Georgii Agricolae De peste libri tres

131쪽

LIBER 'τERTI Us et 2 scentur. eum sanguis amplius non erumpit, emplastrum aufferri & unguentum, quod pro sanie pus gignit, imponi de heia quale est quod habet resinae laticiis nae tres portiones, uitelli unam, olei ro sacei quantum satis est. cum pus quod Gallum, quod albidum,quod leue, quod aequale est, quod nihil olet, generatum suetit, tum ulcus purgandum est. quod faciunt tincta in melle, cum succo apii permisto, linimenta, superet ea iniicien dum enneapharmacu emplastrum, uel id quod paria pondera resinae laticinae si quidae 8c mellis rosecet habet, atque sarinae hordeaceae quantum satis es ubi ulcus purgatum fuerit, rubet, nimium ne que siccum neque humidum est, sensu

caret.tale, quia plerunq; cauum est, impleatur carne. ad hoc proficit tetraphar macum cum rosa: uel hoc unguentum. resinae laricinae liquidae,mellis rosacei, mitiusque p. x IIII. '. latinae hordeaceae, thuris, sarcocollae, myrrhae, singulorum P. LM. h Quoniam uero sepe rubor ex . inflammatione natus, uel pallor ex eryta

Pelaterues plurima pustula ex sacro igne

a ulcus

132쪽

.13o DE PEsTEulcus ambit, & curationem impeditiari etiam intus in ipso ulcere nigror ex sph celo,istis etiam malis prouidere oportesi rubor, pallor, pustulae inungantur oleo rosacco cu gleba Armenia permisto: uaeis illinatur haec mistura, quae constat ex aqua stillaticia nymphes cum eadem glaha deco sta, ut bene misceantur, re per

linteum expressa, ut eius crassam entum

aufferri possit: uel ungantur unguento rosaceo Priscillianistae. id habet adipe suillam nqnies aquis calidis, Sc ad extremum semel frigidis lauatam , atque Parrosae rubrae recentis pondus. in mortario

Permiscentur,&septem diebus in loco

calido reponuntur, Ut rosa adipe mace

retur. deinde leni igni coquuntur, oc per

linteum exprimu tur,tum si mistura complet heminam affunduntur succi rosa irres cyathi, olei amygdalini tres sextariuec decoquuntur usin ad eum finem dum ignis succum Zc oleum costumat. sed pi rutam satius est praesens scarificationis auxilium, quod malum sanguinem elicit, experiri, quam alicuius unguenti. V rum si intus in ipso ulcere nigricies est. quae

133쪽

LiBER TERTIVs etyr quae nodum serpit, imponendum est unguentum quod carnem putrem leuius e

xedit. qualis est mistura quae habet uia guenti basilici portiones duas, Aegyptia .ci unam.sin ea nigricies serpit, imponen dum est unguentum quod carnem uelle mentius erodere pollit. est quaedam cuiusmodi mistura quae costat ex unguenti

Aegyptiaci portionibus duabus,basiliciuna.u ne haec quidem euincit carnem putrem,adurenda est, ec superponendu rocens butyrum, ut crustas a uino resoluata ulcus nouatum Sc bene repurgatu ut cs tera impledum: at* cum fuerit impletu, ei cicatrix inducenda. At si carbunculus cum modica inflamatione colunctus est, conuenit emplastru in quo sunt ferme ei p.ππΙ. f. adipis gallinaceae p.ri IIII. Q.facchari puri p.I I I.' Sc I.V.croci p. st triens.uitelli duo.olei rosacci paululum. si carbunculus cum inflammatione non est permistus,sed in eius medio natus, ut ciuo sint diuersi tumores, utriss peculi re emplastru est superponedum: carbun

zialo quidem, quod bilis crassa & adusta

Uussit effectrix, minus calidum nem

134쪽

i fi DE PESTE .gis aduratur. sed si carbunculus separ

tim oritur,cutis, quae eum ambit, non tamen proxime,est ungenda unguento rosaceo Priscillianistae cum gleba Armenia sto Iuper ipsum uero saepius imponenidum triticum quod homo sanus 5ciei nus dentibus contriuit, oc saliua macera uit.sedat enim dolorem,pUS maturat, carbunculum serpere non sinit.aut super ipsum imponi debet emplastrum, in quo sinit ficus aridae p.ri π I. h. farinae tritici, seni graeci, seminis lini, singulorum p. hin & I. V. sinapis p. III & r. F.mellis roncei oc decocti maluacei quantum se tis est, aut quod habet pares portione&

sermenti,guttae ammoniaci, resinae Laria cinae,mellis rosacei.aut quod habet item pares portiones,sed sermenti adipis gatrilinacear,sacchari puri,farinae hordeace mellis uero rosiacet quatum satis est. cum carbunculus maturatus &ruptus fuerit eo, quo dixi, modo purgandus est, im- plendus ad cicatricem perducendus. Si uero carbunculus tam malus est, ut maturari non posmit, ferro scarificandus est, ut corruptus sanguis exeatidein aduren- dus

135쪽

LIBER TERTI Vs et 3dus est,non serro candente, non oleo ferirent ne animi defectio si sequatur,sed medicamentis erodentibus: cum quibus quae maturant permiscenda sunt. cuius.

modi est emplastrum in quo sunt ficus

aridae fermenti utriusque p. πα I. h. si napis p. m. fi &-aristo iochiae longae,utriusque p. V I I. h. tritici hominis saliua macerati p. X III l. h. meliis quantum satis est.eiusdem generis est emplastrum quod habet resinae Larici nae,nitri, auripigmenti pares portiones.

si oc praeterea Iacobi Ritii Venetiis hane pestem curantis, quod etiam, sicuti s iahit Nicolaus Massa Venetusiacitui malum consistat, oc undim caro putris a ui

ua separetur. constat autem ex his. theriacae Andromachi, theriacae Mithridatis, Eponis farracenici,singulorum p. II L RI .v resinae Laricinae, butyri recentis, fermenti,singulorum p. X Ill I.' etiis rosacei p. m. ' dic I. V. salis fossilis p. ZΙ Ι. Q .fuliginis p.π V M. f: & I.F. croca

. I I I.' et uitelli. III I.cum caro putris a uua fuerit separata,ulceri butyrum, cu sa haro Permistum est illinendum, ut mol

i 3 liendo

136쪽

DE PEsTs liendo & abstergendo crustas a uiua ca ne diducat. tu ulcus rursus carne implea' tur, & ei circa trix inducatur. At interio

res huius primi pestiletiae generis inflam.

mationes quanquam perraro curantur,

sed pleruuin hominem interimusitamei de earum etiam curatione, dica sed pamcis,quod non longe sit ab inflammatio

num non pestilentium curatione diuerissa. quae res in causa est cur ueteres minus:

multa de pestis curatione scripserunt. cum aeger phrenitidi infestatur, postquahibit antidotum si uires habet, sanguis euena brachii,quae ex humeris nomcn inis uenit,incisa mittendus:deinde, si res hoc postulat, e recta fiontis. si uires sangui nis detractionem per uen a non susti nent, cucurbitulae, cute priVS serro concisa,imprimantur occipitio Θc spinae: tum medicamentum, quod aluum ducit, in reictum intestinum insundatur. sed ca-Pitis partem, quae inflammatione labo- rat,primo ad cutem tondere oportet: de in exyrhodino tepido irrigare:postremo . decocto uerbenae ac chamaemeli fouere: atque rutam ex aceto contritam naribus .

illinire,

137쪽

LIBER TERTI Us et 3 illinire,ut hoc modo humor cerebro nocitius elici possit, illo id quod residuum

in per caluariae suturas digeri. At cum angina aegri fauces occupat, Androma chi theriacam,aqua stillaticia rosis oc Oxalidis dis utam, quamprimum sorbere de hes,ut uenenum immutet:& candem uel Mithridatis ex iisdem aquis gargarizare , Ut humorem putridum partim reprimat & in exteriores gutturis partes pelisiat, partim discutiat. mox modicus sanis

uis ex eiusdem lateris brachio mittenus, eat detractio proxima sequete die ueranda. quinetiam, si morbus no remit tit,uenas, quae sub lingua sunt, incidere oportet, si uires sanguinis detractionem

Per uenas non patiuntur,cucurbitula ceruici, cute anter scalpello concisa, sepius est admouenda : aluus acriori medica is mento, in rectum intestinum insuso, ducenda : saccharum optimum in ore uer sandum. At cum iecur inflammatio ne laborat,sanguis corruptus quam prumum i dextri brachi j uena, quae ex tecore nomen accepit,mittendus est, mox alis .uus leui medicamento , item in rectum i 4 int

138쪽

136 DE PEs τε intestinum Infuso, eluenda altera diem curbitulae parti male affectae, prius ferro scarificatae,sunt admouendς.quod etiam faciendum tertia. eandem partem post ea duabus olei mastichini partibus, una rosiacet fouere conuenit. si inflammatio dissipari non potest, sed ad suppuratio nem tendit, dolores augentur. tunc ue ro emplastrum , quod pus mouet, ini cere Oportet. quale est quod habet floris chamaemeli, solii althaeae, lii maluar,si gulorum manipulum. radicis althae e P. V II. h. radicis maluae, radicis albi liatri, utriusque p. III i. in . seminis lini, se

minis seni Graeci, utriusque p. II I. h.caricas numero septem. cum pus maturatum est, dolores minuuntur. mox ut tu

mor rumpi possit, dari debet aqua stiti laticia agrimoniae,aqua Oxalidis tempe rata ec permista cum potione ex succo mali citrei 5c saccharo facta.cibus sit plia sanae cremori qui cum ex hordeo consticitur, apium cum ipQ coquatur. potio lsit aqua, in qua hordeum est decoctum,

mista cum aceto saccharino. De tumorum curatione satis: nunc abeo

139쪽

MBER TERTIV sabeo ad symptomata. quibus quae adhulbentur medicinae nec ipsae sunt admo dum dissimiles medicinis, quae similibus symptomatis non pestilentibus adhibentur. capitis quidem dolorem o rhodianum mitigat,ut etiam ad eundem in aliis febribus est remediu. eum quoi minuit oleum acerbum .item succus rosae, uiola lactucae,uel earundem aqua stillaticia cadimidia aceti parte permista.Sed in uigitilia,que tanta est,ut somnus neque noctu nem interdiu accedat,quia egri uires co uellit, maturius aliquid auxilii afferendacst.ad quam rem, si pestilentes di febriles uapores, qui calefecerunt & exiccarunt cerebru,ipsam uigiliam cocitarunt,medicinae,quae refrigerando somnum alliclusi efficaces sunt. qualis somniferauis inest iactucs,papaueri,appollinari herbs,in dragorae, solano soporifero, dorycnio, nymphaeae, earum uero uarius est re muttiplex usus. etenim flos papaueris, apollinaris herbae, dorycnii, nymphaeae, simul eum uiola oc rosia in sindone rubra in lusus *pius ad fgri nares admouetur,ut O : dor per eas ad cerebrum sublatus somnu

140쪽

DE PEsTEficiat. sic etiam halitus eorundem floruc stillaticiis aquis lactucae Sc nymphaeae coriorum,natibus exceptus somnum gignit. eundem lactuca comesa 8c succus Papaueris potus concitant.is ex sicco se mine, aqua calida, cum tunditur, affusa, exprimitur. hibitur autem solus uel cum aliquo iustulo tepido. eiusde somni causa potio medica ex papauere iacta bibi tur ex aqua stillaticia lactucae, nymphaes, uiolae.illius esse debet sescuncia, harusingularum uncia. soliis praeterea tam nyn Phaeae quam aestiuae lactucae, cuius cauliaculus iam lacte repletus est, totis aegri caput tonsis prius capillis contegere opor tet, re ne decidant reticuli super ipsa impositi coplexu coercere.si lisc mno parum c5tulerint,iteru capillis prius tonsis suturam, qus per uertice ad aures tendit, oleo ex nymphaea inungere covenit, Ac super eandem sutura iniicere emplastin,

quod habet succi lactucae libram, succenymphaes, succi maioris sedi,succi portulacae,singuloru selibram, succi rosae, farianae hordei utriusq; quadrante, minis Papaueris latiui sextante, herbae apollinaris