir. - 669. Qua ira hiem Z scilieet adversa. Cf.
ad v. 594. - 67 1 . semans certiam ina, vultum trucem Pugnantiuin
que habitum in ipsa morte retinens. 673. Fronte minae durant,
357쪽
342 C. SILII ITALICI PUNICORUM LIB. V.
Et vereor, ne, quae tanta creat Indole tellus Magnanimos fecunda viros, huic fata dicarint 613 Imperium, atque ipsis devincat Cladibus orbem. . Sic fatus cessit nocti, finemque Oder Caedibus infusae subducto sole leuebrae.
676. ne hincat Eori. X. Heins. Sed d incere, quod Le h. grave verbuin vide. tur, pro simpl. vincere aecipit Drahen. quo sensu centies occurrit. -678. susin malebat Ν. Heius. ut XI, 27t, Drav. voci exquisitiori stiluentes vulgarem et uitam Le h. cons. V, 57.
ut XIII, 733, ubi Drav. comparat Claud. de Bapt. Proserpinae III, . Seti. OEd. fit 8; Val. FI. II, 2I ; 34o; et Flor. L, Ι 8.
358쪽
PosTEno die, ubi prunum in uixit, patet foeda lio milium equo
rumque Stri suos et lacus Cruore spumaris cernitur; l -i3. Inter
semianimes Romanos duo in primis omnium oculos in se con Vertunt, Bruttius et Laevinus; quorum ille aquilam, quam in acie tulerat, in torram destadii, ut mortuus eam corpor tegar Poenisque ejus captae gloriam subtrahat; hie ira in rabiem versus, dentibus mortuum hostem laniando exspirat; i4-53. Dum Poeni his spectaculis oculos animumque Pascunt, BD-- mani, passim per aeros et silvas omnemque Etruriam palati, trepiae fuga salutem quaerunt: ex quibus Serranus, M. Atilii Beguli filius, Porupiam noctu sine comite venit, ubi fessus itinere deversari statuit, et caeco ac mirifico casu sores Casae Pulcsat, in qua habitat Marti , qui Belluli millas et armiger suerat. . . Is benigne ouin hospitio excipit et vulnera fovi; 54- OO. Tum juvenem, de foeda suorum clade querentem, exhortatur ad animi magnitudinem et imitationem parentis, quem se morat in Africa ad Bagradam cum serponte magnitudinis po lentosae, et deinde cum Poenis seliciter pugnasse; io I-Ma. Sed c postremo a Xanthippo, Spartanorum duce, per insidias easset tum esse; 3o 34S. Et quum aliquot annis post a P aenis, ut de pace, et si eam non posset impetrare, det captivis certe commutat dis ageret o Romam missus esset, jurassetque se re litu- rim , t trumque negandi auctorem Patribus fuisse, ct repudia- tm: micorum Eonjugisque precibus, exquisita supplicia subire ,
maluisse, qtiani fidem jurejurando hosti faciam fallere; 34655 . Interim Romae ad primum nuncium cladis, ad Trasymenum lacum adceptae, ingens trepidatio et tumultus oritur,
359쪽
In atronaeque in primis, vagae Per vias, quae suorum exercitu
quo fortuna sit, obvios percunctantur; 552-573. Una ex iis, Marcia, Reguli quondam coniux, nunc vidua, conspecto filio, quem Mariis domum reduxerat, laetitia exsultat, Diisque gratias agit, quod hunc certo, licet vulneratum, sibi reddiderint; 5 4- 89. Patres autem, qui soli nihil, quod a dignitate sua abhorrent, committunt, de republ. consultant; et advocata populi concione adversus Hannibalem, qui a consilio Romani obpugnandi saeva tempestate, a Iove ipsi in inissa, deterr lur, ejusdem Dei instinctu Dictator creatur Q. Fabius Maximus Cunctator, vir genore et nobilitate civitatis suae facile princeps, qui singillari prudontia cautisque consiliis se parem Hannibali ducem praestat; 589--64o. Poenus interea per Umbriam
et agrum Picenum aliasque Italiae regiones exercitum Prarda onustum ducit, et postremo castra in Campaniam movet, ubi
templum Liternensium ejusque porticus, Jn quibus bellum Punicum primum in Carthaginis ignominiam tabulis expressum cernit, dirui jubet; 64i-7i6.
Totus sere hie liber ad tisellum
Punicum I, speciat, cujus et brevis historia in fine adjicitur v. 653, 697. Ne reprohendendus est Silius
in eo, quod hariC narrationem rerum, cum iis, quas tractat. ur onexu copulatarum, carmini suo intexuit i in quo potius non minus
prudenter et cum judicio egisse videtur, quam Virgilius in excidio Trojae expone indo. Scriptor his tq- . ricus eam toti forte Operi praemisisset: sed Poeta quamvit opportunum occasionem, ad lianc rem
sibi oblatam, amplecti; et lectores, non solum ornatu, sed etiam variatione novoque rerum vel narrationis ordine delectare solet. Quo vero judicio insertum dicemus opis odium de B sulci v. 551 7 Hoc enim, licet Lumma arte
. elaboratum, non modo nimis longum et ab ingenio, ad saΨtidium luxuriante, Pro Ctum, sed alieno quoque loco interposi inni vidori
potest. Non desunt tamen 'argumenta, quae si non ad laudandum, saltem ad excusandum poetae institutum consiliumque plurimum valeatit. Primum enim Regulug non rerum modo, in bello Punico Isostarum, maxima fuit pars et auctor, sed insigne etiam utrius que fortunae exemplum, quique fractos Romanorum an irrios ita primis ad Lollum strenust PerΝPquon dum confirmavit. Propterea Silius
ex tota istius bolli historia nullum
facito argumentum seligere Pot rat, quod ad Poeticam tractationem epicamquo dignitatem Pt vim, quae in elegantiore phantasmatum narrationisque forma C rnitur, Et in memorandis factis satisque virorum, vel virtute, vel fortitudine
et audacia eonspicuorum vorsatur, magis adcδmmodatum osset; set ad animum legentis. non tanrum a Gmiration , voluptate ei mis ratio. ue tenendum, sed etiam virtutis
360쪽
simul sensu imbuendum majorem vim haberet. Omiaino autem hoc
exemplo fit ac more, ut aptissima ornatus mat riu, qua et oratio v riari et lectoris animus non minus
delectari quam moveri possit, ruanibus non dimittatur. Deinde hoc episodium per so quidem a rei summa alienum est; sed Ox historia tamen prioris belli petitum ti quam quum in carmen suum inferre apud animum constituisset poeta, facisse phantasia ejus m gnis hisee imaginibus, quae antennimum obversabantur, tam fortiter feriri et tam vivide adfici pol rat, ut paulo diutius iis indulgeret, et longius, quam par erat, avia desto teret. Praediterea n CDm modiori prosecto tempore ab urgumento primario ita quodammodo aberrare, et rerum varietate lΘ tores delinire poterat, quam quum tres jam insignioros Romanorum clades Di emorasset, et non nisi quarta superesset; res vero ab Hannibale paulo ante Pugnam Cannensem variis Italiae locis gestae minoris fere momenti essent, nec satis poeticum ornatum admitterent. His itaque silentio prorsus praetermissis, rem locumque, epi-c tra latione digniorem, adripuit, et, ne fastidium moveret continuata praeliorum narratio, historia hae carmini inserta et cum ipso argumento ingeniose Coag
mentata varietat m sectatuΑ est.
Denique animus poetae, delinitus venerandis ejusmodi priscae virtutis imaginibus atque exemplis, quorum aetas sua inops erat, saepe' sis diutius inmorari solet μnee Deile erit, qui id aegro ferat, quum nihil fere magia det tet. Roma-
norum certe lectorum animos Prin
lara haec antiquitaris disciplitiae,
virtutis niorumque severitati, ima go summa vi percusserit ne Esse
est. Cetorum quod Marci, qui ne- tuli miles fuerat, narrantis Partes adsignavit Silius, in eo confiecutus est hoc commodi, ut tota narrati et major m haberet fidem, quum res ab eo, qui ipso iis intersuit,
exponantur, et magis Eliam exornari atque amplificari posset, quia
senes in suis potissimum, vel amicorum fatis factisque recensendis loquaces esse solent, quod, Vel Nestoris exemplo intelligitur, cu jus memoriam animo poetae Oh-VErSRtam esse non inprobabili forte judicio suspicari possis. Sed jam dudum videri possum opera inani in defendendo poetae epi sudio defunctus esse, siquidem dimidia rius pars, a v. 346, 55 ,
commentitia est fabula, in qua itaque tantopere ornanda ingenii vi- re frustra consumsisse censendus sit. Quod si verum est, non tam Silius peccasse videtur, quam ma-etius illo historicorum numerus,
quorum auCtoritatem Secutus est.
Meminerimus quoque, nos in Pomta legondo versari, rui, in famae Narrationisquo diversitate et delectu , non minor fere delectati nis ornatusque i idonei ratio habenda est, quam Summae erita tis, ad quam singula exigat, modo ne ea, quae narrat, vel a fido abhorreant, vel infirma auctoritate
nitantur. Neutrum vero argumenta, a viris doctis adlata, mihi quidem Persuaserunt. Ilaec ceteri praeivit Palmerius, qui Exercitati. in nuciores Graec. p. Sqq. tam ex miro scriptorum Bom. dissensu . quam ex Polybii silentio, et po-