Georgii Agricolae De peste libri tres

141쪽

mciam,aceti sescuciam. quoties hoc em plastrum linteo illitum renouatur, reno uetur autem saepius, toties antea oleu ex

nymphaea suture illinatur si succi no lae rint in promptu sat emplastrum in quo snt seminis papaueris albi, seminis papatieris nigri, herbae apollinaris,laetircae,radicis mandragorae,uiolae, singulorum p. I olei uiolacci,olei ex nymphaea a cilis muliebris,singulorum semunci ouit albumen. frons insuper, tempora, nare ungantur ungueto er populi gemmis noi minato, & oleo ex nymphaea. illius sint, duae portiones,huius una. si ad semnum , faciendum satis efficax non fuerit, cum, eo succi papaueris Thebaici grana de 3 cem sunt permiscenda: vel iisdem illinai tur Unguentum quod habet casiae,crochi succi papaueris Thebaici pares portio i nes, olei rosacei quantu satis est. li aegroi nimia metuimus restigeratione,succis oci aquis stillaticus quas hibit, aqua apiastris modica, oleis oleum anethinu debemu a admiscere.quae quanqj calefaciunt, tame etiam ipsa somnum alliciunt: apiastrum a Praeterea ad cor admotu eius uires corro

, horac

142쪽

, o DE PESTEhorat. Sed quoniam ob eosdem uapo res pestilentes & febriles,uigiliam,ut diami,non raro comitatur dementia,cum aragrum videmus desipere Θc aliena loqui, conuenit brachia & crura perseicare: c curbitulas dorso, humeris, natibus imponere:unam aliqua ex his medicis potionibus,quae pestilenti putredini aduersantur, & calorem sebrilem restinguunt una cum aquis quae easdem uires habent,sae pius dare,ut uapores mitiget:os crebrius eluere & gargarizareaqua sontana, uel his stillaticiis quae restigerant, aut hum ciant, aut utrui facere possint.cuiusmo

distat aqua nymphaes,oxalidis,inubi iativi, cichorij, uiolae, aqua in qua hordea

est decoctum, aceto modico temperata. quae etiam calidum guttur restigeranari dum palatum &lingua humectant, almsie sitim depellunt. cuius stis causa etiam tales aquae permistae cum pastillis e cam phora Priscillianistae, cum sicco mali punici,cum succo limonis, cum omphacio' eum succo uiolaceo diutius in ore continentur: ut iustulum quoq; prunorum, a

qua in qua hordeum est decoctum, aqua

143쪽

frigida.in ore item continentur sacculus muco pomi,uel pyri,uel mali cotonet re pletus : sed subinde alius atq; alius ex a qua frigida,in qua repositi sint,extractus ec linguae ingestus uersantur insuperinore pruna Ungarica, cerasa acida,fiusta Peponis,cucumeris,cucurbiis, liu sstiauae laetucae. linguae uero o palato illiniatur psyllij mucus, qui cocrescit cum id a

qua maceratur.bibuntur etiam esdem a

quae stillaticiae cum aIiqua potione quae restigerat: qualis est quae constat exsac charo &succo ueImali punichues mali cieret, uel limonis, ues oxalidis, ues uiola At linguam aridam,scabram,febris ardore denigrata primo eluere oportet aqua, in qua hordeum est decoctum,cum octaua potionis acidae, dulci sacchari succ mitigatae, permista. deinde penicillo de

sicci potione temperato,ungere.Cibiautem fastidio ex calore labrili orto, neccse

striae sunt potiones refrigerantes saepius Comemoratae: ex humore putrido, uomituS. qui etiam nausear,& anime defectioni, dc sibi ipse prodest aeger uero assumat aquam

144쪽

aqua tepidam uci solam uel cum potis ne ex aceto &saccharo facta milia: atm digitis linguae prope fauces impositis uomitum cocitet.sin id aegri uires, quas uo initio debilitat, non patiuntur, uel idem tensione praecordioru uexatur,in intestiarium rectum infundenda sunt ea quae aluum ducunt: crura perfitcanda: cucurbi

tutae sine ferro coris imponendae: danda medica potio ex acido mali citrei uel punici succo & iaccharo lacta. na utral pu uidis humorib. resistit, utraq; calidos re Digerat. Sed cordis angori succurrunt ea quae uim ueneni frangui, ec ipsum corro horant: pectoris ardori, quae febrilem pestilentis humoris calore restinguur. qua lia uero sint, supra dictu est. Aluus uero, quae uehementius fluit, usi du uires conseruatur, supprimenda no est,ne pestilentes humores retenti grauius periculu emciant. at si crebrae deiectiones uires co

stimui,ne sint exitio,modice sistenda estiquod fiet laccharo roseceo, mucco mali cotonet laccharo condito. Simili modo sanguinis e narib. profissio, qua pestilens

sebiis no iudicatur,sed fgri uires stangit

145쪽

LIBER TERTIVs ad tu retinenda est.quod ut fieri possit,c curbitulae sine ferro prscordiis aptentur. fger uescat malis cotoneis &pyris:bibat aqua,in qua semina rhois obsonioru sint decocta,& candes ferri acies restincta.bihat medica potione ex baccis myrti, uel e rosa & faccharo lacta,atm cu aqua stillaticia plantaginis,equiseti,portulacs per

mista. pastillus etia ex succino,uel ex ter ra Lemnia nominatus, una aliqua ex his

aquis diluat,& potui detur. froti uero imponatur lana succida,cui illitu sit medicamentu quod habet pares portioes haematiis,sanguinis draconis,glebs Armenis, oui albumine θc aqua rosacea ato modi co aceto exceptas. ex iisde sine aceto saterrhina, & nari, ex qua profluit sanguis, indantur. Postremo qui ex hae grauissima febri pestilete recreati sunt, ne in ean dem recidant, his uti debet, quibus princepta data de ualetudine, cum iste mor hus ingruit in homines, tuenda, iubentuti: ab his cauere, a quibus eadem in uere iubent. etenim omnis recidiva s

hris plerunque grauior est,eiusq3 curatio

magis periculosa oc anceps, quod uires priore

146쪽

priore morbo sint debilitatae. Hacte nus de curatione pestis primi generis: se

se quitur nunc alterius curatio.ei non opus

est antidotis,quod intemperies aeris diuturna n5 sit,ut aer pestilens extranea pi eredo, quae in pulmone ducta subito cordis aut corpus aut humores corrumpat, re homines interimat.sed hoc malum ut sta intepetie tardius corporis humores putrefacit,ita qui evadunt ex morbo, plerimi tardius evadunt ato curantur. ad hanc alteram pestem curandam,ut ad caeteras febres continuas non pestilentes

quin* sunt significationes: calor scilicet febrilis,interior putredo, halituu uel ua Porum,quos corpus per inuisibilia cutis

foramina expirat retentio, Viscerum ob muctis, humoris redundantia. qua de re quamprimu talis febris ardens est orta, sanguis,si corpus eo abundat, oc aetas ac .

uires sinunt,mitti debet: si non abundat. quisl humor quo corpus superfluit,me dicamento quod eum ducit, Purgandus. eae quale uero quod* sit, supra dixi. sed . cum uarii humores redundant in corpo re,in primis medicina Petiarumdelicata. V . danda

147쪽

LIBER TERTIVs danda est: cos enim purgat, & sanguine purum reddit. uerum quia plerun* humor sero similis subit, si is est ducendus, prodest medicina quae habet floris bii

glossi,uio ,rofar,singuloru p. I I I. h. orticis mali citrei, capilli Veneris, singulo rup. I I. h. radicis tripolii p. I. . etinetib ris p. h.trientem. pruna numero decem. ex aquae sontanae sextario decoquuntur ad tertias.in huius decocti colati cyatbis duobus,maceratur duodecim horis mPrabolani chebulae emblics, belliricae contritae,singularum p. I M. . deinde per linteum exprimuntur.tum eodem decocto diluitur medicina quae bilem flauam uel atram, uel pituita, simul cum huniore se ro simili redundantem in corpore,ducit. postremo additur medicae potionis ex a cido mali citreisucco ecfaccharo factae cyathus dimidius. Post sanguinis detra ctionem uel humoris ductione uiscera obstructio reseranda est, at* halituu uel uaporum retentio relaxanda.libro secundo medicamenta recensiri multa quae mirusp essicere possunt. sed cum ea omnia

li calida

148쪽

et 4s DE PEsTE ' calida sint, & propterea febrim augeant, aeger sumat acetii uel laccharinu, uel mulsum cum aqua stillaticia cichorii permia

sum.haec enim ambo succos crassos in cidunt,lentos detergunt: alteru prsterea calore febrilem restinguit,alteru eum noauget. Mox humoris putredo sanada est. sanatur uero cum humor, qui sic corru plus 8c exustus est ut coco qui no possit, euacuatuc qui adhuc ita se habet,ut con coqui dic ad temperie reduci possit, cocoquitur. euacuatur aute corruptus medicamentis,que uel Urina mouent,uel aluum de iciunt,uel uomitu concitatar,uel sudo- rem faciunt.ad quas res persciendas idor neus est ptisans cremor,aqua,in qua Priaus hordeu, deinde saccharti est coctu, - qua mulsa.quae tria corporis cria alimen ta sunt. acetis saccharinu, acetu mulsum, apomeli, aqua, in qua radicis apii portio est decocta. que quatuor eiusde sunt me dicam eta.si aluus his sumptis nihil excer nit,in intestinii rectum infundendum est, aqua mulsa cum oleo.concoquitur uero humor,& ad temperie reducitur interio

ribus

149쪽

UBER TERTI Us 3 14 γribus corporis molib. moderatis &per spiratione libera. nam haec extraneum renon naturalem calore, qui putredinis ef- sector est, refrigerat: illi superfluos humores, qui eiusde materia sunt, excernur, ocreliquos corpori necessarios ad corruptione minuSaptos reddunt. potioneSaur, quae 5c uiscerum obstructione, naturales motus impediente,reserant, oc halituum atP uaporum retetionem, perspirationi obstantem, relaxant, iam comemoraui. Tum uero medicae potiones, quae se

hrilem calore refrigerant & siccitate limmectant, quaecp putredini resistunt,dandae. quales aute sint, fatis explicaui: sicut etiam cibos oc potiones quas aeger assise mere debet. Sed symptomata, quae in

terdum curatione ad se uocant, sunt so por uigilans, cibi fastidiu, angor, uox ut tiata. cum uero sopor uigilans oriatur ex

Pituita cum bile permista, primo si haec illam superat, caput ad cute tonsum dua hus oxyrhodini tepidi portionibus,una olei chamaem elini fouere covenit: si contra bilem pituita,duabus olei chamaeme

150쪽

camentu, quod utruo humorem ducat, hi intestinii reelum iniicere oportet. tum ruta ex aceto cotrita, sc cum struthio c minuto mista,naribus est illinedaulieri ca uero Mithridatis melle excepra,pal

to. Sed cibi fastidiu, ex humore putridonatum, quibus modis curadum sit, supra dixi iisdem uero angor, quem praui humores gignunt, fanatur. Ut autem hi, qui cibu fastidiunt, uires conseruent,ad eum assumendum sunt compellendi inam qui comedunt, etiamsi appetitus escis oblodiatur,plerunm ex hoc morbo pestilenteeutidunt. uerum quia pituita, quae in asperam arteriam destillat e capite, uocem uitiat, postquamedicamento purgata suearit,aeger raucedine linctu medicae potionis, quae e dulci radice nome inuenit, discutiat.sed in dolore capitis Zc uigilia coeterisqi symptomatis eadem auxilia, quae sepra exposui, sunt asserenda. At phreniisticis, quod etiam ipsi Iaborent ardente sehri, eis non dissimilia accidant, eadem quae febrientibus medicamenta sunt ad IIubenda