De regulis juris canonici liber unicus, auctore Francisco Antonio Fœbeo Societatis Jesu. Opus posthumum

11쪽

Dello Studio di Padova AVendo vedulo per la Fede di revisione, edapprovadione de P. Fr. Tomma maria Gennari Inquisitore, ne Librocinii totaro De Regulis uris tibεν nisus , Auctore Fra ηci co Antonio Farbe societati Ihu , non,' esse cocalcuna contro a Santa ede Cattolica, e Parimente per Attestato de Segretario olim niente contro Principi e buoni costumi, concediam Licen Eu a Niccol Peagana che possiester Stampato, os servando gli ordini in materia di tam presentando te solite Copie alte pubbliche Librarie di Venezia e di adova

Esectatori controcia Bestemmia. Antonio Canal Nod..

12쪽

Ex Primo Libro Decretalium Tituti selecti.

- . . .

ollemne est Iurisconsultorum essectum, communi etiam expetientiae comprobatum in tradendis , addilcendis disciplinis valde conducere prima earumdem elementa, universaliora principia prima veluti oculo perlustrare, antequam ad interiora earum penetralia, de obscuriores veritates aditus patefiat . Ita enim intellectus levi illa institutione nidi ter perpolitus non facile obruitur rerum multitudine, ac varietate, quae intellectui penitus novo accidunt impervia Quamvis autem retia

quis disciplinis illud commune a specialem tamen sibi locum vindicat in disciplina Legali, quae majori rerum varietate contexta est unde Iustinianus in pro io Digestoruira sapienter prς-cipit, ut antequam Iuris studiosus vastum illud pelagus praeceptorum ingrediatur, quod includitur in Digellis, modice, primam operam A s pona

13쪽

ponat in Institutionibus Iuris, in quibus mediocriter traduntur prima totius uris prudentiae rudimenta, ut deinde eisdem emensis, fiat facilis, istilis reditus ad priora solidius, ac diligentius agnoscenda. Morem istum scrutantes,

tiaditis hactenus, quia Iuris Canonici rudimenta spectabant, regredimur etiam nos ad initium Canonici operis in Libro Decretalium agr redimur diligentiori opera investigandos, disciplinam scilicet traditur pulcherrimam, scit Ze digni isimam, per quam humana prudentialpra seipsam elevata lumen vultus Dei uberius participat. Rem totam partiemur in titulos ex Libris Decretalium desumptDs, atque secedere videbitur methodo scientilicae, quae satis utilis est, ut non solum singula percipianis tur clarius, sed etiam ut multo facilius mem ria comprehendantur. Ut autem eidem ordini, ac claritati inserviamus, antequam singulares Iuris Canonici partes cognoscamus, pra libabi inus in sequenti titulo circa Ius Canonicum in universali quedam utili Ora , necnon circa Legislatorem Canonicum , ubi etiam ex rei opportunitate summatim trademus brevem notitiam omnium Generalium Conciliorum , a

quibus plurimi Canones conditi sunt omnia haec omnesque nos ad ejus laudem is gloriam reserentes, qui omnium donorum is

14쪽

De Iure Canonie in Universali, justus

Legislatore.

D Iureia Miso in Ureversali. DRaesuppositis iis, quae dicta sunt a nobis si initio Institutionum nostrarum circa varias divisiones, ignificationes Iuris, constat ex ibidem dictis nomine Canonis , seu Canonici Iuris in genere nihil aliud significari, quam Ecclesiaiticas illas leges , quibus E clesia dirigitur ad divinum ultum super naturalem finem animarum quamvis enim Graeca vo Canonis significet regulam , sive mensuram justici omnis autem ei, sive Ecclesiastiua, sive civilis, dummodo justa sit, a pellari possit regula justi attamen communis usus, consuetudo loquendi solis legibus E clesiasticis nomen Canonis applicavit, ideo Grasse, quia Icelesiastic leges sunti nobilioris gula justi, utpote procedentes a potestateis biliori, qualis est potestas Ecclesiastica is ad nobiliorem finem aetemae salutis hominem diarigentes.

a Canon ita generice acceptus ut pliciter dividi potest . Alius enim est universalis, ea communis, alius particularis. Universalis, ea communis dicitur , qui sertur pro tota Ecclesia particularis autem, qui sertur tantumm indo pro certo particulari loco, extra quem Ca- Λ nou

15쪽

Tit. I. De Iur Camaeon ille non obligat, cujus generis sunt tages illae particulares , quae statutae sunt an istum pro hoc, vel illo particulari Episcopatu Nomen tamen Canonis absolute prolatum

stlet semper intelligi de lege Ecclesiastica Universali 3 Secundo Canon generice acceptus dividitur in Canonem specifice summum, seu in significatione minus ampla in Decretum, in Epi stolam Decretalem, in Dama, in Mandatum , in Interdictum, Win Sanctionem Haec divisio affertur a Glosis in Decreto Gratiani dist. iv. O - Nomine Canonis specillae sumptistu in significatione minus amplae intelligi so lla Constitutio, seu te edita a Concilio Generali praecedente alicujus consultatione Epia sola Decretalis dicitur Constitutio facta a Sum m Pontifice ad consultationem alterius , scri pto transmissa, & publicam Dogma et coninstitutio doctrinalis circa fidem incidatum Coninstitutio circa mores. Interdulum constitutici

aliquia prohibens, nullais a pro transgressio

ribus interposita . Sanctio, dem vim, pes quamlita aliquid prohibetur ut simul adliciatur ce-. . Da transgres ribus omnes tamen ita Conli tutionum speciis saepe enisint,in confundum tu sub uno , eodemque momine Canonis , sevi legis Ecclesiasticae Tertio demum Canon alius dicitur Extra-. vagans , alias inclusus in Corpote piris. Ca- non inclusus in Corpore Iuris , dicitur omnis illa comi ilutio, quae inserta est in voluminibus: componentibus Corpus Iuris , videlicet, veli

in Decretalibus Gregorii, vel in Sexto , vel in Clementinis, vel in Libro Extravagantium,

16쪽

parte Instit cap I. anon extra vagans vocaritur ea constitutio , quae nondum posita est ita praedictis voluminibus componentibus Corpus Iuris P sed quasi Atra vagaturo quales une Constitutiones Summorum Pontificum editae post compilationem totius Corporis Iuris Cainnonici quod nomen adhuc retinetur etiam ab iis Constitutionibus , quae componunt Librum Extra vagantium intra Corpus uris, quia scilicet tale nomen habuerunt , antequam eidem corpori adnecterenturo unde factum est , ut etiam postquam factae sunt partes ejusdem corporis, in ea qua possessione ejusdem nominis

perseveraverint.

Omnibus praedictis Sacrorum Canonum speciebus commune est habere vim obligandi tum in soro conscientiae , tum etiam intro externo eos, qui subduntur Ecclesiasticae potestati Legislatoris Canonos igitur editi ab habente jurisdictionem supra totam Ecclasiam quales sunt Canones editi a Summo Pontifice, aut a Concilio Generali approbato , vim habent obligandi omnes fideles , ut expresse habetur in cap. De Conitit per haec expressa verba nonum statuta usodiantur ab omnibus. Et nemo in actionibus, vel jurietis celesiasticis su sensu , sed eorum.auctoritat ducatur . anone autem , seu lages eduae ab ha-.hente jurisdictionem imitatana, supra aliquam, particularem Provinciam , aut supra aliquod particulare genus personarum , quales sunt

lages editas ab aliquo particulari Episcopo , aut ab aliquo Concilio Provinciali , obli-ἔqiu tantumniodo ejusdem Toviniae: a

17쪽

Tit L sactis nillius particularis generis homines quia scilicet

ne, L. extra territorium 2o. Ede jurisdictione

omnium Iudicum &C. ut animarum .de Const.

in . Quod tamen intelligi debet, nisi Summus Pontifex leges illas faciat suas, suasque promulget pro tota Ecclesiaci quia in tali casu evadunt Canones universales , quemadmodum desecto in Corpore Iuris Canonici reperiuntur Plures leges desumptae ex aliquo Concilio Pr vinciali, simulque vim habentes obligandi Oistam Ecclesiam.

De Legislatore Camnico.

T Egislatorem Canonicum appello hic omisIta ne illas Personas, quae pomunt condere Ieges Ecclesiasticas. Iam vero dari in Ecclesia talem potestatem legislativam, manifestum est, tum ex principiis fidei, tum etiam ex lumine rationis. Ex principiis quidem fidei nam P tro dictum sui r quadramque ligaveris , i c. Ec Palico oves meas 3 quibus verbis commima fuit Petro Ecclesia regenda is gubernanda quae gubernatio sine potestate legislativa conis grue exerceri non possiet . Accedit usus is consiletudo illius ejusdem potestatis a temporibus Apostolorum , usque ad haec nostra tem-POra, unde Actor Is legitur Decretum illud editum ab Apostolis 'dum est spiritui SancIois nobis nibi iatra imponere Nobis oneris quam Me necessaria, ut abstineatis, isc. constat etiam ex lumine rationis: nam Certissi-

18쪽

D Legis Can. tissimum est Ecclesiam Dei esse persecte institutam in Ordinatam in unum Corpus Mysti cum non emet autem persecternstituta,&ordinata , si in ea non daretur legislativa pol

stas, cui fideles obedire teneantur satis enim inessicax, d inordinata est gubernatio, ubi ex partem itorum nulla necessitas es obediendi iunde est, quod etiam pro civili regimine, ut ordinate servetur, necesse est dari civilem p testatem serendi leges , ad quarum observa tiam subditi obligentur.3 Ut autem in particulari declaremus, penes quem resideat potestas ista legislativa in ordine ad Canones statuendosci in primis certum est

eamdem competere Summo Pontifici, quidem pro tota Ecclesia ut late probant Theolaisgi, defendentes Primatum Petri, Romanorum que Pontificum contra recentiores hujus temporis Haereticos; videri potest Bellar in Libris de Rom. Pontifice, de praesertim in L . c. s.

Episcopos etiam pro suis particularibus Digis resibus Ecclesiasticas leges serre posse est sententia certa omnium Canonis arum, & videtur aperte insinuari in cap. I. de Consecr. dist. 3. ut notat ibidem Glos communiter recepta, . Non generaliter Cum enim Episcopi positi sint regere Ecclesiam Dei , ordinatum autem regimen haberi non possit sine potestate legislativaci congruum fuit, ut Episcopis quoque competeret suis

pra Ecclesiam sibi commissam potestas legislativa, servatis tamen limitibus iurisdictionis suae, quia plura sunt , de quibus Episcopi leges serre non possunt ι puta non potant aliquid statum

re contra Ius commune , aut circa ea as alia

quas

19쪽

quas graviores, quae Summo Pontifici sunt reis servatae , ut aperte desumitur e Can. ultι so dist. 17. in fine is ex canor Concilia Iead dist.

Quod si Episcopis divisim sumptis relate ad suas singulares Digce se potestas legislativa

neganda non est a fortiori non erit neganda iisdem in unum collectis, seu Concilio Epi Icoporum auctoritate legitima congregat . a hujus intelligentiam supponendum ei primo Nomine Concilii in Ecclesia intelligi conventum Episcoporum, aut aliorum, qui de iure vel privilegi , vel consuetudine admitti pos-iunt, congregatum ad statuendum collatis ser tentiis super rebis emergentibus, quo avertim, aut ut de judicaverint: eo proportionataerisOdo , quo in temporalibus Regnis , cum oritur gravis aliqua controversia , convocantur in unum Principes Regni , vel rugistratus , ut communibus sustragiis decernant . quid fact opus sit. o Supponendum secundo, plures esse Conciliorum species in Ecclesia Aliud enim est ConcisDigcesanum , aliud Concit Provinciales, aliud Conc Nationale, aliud Conc Generale Diς-cesanum Concilium dicitur , quod in sua particulari Di e congregatur ab Episcopo κPresbyteris sui Episcopatus, quibus ipse Episco-Pus praeest

. Conta Provinc vocatur , in quod conveniunt omnes Episcopi su Saganei unius Pr vinciae, quibus praeest intropolitanus, seu A chiepiscopus cujus generis plurima reperiun-.tur in Voluminibus Conciliorum. cuncilium Nationale est, in quod conuenium

20쪽

De Legistiam prinint omnes Archiepiscopi, rapiscopi unius, Regni, vel Nationis, quibus praeest Patriarcha. vel Primas e)usdem Nationis, qualia sunt mulata Concilia Romana, Toletana Africana

quae nonnumquam vocantur etiam generalia

quia videlicet generalia sunt relate ad illud Regnum , seu Nationem, quamvis absolute Qquoad totam Ecclesiam non sint univerissalia 9 Demum Conc Generale dicitur , ad quod vocantur Episcopi totius Ecesesiae, qui possunt, debent eidem interemes, nisi legitime imp diantur,' cui praesidet Summus Pontiὰκ per se, vel per suos Legat . I His praesuppositis , certum est singulas istas Conciliorum species habere potestatem ferendi leges Ecclesiasticas, quamvis non Omnes

habeant aequalem, sed proportionatam Iurisdiactioni suae, quae in plis inaequaliter est . Hinc in Concilio Dioecesano, cui praesidet Episcopus habens Iurisdictionem supra solam suam Diozeesim , possunt serri leges , quae tantummodo obligent homines ejusdem Dioecesis, in materia, quas non sit reservata Summo Pontifici ut supra dictum fuit de Episcopis . In Concilio Provinciali , ubi intersunt Episcopi totius Pr,

vinciae , pomum condi leges obligantes tantummodo homines ejusdem Provinciae is in materia Summo Pontifici non reservata . In Concilio Nationali fieri pomunt decreta obligantia solum homines em lem Nationis in ateria pariter non reservata, Pontifici . Demum i in Concilio Generali an

ne condi possunt Univera lam Ecclesiam oblia