Tabaci sternutatorii moderno abusu

121쪽

ponderis quasi sensum animadvertit, ne id pulvere sternutatorio tentet CX Cutere , quod ispe non caret periculo. Gravedine laborans rusticus , quem inter vectores navis Harlemo Amste-lodamum vehebat, Circumforanei per- suam illius periculum faciebat. Sed minus felici successit. Tantum per nasum sanguinis emitti coepit, ut ceu mortuus humi procumbere, ac portatus Amstelodamum aliquamdiu ibi re, manere nacessiim habuerit, ut refert Obs Anat. Kerchringius. ' δ' P' ' Non morabitur auguror Observatio

nes hasce individuales tabacophilus

nasutior. Neque ego illius moror depravatum judicium. Novi namque omnCS Cerebro aegrotare , qui inordinate labacum appetunt. Probo paradoxum. Romanus sapiens morbum

desinit: quod sit judicium in pravope

LPist. 7s. Iinax, tamquam valde expetenda sint, quae leviter expetenda sunt. Vel etiam: Nimis imminere leviter petendis, vel ex toto non petendis 3 aut in magno pretio habere, in aliquo habenda vel in nullo. Nunquia hoc morbo laboras tabaco

phile Z Syncerius prudentiusque judicabat Plinius inquiens perniciostissimum es in omni vita, quod nimium es. Sed

122쪽

DEPICANAs I. ΡΑRs II. spanimadverto. Partialem me judicas.

Audi igitur Eruditissimi Pechlini, sim um renuas, aequissimum judicium, quod propriis ejusdem verbis huc adisi Cribere non pigebit. Quae illa intem- L. a. Obs. Peries sic perpetuo nares pulvere illo veXare, ut inter salutationum ossicia atque impotentium Coenas deesse aliquid ad humanitatem videatur, nisi vel turpi rivo stillaverint, aut futilis misturae insipiratio horridissima ster- nuentis voce prodatur Z Quemadmodum vero nihil salubre est, quod consuetudine in naturam transit, ita nihil juvat frequentatum omnibus horis sternuendi desiderium, quin necessariam illam ad Sensorii tonum custodiendum humiditatem penitus eXpellit, jus tamque proportionem infringit, adeoque non Hispanis tantum Italisque sed& Germanis irascendum esse puto, qui ridicula aemulatione, ut semper in illa nimii sunt, quidquid ad partium tutelam requiritur humidi exsiccant, non sine capitis manifesto damno. Matutinis certe ad purgandum cerebrum impetumque spirituum provocandum nihil isto remedio utilius, de die autem nisi obtusum e si cerebrum & humore inundatum . supervacua illa cura. Nam

G a lucis

123쪽

Ioo D IssERTATIO SATYRICA lucis mobilitate corporisque agitatione, quod reliquum est humidi facile excutitur , ne quis temere profuturi alias remedii usum profanare sustineat. Ita Petalinus Scriptor elegantissimus.

g. VII. Tabaci pulvis pectori, lar)ngi S pulmo-mbas perniciosus.

REstant adhuc apud plures inprimis

Medicinae inexpertos antiqUa Ca tharrorum deliramenta. Supersunt ridicula somnia, Stomachum ab hepate calefactum inter coquendum jugiter vapores ad caput mittere , Cerebrum vero esse natura sua frigidum, adeoque instar cooperculi bullienti ollae impositi aut alembici vapores ascendentes Cogere in aquam, quae in pulmonem depluat, dc rheumatum, tussis, asthmatis tabisque aliorumque innumerorum affectuum λ-cunda sit mater. Strenue igitur &tota die pulvere Nicotianae sollicitandas veXandasque putant nares, ut istas lymphas catarrhales ad pectus lapsuras

depromant. Conatus Certe Puerorum,

qui, quae faciunt, ignorant. Anilis fabula modus iste fiendi catarrhi, ut solide luculenter demonstravit Medici-

124쪽

DE PIcANAs I. PARs II. Iordicinae nostrae Pharos Helmontius. Do-Cet experientia, sedulo Continuatam pulveris sternutatorii attractionem impetuosiim seri ad fauces & pcdhus fluxum in iis, qui debiliori sunt thorace , Concitare magis quam avertere.

Subtilissimus imprimis tabaci Hispanici, Eo Casu nocentissimi, pulvis fugacitate sua ad laryngem penetrat, ibique quo devenit adhaerens insitum loci Archeum custodem , ut phrasi loquar

Hesmontiana, corrumpit, & uberiorem laticis colliquationem ac exundationem ciet. EXemplum narrat EXC. Medlinus de viro, qui multi admodum Cur. Med. pulveris Nicotianae toto die naribus e .s' 'attractione ejusmodi ad pectus seri Cur. 73.fuXum non sine grandi periculo sibi Concitarat, qui tamen eo plane intermisio remediis convenientibus Cesserit. Parthenopaeus quoties pulverem Hispanicum attrahit sattrahit autem totos dies) mox iussit alias tamen DUnqUam.

Remedium petit de Phthisi anxius. Cujus loco reposui Epigramma Martialis

versii saltem mutato. L. II. Ep.

Leniat ut fauces Medicus, quas aspera

vexat

125쪽

Mella dari nucleorique jubet, dulce que

placentas,

Et quidquid pueros non sinit esse truces. At tu non cessas totis tussire diebus, Non es hoc tussis, narium oreris ea es. Non dissitemur: in nonnullis, quibus serosior est 1 nguis, nares Continuo stimulo irritatae copiosiam plorant lympham, quae sub catarrhi forma eludit nasutulis. Ast falluntur. Artificialem& pertinacem sibi producunt CoryZam. Tabaci pulvis nutrimentum loci colliquando S corrumpendo in muci sormam redigit, quem isti male nasuti vitio lymphae aberrantis degenerantisque, aut Capitis catarrho nescio cui certe eo casu perenni adscribunt qui tamen eX membranae narium glandulos elisone ejusque continuo vellicatae atonia procedit. Purgantia non inveniunt omnem colluviem, quam assilmpta per ultimam corporis thulen ejiciunt, sed magna ex parte fabricantur, colliquando primarum viarum succos nutritios,

lympham utilem ex glandulis intestinetlibus exprimendo. ita Nicotiana Catharcticorum omnium facile violentissimum sui cx vomitu & secessit, potiusque corporis post ejus assumptioncm

126쪽

DA PICANAs I. PΛns II. Io nem enormi turbatione patescit mu- Cum in naribus lymphae quoque Cor ruptione producit, non semper invenit. Sicuti vero purgantia non raro per accidens insigne levamen adserunt,

cum succis laudabilibus simul vitiosos Veluti torrente quodam abripiendo &foras ducendo , sic in Coryga sero morbosa & catarrhali , muco viscidonarium summa occupanti, attenuando, resoluendo, explodendoque pulvis sternutatorius usum saepe egregium praesetat, inprimis si olei majoranae guttula

irroretur, aut cum floribus supra memoratis gratum ineat Connubium.

Verum absit abusus. Nil pectori ad Phthisin & Harmopthoen proclivirabaco sternutatorio nocentius. Retuli nuper in Neo-thea med Lagei Phthisici Concitato per ejus abusum profusissimo sanguinis sputo in extremum vitae peri- Culum Comecti , a me tamen longo temporc servati, historiam, brevitatis causa hic non repetendam. Tussim, qua laborabat tabidorum more contumaci , ad stillantes e capite CatarrhOS Cr- rore pessimo referebat , quos tabaci fumo dc pulvere per narium orisque canales veluti destillatorios extrahendos

127쪽

Io DissERTATIO SATYRICA tandem uti verbis Senecae: Deinde sum Epist. ν. s. cubui, o eis perductus sum, ut ipse distillarem ad summam maciem deductus. Liquescebat & consumebatur. Suasi abstinentiam, sed surdo. Vitam heC-ticus clausit. Prosecto miserum est, imo stolidum, cum nolis mori, non omnia sacere ut vivas. Hic cum illa muliercula, quae nasi magnitudine virile robur metiens spe frustrata fuit, Jo. Nevit. dicere poterat : 5 Nase quantum me

puritat fefellisi 8 Quam noxam pulmonibus

adserat Nicotiana, non semel docuit anatome. Jam olim ipse serenissimus. Anglire Rex Pacobus V. publice in

Academia Oxoniensi disputavit Contra intabaccatorum fatuitatem, adductis in medium exemplis eorum, qui diu insenabilibus pectoris morbis, imo Convulsionibus, deliri is, insaniisque laborantes disiectis post mortem corporibus ostenderint pulmones totos nigros de retorridos, non secus, ac si fumo in-j. uba durati essent, ut ex Hosj anno resertabula. Jacobus Tappius. Habeat itaque fistula dctabacchis. ra sertas, habeat longissima intervalla. Saluberrima oris & nasi moderatio est. O infimos, saltem non vere fanos, qui

omnem diem pixidem inter & fistulam

128쪽

Dκ P r C A NAs r. PAR s II. Ioratque otium dividunt i Profuerit uni alterive mire nasalis pulvisculus, Casus di fortuna est. Contigit haec isti podagrico, qui, ut refert mel hius, ad syllogi strici Ducis Uurtenbergici petitum it unica duntaxat vice toto decennio maeribus attraxit pulverem Majoranae iscorigani, dc magna pituitae eXantlata copia ab omni podagrae insultu penitus liberatus est. Nolit c decipi ab elencho Causae non causae. Audite vobis aCClamantem Philosophiae stoicae Princi-Pem : Clamo inquit, Citate quaecunque vulgo placent. uae casus attribuit. Dd omne fortuitum bonum suspiciosi pavidi

que subsistite. Et feraqpi cis de ali

qua oblectante decipitur. Confirmabo hoc exemplo Palladii. Hic dum multum biberct Castalium fontem , forte ex nimium antelucanis ejus haustibus catarrhali latice inundabatur. Egregius erat vates, sic & sui

volebat esse medicus, eb quod Apollinem haberet propitium , qui ut artis Melicar sic di Medicae pater audit. Non igitur Phoebi fistulam, sed tabaci in opem adsciscit, ut & ejus piXidem, quibus catarrho obvius ire parat. Verum din ludit operam r

129쪽

Virg. AE- Manet imperterritus ille, V Hostem magnanimum operiens, ta mole

sua flat.

Tandem tamen pertinaci tabaci instantia morosa haec coryzae putatiliae Procella,

Cerobro quae pendet iniquo Anceps sustentata diu, naresque fatigans Solvitur, atque virum mediis exponit in undis. Sed sodes quibus p intempesta nocte excitatur eX somno , veluti a gravi mole pectori incumbente jam jam fuse

focandus. Anxietas actutum erigit corpus. Faucium nariumque fere praeclusarum intentior nisus ingentem sanguinis copiam circa illas partes aut ante restagnantem , aut certe jam primum CXtravasatam, aut sorte a Cerebro deductam exprimit. Horrenda haemΟ-

men. Unde nec illam in consilium accitus mox supprimendam judicavi donec partim vomitu partim tussi oneratae partes sicle penitus deplevissent. Reserebat

130쪽

pite in laryngem dc Oesophagum delabentis manifeste subter somnum percepisse, indubitato fa&e mctastasis indicio. Levi remedio stetit feliciter sanguis, dc caput majori serenitati, dc libertati pulmones restitui sunt visis. Sed non ille malorum finis. Nares

Perpetua quadam veluti Coryza lati-Cem flavum Corruptumque fundebant, nullo opitulante remedio, adeo Ut vasa lymphatica alicubi circa Cerebri anfraC-ctus rupta fortassis a crebrioribus sternutamentis aut pulveris nasialis acrimonia:) in suspicionem Venirent, quorum consolidatio dissicillima est, si non impossibilis. Pulmones quoque molestissima vexabat tussis sputo. foeculento gravida. Conservatus quidem uno alterove anno esst a Diva Iatrica, quamvis in eadem semper navi tam rimosa inter procellas fluctuans, ad portum tamen speratae salutis pervenire non potuit , tandem faciens vitae naufragium, major septuagenario. Verba docent, CX- empla trahunt. Itinam haec historia plures, qui naso dc ore, quam pectore plus

sapiunt, a damno sanitatis , quod sibi

volentes accersunt, maturC retrali ret.

Alius itaque adhuc ex tabaco noXM