Georgii Agricolae De peste libri tres

121쪽

LIBER' τοτ Ius ti 'vino reperis, scobis eburnea ,Σedoaria'. rosae, croci, singulorum p. h. seXtanS. a quae stillaticiae rosae, uiolae, floris bugloosi, Oxalidis, singularum librae triens. res siccae in puluerem contritae, cum liqui dis mssceantur. at in unguentoe sunt hec seminis mali citrei, ossis in corde ceruiano reperti, scobis cornu bestiae unico nis, succini candidi, sandali rubri, rosae, singulorum p. .sextans. Olci rosa ei, o Iei uiolacet, utrius* semuncia.aceti paululum . rursus res aridae commin Uantur,

& cum oleis & aceto permisceantur Sed quia aeger aere corrumpit anima, quam a Pulmone resipirat, ne corruptum spiritu rursus in eundem ducat, cubiculum pro Pter putredinem rebus odoratis conspergatur: propter calorem febrilem refrigorantibus. ad utrunque utilis est rosa,vio

la, flos iasmini, flos nymphaeae: oc eorundem aquae stillaticiar. ad alterum aestiuis

mensibus etiam aqua fontana aceto temperata, S uitium capreoli, Sc rami rubo. rum.quinetiam ad utrunque accommo datum est decoctum,quod habet poma, quorum odoratus iucundus est,nouem,

122쪽

et zo DE p Esrgin frusta secta.corticis mali citrei,corticis mali arancit,baccae lauri, baccae iuniperi, singuloru p. GH. h.rosae manipulos ri uiolae,floris,nymphaeae,utriusin manipulos i L solii ocimi, roris marini, lauri, sin gulorum manipulum uiau,decoquuntur in aqua sontanaaed pestem curates plures cereos accesos in altera manu gestet,cosq; saepius ad os admoueat, ut flamma aeris,spiritu hauriendi, putredinem debilitet. Quatuor uero horis post cibum aD sumptu si corpus aegrotatis sanguine re' 'dudasiis ex incisa uena mittedus est: mo do uires patiantur, oc anni lepus aliudueno obstet.si capitis quide aliqua pars uel colli cum dolore intumuit, uena brachii, quae ex alis nonae inuenit, incidenda est, uel ea qus ex humeris est nominata eius. dem lateris.quod perpetuu est: si alae,aut pectus, aut alterum latus, aut uenter, aut lumbi, aut dorsum, ea brachii uena quae ex tecore nome traxit: si inguen aut crus, ea quae est iuxta poplites uel talos: si umro tam in sinistri quam dextri lateris alia qua parte tumor oritur, utrin* ex uena,

quam incidenda esse dixi,sanguis mittentia dua

123쪽

dus est sed eius plus ex ea quaeprius inciadit, minus ex ea, quae posterius. At si nulIus tumor apparet,eX latere, quod dolet, sanguis mittendus est: ato rursus si stuperiores partes in dolore sunt, ea uena bra cliij incideda est quae ex alis nome duxit, uel quae ex humeris:si intermediar,ea bracliij quae a iecore dicta est si inferiores, rursus ea quae est iuxta poplites uel talos si denim nulla corporis pars cum dolore intumuit, nec ulla sine tumore dolores habet,uena brachii media. medicus autequi sanguinem mittit, hominis pestiletia correpti uires, quas ipsa debilitat,estima re debet, emi semper ante supprimere quam anima deficiat. si uero propter a nOS,aut conceptionem,aut corporis iam inde ab ortu imbccillitate, aut animi deis sectionem, aut cibi fastidium, quod plorunq; pestilentes febres comitatur, aut alui fluxu,aut aerem aestate nimis uald e ea lidum,hyeme perfrigidum, aut aliud ue na incidenda non erit,cocisa ante scalpello cute uel dorsi uel humeri,uel natis, uel cruris, cucurbitula ei est accomodada relanguis extrahendus. uerum si postium

124쪽

et 22 DE PESTE guinis detractione aegroto timemus ab humoribus comotis ne ad caput ferari

. tur & mentem turbent, ei dabimus potionis ex succo oralidis & saccharo saetae unciam, potionis ex succo rota oc fac charo consectae semiunciam, aquae stilla ticiae Oxalidis, uiolae, floris buglossi, sin gularum unciam. Cum uero corpus san guine non redundat, sed humoribus p iidete putredine corruptis&adustis, in quibus atra bilis iam orta sit, Sc adhuc o riatur,aut quando cum inflamatione mi sta esst flauabilis uel humor melancholi cus uel pituita, proximo die purgandus est fger, si uires habet,si crebris aut uomitionibus aut deiectionibus non infesta tur,si morbus urget.&si enim carbunc ii, quorum atra bilis effectrix est, in cor

pore nati sunt, aut inflamationes mistae, Iamen, quia natura humoreS agitat, ante concoetionem euacuadi sunt: praesertim cum Andromachi theriaca uel. assimilis antidotus crassos iam attenuarit,& uiscerum obstructiones reseraverit.purganti hus autem medicλmentis omnibus ad . Oscere Oportet e quae pestilenti putre duu

125쪽

LIBER TERTIVs r 23-dim aduersentur. quanquam enim antia dotus,si ualuit,vim putredinis uirosiae fregit, tamen eius etiam reliquiae, si quae re manserunt, ait pestilentis aeris semina denuo hausta mutari debenti admiscere Praeterea oportet medicamenta, quae calorem tam purgantis mcdicinae, quam se

Bris restinguant. ita ch bilis flava ducatur potionc quae habet floris buglossi, cii sit,

Uiolae, singulorum p. V. h. seminis lactu cae,portulacae, cucUmeris, singulorum p. I I. .scordit,lactucar,lichenis, qui petris adnascitur, singulorum manipulum dimidium. succi acaciae, Indicae, tamarindos Nauri uocant, p. I II. f. Zyzipha, mixa,

utroruQ numero X. pruna numero π V. ex aquae fontanae sextario decoquuntur

ad dimidias. in istiusmodi decoeti scolati cyathis duobus siliqvs Indice, quam cacsiam Mauri nominant. p. V II. Q diluumtur,& additur potionis, quae ex acido mali citreisucco re saccharo constat, semia athus .atq; rhabarbari dilutum. id hoc modo fit rhabarbari selecti p. I. ' &spicae nardi Indicar p. ' sextans: secantur inminutas particulas ec horis decem ma

126쪽

24 DE PEsTEcerantur In aquae stillaticis int i hortensis sesquicyatho. tum per linteum exprimunturiat melacholicum humorem docit potio, quae habet floris buglossi, ei sq,uiolae, epithymi,singulorum P. III. h. scord a,inlybi hortensis,chamaediTOS, splen , eupatorii, singulom manipulum dimidiumaseminis inlybi hortensis, po . tuta Ganis,seniculi, petroseli ni,aph , singulorum p. l. st & sextantem.polypodii

quercini p. II. h solliculorum senae p. t.' Pruna numero π V .ex aquae fontanae se xtario decoquuntur ad tertias. in huius decocti colati cyathis duobus maceran tur duodecim horis myrabolanorum In darum contritarum P. V l. ' S.I.F. d inde per linteu exprimuntur,& in eo de cocto diluitur eclegmatis er sena p. I. Q.

Sed in potione,quae pituitam ducit, haec insunt,floris buglossi, cirsii,uiolae, sing lorum p. I II. 'sicordii oc inlybi hortem .sis, utriusq; manipulus dimidius. radicia tripolii,hanc enim quida Arabicum tu hithum esse putant,p. I. Q Tinziberis p. V .radicis apii,petroselini, feniculi p. l l I. ω oc Ι .F.pruna numero U I .ex aquaeson

127쪽

LIBER TERTIVs et2ς ranae sextario decoquutur ad tertias. d inde in huius decocti per linteu expressi cyathis duobus maceratur decem horis

agarici in pastulos redacti p.r. Sc F. iii in eodem percoIato silique Indicς p. v I PQdiluuntur. Veris atra bilis purgatur potione, qus habet floris bufos Ii,cirsii,uio is singuloru p. III f.scordii , in hi hora

tensis,fumiterrae, singulorum manipuluia ex aquae sontanae hemina decoquuntur ad dimidias.si atra bilis ex flaua adusta o ritur,in huius decoditi colati residuo duodecim horis macerantur myrabolanoruladarum contritarum p. Ita I.m citrinam contritarum p. I I-deinde per linteum

exprimuntur, inq; eo decocto diluuntur siliqvs Indicς p. II i. st eclegmatis Hamechi p. I. ' & F.medicinae Periarum deli

catae, quae τρυφέα Graeco nomine apud Arabes uocatur,p. II.':siri oritur ex limmore melancholico, in eiusdem decocuresiduo duodecim horis macerantur myrabolanorum Indarum contritaru p. V I. Φ.rum in codem per linteum expressis diluitur eclegmatis Hamechi, medicinae

Periarum delicatae singuloru p.I. ' & Uasin

128쪽

sit oritur ex pituita,in eiusde deco 'iresiduo totide horis macerantur myrabola noru Indaru contritarum P. M lI . h. ch hularum contritarum p. III. st deinde iaeode per lintea expretio diluitur ccleg malis Hamechi,& medicine Persarii delicatae,utrius*p l. 6c Φ.agarici inpastillos redacti p. i .' .Post hec gger quotidie manc duabus dioris ante pradiu, ec pomeridiano totidem ante coena bibat poti nem aliquam quae aut humorum putredinem urinam mouendo uel sudorem cierido evacuet: quale est acetu succharinum uel mulsum cum aqua,in qua radicisapi portio est decocta,permistum: aut pesti lenti putredini resistit, aut calorem febri lem restinguit, aut utrunq; essicit. qualis' cst potio, quae ex mali citrei, uel limonu, uel baccarum oxyacanthae, succo Sc sa

' charo constar,aut rolacea: cum unius au

tem alicuius de his sescuncia, succi mali punici uel aquae stillaticiar, aut Oxalidis, aut rosae quadrans permisceatur.Uerum edicus animum non modo ad morbii, cui contraria remedia sunt adhibenda,rcfer re debet, sed etiam considerare res, quae

129쪽

LIBER TERTI VI et 2

remediorum modum desiniui.omismo di sunt aegri temperies , regio, anni tem-Pus,cocti status,aetas,sexus,ars, constretudo. post aliquot dies si humor quispiam

adhuc in corpore recludat, rursus est me dicamento purgandus: ido toties faciendum, quoties hoc res postulat. Sed ut re Vertar ad tumores cum simplex inflama

tio fuerit: quid in eius initio faciendu si dixi: nunc quid faciendum si mista fuerit

dicam.primum autem si pestilens tumor est inflamatio particeps tumoris albidi,& lari,curationem non mutat: si uero e rysipelatis,medicamenta calefacietia re frigerantibus,temperada sitiat,uth sc ea lorem,qui uehementem emcit dolorem restinguant: illa pestilens uenenum attrahant & pus maturenti quales sunt pastilli qui habent sulfuris ignem no experti puri, quod Puteolani uirgineum nomianat,guttae ammoniaci,croci,singuloru p.

IV l folii rutae p. I I. h. haec succo QIani excepta in pastillos formantur. qui cum usus postulat, in pasta diluuntur oc tumori inunguntur.sin inflammatio particeps est scini, cum his medicamentiS quae P stilentem

130쪽

stilentem putredinem attrahunt mollientia su it miscenda. quale est cmplas iniquod habet radicis althaeae P. taxum. h.radicis maluae p.ri III t.' ceparum p. παVIM .R .radices in aqua, cepae in cianere coquuntur. deinde simul in mortario contunduntur.tu adduntur fermenti l P XXXV .m .adipis suillae p. L V. ' posta ea decocti radicis althaeae ec maluae thi duo affunduntur. postremo stercoris columbini p.ri LII. h croci p. m. h ad 1iciutur. Cum autem inflamationis qua liscun* pus maturatum fuerit, quod ex his cognoscitur , dolor pulsans remisit, pus intus in tumore fluctuat, idem eodedigitis depresso huc oc illuc cedit,tu scat pello sila late incideda est,ut sanguis&sanies pus exire ualeant: sic prouide, ut neq; neruus,neq; tedo, ne v arteria, ne iuena laedatur aut dissecet. 1 anguinis quiadem modica cum sanie uel pure fluxio salutaris est, eius profusio perniciosa. qua re supprimendus est . supprimitur uero emplastro quod costat ex paribus aloes ec thuris portionibus ovi albumine ex .ceptis: atque pilis leporinis qui eis immia,

... a . . scentur.