De principatibus Italiæ, tractatus vary

191쪽

188 DE PRINCIPI Bus

quantum valuit. 3. Quia iniquum est filium propter parentis delictum bonis iis privari, quae a majoribus per substitutionem descendunt. q. Quia poena mortis lassicere debet, & Principibus familiare est, filiis innoxiis bona paterna relinquere aut certa conditione restituere. s. Propter ampli simas & potentissima; familias, quas hic filius, tam a parte matris quam uxoris attingit; &c. Dux autem sa-baudiae respondit; filium non minus nocentem fuisse quam patrem, & utrumque legitimo & justo judicio condemnatuna; licet nequaquam novum

sit in crimiuibus laesae Majestatis , etiam haeredes 3c descendentes propter desicta majorum puniri. Porro eorum quae Comes Boesensis cum Hispanis egerat praecipua capita haec sunt. Anno a. Rex catholicus, Comitem & Succesibres illius, atque subditor recipit in patrocinium illosque contra D. sabaudiae Sc omnes omnino Principes proteget & defendet; vicissim Comes partes Hispanicas sequetur adversus quoscunque. 2. Rex Catholicus daturus est. Comiti ooo. militum & argentum ad totidem conducendos ; & Comes promittit intra trimest e spatium Regi tradere civitatemi

192쪽

tatem, arcem & Comitatum Nicaeen- seni S Rexque Comitatum & subditos omnes Comiti tanquam Domino ab- laluto relinquet, excepta solum civi- tate Nicaea, Villasanca, Sospetio ocduobus aut tribus aliis locis quorum tamen Comes & Successeres illius perpetuo Gubernatores existent. 3. Rex Cathol. annuatim de. in perpetuum Comiti pendet ro. mili. coronatorum. . Comes a Rege accepit per deput in tos suos II. mili. coronatorum. Cum autem aura hujus rei ad aures Gall. Reg. accidisset,&Comitem monuisset iaco ' ne se cuiquam praeterquam sibi addi-ylio ceret, poenitere iam videri voluit, sed nihilo secuis cum Hispanis egit, e iam quaedam in praejiidicium Gallia.

rum Reg. clam molitus est ; quae Ilio referre longum esset ; plenius autem ylli commemorantur in confessione, D. Honorati Malbequii, quam Alictor Mercurii Gallici tomo VII. . inseruit.

- Quid multa , Comes Bobiensis hoc pacto se fisosque perdidit ; & Dux Sa-

baudiae compos est factus illius Comi- . ih tatus,qui inter Galliam dc sabaudiam, qua Nicaeensem provinciam attingit, ' pene medius est.

193쪽

D V C A π V. Ucatus hic, tres respublicas ei liberas, complecti- γ I tur , Florentinam, Sienis nensem & Pisanam, ita ut longe nobilissimam Italiae partem occupet, idque in ipso veluti meditullio Italiae 3 undique aut altis montibus incinctam, aut mari &plu

rimis munestissimis arcibus, circumis sepratia.

Florentia nobilissima & pulcherru. ma civitas, ita ut vulgo apud Italos Bellae agnomen meruerit,ab Arno fluvio dividitur, qui ex Apennini dextro latere, modicis snitiis oriens, inter horridas praecipitesque in convalles in occasum tendit; deinde collectis fontibus, torrentibus plurimisque amnibus, intumescit, Aretioque ad laevam rellisto, Florentinum agrum ingreditur & Florentiam ipsam intersecat: hine Pisam quoque dividens tandem mari illabitur: In urbe autem Floren-rina quatuor eximiis pontibus sternitur .

hal telli tu

194쪽

I T A L r AT. HInitur. Urbs ab Oriente ac septentri ne amoenissimis collibus 5c undique fluctiferis arboribus theatri instar cincia, ab Occidente pulchra planitie LApennini aliquot brachiis contra vim externam & incursiones munita: videturque paene Italiae umbilicum tenete. Nitet nobilissimis aedificiis tam publicis quam privatis. Vrbis viae latissimae, maximisque spatiis direeiae, magnis stratae lapidibus: Muniti itam una habet castellum ab Alexandro Medice Clementis VII. P. R. nepote conditum, v r. mili. ambitu complectitur, dc supra X c. millia incolarum numerare dicitur.

Pisa urbs haud dubio antiquissima,

jacet inter amnes Austrem & Arnum, Arnus inquit Leander) ab Aretio ma gna cum mole accedit, nec tamen im teger quoniam in tria flumina dividitur. Aufer aut ut nunc vocant Serchius, ex Apennino profluit. Vrbs. quondam potens, dc sardiniae Domuna sed Pisani. a Genuensibus ad La messum victi, XLix. longis navibus κxi 1. hominum millibus amissis, num-. quam postea vires recuperare potuerunt, sed ab aliquot tyrannis vexati,. tandem in Florentinorum potestatam venetiunx. , a quibus cum annocia cςc

195쪽

I91 DE PRINCIPI Buscia cccc xciv. defecist it Jc ab Carolo se VIII. Gallorum Rege libertatem reis cuperassent, eandem ad ann. cIa Iarx.r 'tinuerunt, quo Ludovico XII. a Venetis profligato, obsessi a Florentinisae omni auxiliorum spe destituti, tandem se dediderunt, maximaq; civium pars alio in exilium spolite concessit. Ita urbs tum pene deserta, necdum admodum frequens. Ceterum vasta est urbs & flumine divisa cujus ripae duobus pontibus junguntur, muris altis, & marmoreis: Co sinus Hetruriae Dux illam frequentiorem facere conatus fuit, Academia illius instaurata de Palatio Equitum s. Stephani condito: sed ne sic quidem pristinus splendorem recuperavit.' Sena vetusta quoque urbs, per collia' culos porrigitur spatioso ambitu qui pe quae III. fere milliaria comple vir, adhaec optimis muris Sc profundissima propter situm fossa undique fere cincta: Portas habet octo quarum 'quae spectat septentrionem agrum- que Florentinum i Chamolia voea-

tur. e Camolliano autem tumulo varii canales in urbem derivantur, quibus Eab obsidentibus resectis, aquae petauria ' illam laborare n esse est ; nam cum c

urbs edito loco sita sit, non nisi ὀ

i us

196쪽

Ι. z A T I AE. e atii superiore illo colle, aquae in usus pusta, blicos haberi possi,nt, cisternis in primi vatorum usum inservientibus. Q

modo autem ad Florentinos pervene-: 'sta tit postea dicetur. . Praeter amplissimas hasce urbes sunt

in Ducatu hoc, & quidem in Florenti- . n6 agro plures, aliae; & quidem primo , ut a Pistoria Qulgo Pistola urbs vetus an, quondam florens, sed civium dissidiis i ii et Sc mutuis caedibus ad summam pau- . ita, cietatem redactas primam hanc et in dies: quam Florentini imperio suo addide-

ta, Tint, authores memorant. Vallis ad . otia hanc urbem, qua Florentiam itur, pa- ωγ tet lata, amoena, omni fructuum ge-

m nere abundans, oppida, pagos, villas, . casas, palatiaque in universum hab molli, quadraginta quatuor millia,sinui Baj igi , no non absimilis., si Secundo Volaterrae civitas dissicilli- . ea. nao asperrimoque jugo imposita; pro ia: funda quippe in valle sublimis & prae, ici ceps undique collis assiargit, in cujus, g, Verrice planicies , in qua urbis moe-- nia posita sunt. Moenia ipsa qyadra- .

iii ro lapide loqsitudine fere senum p

es dum, tam ast abre absque bitumine, composita, majori ex parte constanteas quinis in urbem portis aditus patet et

ὶ pro singulis fons eximius Ruidissimas L.

197쪽

aquas iacit: intus in urbe, bini ingentes.

Tertio Aretium,urbs ut inquit Leander) perhonesta, jucundis amoenisque in campis sita, fructuoso agro, ac frumenti, vini, caeterarumque frugum abunde sertili. Urbs varias vires experta, tandem sub Florentinis mansit. Quarto Burgum S. sepulchri, urbs nulla antiquitatis nota insignis, diu. qne sub Ecclesiastico dominio versata, ab Eugenio IV. aureorum x I L milli. hus Florentinis fuit oppignorata.

Quinto Cortona vetus civitas,

quam ab Ugitione aliquandiu tyran- nide pressam Ladisiaus Neapol. Rex Florentinis vendidit. Soxto Mons Politianus, nobile oppi- dum, frequensque, amoeno in colle ac

omni optimorum fructuum generepertacundo, praesertim vero generosis Vinis, quondam Senensium ditionis, sed a Iulio II. P. R. Florentinis traditum.

In Senensium porro agro sunt, primo Mons Ilcinus Thuano vulgo Mont Alcin, quod oppidum loco arduo sitiina, per conem porrigitur, trubus fere partibus inaccestum. Mitiori urbis parti, cui arx insidet, planicies quaedam subest, a qua Saate urbs com-

198쪽

I T A L I AE. issmode tentari potest. Leander Montem Alcinoi vocat, vino quod apricis illis collibus gignitur, nobile m . S eundo Grossetum praecipua quondam illius ditionis arx,& praecipuum in Ora maritima oppidum: a senensibus exu libus, una cum licini monte Cluso Gallorum Regi traditum anno cIa Id. LVH. sed anno cIa Io Lix. in Flore tini manus ab Hi*ano consignatum. Pieneta quoque, olim Corsinianum dictum, quae anno cla Ia xLv. ut scribit Leander) ingentem ex terrae-motu calamitatem accepit. Massa insuper pervetusta civitas, ubi aluminis venae superiori seculo im

ventae. .

Ad magnam Hetruriae Ducatum, pertinet Glania vallis, quam ThiranHs lib. xiv. ita describit. 1 v. ab Arretio milliaribus copiosa aquarum colluvies in Arnum exoneratur, quae incerto

sonte diversas in plagas per plana; prout declivius hie vel illic solum, modo in hane modo in illam partem decu rit, dc pars septentrionem versus, pars ad Orientem tendit, & juxta Vrb ventum in patiar flumen delabens,Tuberi absorbetur, plerisque locis adeo humili alveo, ut quanquam fluat, pa-Iudis tamen potius speciem, quan Ni flumia

199쪽

i9ς DE PRINcIPIBI's fluminis reserat, fundumque ita tenacem hahet, ut vix vado transiri queat. Glanii nomen ei inditum est, unde Glaniana Vallis dicta, quae ab Arno ad Tiberim per LX. amplius milliar. porrigitur , collibus fructiferis undique cincta & a Septentrione quidem A retium, Castellionem, Florentium &Cortonam, quae Florentinae ditionis sunt, spectat; ab Austro Civitellam, Marcianum & Folianum, ad quae per Arui-Valleis iter est . Habet & ab ea parte Lucinianum, Asiniam longam, Sarieanum, Clantianum, Clusium, C tonam, oppida Senensium ditionis; inter quae a Turrita Meridiem versus Politianum jacet castellum, quod ad , Florontinos pertinet. nunc illius aquae Uerivatione Etruriae pars ea summe fertilis reddita est, citra inundationippericulum. PIures habet portus, sed nominaticsimus est Lyburnus, hodie Livorni ubi ab aliquot annis nova urbs Ducis. auspiciis surgit, unicum pene hujus Ducatus ad mare Emporium. Praejacet in mari ad mille passus scopulo imposita Pharos, ingens turris, e cujus fastigio noctu fax ingens navigantibus

praelucet.

Porro Etruriam uti hodie a Magno

200쪽

I T A L I AE. 797 Duce possidetur ab Occidente claudunt Respubl. Genuensis de Lucensis; Dux Mutinae Vallis Caserniana; Urbini Dux prope Burgum S. Sepulchri, Parmensis Dux prope Fivietanum & in Ducatu Castri; reliquis lateribus. praeterquam qua mari alluitur Ecclesiastico Dominio undique concluditur, Bononiensi agro, Romandiola, territorio Perusino, Tifernate dc aliis. Ager Florentinus fertilissimus est, dc frumenti atque leguminum , olei quoque ferax, imprimis autem vini, quod hic praestantissimum gigni rur ;excellit autem Trebianum, Apianum, Senens G, quodque in agro Vulsinio aut ad oppidum Montis Falconis pre

mitur. .

Pisanus ager frumenti ita foecundu ut omnem Etruriam nutrire posset, sed operarum desectu, agri pene squallent, & regio ins lubrior, praesertim advenis, censetur. Vina quoque seri, sed non admodum laudata. Caeteri fructus non insuaves; melones autem di pepones longe optimi. Uores Incolarum. E moribus populorum jam pauca indicamus: quos e Formianis quaestionibus tales accepimus. Florentini