De principatibus Italiæ, tractatus vary

311쪽

3zῖ DE PRINOIPrsus more alios aestimant; nutus omnium, oculos, verba, in argumenta animi si perflua subtilitate ducentes. Ita perpe- tuli suspicionibus, atque curis,sui astus paenas luunt. Sed Sr ipsa nimiae callidiatatis opinio est ingrata cum vix in simplicem , nec suspectam familiaritatem descendentes semper stare in specula

credamur, quid caeteri agant arbitraturi. Venena damnatamque in libidinem, ideo omiserim, quod non Italiae propria vitia, sed in totum Orientem criminatio, ad meridiem quoque defeciens, uni genti praecipue imputari,

iure non possit. Maxime cum haec sce-' Iera tenebris fraudique mandata, dcnemi facilius a consciis possint, & ab

aemulis fingi. Ingens autem & publica crudelitatis opinio est, qua illic femin- tur odia inter se inimici exercere: pra donesque grassari. Ita assectus dispensante natura, ut in quibus regionibus major passim humanitatis species ce ' itur, ibi praedonibus sit trucior anum us, inimicitiarum quoque &ultior nis ingenium magis in barbaros ritus degeneret. Nam Italia ultro prodigens

obsequii cultusque promissa, quod est

ad odiorum immanitatem aut latronum, in extremum saevitiae abiit. Galli

non pari humilitate verborum, ge- sivumque,

312쪽

ssuumque, amicitiam colentes, mularum quoq; de crudelitate remiserunt. Neque enim tam facile adducuntur, ut impiis caedibus naturae jus violenui salienaque mortem suppliciorum maximum putant, non poenarum Optabilem metam,& ad quam debeant initamicis per tormenta gradus esse. De mum Anglia a Gallicat humanitatis Pompa recedens etiam multo magia ab illa crudelitatis barbarie divertit. Nan & praedones spoliis contenti sunt, & omnino inselens facinus adumere vitam. Oblongas perticas , serroque praefixas cervicibus euntium iu lidunt, ut animo per subitum de brevem liquente torporem, nec illi mas res defendere pollini, nee ipsi rei caedis nefas adigi, qua mutuae ritae frequenter funestae sunt. . Italiam autem, quanquam totam Alpes dc maria in se collegerint, unius quoque linguae societate cognatam istamen diversus multiplexque *iritus in varios mores egit. Saepe enim, dc per partes, a diversis gentibus victa, non unius animi incolas admisit; quos

indoli suae miseens, ab iis vicissim ex terni genii fatis imbuta est. Accessit ad . formanda ingenia regiminis modus in quod se unaquaeque pars, Post tot cla-V dium /

313쪽

- NaajNum sux xjtudi; et Resibys in em omne c cessit, quod a Piceno, sinitque FormiaRQ, Adriaticη rrhen* vη φ ςinguasio in ingens Ionii mari* la us extrema cornva It liae essendi nies; Sedem no- ,enque Imperio Ne polis dedit. Non alibi in Italia: fipibus m*joribui animis nubilivm virorum impetus, acyropemodum sinu i attollitur: Huc-xunti armqtqmque studi0si sunt f ci, oles ad stimulqs gloriae, de in omni se agnificentiae cui us intenti.

314쪽

dis exuti, in illa vastitate quam Attila Italiae secit, suis se paludibus tegerent.

In ea civitate quanquam toti nobilitati gerendae Reipublicae jus est, tamen summum Imperituri penes paucos ex senioribus manet, severum quidem iblud atque sollicitum, ut necesse est, in tanta Vicinorum potentia, civiumque deinde opibus . nisi cohibeantur, ad ambitum vitio divitiarum spectaturis. sie illa disciplina domitos animos, per aulicorum studiorum venustatem non deducit , ac ne quidem illis voluptatubus, decorique assaeiacit, qui patriacias stirpes alibi tenet ; ut est rei e vestris, armorumque disciplina aptae quoque elegantiae, & urbanitatis, prosecuti more, peritia. Plus denique publice sapere, quam privatim, edoce

tur j nisi quod in procurando patri. monio eximiam sedulitatem habent. A' Aliis praeterea urbes olim se composues rant per varia Italiae littora in Reipu-- blicae auspicium, quas fortunae vis erepta clarita in Imperii, quod per exte na maria quaesierat, in Regum Prim cipumque clientelam coegit. Iam in

iis mixti animi, semperque pendentes sunt, inter gloriosae libertatis cupidui V ' talem

315쪽

3I2 DE PHNtatem, cujus adhuc imaginena viciensi& Principum , ad quorum patrocinium confugere, necessariam simul graveimque potentiam. Insubres autem, corporibus animis. que speciem ac geniumGallis Italiaeque iniseu erunt. vultu membrisque pene compositis ad Gallorum venustatem, quam deinde Italicis dotibus implent. Sed & utrinque ut virtutes, ita vitiae Ceperunt. Caeterae in Italia regiones Principes suos habent, modicis plerumquς imperiis, ideoque maiori calliditare, ut sunt in ingenti pelago se,phali adgubernandis: cumque in angustis Provinciis nisi per immensa vectigalia a Pere opes non possint majestati d is minalltis; salubri consuetudine illae

gentes assuescunt & opes invenire, &. pro imperio reposcentibus non negare.

Nihil autem est tam arduum sedulutati humanae, ad quod Italici acumi spraestantia non tollatur. Ab ultima iam sorte vulgi non paucos quotidie in nomen atque opes felix industria producit. Nullum curaru genus quod divitias promittati, aut, u opus es , militatis speeimen aspernantur lonis si quoque laboris speique patientes; morum alterum fastus Hispaniae, alterum subita atque praeceps vis Gallo

316쪽

I T A L I AE. rum non toleret. Altae, & ad Rerum- pulicarii gubernationem validae men- res. ad omnem fortunam idoneae. frugi homines, intentique ad sutura. Latine scribere inter illos haud pauci, non utique loqui norunt. Linguam quoq; , qua vulgo utuntur, quanquam nihil est aliud quam cum corrupta L tinitate barbarorum mixtura verboru, quantum possunt ab originis suae venistis, loquendo scribendoque, averis 'tunt adeo ut in fau ces reuocent verba, quo asperitas soni, vocumque contraclio squae vix totae ad aures pervenisitinnihil Larinae cognationis videatur habere. Quo more Hispania jam & ipsa suam linguam inficit, ita dEmerrens simplicitatem vocum , ut conse , α - a summo pectore coalia asperitas deleat multarum literarum suavitatem. Tamen amoenitas studiorum in Italia non exigua, dc maxime eae partes ad .

quas vivax Naturae lepiditatis invita ATestis gentilitii carminis pulchra, ad vicinorum invidiam gravis ubertas, quae nomina Pod tarum, tot amorirum ignibus ad supplicii celebritatem si his ardentia, sacravit. Nec enim interest, sua, an antiquorum lingua I euti sint; cum sit ejusdem virtutis impetus , qui tene m oc opulentum m-

V s senium

317쪽

DE PR/Nc PIAVs ITA L. geniunt in popular , quique in ver facunaiuam , laxat. dc Graeci quae intestigeret populus scribebant;&Romani Graecos mimos, es A taleae eloquentiae efficata robur, ad sui vulgi aures accommodaverunt. Iam quid

de Italicis historiae scriptoribus dicam istis quidem syMer prudentia victuis. iis, illis autem ton .ni nimia eloquentia & partium sevore pepcantibus Z Sed de sapientia coelestis, ac humanae prudentiae disciplina, caeteraque omnia quae inMusarum tutela sunt, nunquam parum illius populi ingeniis debuer t. Ad extremum non alibi sancti rum virtutum exempla, pejorumve

siue runa, quam in Italicis animiscernu; dc quod quidam de Attica ducebat. nullini vel atrocior cicuta est, vel suavius apes exsuctis digestisque. floribus cellas implent.

318쪽

ADMONITIO

LECTOREM.

MOηρη ut ea rector; Se gethum in Tractatu de Principibus Italiapag. 3 9. animiamerti se duplicem esse hiatum, sed neutrum satis correxisse; prior ere linea 1 o. En alibi isti, ubi de quo agatur non

satis liquet, opinor de Masso ct

Carrara Principe agi, cuius au- thor supra pag. 8. meminerat, nusquam prater ea illius mentio

nem facit, nisi forte hic, ut quidem certo mihi persuadeo, Lectori inserim liberum iudicium relin

quens.

Alter eΗ linea penultima ; ditio eius sita est, ebc. ubi aliquid Gesse quivis videt; Segethus de

Marchioneia Finalis agi in notis observat; manifestum aut eu

319쪽

agi, ita enim Etam vocat author supra pag. S. Ita era sine usio crupulo paragraphum ita expleos

Monachii & Corretii dynastae

320쪽

AUT HORUM,

Italiae Illustratet authoribus. Bodinus de Republica. Cominari Historia. Franciscus. Guicciardinus Florentinus de bellis Italiae. Gaudentius Merula de intiquitatibus Galliae ' Cisalpi-

Iacobi Augusti Thuani Hi

storia.

Ioannis Boteri IIistoria uni versalis. Lambertus vanderBurchius de Sabaudorum Ducum Principumque Historia. Tes Mais EmpiresRo umes prin-