De principatibus Italiæ, tractatus vary

201쪽

et g DE PRINcI prsus sunt callidi, atque ne vel minimam j cturam faciant, quosvis labores & qu vis incommoda li Mnter perferimi: Inrraeliis tamen hoc tantum spectant ut victoria potiantur, ad praedam minime avidi ; suntque optimi exploratores. Parci sunt non tam avaritia aut inopia, quam natura; mira sunt mun-

dicie; habent in deliciis parvos quoiadam caseos, qui a mense Martio nomen traxerunt , dictique sunt Marti lini. Senenses minus attenti ad rem,

minusque callidi; in victu splendidi, erga peregrinos liberales & dapsiles ;nulla gens obstinatius pro libertat certavit, aut adhuc iugum impatientius sert. Inter Italice populos sermo nis nitore excellunt Florentini, magis apte in Senenses; Florentini denique cre injurias condonauta . opes Provincialium. is quidem ager Dumenti licet vin o, animalibus

vitam humanam neces sariis abundet; Senensis contra omniabus ita abundat, ut etiam vicinis suis elargiatur, & aliorum subsidio fere iquam indigeat: nihilo tamen mi- Magni Ducis territoria nonnum-

202쪽

ITA AS. rvquam frumentum e longinquis regi nibus petere coguntur. senensium opes maxime consistune

in redditibus quos e landis& campis

suis percipiunt, exigua ipsis mercaturae cura. Florentini vero potius er me catura quaestum faciunt, cujus admodum gnari sunt. Vrbs omnis generis artificibus constat, qui magna industria pannos texunt e lana, maxime vero e serico, quorum maxima copia in exteras regiones deportatur, magno oppidanorum lucro. Divitiae autem illorum maxime enituerunt, dum libertatem suam tuebantur. tam bellis soris maximo sumtu gestis, quam domi magnificis aedificiis publicis, privatisque. . Clerus hic satis opulentus, ob pi rixes Episcopatus, Abbatias, Xenotro phia de ingentem numerum coenold Ium; quorum omnium redditus at nuos ad quingenta millia coronat rum alcendere fama est.

opes ct potentia magni Ducis. Pes huius ducis primum aestimari possune ὀ territorii amplituclloe ;quod in longitudine ducenta circitet nailliaria Italica occupat; in latitudine,

203쪽

e divitiis subditorum, quas in suum

usum Dux variis modis potest convertere. Hisce autem modis aerarium suum explet. Ex dotibus pro unoquoque centenario accipit octo; ex emtiOne& venditione domorum & fundorum tantumdem: E locatione aedium decimam pretii partem: Litigantes e-mnes cum primum actionem suam insiti iunt certam summam Duci sobVunt, quam sportulam vocant. Vectigal quam ipsi Datium vocant,pro anianalibus quae Florentiam is ducuntur percipit ; carnes item dum ponderan--tur pro unaquaque libra pendunt Qua-rrinum unum: Cambia certum quid solvunt pro singulis centenariis; denique nihil aut foris Florentiam advehuetur, aut in urbe industria & labore

sit, quod non aliquid pendat.

Praeterea princeps ubi opus habet, privatorum opibus facile utitur hoc modo; si centum aut ducentis milli-hus coronatorum ipsi opus fuerit, cen--sum init eorum qui maxime opulenti habentur , neque enim facile latere

possunt, de quid a singulis pro opum

ratione postulet explicat, modo ne a quoquam supra v. mill . ducatorum

exigatur ε, facta hac divisione singulis indicatur ut illam stinama intra breve tempus

204쪽

tempus in aerarium inserant & mi cuam dent; neque quisquam facile off- cium suum hic deudcrari patitur, ne ἰ principis gratia excidat aut mulctetur: sum ima autem persoluta, tantumdem singulis assignatur , tributorum aut vectigalium, per totum illius statum, biennii ut plurimum tempore, percipiendorum ; atque ita summo compendio ει nullo aut levi subditorum detrimento Princeps aerarium suum supplebat. Sed ea est hodie Ducum opulentia, ut hoc medio uti minime necesse sit, sed ipsi magnam pecuniae vim apud naeniarios deponant. Redditus annui ut a Legato Veneto Observatum invenio in ascendunt ad sesquimillione na aureorum : In Florentina

quippe urbe e tributis & vectigaliIus ,

aliisque oneribus colliguntur Ducat. 6 o o o o o. Senis a socio O. Lyburni 13 o G o. Datium molendinarum per totum Ducatum sexcepta Senensi urbe) reddit i8oo oo. Datium carnium Duc. I6o oo . ex salinis, ferri & argenti metallis, pene tantumdem. Lucrum quoque facit e pecuniis quas apud mentirios deponit, quarum ingens est summa; itemque e naulo dum ruin triremium, quae merces quaquaversum vehunt. Ingentem autem The-

205쪽

2o2 DE PUN cI prsus aurum, a Duce Ferdinando potissimum congestum, haud frustra opinanis

tur, & ut quidam produnt millionum decem, praeter gemmas & monilia maximi pretii. Ad vires militares quod attinet; habet Dux perpetuo descriptam militiam triginta sex aut octo mili. peditum, ocarmorum exercitio & disciplina praestantium ; has copias praestant non modo regiones, sed & urbes omnes, excepta Florentia snam oppidanos hosce armatos esse sorte minus tutum esset, nondum plene oblitos pristinae libertatis) nec quisquam ab hac militia excluditur pr ter Clericos &Scho lares ; neque cuiquam praeter hosce conscriptos aut extra aut intra urbem arma ferre licet, aut stipeiidium accipere, domi forisve, sub gravibus potanis ; gaudent autem milites plurimis privilegiis & immunitatibus,imprimis eo, quod debitorum cause in carceari non possint, quare multi qui foris militiae operam dederunt, huic militiae asscribi unice appetunt: singuli autem& arma a Principe pretio accipiunt, eaque nitida suis sumtibus conservare tenentur. Potest autem Dux, intra sex aut octo dierum sipatium, omnes hasce cuias Florentiam cogere, ut pote quαῖς ityi

206쪽

pla pene in meditullio sit sita. Habet prae, luci xorea magnum numerum Fosibiunio i tempore in singulos menses numeratu . v 3ι- coronatos, belli ordinarium stua is pendium. Velitum autem quadrimhata, gontos, quibus pacis tempore III. coisronatos belli ordinarium dat stipe iii a dium. Hi quoque equites in Territ tio Ducis describuntur, & praeter stii, , pondium multis immunitatibus do-scho hae quidem ordinariae illius copiae, tam pedestres, quam fini equestres; non est autem dubium quis,

rempore necessi talis longe majores c

2 gere possit, tum e terris suis satis populi, iosis, tum aliunde ob pecuniae paratae is, abundantiam. Vt autem maris quoque potens esset, Cosmo debetur, quihi. Ilvam insulam a Carolo V. obtinuit, Apianis, veris Dominis .cedentibus; a uua autem thodie Elae a continentis promontortot ubi hodie Plombinum, olim paulo supra ad Occidentem Populonia erat,quae nunc Portus Faratus dieitur x. circiter milliarium spatiol abest, inteljacente Pandataria desertar sere

207쪽

fere ic nullis operibus munita insula. In Ilva sinquit Thuanus lib. v. portus est navinin maxime capax, cui duo colles imminent, quos ex consilio Io. Baptistae Camerini muniendarum arincium peritissimi architecti, Cosmus erectis castellis firmavit, atq; humiliori quidem, a propugnaculorum Arma, quibus tamquam radiis undiq; se porrigentibus cingitur,Stellae nomen; edi tiori quod alteri tanquam praedae accipiter incumbit, Falconis datum est. Tertium propugnaculum i in portus faucibus aedificatum est quia linguae specimen referat, Lingula appellatum. ea quod a se invicem longius distarent,

muro conjungere instituit, ut eo maris & portum dc urbem securam redis deret, tecto milite, & inde tutius cum opus est i , ultro citroque ad arces commeante: hamnus Thuanus. In arcibus hisce multa sitnt tormenta bellica , & varius belli apparatus. Praeterea habet naagnus Dux Pisis navale armar ntarium , in eoque m gnam copiam lignorum, stuppae, cannabis, aliorumque ad aedificandas naves necessariorum. Simile armamentarium habet in Insula Ilua, ubi Ducis triremes sunt, & magnus operarum

numerus. Habuit hic lini duodecim

hare didisbia:

ploreceper

rat, l

208쪽

. I τ A L I AE. 2os triremes, & aliquot Galeasias ut vocant: item Galeones II. quibus me ces devehuntur, magno Ducis emolumento. Vt autem militiae suae maritimae nomen &. robur conciliaret Dux, ordinem Equitum S. Stephani instituit, obtinuitq.: aBontis Pio V. multa

pri vilegia; dc illius Magister ipse esse

voluit. Instrumentis insuper bellicis probe instructus est Magnus Dux, min arce Florentina plus minus centum quinquaginta sunt tormenta campestria; dc ita in aliis arcibus. gradibus Gmm Medie ea adrantam potentiam ascenderit. Γ Lorentinorum res a superiori tantum seculo repetemus, quo Duc a Florentinorum res primum stabiliri ceperunt: Anno quippe cIa Id XXX. post diuturnam obsidionem Florentia Caesari Caroli V. dedita fuit, qui uti i ter ipsum & Pontificem convenerat, Alexandrum Medices Nothum Laurentii F. Florentinorum Ducem creavit : Pontifex autem qui patriam, id est, Florentinorum. Rempubl. everterat, ut navem, quod dicitur , contra procellosam noctem duabus anchoris firmaret, adfinitatem cum Francisco I. Gall. Reg. contraxit, & Catharinam,

209쪽

1ος DE PRINer praus Laurentii ex Magdalena Turria filiam Henrico ex Francisci liberis secundo in matrimonium tradidit. Senenses qui Petrucciis a gubernatione Reipublicae

remotis, populari dominatione regebantur & occultas cum Florentinis Inimicitias exercebant, jam ab illo tempore, quo Pisani contra Florentinos pro libertate certantes, Censen-

s il iisium , Senensium de Lucensium opibus sustentabantur, initio sustulerant animos, Io. Bapti Palmerii impulsu, qui detecta conjuratione , cives suos contraClementem &Florentinos adeo est. Rerat, ut ab injuriis non reniperarent. Inde sequuta mox obsidione, Urbis, quae magno hostium damno aecedecore, deleto pene exercitu & amiLsis tormentis, soluta est, elatiores reddi ; ad haec caesaris cum Pontifice dissidentis opibus confirmati, jam in apertas inimicitias eruperant. Sed cum prea Caesar , pace cum Clement tacta, dc Florentia capta statum Reipex sententia Pontifidis ordinasset, &Senensium spiritus paulatim infringi dc libertas labefactari ecepit. MFlorentinorum rebus ita constitutis, ut fiammum imperium penes Mediceos esset, Alexander Laurentii Via bivi Ducis naturalis p. civitati perpetuus hi dat 7. ii

210쪽

insist

p. I et A L I AE. 2otam gubernator imponitur, cui mox aelar Margaritam naturalem p. tamammonium tradidit i qui se ita ges, sit deinceps, ut omnium odiis in se concitatis, a Laurentio in prificipatu pioximo occideretur, qui cum profugisset,antequam Alexandri mors evulgaretur, Mediceae factionis Principes, Cosmum tunc tantum XVI. annorum, Dueem crearunt. Cosmus is Ioannis. Mantuano occisi & Ma riae salviatae genere & moribus nobilissimae foeminae: qui; matre licet dissuadente, principatum adiit, eumque a gessit ut plusne fortunae, an induisuriae ipsius, tribuendum sit, dimetiererit dicere. Nam Reipublicae optimates a Clemente & Alexandro urbe cepit, & viri virorum iudicio ad mortem damnavit. Hoc metu liberatus, Caesaris benevolentiam, in cujus clientela postea

instantissimus fuit, fide &obsequio

reri statuit; arcesque urb facite in potestatem accepit - cumque argaritam Alexandri viduam a re uxorem haud impetrasset; Heleo- norm Petri Toletani, qui tunc Regni Neapolitani praeses erat, filiam, uXO-ram duxit. Haec novi, sed potentissimi tota hodie Italia imperii , in ea familia