장음표시 사용
501쪽
- navigia praeparata ad Pamms trajectionem, ham
utriusque commoin meisque ea simul inserviret. Ita ecum ob molem, ae magnitudinem navium nullo in dolo es classis Hispanica recipere Dan πε- ad ressitum, ea qtu venerat via, eontraria obstaret aura, coacta fuit qu-rere restiam, ipsasque Nadu, mori in saperare, adique sic longa dimissi, periculosa, α non cons in naviga tione Hispaniam petere. Peridie in itinere eum ita svestari s multa naves, nautis, ac militibus ' aliquarum contigit in Scotia, ac Hiberata salutem adipisci. Duar Me nara Lautam ciandem cum reliquiis infaustae elassis appulit. Fuerant complures in Hispania rei bellicae maritimaequestientia aperti viri, qui suaserant tentandam invasonem extra fretum Brittannicum Vulgo canalem, nequamiam freto illo angusto classem committendam, sed praevaluit inimeipis sententia. Caeterum nec elassis Hispanica, cum intre ι-- L -- in anchoris staret, invenit latis par tum Pam-sem, ad trajectionem major enim navigiorum pars, quibus trali a cogitarat, erat ex iis, quae binis tam uim a tribis nautis fluminibus inserviebant intra terram, inepta, ac imbecillia omnino ad usum maris, ita ut videretur potius fastiis eorum lam apparatus obsequii ergo, quam quod revera crederet Pa-- venturam eo Hispanicam classem, Regemque in ea sementis permansurum. Acciderat praeterea, quod cum tamdiu haesitae hianus, in apparanda, ac comstruenda clari, gli viros non eo emnendas, ad maris te meque damna virenda em amrant, comPosito exercitu, qui
terram delinderet, α eonfida classe me di aeristo manis militiae maritimae scientia larissimo, quaeum Hispanicam is ipso aditu freti Brittaniel, mammk lacessi e vexavitque impunis, propterea, quod omni Anglia naves minores, minque ob causam amores in ins uendum, fu endum riditur civita in Hismum statum in ipsb Det urittannici imgressu sportuna valde res bene Wrendae occasio. Constiterat classis Angliea in portu Pisaeaui ibi propinquo, censebantquae Complures ex praecipuis Hispanisae elassis melaetis hostilenae elassem ibi esse invadendam, prout actu haud in Eminet dicabant spe certa hineis Reeesitis e sed tinperator Hllosi , audisso immius, ineadi sti et, quam cinerrimo
502쪽
ptissae, classem imae strissim D-re,in Coinu, quo tracte et Xa83 P-m-- Briunam tentari noluit. Accidit 4-que Hi ianis eam iptim ob causam in illo freto Miud ineommodum non
leve: una a rem navium, ob malum diruptum, reliquas consequi,non Poterat, em a classe subveruri debebat, dos ei incommodo esset premiam, sed, hoe Bisectum, ita ut navis derelicta in Orestatem Anglorum veneri Mevi in illa navigatione Omma fiam infimitissima, ruitque me a d Masus atque eventu hujus peditionis nestissima, ac d Ploratu dignus, qualem vix unquam Hispini pari fuit. LIV. -icus, ubi animadvertim, mum Blesam vitredicta parturiisset incendium, & ipse exemitum Regium , qην potuit studio ac eleritate collegit, bonamque muri Φ, votiemin peditum nec non aliquot mineum Gersinnorum mistia eo ne jussit, voeat ad 24 - --ου Rege, mufi, secum ad reprimendo eoa, qui eum da siccessione d Luere studebant, biboraret cui ille iubeas assensu adducti Mentia equitibus , ct legione una peditum ex haeretici Advenerat jam annus Ur eumque Iam sata ad hellum ossit in histructus, Maer in versu eum mereri minx, e readem trajecto flumine per oppidum at . . . . . quod ipsus s. quebatur partes, an liri invasit, postque vitam mori minam, ad deditionem coit, eumque praecipum eis ecte scopus recuperare Larati- , venit ad am n -- ,
possent, moliebantur ut tandem ea potiretur. Leonteas derata, Praeterquam quod esset corpua civitaris ejus u
positionia, ut nitit, quod Regium saperet, ibi publicti diret, summa utebantur vigilantia, ne linistri qui per semetoa regios intores Reipublicae accidere perit. Visu a Bu
ut aera habebat optas aliquo Ganrum , nondum enim adventarant exterae, qua expectahat. Concinnatores tinuis prodicationibus, aedisque Bis nae memoria populum ad constantiam amendebant, os erat nemo ex uniam se messius praecipue ex illis, qui multum sta immiscueranti, quin nocte dieque etiam fine re*octu pruriosalmis quam certo sciebam suam versiri in discrimine a Rea civitatem g s sua
503쪽
I38 . cuparet omni arte, ac viribus ejusdem conservationi studeret tractu tamen temporis nihil obfuisset, qui tandem Rex voto fuisset potitus. st enim nomen Regium mirificae existimationis ac momenti apud Gallos, jumemque praesentia assiduae repraesentationes, sollicitationes,, promissa procul dubio paulatim plurimorum subditorum pertinaciam emolis. sent, uti nec dubitatur, quin post receptam urbem summa ejusdem in eam fuisset animadverso. Sed accidit inopinatus Casus, qui eandem periculo liberavit. Erat in caenobio D Dominici onachus quidam viginti trium annorum, nomineriaeque inmens , civis Parisiensis , nondum initiatus sacris, certo Cis Gedens Henricum, Franni titulo iussi notari volens, etiamsi
propria morte, patriam salvam admirabili gelo atque e stu, H-isum e medio tollere secreto secum statuit adiit quemdam regium fautorem, simulansque se quoque Regi favere, paratum sese praebuit eundem adire, &ideliter litteras, quas rellet ei tradere. Credidit ille, litteras stricte complic
in ei tradidit Clemen'ue cultrum, quo propositum Perseceret, emit, eumque in manica cucullae abscondit. His mstructus ivit S. Clod cum nocte quadam cum Procuratore quindam Regio, mentis onachi omnino ignaro , man.quem giam intravit. Erat tunc temporis Rex in cubiculo secreto ad necessaria naturae officia exequenda, indicatur Μonacho ac biculariis, ut expectaret, respondit tam magna arduaque esse, quae adserret, eorumque tantum Regi interesse, ut minram nullam admitterent. Itaque tandem Rex pulsus desiderio
sciendi, quae ferret, jussit Monachum intromitti qui Rem litteras tradidit, ac deinde interrogatis regiis apta respondit, tandem surgente Rege , calcas dimissis occasioni non d
fuit, ultrumque, quem in manica absconderat, tam dextrem G. eduxit, ut licuerit eundem in Regis inferiorem ventriculumiai. penitus adigere. E clamavit Rex , advolarunt cubicularii, cumque vidissent, quae accidissent, Monachum trucidarunt, Rexque ad stratum delatus, non amplius viginti, aut circiter horis supervixit erat enim lethale vulnus , atque extra omnem remedii spem Fertur Clemens , antequam id lacinus
certo osciperet , Priori suo intentionem suam declarasse, a juste liceret tyrannum occidere interrostiae, ne non ante persectionem peccata ei consessum fuisse, Sacranaeue
504쪽
sumpsisse synaxim Prioremque approbasse. Cujus veritatis . magnum postea apparuit indicium, cum diu post, nescio quo in loco a Regis succesibris fautoribus captus . Senatus Turonenis sententia, ibidem loco Parisens instituti , tamquam illius criminis convictus condemnatus , equisque in diversa actis divulsus fuit Praeter eum, alios quosdam suspectos habuere tanquam hujus facti conscios. Caeterum casus hic ex mirabilibus extitit, quos unquam vidit Respublica Christi na. Quam mirabilia, ac inscrutabilia sunt judicia tua Domine lunio Henricum etiamsi vitiis deditum , attamen professione Catholicum extinxit, Willum in cujus exitium fuerat comstructa, quem propterea quod haereticus esset regno in Perpetuum excludere decreverat, Haereticum cito ad regni successionem adduxit. Accidit hoc, ut ante dictum prima Augusti anno 89. V. Henricus, quem deinceps quartum dicemus, etiamsi diuio ' Regi Galliae titulus ei a quamplurimis attributus non uerit, statim post bitum Henrici terati, quam maximam potuit adhibuit operam ad Catholicorum, qui in castris erant caPtandam benevolentiam , petito ex mensium spatio, ut instrueretur in fide Catholica Brevi hisce similibusque arti, ciis , sagacibusque modis tantum prosecit, ut nem omnium fuerit, quin pro Rege legitimo eum agnosceret, eandemque quam Regi mortuo fidem Promitteret,in promptum ad qui quid ulterius tentare vellet, exhiberet. LVI. Caeterum, cum satis ei esset compertum, nullam uin recuperandae Lutitiis spem superesse, tandem misi cum Parte copiarum Duo de Longusvilis in Picardiam δε Campaniam, cum adia Mareschali&Birone, ubi alerentur, ipse paulo post Deipam cum reliquo exercitu profectus est. Adventarantiam tunc umena ex&rnae copiae, quas expectabat itaque
ipse eo versus movit Petierat a Parmensi aliquot stibi mitti copias ex veteranis Belgi militibus quo secutius facilius que hostem superare posset , cujus petitioni Parmenses neut, quam assensi certus nihil hostile propriis viribus in Galliam moliri, pacemque publico actu, ex sa solius nutu, atque arbitrio non infringere absque expresso Philippi imperio. Ιωterea tamen misit ad fines Arthesiae Duce Lamottio saxis bonam nullium manum hoc praetextu, quod conmmena. esset Prin I cis, 1589
m enna' auxilia, ne pacem rumpat eum Franciasne Regias
505쪽
ae89 cipibus, nec non consuetudo ab omni aevo obtinuisset, ain vicinus non longe abest cum exercitu , etiamsi nullum prae. beat signum hostilitatis, armatum sese in propriis finibus ostendere, ne neglecta hujusmodi praeventione , facilitas alterius fines invadendi inviter, provocetque armatum ad ea, quae ante non cogitabat. Estque quoad imperia procul dubio mita necessaria conservationis securitis, ut non sit, qui in sinuli occasione non posset, ac debeat tempestive sibi cavere. terquam quod iumenaeo ea praeventione accedebat non parum commodi hostis enim ignarus eorum, quae Parmen' moliretur cum illis copiis , praeterea considerans eum, quintiescumque vellet,' necessitas postularet, posse cum m-- auro conjungi , cogebatur pede magis lento ac sollicito in eum invehi, reddebantur maenae copiae quod erae rent non longe abesse amica auxilia Dad pugnam prompti
res, ac sacriores. Haec tamen omnia non prostare. Dum
naus quidem prophimam eastra est iret atus, ibique -- stitit per aliquot dies, inuicquid strenuum Ducem deceret
animose praestitit. Sed Henricus adeo sese aggeribus extructis in pago Aro vulgo dicto, Diva propinquo munierat, erant que tam inter se propinqui Longamiliar, si mr cum eo. piis, quas secum habebant, evocati ab Henrico, ut nulla utili executione obtenta, ab muris ulteriori persecuti e eo anno desistere,in exercitum tandem circa Lutetiam in hybemad cere fuit coactus Antequam inde Diem versus proficisceretur, egerat cum More de pecunia, qua aleretur exercitus.
Ille ea de causa ad amensem se contulerat, qui reversus ab aquis Spadanis, Binctii agebat, ad quem in eundem etiam finem miserat paulo post Dinn aus Dominum De Grum quibus sollicitationibus etiamsi jam plus, quam in ulldmusque diem unioni ex faedere Philippus erat obstri s ah pla
erat erogatum' tandem tamen, ne nimio ponderet, distatem corrueret, collacta Aniver se coronatorum teremta
millia, quibuscum Moraeus reverti debebat in Galliam Stam ut haec omnia assus, qui summopere expetebat virium silii occasionem offerri, adeundi Hispaniam, ut finem ratiora pecuniae publicae, Legationi Gallicae tempore di milhitae, quem absens numium obtinere potuerat, praesens lollieram
pocit, am rima de mutatiando manere muri Quaestoris, quod
506쪽
quod sub Pamens invith administrabat, ageret Quam ob IS39.
rem Moreum rogavit, eam operam sibi praestaret, neve occasionem, si qua daretur, negligeret. Ille vero sollicitus de rebus Gallicis obscuris adhuc, incertis, suoque non adeo ingenio fidens, quin plurimum reserre intelligeret, habere aliquem, qui qualis earum versus esset status , quidque spei promitterent una secum exploraret Praeterea cum non bene inter eumdem,in Bemardinum Legatum conveniret, sorsitan 'IWhoc eum impulit, ut habere socium Apeteret, cujus mutis pejauxilio imperium ejusdem aliquo modo refrenaret Parmens assitim persuasit mittere assium secum Lutetiam , ut sic cum rever e M teretur, lene, ac ver de omnibus instrui posset Quod TI 'φcum non absurdum Parmen videretur, ossi tussit, uti cum Ἀω- 'duore pecuniam cujus supra mentio facta' afferente , Lu- ξωι retiam se conseret. Quo cum venissent mense Novembri dicti oren- anni a Berηardino Legato humaniter hospitio fuere excepti; non enim suisset rationi consentaneum, ob aliquam privatam simultatem, publicis tunc temporis nocere rebus, publica discordiae demonstratione. Itaque amice inter eos Omnia acta, manseruntque Moreusin Tusus per aliquot dies apud eumdem Legatum, donec tandem, ne nimis amico essent oneri alias sibi aedes conduXεre.
LVII anno M. nihil in Belgio memoratu dignum fi Parmens
gestum nisi recuperatio ma Gertrada Bergvo, idque hoc modo. Erant in eo oppido , diuque fuerant in praesidio, tres equitum turmae, consectae ex incolis, viri continuo belli armorumque usu exercitatissimi, quibus erat moris continuis in Brabantiam excursionibus vacare depraedationibusque non tantum victum,in amictum ut junt verum etiam divitias abund sibi comparare, ita ut ad exactam oppidi custodiam, nihil illis obstaret neglecta stipendiorum sesutio. Eo tamen vitae genere ita dominium civitatis sibi applicaverant, ut cum eius loci Dominus , Comes Mauritius eos inde vellet excedere, ausi fherint variis subterfugiis Principem illudere; unde ille commotus primum minis agere, tandem & ad arma animum Vertit, vique eos ad obedientiam compellere decrevit inibus rebus animadversis , misere ad Parmensem, qui ei nuntiarent, sese paratos Regi civitatem dedere, si prael gita qualiacumque larent in Regem conmisia condonaret, m. I. Paria. Rr turmas
507쪽
turmas Regiae militiae novo Iuramento inscribr perinisteret . quicquid sibi stipendiorum causa debebatur, lolveret Pi cui Parmense eonditio erat enim locus maximi momenti: itaque e vestigio remisit nuntium, qui illis suo nomine ce to promitteret sese omnia facturum, quae vellent; pauloque poli ,4 ipse Bredam est reversus binis non amplius miliaribus Gretrudetaerghardis te ut siccommodius, citiusque tracti ad optatum finem duci posset. Brevi cum eo venisset , ita eum praesidiariis egit, ut plenae satisfacti de omnibus , quae
mittitia ' a 2 petie ant, civitatem dederint, quod procul dubio rebus regiis dono, commodissime evenit. Et quamvis soluta stipendia sexaginta
vitrumquη millia aureorum summam excederent, immensis tamen com-
'ni v modis, quae ex ea civitate percipi potuissent, neutiquam erant φ i comparanda, nisi post, ob creditam civitatem Praefecto, qui Bredae praeerat, cui nomen anchiae mechia, ' Alexandria, Mediolanensis ditionis civisse oriundo, nobili, & satis ει--χ militi. Filius ea dem absente patre ibi adeo negligenter se gessit, ut occasionem hostibus dederit solo stratagemate, impunε, absque ulla sumum caede Bradam in potestatem suam redigere, ct tamdem ipsam Gersm Meroam longa obsidione recuperare, uti suo loco, si dabitur tempus, latius dicetur. Parmenses re bene gesta, praesidio lassicienti civitati imposito. unde venerat reversus est. Coeperat dum adhnc Medae esset, fatigari hydrope ubi vero Bruxellam venit, tam graviter ea laborare perrexit, ut ita periclitari videretur. Quam ob rem ad aquas Spadanar sese contulit. Ul. Est in territorio Laodiens pagus ad radicem montis, vulgo Spavocatus. Hic habet vicinam sylvam , cujus in introitu est fons satis uber, semper fluens habetque pagus alium ejusdem naturae, excepto, quod ille, qui in pago est, . videtur madior, nec tantae tenuitatis ut alter Plures, qui scrutati sunt naturam aquae, asseverant ex ferro rubro lasphure ac multo Vitriole, ut vocant, eam sibi qualitatem a quirere, dum labendo perini illa mineralia, estque sapor tanquam atramentalis, nisi assuetudine, patito parum misuis. Caeterum aqua est limpidissma, adeoque ma xve ore vita contineri queati Prodest multis innrmitatibus , allio magis mirandum, morbos curat inter se contrarim,
hae t moeniat calidioribus aeqye ac sagnioribus. Di ἄ--
508쪽
eempns utendi est ab initio vij ad finem usque Augusti, s89.
iisque mensibus magnus est ibi diversarum nationum concuriasus Utendi modus hic est. Ante earum usum praeparantur Et corpora purgationibus , deinde eunt quotidie prima diei luce egroti pedites, si possint fere omnes ad fontem
nemoris, ubi moris est adesse muliorculas, cum Vasis vitreis, sex septem, octo, novem, ac decem unciarum, amplius. Adsert secum aegrotus capsulam, cum sachar condito cumaniso, coriandro, petit ab illis mulierculis vasculum ejus, quam vult magnitudinis, impletumque ebibit, statimque sumit aliquantum dicti sachari, atque se ad deambulationem, qua
digeretur aqua, excitatur urinae ejectio. Deinde redit ad secundum haustum, atque sic vicissim ad alios, donec ebiberit eam quantitatem unciarum, quam Medicus praescripserit, aue per se sibi convenire intelligit. Qui bono methodo uti volunt parva mensura incipiunt, indiesque potionem adangentusque ad dimidium temporis, eo potu uti statuerint, qui aliis est triginta dierum , aliis sex hebdommadum, aut duorum mensium, imoin aliquibus trium. Et a medio illo tempore usque ad finem, aequali utuntur dimunitione, quidam sumunt usque ad uncias centum, alii ad centum, quadraginta, alii ad ducentas, nonnulli etiam ad trecentas secundum utilitatem , quam sentiunt, aut spem convalescendi, quam sibi proponunt. Exercitantur deambulatione sumpta aqua unque ad prandium, ad quod n- accedunt, donec eandem saltem majori ex parte decerint. Nullus ciborum delectus, dummodo sint nec gravis, nec durae concoctionis, neque esu etiam piscium abstinent, potusque est vinum, aut cerevisia, aut 'itrumque ad cujusque palatum. Quod ante prandium, quisque consuevit bibere, linra quarta pomeridiana dimidiam ejus partem repetit, idque tam in sumptione aquae quae est in pago , quam altera Matutino potissimum tempore per tur & Plerumque per urinas, aliquoties per alvi dejectionem, sudorem sed primum aegrotis magis prodest , visaeque ibi saepenumero magnarum , imo desperatarum infirmitatum curationes stirpendae, quarum non infima merito narrabitur ea, quam hoc anno adeptus fuit Parmensis, qui cum eo venisset hydropicus fero omnino confirmatus ectymparate, cin
509쪽
3389. lem corporis habitum rediit, ut triermium adhuc si perviami. praeclarasque aliquot bellicas expeditiones summa cum laude peregerit, majora forsitan adhuc praestiturus, nisi in obsidione andreae Normanniae parvulo,' indigno tanti Ducis vulnere oppidulo sciomito in brachio ictus, viribus ex eo tempore omnino decidere coepisset unde paciatim e hausto humido radicali , ut vocant, tandem vita cessit, e suo loco dicetur Venerat post eam curationem Binatam, ut se ex infirmitate reficeret, unde miserat cum ut supra, dictum i ustis Lateriam. LIX. Damenaeus post Henrici tertii decessum Carolum Cadidinalem octonium, Hanrici quarti patruum in Regem pro-esamari, ac nomine Caroli decimi , interiae publicari curavit. nec desuεre juris periti, qui hoc jure factum ac eundem Regni legitimum esse haeredem constanter asseverarent. Sed cum captivus detineretur, provectaeque omnino esset aetatis, nihil hoc unioni prosuit cumque haud diu post vita cessisset, quicquid ex actu tali Dumanaeus speraverat, Pr sus evanuit. Lutetisin pecunia allata refecit quidem nonnihil Dumanarum, sed cum b- nihil inter tantos, statim cum Bernardias, Moreo, presente Taso, de Pedaniae subsuto continuando agere coepεre. Usi enim fuerant, atque etiam tum utebam tur, tam confusa in Galliis imperatae pecuniae collestatione, tamque negligenter de re pecuniaria usui publico applicanda agebant vacabant enim unusicisque suo magis commodo, quam generali ut tam vasta machina brevi ruinam misaretur, ni Philippus longe majora pecuniaria subsidia, quam antea suppeditaret acciditque idipsum, de quo supra menum: nempe voluisse quamplarimos, unionis partibus adhaerere προ- terum ad ejusdem conservationem, & amplificinonem, noluisse eis quicouam de suis conserre, immo potius mulios in ea pers verasse, in eum tantum finem, ut excessibus, ac libertate,
- . . reentiaque militari, nec non Hupanica liberalitate locuple-μ re tarentur.
βα- ix. Decreverat summus Pontisex mittere ad Dammeinu, Legatum Cardinalem a sanam I ut super retias mionis
510쪽
eum eo ageret eratque jam in itinere, paucisque post diebus, as8s.llam adventasset, -- - Tossus Lugduno, affertur amariam regium diploma quo significabat Rex se a
imperasse, ut Evestigio Lumiami transferret, atque ibi eum eo, ac uom rebus a Legato traetandis interesset missis Llitteris , quibus tribus illis aequaliter mentem, sententiam te suam de rebus cum Legato tractandis prolix aperiebatituri etiam paulo post minae usi ex Belgio regiae litterae, quibus eum Lutetiam proficisci iubebat itaque jam noli tan-Zam exter , sed haud secus atque illi, delegatus, rebus,allicis invigilabat. LXI. Petebat umenaeus, ut Philippus jam non tanquam Postulam socius unionis, sed tanquam praecipuum ejusdem caput, omne 2μ' --n otii onus in se susciperet, rebusque bellicis adesset, 'I,
ni hoc saceret, unionem procul dubio breVi corruituram L revivioris severabat; cum sibi Gallicarum virium non esset satis, ut solo Ligae.
subsidio illo Hispanico, quod in ejusdem exordio promis sim, constitutumque fuerat, bellum tam dissicile contra hostem bellicosum, Regioque titulo insignitum, diu sustinere posset:
cujus propositionis veritas constabat quidem aliquatenus, videbantque satis ministri regii, unionem, ni brevi in eo provideretur, revera ad interitum vergere, inito unumquemque de sua cum Nauarro reconciliatione cogitaturum. Sed cum nil tale haberent in mandatis, non poterant tanta de re inconsulto Rege, Dumen o satisfacere. FuEre praeterea tunc
Cunionis quid gesotae , qui idipsum incommodum praevidentes, privatim praedictis ministris Regiis dicebant, adesse tempus opportunum, quo Rex ex socio sese Dominum
est. Erat Romanus, O mi Sermanet, Ducis filius, patruus duorum Carcinalium Bomaei, Nonis. Cum inmaniam ab eodem Simo pro componendis Catholicae fidei rebus illo in regno labantis , novoque Galliae Rege eligendo ablegaretur,. die go Ianuarii IIuo parsos pervenit Qua in urbe solemni. pimpa Mapparatu exceptus est. His inmodum durissma Lutetiam Parisiorem obseurone prementa, dignam Moribus, moribus que ras meantiam, magnanummum prae δε russit; mulari inevinos Meristare usus. Quam ut summeret, pose exhaustos pus
