장음표시 사용
591쪽
AD PLINII LIB. II, CAP. 46 ET AEQ.
Jω hono intolligamus quae de ventis dieta anni ab aratiquis. meminisse
nos oportet eos /viam, qtiam vocamus , ventortim sexies ut minimum mu
tasse; sive ad numerosiorem, sive ad diversam prorsus rationem ventos distribuere volnerint. Quae mutatio nominum praecipuas Lori titis paristes designantium, quosdam ex Veteribus in errorem induxit, tum etiam ex rreetitioribus nonnullos, qui non satis diligenter explorassent quodnam ad tempus, quam ad rosam pertinerent ea quae passim indicata in antiquorum scriptis invenerant. Non abs re igitur si erit aceuratius exponere varias. apud antiquos, sartim distributiones, cum rosa, quae nune est in usu , collatas. Si quid in illustrationibus hisee meis leetori moram saeiat, ad effigiem sive un- Dpsim omnium ventorum quam exseulptam in sne dissertationis exhibemus, utiliter respicietur. . Bosa duorum Ventorum. Veteres Graeci, ut horimntein in duas regἱones dividebant, sic duplex tantum genus ventorum Noverant : nempe Bias Ranti M. a mna brumali flantium, id est ah eo semJeirculo, qui occasum inter est ortum aequiis noelialem per CI xxx gradus patet; et Nomnii Μ, a Zona australi, per dimidiam altoram horietontis partem spirantium.
592쪽
Postea Graeci ventos, qui a praecipuis quatuor Meli plagis oriebantur, ita discrevere, ut. horigonte in totidem partes aer iliter diviso, quarum singulae xc gradus comprobenderent. his vulgo nominibus uterentur: BOR at vocati sunt, qui a septemtrione,
Euax seu Ma L Orat , qui ab ortu NOTI, qui a meridie, ZEPHYRI, qui ab occasu solἰs spirabant.
ADto Datum Christum decem amplius saeculia, jam quatuor seeundarii venti superioribus sie adjeeti erant, ut inter singulos medii nomina haherent ex iis, qui viciniores erant, composita. M licet Boreas inter Et Furos, Masae-ENRI ; Notos inter et Euros, quos et Apeliotas voeabant, NOTI-APai rotae ; Notos inter et Zephyros, qui et Argestae dicebantur, Au καα-Novi ; Zephyros inter et Boreas, ZEPHYBr-BORR E, interiecti. . Haec ost illa rosa ita homerieis poematibus usurpata. Poeta enim qua tuor horiEOntis partes, quarum singularum media regio ad praecipuas quatuor caesi plagas spectat, Boreae . Euri, Noli Zephyrique nominibus designat ; immo fluos e sociandariis ventos nominatim appellat nempe Argestem - NOlum . quem Posidonius eumdem esse ait 4 ac Leue Notum in rosa Alexandrina, de qua inlia, mox recensendum; et vehementem Zephyrum, in septemtri Dem deflexum, seu Zephyro in Boream, quem Posidonius ad Argesten rosis Alexandrinae, id est, ad O asum
Illo autem Posidonii loeus eo Casauhonum induxit ut crederet Η - merum quatuor secundarios ventos ortibus occasibusque solstitialibus assignasse ; qui usus, non nisi mulici ainst Homericam aetatem invaluit Nee etiam sensit vir elarus Posidonium, si tam arcto sensu verba auctoris interpretanda esssent, hoe in loeo ne sibi quidem constare. Etenim quum antiqui singulas sibi ex adverso respondentes horiZOntis regiones aequaliter dividere solerent, ex eo quod Zephyro-Boreas ille Homericus idem erat atque Argestes Alexandrinus, sequehatur nee sario Argesten Notum Homericum ad Liha Aloxandrinum, id est, ad cie sum bruma in lem pertinere, non ad Leue Notum, ut aiebat Posidonius. Quare si congruere velis ea quae in Posidonio pugnare secum videntur, secundarios ventos aliter atque Casauhono placuit, ita distribuere oportet, ut singulorum , oe uvam hori rotitis partem obtinontium, media
regio ad quadragesimum quintum latitudinis gradum spectet, et raphv
593쪽
--Boreas, in rosa qua Posidonius utehatur, maximam Argestae partem. Argostes- tua vero maximam partem Leuco-NOti complectatur. Caeterum quum ventos sie discernerent antiqui, respexisse illos constat ad stiperioris rosae rationem. quae praecipuis quatuor ventis praecipuas totidem caeli plagas adscripserat. Verum in ea, de qua nunc agitur, rosa, Zephyri, Boreae . Euri et Noti, quanquam in secuti darias partes divido-hantur, sua tamen per spatium xc graduum nomina servahant. Quippo Boreae. vergentes ad occasum, usque ad quadragesimum quintum latitudinis gradum, Boreae-Zephyri; Zephyri vero , in septemtrionem deis sexi , in tantum quantum priores spatium, Zephyr-Boreae appellabantur. Quae omnia lueem haud dubiam allatura sunt Homeri loco, quem temere ab Eratosthene impugDatum vix atque aegro Strabo defendit . Ait nimirum P eta in Troianas oras Zephyrum Boreamque simul a Thraeia spirare . Quod ut probetur, satis erit aἱ meminerimus, Homerus dum
viveret, nondum Macedoniae nomen exstare, et tunc Thraciae cognomine designari solitas Omnes regiones, quae Propontidem inter et Adriatici Naris Ostium patent. Quum autem earum regionum australes plagae Troadisque orae eodem sere latitudinis gradu iacerent, Zephyri apud Trojanos uticabantur venti, qui ab oecasu, id est, ab oeeidentali Thraeiae parto ad quadragesimum quintum septemtrionalis latitudinis gradum flabant, dum ii qui a septemtrione usque ad onitidem latitudinis gradum in Oeia eastim defeetebantur, Thracia orientali traiecta , Boreae nominarentur. Unde patet Zephyrum Boreamque simul in Hellespontum a Thracia spi Tare posse. Haec una est . mea quidem sententia. Homeri illustrandi ratio. qui, quum Troadem ipse perlustrasset, ibi multa de situ Mitimarum regionum audivit, quas Strabonem locorum prorsus imperitum seselleiarunt, ita ut, Homeri explicandi gratia. Oecidentales Thraciae partes multo
australiores, quam reipsa sunt, secerit. Eratosthenes vero poetam ob id eastigavit quod Homerica ventorum nomina ad rosam duodenariam referret, cuius usus apud Alexandrinos, Philadelpho regnante, frequentior fuit. In ea autem rosa Invito aretius,
quam antea. spatium Ohtin hant Zephyri et Aparetiae, qui Homerieos Boreas excep rant; adeo ut duo illi venti, Olim inter se proximi, tune Lx graduum intervallo distarent, Argestis Thraselisque medium spatium
oecupantibus. Bos to Ventorum, ea Aristotele. Quinto aut sexto ante natum Christum sareul , venti secundarii orti- hua oecasibusque solstitialibus assignati fuere, et pleraque nominum mutata. aut alio Ordine disposita. Illae a Soptemtrione, Αν noras : ab Oriente aestivo, Caeci εἰ ab aequinoctiali, ApaLi EA; ab hiberno, Erinus: a meridie , Ninus: ab occasu hiberno, Laas; ab aequinoctiali, ZEPBYBus ; ab aestivo, ABGMTEs.
594쪽
Media autem ventorum feeundariorum regione ad ortus Mensasque
solstitiales relata, oportuit rosin divisiones fieri impares, pro impari singulorum cireuli meridiani graduum seu Oceldtia, seu Ortiva amplitudine; ita ut, quo magis ad meridiem procedebatur, eo arctiori regione vel ab Oriente vel ab occidentes venti flarent, dum contra vel a meridie vel a
septemtrione spirantibus eresceret spatium : ad septemtrionem progrediendo, omnia prorsus contraria eveniebant. Vitruvius ait turrim octogonam ah Andronieci Cyrreste, Athenis, exstruetam fuisse, cuius lateribus nomina ventorum ad quos singula spectabant, inscripta suere. Hujus monumenti, etiamnunc exstantis desertiaptionem videre est apud spon . Wheler δ, P hoe ,et inprimis apud Stuari et Lero β. Turrim eam, propter formam, ad rosam de qua nune agimus, plerique reserunt, quod certo negant anguli ad normam geometricam exacti; in quibus secundarii venti, quatuor praecipuis interiecti. vix designari potuissent. Quippe in hoe antiqui consentiunt Athenas non elatiores esse I quam 37' x5 , Feliptiem vero declination om α3' si Io : ex quibus constat amplitudinem ortivam, ipsa solstitii die, 36 3 α' io'
Athenis esse β. Ergo turri octogonte Androniel, dummodo ad rationem Graecorum exstrueta suisset. latera tum ad meridiem, tum ad septemtrionem spectantia, duplo et semisse longiora, quam caetera sex esse Ae huerant. Unde saeile eollegeris tedisseium illud non tam vetus esse quam nonnulli eredidere, quod quidem testatur ipsius regularis larma; et uno ante natum Christum saeculo fuisse constructum , post Graeciam a Boma Dis subactam, quum usus ventos ex amplitudini hns distribuendi jam
prorsus obsoleverat. Bos, Mod eim Ventorum, ea Timosthene.
Regnante Alexandro, Graeci ventos quatuor roso addiderunt; et spatia quae prius Aparet ire Notique obtinebant, in tres regiones partiti sunt, eodem quo antea modo Zephyros Enrosque diuiserant: nt jam duodeeim
Iluius antem rosa, qtire ortus octastisquo solstitiales servaverat, usus
tum apud Graecos, tum etiam apud Romanos diutissime viguit. Quum vero remotissimae Mediterratisi Maris plagae quindecim latitudinis gra- Thus a se invicem distarent, ne quis irror consequeretur ex collatione et usu rosarum populis quibusque peculiarium, omnes unci consensu de huertitit ad certum latitudinis gradum, inter caeteros medium, lineas ventorum indices referre. Equidem, maximi momenti rationibus inductus, tricesimum sextum ob eam rem electum suisse arbitror.
595쪽
Rosam superiorem, Aristotelieatia nempe, pro pari latitudine descriptam fuisse verisimile sest, quanquam certis id argumentis probari nequit; nulius vero dubio locus esse potest, quin rosa, de qua nunc agitur, hane ad rationem composita suerit, ut patet ex Agathe ineri loeo, in quo Timosthenem ait, maritimae rei a Philadelpho praes tum, quum variarum
regionum situm ad ventorum rosam componeret, Herculeas Columitas,
id e,t, Fretum Gaditatium, ad occidentem recta linea retulisse. Erravit igitur Tetintilius 3, qui rosam Alexandrinam credidit a Graecis pro latitudine Alexandriae deseriptam fuisse, quum jamdiu urbem illam
Freio Gaditano multo australiorem esse constaret.
Nee talia in ineerto est duodecim ventorum rosam compositam esse protrie imo sexto latitudinis gradu, qui ad Bhodum simul et ad Fretum Gaditanum pertinet. Idem viris astron miro vel geographiae peritis adeo notus erat, ut ad eum reserenda sint omnia, quae ante sutidatam Alexandriae Acholam Ohs rvata notavere. Di earchus eum diaphragma voeahat quod ab ipsti tota Mediterranei Maris ot Asiae longitudo in ambas partes divideretur. Per quinque vero saeculorum seriem, tam illo gradu parallelo quam linea Rhodi meridiana usi sunt quicumque mappas com Posuere, ut ex Strabone. Ptolemaeo aliisque patet. Hine minime mirum videbitur quod navigantes, unanimi Consensu, rosartim centrum in ilici potissimum puncto posuerint, quo duae supra dietas lineae se invicem secarent. Huic autem ventorum distributioni maius quoddam inerat commodum,
in alia quavis desiderandum. Scitieet eo . de quo loquimur, tempore, amplitudines, sera ortivae, seu Occiduae, ad tricesimum latitudinis gradum , ipsa solstitit aestivi die, dis ' 59 4o , aut ad summum triginta graduum erant; undo fiebat ut hori titis cireulus in duodecim partes aequas tricenorum graduum divideretur, et quam maxima esset rosariam descri-hondarum Deilitas. Duodecim ventorum haec fuere, primum apud Graecos, deinde apud
CAECIas , Oriens solstitialis.
SEBwLANUs , Oriens aequinoctialis. Eunus , VULTURNus, Oriens brumalis.
596쪽
Za PHYBus, Favonius, Oeeidens aequinoctialis. ABCRora, Conus. Oceldens solstitialis. Tu nascias,. CIRCI Us. Nec operae pretium d At notare, quum ventorum ratio numerosior faeret, secundarios Ita interiectos fuisse, ut ad quatuor praecipuos atati- quae rosis ventos pertinerent, quorum singuli dic hori titis gradus eoin- plectetiantur. Itaque numerabantur inter septemtrionales: Tlirascias, inter Orientales: APARCTI As, seu POlaris, Boreas; Caecias, ELIOTRs, Eurus; inter meridionales: Fur Notus, Ninus siaue Notus; inter occidentales:
Posquam Romani, Augusto principe, in Germania usque ad Aliam Bimen circa quinquagesimum quartum latitudinis gradum, in AEgypto Daque ad impleum sinos protulissent, sensere demum quantulae utilitatis essent rosar ex OccasAus Ortibusque solstitialibus descriptae. Etenim quum Ititanto regionum intervallo amplitudines etiam 43' 3Q discreparent. venti Orientales Oeeidentalesque adeo late spatiabantur, ut a septemtrimnalibus meridionalibusque diseerni non possent. Quae causa fuit cur. neglecta ea, qua solum in Mediterraneo Mari uti poterant, votitorum distribution , nullaque habita oecasuum ortuumve solstitialium ratione, rosam in quatuor et viginti partes aequas, quindecim graduum singulas dividerent. quihus sequentia nomina sunt assignata δ:
Gallicus. Supernas.' Aunam, vulgo μώ- l.
597쪽
μου. Alianus Libo-Notus Asa Ictis, vulgo MAEOtiaest. Stibvesperus. Argestes.
Etesiae. Circius. Cauntis, vulgo AOM-Oiaest.
Tluaseias. Ea est rosarum, quas nobis antiqui tradiderunt, ultima; his autem Omnibus quas supra memoravi, in una eademque sgura rosam eoniunxi qua tituntur recentiores, cum superioribus, prout libuerit, ecinserendam ; item gradus in exteriore circulo accuratius notandos curavi, ut horirontis partes singulae perspicerentur, ad quas spectat uni euiusquaventi, tum apud Veteres, tum etiam apud recentiores, media regi :ἐn tabella etiam quam his illustrationibus subjunxi nomina sIngula diligenter exponenda censui: ita errores omnes quos admissos a plerisque ad hune diem animadverti, vitari deinum posse ratum habeo. E dieiis patet, apud Graeeos. post Homericam aetatem, ventum ex seeundariis tertiariisve nullum ; apud Latinoa quatuor praecipuos tantum ventos, i istidemque secundarios, ad rosam recentiorum roserri posse : alios esse seia eundarios tertiariosque rosm Timostheneae ventos, alios Vitruvianae ;nomina a principio , certis assignata ventis, ad alios postea translata suisse, eosque multum saepe distantes a plagis quihus primum adseri pii
Eurus, verhi gratia, cujus, auctore Homero L media regio ad septomiai ricinales ventos pertinebat, quos brumalis semicirculus h rirontis comis ploetobatur, totus postea inter meridionales relatus est. Item Argestos. quem Poeta inter ventos meridionales sedem habere ait, iis primum quia acina Brumali; deinde iis qui a xona meridionali stabant, iterum a Romanis adseriptus stiit. Sie set media Boreae regio, quae . Homeri aetate, septena tricinem de signaverat, Timosthenis tempore triginta, sub Augusto sexaginta graisdihus ad orientem vergebat. Media quoque Caeciae rogio a polo brumalixoxaginta gradibus apud Graecos semper deflexa, apud Romanos viginti et cenium gradibus a septemtrione distrahat. ita ab orienio aestivo transtulerint eam ad orientem brumalem, sicut et Homericum Argeston ah oecasu brumali ad oeeasum aestivum rea tulerati .
598쪽
Hiee et caetera quae facile subiiciet mempla quisquis nostram inspexerit tabulam , aperte monstrant quanti momenti sit, dum consuluntur an iatiqui , tempora recte discernere, et quam potissimum ad rosam referrἱdobeant venti ab illis memorati. Appendia de mortis, apud quosdiam edi antiquis populis, δ' entortim
Quamvis superi ra ventorum nomina plerique navigantium DRurparent, ea tamen quibusdam in regionibus immutata suisse eonstat, ubi frequentiorex venti designabantur Dominibus cognominibusve petitis, ut plurimum. a civitatibus, plagis. fluviis aut montibus unde oriri vide-hantur. Neque ista synonIma rosa tabellisque inscribenda euravi; sed praecipua ex Aristot te, Strabone et Plinio, qui eum rosa duodecim veniatorum ea conserunt, hic sti*eci, paucis adjunctis adnotationi hus. BORA A appellabatur otiam
gratis, Malli, in Cilicia, quod a Pagricis montibus stare videbatur. Moses, Cauni, in Caria multisquo aliis locis. Agathomerus tamen ait Mosen inter Thrascias ventos, contraria in esuli parte, sedem habere. munitis, Rhodi, quod a Cauno urbe, de qua supra, spirabat. Gatiretis, Olbiae, in Pamphylia. quod a parva Gauride insula omitis
milespontius, apud eos Graeciae populos quibus ab Hellesponto spirare
Thelonias, In Lesbo insula, quod, ut eo perveniret, Thebes Mysiae solum traiiciebat. Vatinias, . . . Ille nonnulla apud Aristotelem desiderantur. Fuere etiam qui Caeciam a Borea non discernerent, et iuprimis L3rtiessenses, in PamphIlia, qui Carciam , ut videtur, ad Homericam Rosam reserebant, in qua Boreas-Eurus Caeeiae loeum obtinet.
Polumetu, Tripolide, in Phoenice.*riundo, ad Issicum Sinum quia spIrabat a faucibus, quas Syrias-
Mararetis, in sinu Tripolitano , a Marso vico. Vidimus supra Apelioten, Tripolide, in Phoenice, Potometim dierum fui se; nee verisimile est ibidem uni vento duo diversa suis o Domitia; quare agi videtur de alia Tripolide, quam equidem inter omnes ei vitates sejusdem Dominis discernere nequeo. Neli spontitis, in Proeotimo, Teo, Creta Euboeaque insulis, inprimis ad Caphareum promontorium ἔ Cyrene, in Asriea, et praesertim in portu Apolloniae. Verum enimvero in nullum e supra dictis locum Apeliotos, ou ab oriente aequinoctiali ventus, ab Hellesponto emitti poterat; etenim qui spirasset ab eo freto, Proconem Occidentalis visus esset, Teo septo atrionalis , Euboeae vero Cretae Cyronensibusque Septemtrionem inter et orientem sere medius. Quare nomen illud ah Hellesponto dii
599쪽
cium et jam, ut supra vidimus, Careiae adseri piuin, errore quodam ii hiarii, pria alio Domine mihi prorsus ignoto hic insertum esse inspicor. Beroe, nIhias, a Sinopensibu , quia a monte Berecynthio, in Phrygia. oriebatur. Et hic aliquem subesse errorem puto ; etenim quum Sinope
multo magis quam tota Phrygia ad septemtrionem orientemque vergeret Moeynthias ille nullus omnino, nisi ventus meridiem inter et Oecasum medius esse poterat.
Calvorthmias, in Sicilia; hie agitur tantum de urbe Messana ; Catumrthmivi enim, seu spiran a freto venius, plagis Stelliae cirientalibita sere septemtrionalis fuisset.
Alii etiam Apeliolen Caeciae Thebanaeque nomine designatiant, ut qui
eum ad rosam quatuor vetitoruin referrent, in qua Eurus. dictus quoque Apeliotes, xc hori titis gradus, ideoque Caeciam rosarum posteriorum complectebatur. EU υκ appellabatur
sopelietis, ad .li as, in Cilicia, quod a scopulis, Bh o. in Syria,
Curius, cirea Cyrenen, in Libya, quod a Carbis, in Phoenies, omitti
videstiatur; unde et Phoeniciam illum nonnulli vocabant. Quum vero Phostilices meridicinalis plagae non sint elatiores quam ipsa Cyrocie, venistus ah oris Phremi eos in littus Cyron se nullus australior tare potorat. quam qui ab oriente recta Orius esset. Cartire igitur non in rosa duodeeim ventorum, sed iii quadripartita locus, id est, in Euro, de quo supra. Homerico: quod Vitruvii comprobat auctoritas, Carbas Oriente sequi noctiali elatiores saetontis, non australiores. Erravit ergo ille Pseudo- Aristoteles qui Cartiam a Phoenicia non discrevit; ii enim venti, an, hoquan illain a Phrenico oriundi, ex diversissimis tamen plagis omittebaniatur; nempe prior a regione vulgo dicta Est-μώ- Est in Cyronenses; posterior vero a regi ne quam vocamus S-- ι et S--αδ ι, in Grae cog Asiae minoris, Cypri insulae , etc., spirabat. Eurum partem esse Apelicitae multi quoque credidere et quippe qui ιυsam quadripartitam ah ciet naria rosa , vel duodenaria , Don hene discernerent. Eoa -Notus, aliis Amnetis, aliis Eurus suit, In rosa autem Iitruriariis vidimus dimidiam Euri et Eum-Noti partem ad Euro-Νotum rosa duodenariae referri debere.
I poc ΝωDs, s u Libo-Notus, dicebatur pt Lilo in ια. in iis loel ubi a plagis Carthaginio sium oriri videbatur , vel in urbibus quas ad fretum usque Gaditanum Phoenices condiderant; hae autem coloniae vulgo Libo-Phoenices appellatae. His nomen inde habuit , quod a Libya, seu Africa spIrahat.
ZEPuvnus vocabatur quibusdam in regionibus, tanquam numero plu- ros, ornithis , id est Aoiarii, quia peregrinas aves secum redue hat; apud Romanos verti, ornithio ex Orientalibus ventis fuerunt. Item Cha H Ioniis . quilin hirundines reducerent.
umae, in occidentali Graecia, quia spirabat ah Iapygia.
600쪽
Sertit ra, Tarenti; Sytietatis, Dorylaei, in Phrygia.
Psaravitri, a valle ejusdem Dominis, in monte Pegaeo.
Stry monitis, in quibusdam Thraciae partibus, a Strymone fluvio. Seiron, apud Athenienses Megarensesque, a Seironiis saxis, ad isthmum Corinthiacum. creas, vel potius Grelas, in ii, Italiae Siciliaeque partibus . tibi videbatur a promontorio Circeiis oriri; a regione autem vulgo dicta messia Nord- Ηι in Campaniam spirabat, et liane illi sedem Vitruvius assignat: in Stelliam vero, ab ea plaga quam dicimus Nord-X HGest, et ille est Thraseias Vitruvianus. Olympias, in Lostio et Euboea insulis, a monto Olympo. Agathemerus autem Olympiam Argestis adnumerat, potiori, ut puto, quod ad Lesbum
pertinet, raticino. Illuni Pt Caecἰam ntinnulli dixere; quod quidem nomen ad ortum aestivum apDd Graecos, ad ortum vero tirtimalem apud Romanos, in rosa quatuor et viginti ventorum, relatum est. ET IM Graeci generatim voeabant vetitos omnes septemtrionali hortis Eontis semicirculo comprehensos, qui certo temporis spatio quotannis stabant. Etesiarum media rogio a Romanis ad deeimum quintum latitudinis septemtrionalia gradum relata. oua retur e quoque, quibusdam in regionibus, magnam horimniis paristem ad meridiem complectebatitur, pro variis locis a quihus, veris initio, dum peregrinae redirent aves, spirabant. Media eorum regio, apud Romanos, ad derimum quintum meridionalis latitudinis gradum spectabat.