장음표시 사용
441쪽
lentus igitur Cometa ex pessi in is compactus , & lethalibus exha. Iationibus potest esse qnasi spongia sugens pessimas aeris qualitates,
nisi sorte talis sit, ut suas ipsi up exhalationas per aerem , quem respiramus diffundat. Interdum demum hi Cometae siccitatem cauissent, & consequenter annonae penuriam , quia vel absumunt v a. pores resolvendos in aquas, vel attrahunt ad se exhalationes . & ha
litus quibus resolvendi erant . Causant itaque ex se specialem . Ecnovum effectum. Sed hic est aequivocus, interdum amabilis interdum odihilis. 283. Septimum. Cometae portendunt ex se haec essem tam . quam signum naturale sicut novilunim , plenilunium . Solstitium , AEquinoctium . & similes superiores mutationes , signi in si eant ex se , & multoties causant speciales em dius in hoc nostro mundo inferiore in axim h in Urbibus , Provinciis. Regio. nib us , ac Nation bus qu.s dispositas inveniunt tam positi vh, quam negative . Nam Cometae etiam suapte natura sunt apii nati , juxta nuper dicta ad effundendum supra nos speciales suos halitus , atquessi i 'us: nec non ad commovendum , & perturbandum nostramatino phqram. Utrolibet autem modo portendent , ac sorid causa hant specialis effictus naturales in hominibus . provinciis , ct regionibus . quas dispositas invenerint. Possunt etiam dici quodam modo signum ad placitnm divinum . Quoniam potuit Deus
futurorum praescius . ita ab initio ex mera sua determinatione coordinare . S concatenare seriem causarum naturalium, ut in
tali momento . siti in tali ei reum stantiarum petista si causa rent Cometam talis , aut talis conditionis , qui talem , aut talem specialem essectum spargeret per talem , aut talem pro
cantur eleme utares , quia non formantur ex globis eis Caelesti-hus, sed ex hoe nostro terraqueo , unde inter ipsum , ct Luna svagantur. Etenim majorem habent para laxim . quam Luna maJ rem mittunt, seu causant umhram: Tarduis, quam Luna ledeunt hodie ad punctum . quod heri hac eadem hora occupabant. Haec autem tria sunt manifesta in diei a , quod sint viciniores centro terrae. quam Luca . ut modo suppono. Ergo sunt insta Lu. nam, & consequenter per immensam regionem aeris vagantur .
quae est inter nos, ct Lunam. Dico immensam; quoniam cra L sities νDiuili ob by Corale
442쪽
De Cometis. . - . 60 sities, sive profunditas regionis aereae, ut distinctae ab aetheres est serὰ so. semidiametrorum terrae . Perigaeum quippὲ Lunae,
idest punctum illud, in quo est nobis vicinissima , ct insta . quod
numquam descendit. & quod est infimus terminus suae regionis distat a centro terrae ser E st. semidiametris . Ergo a superficie terrae distat so. Sed distantia inter hanc superficiem , ct infimam, partem Lunaris regionis est , quam occupat totamiolas , crassities . sive profunditas . hoc est totum corpus region aereae si verum est non esse aliud elementum ignis nisi solem . Ergo haee regio oecupat fert so. terrae semidiametros , ct quidem haec regio pura , S desaeeata per se loquendo. nam ut supra diximus atmosphera non assurgit nisi ad M., vel ad summum so. milliaria . Unde fere as. vicibus continet aer terraqueum globum , ita ut inter hune. ct infimam oram Lunae locus sit, ct capacitas pro aliis et s. mundis elementaribus huic nostro infimo aequalibus. Haec est te. gio per quam vagantur dicti Cometae interdum magis, interdum minus, interdum mediocriter alti . Denique probabile est, ut supra dixi multo plures esse Cometas , quam videri possint a no-his . Quia solum possumus videre nocturnos, ct qui magnam, ac densam habeant exhalationum materiam. At est probabile , , quod aliqui sint diurni, orientes, ct Occidentes cum Sole, seu romnes omninbdebent esse nocturni S aliqui ita parvi, aut exi. les , aut alti ut noster oculus non assequatur illos. Cur omnes deis hent esse pares magnitudine , dens late , ac vicinitate ὶ Ergo pro- habile est. &c. 28s. Ecce transcurrimus , utcumque atmosphaeram ; imb distantiam , superficie globi terraquei, usque ad confinia Lunae . sicut pritis ascenderamu1 eX centro, usque ad superficiem hujus glo. hi. Non aegrδ apprehendes magnam illam rerum suppellem lem . quae occurrit in primo itinere a centro , usque ad super fietem , &hane non minorem phaenomenorum, quae occurrunt in secundo itinere 1 superficie, usque ad Luna ira, si praesens habeas exemplum illud toties inculcatum Alambiei capacissimi incessanter aris dentis, & incessanter habentis intra se, ac supra se immensam eo. piam rerum capacium subeundi mutationes Alam hiei . Quot, &quam mira emcta contingerent, tum simplicia , tum combinata , intra . extra, ct supra A lambicum ὶ Mundus hic inferior, quem
in eo limus instar Alambici est, cujus subterranei ignes numquam
443쪽
cessant. Cuius viscera plena sunt innumerabilibus mixtIs. euiur perfiei ex individuis . ac speciebus scatet viventium mittentium jugiter ex suis eorporibus vapores , spiritus, halitus, sumos, ex. halationes . Haec quoad nos disparent ἔ at certὶ non an nihil antur. Supernὶ laborant quoque, & exercent hunc nostrum globum potentissimae Stellae ..Quid ergo mirum .
quod expetiamur tot ac tam heteroge4nea effecta, Ec combinationes in tra viscera terrae, in superficie satque in atmosphaera . nec non aerea regione . usque ad
444쪽
DE CAELIS, PLANET IS, AT QUE FIXIS.
Parce , ac sobrie rem hanc disputabo . Nimirum quantum speculativo susscit ad ideam formandam magnarum illarum rerum , quae supra vertices nostros quotidie gyrantis Integra, & satis digna volumina hac super re scripta i venies passim . Loquar autem plerumque, sed non semper omnino, ex aliena sententia, quia ut toties adverti, mittere falcem nolo in messem alienam . Maxime cum ipsi Astronomi post accuratissimas, & repetitas observationes adhuc sint invicem divisi in magnitudine, distantia, compositioneque Caelestium globorum , quocirca , quando ad mensuram , aut motum offendes, qui tibi non probabitur, ne adoriaris me ; sed Astronomos illos , quos potius refero, quam defendo , Caput I. De Luna num. I. Caput II. De Sole num. 43. Caput III. De Mercurio , e ' Venere num. 68. Caput IV. De Marte, Iope, oc Saturno num. 87.
Caput V. De Firmamento , fu Caelo Stellato num. I 68. Ubi de mustallino , seu viues num. I 82. Caput VI. De Caelo Emnreo , G ejus Acolis num. I O. Mi de Spatio Imaginario num. I 6 T.
445쪽
Riusquam super hoc Planeta aliisque sngi latim nec non super uniuscujusque regione , Sc proprie. talibus philosophemur, oportet quinque disputare , quae sunt comunia omnibus . Prim d : sint necne habitati mundi illi sublimes, ingentes illi globi vastissimi, illi orbes respectu quorum hic noster mundus est humilis quaedam casa . Secundb : a qua causa moveantur. Tertib r quot uplex si ille motus Omnibus communis. Quarib, quod centrum habent illi globi, circa quod circumvolvuntur. Quint b, ex qua materia secti sunt per Deum ab initio mundi .
I Rimum est. Potuit quidem Deus habitationibus com .plere globum Lunarem , & reliquos omnes Caelestes, sicut complevit globum hunc nostrum terraqueum . Sunt enim po Isbiles infinitae aliae species creaturarum, tum rationalium , tum irrationalium distinctarum ab eis quae modb existunt . Rursus non est dubium , quin globos illos potuerit complere hominibus nostiae ejusdem speciei, quoad essentialia , habentibus verb vald) diversa temperamenta, & compleXiones humorum . Nullus quippe nostratium posset ibi conservari naturaliter adhuc per unicum momentum , ob qualitates, spiritus , vapores, & exhalationes emanantes ab eis, penitus distincta . & opposita illis aliis, quae nobis sunt con- naturalia. Si enim in hoc nostro globo homines , & animalia unius regionis solent mori, aut graviter aegrotare , quando transportantur ad aliam climatis valdi diversi, licet tandem tandem omnes nostrae regiones sint terraque ae : Si animalia aquatica pleraque non possunt diu vivere in terra, si terrestria nequeunt respirare sub aquis, fi homines prae nimia aeris subtilitate nequeunt diti vivere in editissimorum montium cacuminibus .
446쪽
a. si, inquam , hoc inter nos ipsos experimur, quomodo posset unus ex nostratibus degere intra humidissimam atmospheram
Lunae excipiendo per respirationem halitus illos. & vapores peregrinos quos emittit corpus illud Z Quomodo posset in ardentissima superficie Solis Quomodo in siccissima Martis Z Quomodo in horridi Isima Saturni , &e. Quomodo posset pati non dico rapidi M-mum illum motum ab ortu in Occasum, sed perennem illam inaequalitatem regionis aethereae, quam in singulis diebus experiretur ex vi, aut quotidiani ascensus in Apogaeum . aut quotidianae praecipitationis in Perigaeum , ita ut homo lunaris, v. g. singulis mensibus ascenderet, ac descenderet 2o. terrae semidiametros , quae dieitur distantia inter tectum . ct pavimentum regionis Lunaris . quam distantiam percurrit hie Planeta singulis mensibus Homo a uintem Solaris singulis annis quomodo posset pati varietatem 8 I. semidiametrorum terrae, quae dicitur distantia inter Apogaeum , &Perigaeum Solis, quam distantiam percurrit Sol annis singulis Rursus si reliqui Planetae ei reum volvuntur in se ipsis , ut undique mittant in nos suos influxus, quis ex nobis pati posset vertigines illas violentissimas 3 Luna quae circumvolvitur in se ipsam quatuordecim integros dies seritur quoad singulas suas partes radiis Solaribus, quatuordecim caret his, Quis nostratum pati posset ardorem illum . aut frigus hoe 2 Quamobrem licet sine ulla contradi-Etione, aut miraeulo stricte tali posset Deus nos creasse ibi, da. nando stilicet aliud temperamentum nostris corporibus, aliamque humorum , ct qualitatum combinationem; ast in sensu compsissio praesentis temperamenti non posset id sacere sine speciali
3. Praeterea non est dubium quin multi Angeli degant in eis globis Caelestibus Planetatiis, & non Planetariis. Nimirum illi qui ex divino decreto ministerium habent circumducendi illos juxta mox dicenda. Cum enim sph gra activitatis illorum spirituum sit limitata, quia licet sublimes sint intelligentiae, tandem tanodem sunt creaturae, egent sane aliqua propinquitate admovendum vastissimos illos corporeos orbes . Nec propterea Sanctissimae illae creaturae ahsunt Cauo , id est cessant frui aeterna beatitudine . sicut neque Angeli illi. qui sunt in hoc nostro infimo globo. &nostris intersunt negotiis: Semper enim vident faciem Patris mei cre. Neque est cur Angelus circumducens Saturnum timeat sibi a pessi
mis illius balitibus , aut ςircumducens Lunam timeat sibi ab
447쪽
hujus vaporibus , aut circumducens Solem timeat sibi ab huius ardoribus. Lic t enim ignis materialis comburat Angelos Apostatas, hoc provenit ex miraculosa dispositione divinae justitiae puniti v δἰ de caetero agentia corporea nequeunt vel minimum nocere immediath , ae directe substantiis illis completis spiritualibus , quidquid sit de nocumento in directo, Sc mediato iuxta illud . δε-
mas Gur extricat omne genus daemoniorum, aut de nocumento ex
mera dispensatione , t quod ver ξ non est nocumentum , ) juxta illud . Gam videret, quod eum superare non potes tac. q. Denique non est improbabjle , quod homines Sancti scuta liquando visi sunt in hoc nostro mundo, quin propterea relinquant Caelum, si dest visionem, ac fruitionem Dei in qua stat Caelum, & Paradisus pro formali juxta illud. Hodie mecum eris is Paradiso ij ita aliquando exspatientur per Lunarem globum , aliquando per Jovialem cte. Dotibus namque gloriae muniti non est , cur sibi caveant ab eis fumis , vaporibus, ct exoticis exhalation, hus Sancti illi , qui corpore , & anima sunt in Caelo, ut Beatae a Virgo , ct illi qui surreXerunt post Christi Domini passionem , est
exeuntes de monumentis pos resurrectionem ejus venerant in Sanctam Civitateia v. g. Adam, Abraham . Isaac, Iacob , David, & alii, quo in Catalogum vide apud P. Pineda non sine probabilitate loquentem . Quod enim sundamentum habemus, ut dicamus illos aut ite tum mortuos suisse , ut aliqui censuerunt Patres, a quibus in hoc discedunt communiter posteriores Theologi, aut non esse in Caelo coin sint per Evangelistam Canonigati: Multa corpora Sau- Horam, qui dormierant, surrexersnt, ct exerentes, Osc. Non est, inquam , improbabile : quoniam videtur specialis gloria sacrorum illorum corporum sensibus etiam percipere stupenda opera Dei in eis globis Caelestibus, ct alienum non est illis concedi hoc solatium ab eo ni is ercorde Patrefamilias dicere solito suis servis. Intra iugaudium Domini tui. Haec autem hominum frequentia in mundis illis, sed globis Caelestibus Planetarum, atque fixarum long)veros milius sutura videtur post universalem resurrectionem, ut postea etiam dicam . Tunc enim innumerabilis multitudo, si di
turbam magnam , qaam dinumerare nemo poterat in talicium anima. rum re unitarum suis corpuribus, ad majorem horum talicitatem , in praernium antiquarum aerumnarum , quas haec eadem corpora ex antiarunt, vagabitur, tum per hunc mundum nostrum tunc renovendum . ubi habuerunt suos conflictus, ut suo modo possint dice
448쪽
De his quae sunt coinmunis Planetis. qet I
dicere . Parat ire , e, Sorica capra desertosque videre locos littusque emeto. relictam. Hic Solopum manus hie saevas tendebat Achilles. Classibus hic locus hic acies certare solebant. Tum per illos globos Caelestes quos modo suspicimus ex hac prosunda valle , ut voluptate fruantur inspiciendi cominus quae eminus cernebant . s. Neque contrariae sunt Scripturae alentes de Caelis istis . Ipsi mi; pcribant, tu autem permanebis, G ownes ut vesimentum vetera licent, '' ' Est Celtit amictum mutabis eos, oe mutabuntur. Item Caeli magno inu, et .Fer.e. a peta transibant, elementa ver) calores entur. Terra supra funt opera, exurentur. Et ibidem: C eli ardentes somentur, est et menta ignis ardore tabefient. Novos crgo Caesos , ω novam Ter. 1 ρω fecundam promissa ipsius expectamur. Demiam: Vidi Caelum no- M. D. Ustm G Terram novam. Primum enim Caelum G priωa Terra altit. Non, inquam, sunt contrariae. Tum quia satis communis est Theologis sententia S. Rugustini intelligentis lige testimonia de solis Cc- AU. eto. lis aereis, secus de illis sublimibus, & stellatis. Tum quia, ut tritum O Civit est apud Scripturae Interpretes, mos est dicere, aut innuete ali. V 'quid fieri simpliciter, seu de novo fieri, quando licEt jam olimo factum fuerit, renovatur, augetur, atque ad statum notabiliter meliorem evehitur . Sic Nabuchodonosor aiebat: Nonne haec es Daniel.4 Babylox Magna, quam ego aedificavi in domum Vegni oec. idest renovavi, auxi, locupletavi. Quoniam Babylon quoad substantiam , ut ita dicam, mulid ante hujus Regis nativitatem suerat aediscata per Nembrot: Fuit enim principium Regni ejus Eabylon : qui Nem. Genis io . . brot cum fuerit Tertius a Noemo , per saecula multa praecessit Na. huchodonosori coetaneo Danielis, qui Drd quadragesimus erat 1 Noemo. Nec abhorret saecularis litteratura et quoniam vulgb dieitu: Romulus aedificalli Romam , hoc est amplificasse, ornasse , &in meliorem formam redegisse: quoad substantiam vero jam olim . erat Roma, ut Romae coram Romanis Romanus recitat Poeta de Evandro, qui senior fuit Romulo :Tunc Rex Eoander 'manae Guditor Areis. neid.S. Clim ergo isti, quo6 a long cernimus Orbes Caelestes renovandisnt, & in longe majorem splendorem promovendi: Erit lux Lunae i. ῖo.
sicut Lux Solis, O lux Solis erit septempliciter: idcircb juxta utram. que litteraturam, saeram scilicet, & prosa nam dici possimi Cani
novi, Astra nova , Terra nova, non quoad substantiam . Ω enti. tatem, sed quoad splendorem,& ornatum . Sicut quando Homo ex Peccatore assurgit Sanctus; ex pulvere Terrae ascendit ad Thro
449쪽
nuni, dicitur passim alius Homo, novus Homo : ct haec suit senten. tia S. Gregorii. Vide Pererium doeie promoventem hanc sententi a m .
6. Prima autem Illa verba Davidis, & S. Petrὶ explicantur juxta Canonem alium si in iliarem Sacris Expositoribus . Nimirum quando res nyagnam aliquam subit jacturam , seu cladem , tametsi
perleveret quoad substantiam, periisse tamen dieitur. & quidem cum epita sit. &venustate. Sic Rex Sodomorum dicitur egressus in Oecurram dur . id est Abrahae; clim ante paucas lineas scriptum fuerit: Rex Sodomorum, & Gomorrhae terga verterunt, cecideruntque ibi, O qui remanserant Ge. hoe est , insigni clade assecti sunt. Et passim alibi invenitur hic modus loquendi in Scripturis, imo apud Pro sanos: Fuimus Troes csY. licit adhuc esset quoad substantiam Tros , qui haec dicebat. Clim ergo corpora illa Caelestia , quae videmus , insignem passura sint cladem necessariam utique ex Divina dispositione ad eorumdem renovationem , & novam quasi fortunam. hac de causa ipsorum interitus praenuntiatur per Davi-dem . & Petrum : & evempla sunt obvia. Bombyx, qui hieroglyphicus ei insignis resurrectionis , dici potest periisse, transiisse, S de novo sactum sit .sse vermem illum, quem volare videmus: clim tamen hic sit ille quoad substantiam , ct emitatem. Item c sto veram esse opinionem. quam pauid ante memini, scilicet Ada mum . Moysem , Da videm. & alios Patriarchas resurrexisse cum Christo Domino squod si non placet, idem dicam de omnibus nobis post universalem resurrectionem j cert) ille David antiquus . periit, mortuus est. Hic qui modb regnat in Caelo, est novus David . Et tamen est unus, ct idem quoad substantiam , & entitatem physicam . Similiter Luna, Sol, Mars. Jupiter cum tota labrica Caelorum , ct alio tum Orbium Caelestium transibunt, peribunt, mutabuntur, solventur&c. & erunt Caeli, Luna , Sol. S reliqua nova et sed erit eadem Luna , idem Sol, idem Saturnus , idem Mars quoad physcam entitatem , atque substantiam . Undesii bsistit. quod beata corpora per re unitam animam vivificata ambulare, spatiarique possint per i minens os illos Othes intuentia acarneis ipsis ocul A stupendam magnitudinem, oeconomiam, architecturamque illorum . nec non circulos , quos modb , ct sorid tunc etiam , sursum , deorsum , dextrorsum . snil torsum . au
trorsum , ct retrorsum describunt, praesertim Venus, ct Mercurius
450쪽
De his , qua sunt communia Planetis. 42 I
. Igitur tametsi quatuor dicta vera sint quoad habitationem Orbium Caelestium . ne tam stuperida spatia sint damnata ad aeter. nam Et emum , ct solitudinem ; nihilo tamen minus temere omniis no , ne dicam aliud , dicetur illos de sacto esse habitatos Creaturis ibi permanentibus , scut hic noster Mundus infimus hahitatur a nobis . Tum quia dumtaxat scimus certo , Deum ab initio creasse duos ordines rationalium Creaturarum , mundanam scilicet. cst An-galicam , corporalem, o spiritualem : 8c concedendo illis Caelum dedisse Terram Filiis Hominum . Et quanquIm sine ulla contradi Rictione potuerit ex Filiis Adami transferre aliquos s sicut transtulit Henoch , ct Eliam in regionem hactenus non inventam ) qui propagarentur per Lunam , alios qui per Solem . alios qui per Saturnum &c. aptando illis temperamentum , ct corpus, ut in eis Mundis tam dissimilibus nostro possent degere , ct admittendo pro illis etiam sacrificium Crucis, ita ut in hoc etiam sensu staret illud :
Pacificans per sanguinem Crucis ejus sive quae in Terris, Me quae tu
Caelis funt. Verumtamen non excusatur ab insigni ad minimum temeritate qui dicit este quidquid sine binario contradictoriorum potest esse. Quot, ct quanta hinc absurda P Sine ullo ergo funda. mento sim md contra gravissimum ) comminiscemur tot Populos sive humanos, sive non humanos habitantes tot. & tam vastos Cthes Caelestes , semel enim admisso unum ex illis globis habere indigenas , non est cur alii damnentur ad perpetuam solitudinem . Tum quia multae quoque regiones in hoc ipso nostro gloho carent habitatoribus quin propterea sint super suae , quia Deus habet ex it. lis fines alios distinctos ab habitatione hominum . Ergo non essent supet flua amplissima spatia orbium illorum tametsi habitatoribus
careant. Tum quia ob easdem rationes dicere poterant Adversarii immensam concavitatem aethereae regionis a Perigaeo Lunae usque ad Empyreum refertam esse vagabundis populis, ne scilicet tanta, vastissima regio Eremus evadat. Non est ergo admittenda de facto
ista habitatio globorum Calestium, quidquid sit de mera possi-hilitate. 8. Secundum, quod dico de Luna, ct de caeteris Orbibus Cae. Iestibus est . illos omnes moveri per Angelos quos meminisse videtur Job, quando dixit: sub quo curvantur, qui portant Orbem :Et turius, Columnae Caeli contremiscunt. O pavent od natum eius. Probatur: Motus illi Lunae v. g. vel sunt mitales: Et sic Luna , Sol, S Sydera reliqua erunt viventia vegetabilia, sensibilia, aut ratio.