장음표시 사용
191쪽
IU& suos essectus opponuntur talbu re latera corporis continentis ab in C seo lib. . & nigrum. Sed in proposito inter di uicem duo corpora possunt esse tadi q mentionem, & dtinentionem no est mul,sicut suit quando Christus exis t 'e' 'sormalis repuonantie, quia talis sci uit de utero Virginis Mariae sine sta
' ''' tualiter,di respectu loci, quia unum liter duo corpora pollini sinuit esse' ' corpus replet locum unum quantu in eodem loco. Respondetur bre eit natus repleri ,ergo aliud corpus, uiter, quod non.' Sed arguitur , in quo ad hoc opponitur sibi,quod no sic Quia quando serrum ignitur ibi si teli habere illum essectum in illo mul sunt duo corpora in eodem lo- o. Relinquitur ergo, quod duo co,scilicet terrum,& igniti, quia sereorpora ad elle in eodem loco simul rum ignitum habet propriam actio habent solum repugnantiam virtua nem ignis & serri. Vnde si est mu-lem,quia essectus eorum scilicet re tum scindit,& ignit. Patet etiam d pletionis repugnant respectu unius vino cum pane, ubi est vinulo,&pa foci, quod idem locus his repleatur nis. Respondet bitus , & pruno de repugnantia est. Non repugnat ergo igne,& serro , quod serrum est cor- corpori cile in alio corpore nisi quia pus aloerabile ab igneia, non tamen Beth repletiuum loci naturaliter qua- serru ignitum est ignis. Vnde serru Dium natus est repleri,& quia iam re est corpus dissiculter recipiens alto pletum est, igitur non potest adhuc rationem ab isne in qualitatibus, repleri. Sed quia Deus potest sacere ideo per i pias fortiter agit, non ta- causam naturalem sine suo essectu, me ibi est ignis, sed qualitates ignis & suspendere eam a suo esse tu sicut nisi sorte in pom serri ubi est ignis, calefactionem a calores, ut patet in quia est corpus subtile, & penetratribus pueris. Etia potest facere esse tiuum .s Ad aliud de pane, & vino, .ctum sine tali causa, qui naturaliter dicitur, quod ibi in poris panis est non sequitur,nisi ex tali causa vel ta vinum. Et liquis dicat cotta.ouiali, ut virginem parere, sine concipe- in ipsis mei mane est subiecti uehu re. Potest etiam facere duas dimen- miditas vini, quae non potest separa uones sine suis essectibus , qui sunt ri a suo subiecto, sicut a vino. Dico repletiones, Saeum tales di mensio- quod talis hunii ditas non est in panes non repugnent, nis quia sui cs- ne ,sed in vino circunstante .scut pasectus repugnant, sequitur, quod si tet de digito posito in aqua, qui est fit spendantur ab illis effectibus, ql humidus humiditate circunstante, non repugnabunt. Ex omnibus se quae non potest separari aluo sub quitur, quod virtute illius, qui po- iecto tamen praeter istam humiditareii suspendere effectum dimensio- tem potest digitus aliam humidita- . num, rici G replere,seu sacere di ita tem recipereia. Alia dubitatio ,
192쪽
A ouomodo duo corpora possunt esse duo limul in uno loco, utrum circum scri L .ptive, vel quo modo. Respondeo, mule in nunqitarn duo corpora possunt esse eo dem simul repletiue,puta, quod quodli- ioco . het adaequale repleat locum, sed bene unum potest esse repletiue, & aliud non. Possunt etiana duo corpora esse simul virtute diuina sacrameraliter Ecetiam praesentialiter. I Aduerte tamen, quod unum corpus potest esse prssens alicui sic, quod i tum erit praesens toti, di pars parci, & tamen non erit circunscriptiue, capiendo, circunscriptiue, idest repletiueis. Et si, quis iterum dicat, duo corpora gloriosa non possunt es. se simul .Respondeo, P cωrpus gi riosum ratione dotis vibtilitatis potest se iacere simul cum corpores non glorioso, sed non cum corpore glorioso, in virtute diuina duo corpora gloriosa possim tesse simul sicut & alia duo corpora no gloriosa. An idem a i T A T v K secundo. Utrum esse Unum corpus timui possit esse in dirossit in uersis locis. Respondetur breuiterra et iis per aliquas propositione S. Prima, iusiri non est postibile per potentiam naturalem idem corpus simul esse in duobus locis. ideli nullum agens creatum potest facere, idem corpus ese simul, & semel in diuersis locis. Secunda proposi tio, virtute diuina idem corpus potest esse simul invide pro diuersis locis,ut Deu Spoleti sacere Ae di isti . me esse limul hic,& Romae. Et illud utra c. potest probari primo, quia cum vnitate prioris stadi simul si ita contra- Hii, a dictione pluralitas pollerioris, sed .. q. a. ipsa ubi suiu polleriora ipso corpore locato tanquam accidentia eius,Cergo pol stare, P unum corpus m neat idem, & si habeat plura ubi. Probat et sic, quia non minore potetia het Deus supra corpus meu,q supra corp' Christi sed Deus iacit corpus Chri iti esse sir subdiuersis ho-itiis, igitur.s Potest etia probari per
multas experientias nairaculosas, legitur enim de quibusda sanctis cucelebrarent in uno loco, interfuerui. sepulturae alterius sancti in alio loco. I sed contra lita arguitur sic pri-:nstatiamo, va impossibile est aliquod co . pus esse simul ubique,cum hoc sit oprium soli us Dei, erro impossibile
est idem corpus simul esse in diuersis locis, quia non eit maior repugna.
ia,u sit in infinitis locis qua in duobus vel in tribus. Secundo si idem esset in diuersis locis sequeretur, I D lsimul posset calefieri, dc Digeseri, cuin uno loco possit sibi apponi frigefactivum,&in alio calefactivum. iEtiam sequeretur, ' idem posset sim mulsaturari,Selutare. nam in uno loco posset assumere cibum, & non in alio. IEtiam sequeretur. v simul polliet vivere, S mori. Nam in uno loco posset occidi,& non in alio. Ite
sequeretur, i unus solus homosa ceret magnum exercitum magnum
bellum, cum posset poni in m nitis
locis. Item sequeretur,'contraria veriscaretur de eodem, puta moueri sursum,& moueri deorsum.
Nam in uno loco posset ascendere scalam, & in alio descendere. ' Ite sequeretur,s priuatiue opposta possent simul de eodem veriticari. Nain uno loco posset moueri. dc in alio Ioco
193쪽
E loco quiesceret; ad quod sequitur, reciperet formam a duobus arenti- G
ridem moueretur,&quiescerer. i bus sibi inuicem approximatis, sic sunt priuatiue opposita, ad quae se- ipsum in duobus locis exi liens, reciquuntur contradictoria.' Item so peret ab eisdem in diuertis locis si- queretur, i supra unam guttam a- bi approximatis. Et ratio huius roque pollent fieri nauigia, cum ipsa gulae est, si ad hoc, F paties patiatur posset poni in tot, quot mare. s Ite ab agbte recipiedo sorma, no oporsequercetur, quod mulier praegnans tet nasis, sit in potentia passiua , Rposita in diuersis locis pollat parere ago heat potetia activa,&sint debiin uno loco, & non in alio. ' Item te appoximata,&non impedita. sequeretur, quod idem homo limul s Tertia regula, sicut corpus se ha- gauderet,& tri liaretur: nam in uno bet in ratione activi ad diuer si pata
soco pollet saudere propter aliquod is sibi approximata quando est in delectabile ibi p'situm . Item se- uno ubi imiliter se habet quando queretur,quod idem homo po siet si est .in diuersis , sicut unus homo
mul peccare,& mereri, ista viden- existens in uno loco , non potest tur inconuenientia,& implicare con debellareia, viginti homines, nec tradictionem igitur. ISequeretur etiam ipse existens in diuersis imetiam .quod eadem male ia nume- eis. η Istis regulis positis respon-u ro posset informari simul diuersis detur ad rationes. η Ad priinam
sermis: nisi aliqa nutrimetu ponat dico, quod licet ubique esse con- uin diuersis stomachistuc materia ei' ueniat soli Deo de facto , tamen informabitur diuersis formis, nain non est proprium Dei. nam po- in uno insormabitur forma Pe - test conuenire alteri a Deo, scue
k ri ' h tri,& in alio insormabit λrma Gui homini,posset enim Deus sacervi, i Est oris termi, igitur. η Pro solutione i sim quod homo esset ubique . Dico
ad qua. Hi ponit Scotus tres regulas. Qua tiam, quod non semper Deus suierum prima est i ila. Quaecunquestit ubiquemam ante creationem muri priora essentialiter ipsb, ubi unifor- di Deus non erat ubique uideo esse
miter insunt corpori habenti tan- ubique non est proprium ipsus Dei tum unum ubi,& habenti plura, sed sed necessario esse ubicunque est lo- . . quae sunt simul natura, vel posterio cus est bene proprium Deo. s Ad sera ipso ubi variatur ad variationem cundam dico,s quia caliditas,& sti 'ν ipsius ubi. Et ratio huius regulae est, si ditas sunt compossibiles ad inuice' uia prius esticiariat iter, non varia- in aliquibus gradibus,rdeo non est tur propter variationem posterio- etia impossibile idem caleseri,& stiris.' Sed posterius bene variatur gesseri. Nec est dicendum , scut ali- ad varietatem prioris, 'ue etiam qui dicunt, illa duo agentia impest ni simul natura cum aliquo, va- diunt se adinvicem: nam vel impe- .riantur eum illo. Secunda regu- direm se ad inuicem sic quod unum sicut pollum, existens in uno ubi ageret in aliud,& sic non, vel quod
194쪽
st illa quae producunt sunt in compossibilia, leti hoc non saltem secunduMOtum . qui tener, i, caliditas, & frigiditas in aliquibus gradibus suut compossibiles. Ad aliud dico, si
bene in uno loco posset assumere cibum, R no in alio, tamen si saturareriir in uno loco, & in alio, vel si sa-mear in uno loco, ita in alio. Ad liud dico, et ii moriatur in uno loco etiam morietur in alio loco, idest si
alii ina separaretur a corpore in uno loco, etiam separabatur a corpore
ubicunque fuerit corpus cum illa non sequamur ubi. l Dicitur ad atri , quod proprie non faceret exercitum cum exercitus sit aggregatio hominum, tamen unus homo oc
paret tot loca ac si client multi liomines, & unus homo pollet se du-
.cere per manum,& facere choream.
Ad aliud dicitur, quod contraria nunquam possuiu esse in eodem subiecto adsuit a te, & in elle p ermaneu i icet bine in fieri , ut alias magis videbitur. Dico ulterius, mouerisiarsum, & deorsum non sunt,cotraria cluia motus no sunt cotrarii, nisi
termini ad quos sint contrarii, sed nulli termini ad quos.motuum i calium sunt contrarii, igitur &c.
I Ad aliud dico, quod impossibile
est priuatiue opposita de eodem veri sicari,siciit illa nunquam concedi Vbi sup tur,hoc mouetur,'d quiescit. Et liquis dicat.Scotus concedit. nam dicit,quod bene sequit mouetui R mae ergo mouetur quiescit Parisiis ergo quiest In I Dico,quod ipse non capit ita Liuiescit, ut Opponitur pri-iiatiue ad ir moueri, sed capit ibi t
idem est in aliquo loco non exit a
locum,&tunc bene sequitur quiescit Romae,ergo quiescit,idest in a-. liquo loco non exit locum. Ad aliud negatur cosequentia, quia una guttia aquae polita in diuelsis locis non habet maiorem potentiam . q. in uno solo loco, sed in uno solo lorico non posset portare nauem: igitur neque in multis. Et similitet diceratur de aliquo homine qui esset in . multis locis S etiam de paruo igne. Dico ad aliam , quod parere non dicit nisi exitu ab utero, ideo non est inconueniens quod pariat in uno loco & non in alio. Dico ad aliam, quod si paudeat in uno loco gaudebit ubicunque ponatur,cum gaudere dicat entitate ab lutam. dicatur ad aliud puta, V ii peccet in uno loco etiam in alio. Dico ad Ilaliud, quod impossibile eii eandem materia limul informari duabus sori specificis. Unde dico, duo .
stomachi nunquam possunt sic se habere,quod quilibet conuertat tota in subflati ampliti, quia vel illi duo stomachi sunt aequalis virtutis,&sic impediunt se he,quod nullus couertet,vel unus excedit altu,& tunc impediet ipsum, nec conuertat. Dun ITA Tun tertio. Vt mi Anoondensatio lit possibilis, Se etiam d en satio rares actio. ' Pro cuius sol uricine sup pariter exponitur, si, de isto dubio sunt qua- ' e tuor modi dicendi modem omni F ibile. Vnus eis aliquorum , qui dicun
quod condensatu, terminatur ad desitatem, lus eii una qualitas de quacta specie qualitatis, ct raresactio ter. mmatur ad raritMem , quae .cil erit.
195쪽
K croalitas de quam specie qualitatis. Sed iste mollias videtur elle frossiis
ει mori verus, quia rem .i i ta qualitates, ta Partibus corporis rarefacti Coclem modo remanentibus, no mimus corptis dicitur raresactu*i , vel
desum, igitur illa qualitas superflue Pori itur. IEst alius modus, quddcorideri Lationem aliqua qliantitas deperditur Sper rare iactionem ali Rua Rcialitas acquiritur. Vnde imaginatur iste modus, quod sicut aliquid dicitur intendi per additione noui gradus, ita corpus dicitur ex te di per additionem nouae quantitatis, & sicut qualitas dicitur remitti per deperditionem alicuius gradus ita corpus dicitur fieri minus extensum per deperditione alicuius quantitatis .Et sic vult habere ille modus, B quod in rarefactione semper acqui ritur aliqua pars quantitatis,& in codensatione semper deperditur ali-
statia . qua pars quantitatis. η Sed contra istum modum dicendi arguit, quia tunc sequeretur, quod pen tratio, dimensionum esset possibilis , sed
hoc eli salsum, igitur. Consequentia patet, quia cuinagnitudine prae- existente acquiritur notia magnitudo simul extensa cum illa magnitudine praeexistente, & per cosequens illi se penetrant. Secundol sic, s queretur,quod accidentia migraret de subiicto in subiectum,cosequens est saltum, igitur.Consequentia paret,quia si aliquod corpus pedaleia,fat bipedale per rarefactionem, Te dalitas, quae prius erat extensa toti corpori non est extensa nisi uni parti corporis, cuni illud corpus sit bipedalemam sinitereat alteri parti, Cinne accipitur aliud subiectum. Item sequeretur, quod magnitudo, qui acquiritur per raresactione superfueret, quia magnitudo, quae
prius erat ante rarefactionem maneret per totum corpus rarefactuna,
ergo illa sufficit ad denominadum illud se extensum.Sed quia iste modus est probabilis, ideo respondendum est ad rationes. ' Ad primam dicitur, quod Aristo.voluit, quod
plures di meliones extra scin lucem exilientes non possent simul esse penetrative,& hoc eli verum naturaliter loquendo. Vel potest dici, quod plures dimensiones esse simul in eodem subiecto, & non reddere illud subiectum extensius, quam una illarum est i inpossibile, sicut plures pra .dus albedinis faciunt subiectum al- Dbius,qtiam saceret unus illorum, ita
etiam in proposito plures dimensiones simul exilientes debent redde. re subiectum extensius, εἰ hoc non est impossibile. Dicit enim ille,s in rarefactione cum d i mensione praecedenti.& dimensione, quae acquiritur in rarefactione,fit maior extensio. I Ad secundam negatur consequentia, &ad probationem dicitur breuiter,quod quantitas prscedens rarefactionem, poli rarefactionem inhaeret ipsi toti, sicut pri us, sed cu 'illa acquilisaeli una inoua magnitudo,quae duae susticiunt denominare: simul subiectum tantum, S. neutra illarum sesbia suficeret sic denominare subiectum. ' Ad tertiam dicitur, quod licet illa magnitudo sic extensa inhaereat toti, tamen non est
196쪽
E s isticiens sie denominare subiectit. hoc est salsum igitur, consequentia G.
Alius eli modus dicendi,quod in probatur,& volo, I fit unu corpus, rarefictione acquiritur de nouo una cuius quantitas est pedalis , ipsa per quantitas maior, quam praecedens, rarefactionem eth bipedalis sine alitas, praecedens totalita corrumpi- quo intrinseco addito, vel remoto, itur. Etiam in conden latione acquiri igitur. I Deinde arguitur contra motur quantitas noua minor quam pro cium condensationis: nam si in concedes, quia prΨccdens totali iter cor densatione partes approximarentur. rumpitur,& ii te modus etiam est piad se inuicem, vel ergo reciperentur, babilis,& multum consorini, mo- in pleno, vel in vacuo, sed nullum.
do praecedenti. Alius est modus eli dicendum, igitur. Minor proba- , dicendi, qui dicit, quod rarefactio, tur, ficut probatum fuit de rarefi-5c conden latio fiunt praecise per mo ctione. t Secundo sic, sequeretur, Ptum localem, immo sunt mei mO- partes alicuius corporis immedia tus locales. Virile rercia tio eil mo- possent fieri immediatiores, quam tu ,, per quem partes ab inu uicem sint, sed hoc est falsum quia non poselongantur, vel fiunt dillantiores. Et sunt fieri immediariores, quam, pconden latio eli motus, per quem continuentur per indiuili bile licui, partes approximantur, vel sunt pro continuantur. IItem sequeretur, PInsuti xumores. I Sed contra illa arguitur duo corpora pollent este sinata in eo x S primo de rarefactione,quia si ra- dem corpore ad squale, consequens Hrefactio sic seret sequeretur quod es est falsum, consequentia probaturiet penetratio dimentionum, quia poncndo, 'asit corpus bipedale,cuquando aliquod corpus rarest,tunc tu, medietates sunt pedalitas,S con ι .i partes eius elongantur ad inuicem, densetur quousque sint pedale, tuc vel ergo in tali elongatione partes re duo pedalia,puta illae divae medieta-cipiuntur in pleno, vel in vacuo,non tes ad aequo in eodem loco.Sedeta in vacuo,ergo in pleno, vel ergo it - iste modus est multum probabilis lud plenum cedit, vel non, si non,er interccteros modos, ideo respondo igo erit penetratio dimensionum , si dum eit ad rationes.' Ad primam cedit, vel ergo iterum recipitur in dr breuiter, quod in rares actione ali. pleno,vel in vacuo, non in vacuo,& cuius corporis partes cedunt in ple sic in infinitum. I Secundo sic, si sic, num. Dicitur ulterius , tr illud ple-Oporret,quod omne, rarefit mo- num, vel aliud propinquum con- .ueretur localiter, sed hoc videtur densatur,&sic non oportet cflumsalsum igitur, consequentia tamen rumpi. Et si quis dicat ergo sequitur . probat, quia illud morietur locali- in nunq fieret rare factio sine condetςr cuius filibet pars mouetur locali satione. Dico certe,q, verum eli. Ad ter, sed illius,u rarefit, ilibet pars secundam des illud, 'rarta opor I mouetur localiter, igit.Totio sic, se ter moueri localiter vel secunduse.
quetet, ir pedale eiset bipedale, sed vel sin suas partes. J Ad tertiam dῆ, ,
197쪽
A q, pedalitas,& bipedalitas,bicubitu sto, sed non pol esse vera in sensu di C& tricubitum non sunt species qua uiso. Ad quintam dicitur, quod siti talis, sed sunt species situs, ita ibi aliquis poneret mundum secsidum pedalitas dicit talem dilutiam dua se totum esse per se in loco tanquarum partium ad partes loci, ideo no in aliquo continente, & factum csellinconueniens successive idem es set de novo, necessario haberet vase pedale,& bipedale, immo quanti tuum ponere,sed talis modus est fitas eade numero manens, que prius ctus, igitur.
I Ad alias rationeu de condensatio V , -
turm pleno, & quod partes ad inui Is TV D eit tertius tractatus nil hui tu .eem cedunt. ' Ad secundam diciti' ius libra, in quo Philosophus deter', in condensatione non omnes par minat de tempore, & diuiditur in tes iniciuntur piximiores, neque sex capitula. In primo determinat mmediatiores, sed solum partes di de tempore inquiren do, an sit tem stantes,sicut tertia quarta , quinta, tus,&diuiditur in duas partes. In septima, & maxime partes extrema prinia probar, quod tempus non sits les. η Ad aliam eodem modo di- duabus rationibus , quarum Prima oratur. Et haec de secundo articulo. est nubium ens componitus ex his, Quantum ad tertium sit . qui non sunt, sed tempus non est.2 CONCLvs io responsalis. Minore ibat quia una pars ipis est Licet non sit possibile naturaliter va plerita,& no est plus, alia vero est sucuum elle tamen super naturabiter tura S nodu est igit. Vela in cuius est possibile, nec implicat contradi- libetu est necelle est oes vel aliquas ctionem ut patuit in primo articulo. partes esus este, sed nullo par est pisAd rationes ante oppositum . η Ad sunt,igitur tempus non est. Dcinde
primam, S secundam patet solutio. remouet via arri dubitationem, unus Ad tertiam dicunt aliqui, va- snt plura nunc in tempore,vel tan .cuum, S plenum nore opponuntur tum unum .s Et arguitur primo, et priuatiue, sed magis contradictorie: non lint plura, quia si sic vel essint ii nam vacuum est locus no plenus, i 5 mul vel non,non sint ut, cum snt in dicunt, vacuum,& plenum oppo- diuisibilia, nec unum est prius alio, nunt,sicut plenum,& non plenum, quia adueniente alio, necesse est primo non oportet,'si unu co tradicto naum corrumpi, quod tamen est salxiorum sit io rerum natura,ci etiam sum, quia vel corrumperetur in
reliquum iit,& illud est multum p flanti, vel in tepore Non in instanti, babile. I Ad quartam dicitur, et, illa quia quando comam peretur, Liter, propolitio est laua in sensu eonip nec in tempore , quia duraret pi uar
198쪽
E per instans. Sed quod non sic idem e CCIPIEM af au. G
nunc in toto tempore probat, quia tem quoniam quaerimus quid sit rtunc linqueretur,quod illa, quae suς tempus hinc incipientibas quid μ 'μ' 'runt ante mille imum essent nunc, moriti f& se essent stimul tempore quin ho- I s et v o est secundum capitulit mmine, qui est nunc eled hoc est fal- huius tramius in quo Philosophus sum, igitur. s In secunda parteolle ostendit,quid sit tempus , soluendodit quod non sit tempus, ct intcdit rationes probantes tempus non esse. quatuor conclusiones. Prima, tem & diuidit in ditas . Initima pus non est circulatio 'li,quod pro ponit duas conclusioncs.s Q arumbat duabus rationibus. Prinia, nulla ima est. mpus est aliqui ipsius pars circulationis est circulatio, sed naotus Quod probat,quia qua un- sua: ibet pars temporis est tem Pu , que simul percipiuntur.vnuim est a- agitur tempus non zil circulatio. liud, vel aliquid alterius, sed tempus 'lbecundo ii ii tempus esset circula nul percipitur cum motu, istituttio, sequeretur, quod iam ut e ni rempus est motus, vel aliquid ipsius plura tempora, cum simul sint Plur motus, sed non es, motus, ergo estres cuculationes ioc est falsum, Τῆι aliquid ipsus motu . Minorem protur. Secunda conclusio, licet Oin basii ima sistat tenebrae,& nihil pernia lurim tempore, Son nia mi in cipiatur amplius, tunc si fiat aliquis F Iplaera, tamen tempus non est sphe mutus in anima, statim videtur si, nra, sicut dicebant antiqui: nam iiiii requoddam tempus, agitur. Secuntius est dicere ipset Jς ultimam sphq da concluso Tempus est aliquid is ram, quam de tempore constituere nimiis secundum prius,& polle impossibue. id et Ga conclusio, tem rius. Proculus probatione supponi' 'pus non eii minus probat duplicit tur, quod continuitas temporis et t. primo,tempus est 'bique, & Uud a continuitate motus, & continuimomma, sta morus non est ubiquet , ras motus est a continulta teia ma-1ealol uiri in Dio,quod nὶouetur, ex gniturinis, ergo cotinuitas in is est
go ips noeu in ius. Sca Osic,oi nio a continuitaN magnitudinis. Scantu, eu elox,vel tardaF, se a te, non supponat, up pii Siposterius in t paeli velox nec tardis igi. S udriaco sut a priori, S a posteriori in motu .clutio, s no est sine . notar quis nu in s bat,ua prius S posterius i musit motus,probat liguo, quaa ου' .an tu irra priora& a posteriori in nodo nos non percipimus multum vnitudine. Tune armit, tempus est non percipimus tempus, erco signu aliquid ipsius motus, secundum il- est, quod tempus non est i nemo lud quo cognito in motu, gnoicit Antecedens probat de dOimi turivinpus, sed cognito priori,& tibus in Sardo,qui ex eo, p nonco seriori in motu, cognoscitur temet gnouerunt motum, non cUS: Que pus, igitur. Minorem probat, quia sirunt tempus in quo do mi unt. accipiantur duae partes motus, v I
199쪽
A prior altera vero posterior statim eo xime notum in tepore gitur. ISO Cgnoscitur tempus. IIn secunda par cunda proprietas nunc est simul cute ponit diffinitionem temporis, di- tempore, quia non potest esse sine te cens.Tempus est numerus motus se pore,nec econtra,igitur. Nam sicut cundum prius,& pollerius. I Vlti- se habent mobile & motus, ita nunci mam partem probat', quia tempus & tempus, sed non est possibile moest numcrus motus secundum illud tum este sine mobili, nee mobiles quo cognito in motu, cognoscitur ne motu ergo non est possibile tem tempus, sed cognito priora,&poste pus. essesne nunc,neque econtra. riori in motu, cognoscitur tempus, 'Teletia proprietas, tempus est conigiturr Primam partem probata Λ- tinuum secundum ipsum nunc, tasno,quia illud. quo iudicamus ali- secudum ipsum diuiditur, quia se-
quid esse plus, vel minus illud est
numerus eius, sed tempore iudicamus motum esse maiorem, vel minorem, ergo tempus est numeruscudum mobile diuiditur pars pertransita in motu &pars pertransii 4-da. Et similiter est de tem Pore respectu ipsius nunc igitur.Maiorem promotus. ' Finaliter soluit rationes bat per simile de puncto,& linea cum probantes tempus non est , dicens ius partesdiuiduntur per pucta, igiquod ec temporis, est sicut esse mo tur. Quarta proprietas. nunc nG:xtus. Nam sicut motu, semper cst a- est pars temporis. Quod probat peri B lius,&alius, S nunquam sunt duae simile de puncto in linea, quae non Q partes motus, sic nec temporis, sed in pars lineae. Quinta proprietas, lidisserunt, quia idem est tempus in cet ipsum nunc iucundum ratior
toto tempore Omnium rerum tem- secundum quam dicitur terminus
potalium, sed non idem motus Om sit solum ipsius temporis tamen senium,quae simul mouentur . . eundum rationem, secundum qui ET notum aurem maxime, numerus suae mensura e
bene alioruna, quia numeruS in eo, iquod numerii, resertur ad ea, quae numerat, sed nunc numerat Cinniat
mutata este igitur. In secunda pante ponit proprieta tres tempori, quae rum Prima est, in tempore quodammodo est assignare minimum , Squodammodo non, patet, quia in .
in sino hoc est,c' motus enim propter id quod mouetur, loci mutatio
i Proprie- .cI s T v D est tertium capitulum . taxς Pi in quo Philosophus determinat de M ς' proprietati laus temporis', & ipsius nunc. Et diuiditur in duas partes. IlIn prima ponit proprietates ipsitis' numero assignatur mi dimum , sed nunc quarii. s Prima est ipsum nuc tempus est numerus, igitur. lSecu mensurat ten pus. Quod probat,ua do patet,quia tempus est quid c dinumquodque maxime mensura- tinuuin, sed in continuo no assigna turper illud, quod est niax inae no- tur minimum igitur. i Secunda pro rum in suo genere,sed nunc eli ma- prietas, tempus dicitur multat, vel pau-
200쪽
v paucum, breue, vel longum , sed nodicitur velox, es tardum , primum patet,quia multu,& paucum, sunt passiones numeri, sed tempus e it numerus, igitur. Quod dicatur breue, vel longum patet, quia tempus est continuum,sed breue,& longii sunt passiones continui, igitur. Quod nodicatur velox, vel tardum patet, Railla non attribuuntur motui nisi secundum,' est mensurabilis, sed derone temporis non est,' si monsurabila, i sit. I Tertia proprietas,Omnium, timul exilientium est idem Us,non est tri idem G prius,& posterius, quia non est idem in motu, prius,& pollerius, ergo nec in tre, Primum patet, quia potest esse eademensura extrinseca diuersorum me surabilium tempus autem est men-F sura extrinseca, igitur. I Quarta 'prietas, sicut motus eis rei terabilis, ita in ips,ut patet de hyeme, vere.
t Quinta proprietas, non tau mensuramus motu per tempus, sed me suramus etiam ips per motum. Probat multiplici ter. Primo per experietiam, quia per motum nostrum iu dicamus tempus elle multum , vel paucu.Secundo probat per simile denumero,& rebus numeratis, quia vise uno equo, & postea alio deuenimus in rationem discreptiuam eius perquam cognoscimus quanta est multitudo equorum.
T. e. 1 D. VIVO A Ie tam autem
di inde. quoa movetur ex quodam indam, is cum omnis magnitudo continua est, sequitur magniturinem motus.
Is Tun est quartum capitulli, Gin quo Philosophus comparat tem . Tempii , pus ad ea, quae sunt in tempore, sed mς primo oportet scire quomodo men tum &surat motum , mensurat enim sic, quo se haquia tempore primo mensuratur ali bei ad te qua pars motus, quae potest men ta Poranea .rare totum motum , scut bicubitus mensurat unam partem magnitudinis, quae ulterius mensurat totam magnitudinem, tempus etiam mensurat motum, motus etiam est in tepore, quod non est aliud, luam motum mensurari tempore. Potest autem tripliciter aliquid esse in tempore. Vno modo sic,quia est quando tempus est. Secundo, quia est aliquid temporis, vel pars, vel passio. 'Tertio aliquid dicitur in tempore sicut in numero,vel mensura, qascilicet ipsum mensuratur tempore. ' Et i ubdit, quod aliquid dicitur esse in numero duobus vltimis
modis. Primo aliquid dicitur esse innumero, quia est aliquid ipsius numeri. sicut unitas, vel passio, sicut par,& impar. Alio modo aliquid dicitur ese in numero, quia mensura .
turper ipsum .' Secunda conclusio esse in tempore,non est esse quando tempus est . quod probat tripliciter. Primo, quia esse in loco non est esse quido locus est, sed potius est contineri a loco. Secundo,quia esse in motu non est esse quando motus est. lTertio, qnia tuc ommes res essene
in quolibet,& etlum in grano milii quia citum est quando milium est. I Tertia conclusio, omnia qus sunt
in tempore cBntinentur a tre, siciae mensuratu continetur a mensura sicut