장음표시 사용
281쪽
2 3 PRINcIMBVS belli eventui praetulerunt: ut autemst adversus tam potentes adversarios facilius tuerentur, paulo ante Regis Henrici IV. caedem & quidem ipso authore,cum Illustr. Confoederati Belgii O dinibus foedus fecerunt,ipsisque & subsidia miserunt pecuniaria , & militares copias ab ipsis acceperunt: nam Iicet ingenti terrarum intervallo a se invicem disiungantur, tamen classium, quibus valent, ope sibi invicem praesto esse postiant, aut saltem nummorum copia se mutuo adjuvare. Ad eundem
tibus & Tiguri is in Helvetia foedus fecerunt, nec non cum Rhaetis , licet minus prospero successu. Denique Turcam propter pacem quam diligenter cum ipsb colunt hodie parum metuant, solum autem Hispanum in Italia vere tur, omnes omnino Principes Europae cujuscunque demum religionis sint, λdere aut amicitia sibi propitios reddunt; Regem autem Galliae in quo summum sibi praesidium a collocant, inprimis venerantur. Post Venetos secundum sibi locum flagitare videtur Dux Sabaudiae, cum propter eximias ipsius virtutes, animi magnitudinem & rerum militarium id sta ac politicarum scientiam ue tum proptori: d
282쪽
propter ditionis illius amplitudinem; nam transitus ex Gallia per Alpes in Italiam potens est ; Sabaudia quidem
Delphinatui, pedemontana autem x gione Provinciae imminet; Comitatu autem Astensi squem tamen Hispanus suum esse jactat) in Mediolanensem Ducatum longe lateque invadit. Ducatum denique Montisserrati ad se pertinere contendit, qui magnam para tem Pedemontii occupat, & hodie a Duce Mantuae possidetur: sed Rex Huspaniae qui Ducis potentiam tanta aciscessione augeri non vult, numquam videtur permissurus us illum Mantuano eripiat; non magis & Veneti ipsi adversus Mantuanum fauturi sunt ob ieandem causam, quippe quibu* bs veluti imperii secretum proposicum est, imbecillioribus adversus potentes auxiliari, nec quemquam tamen in Italia in tantum crescere sinere, ut ipsis
formidabilis esse possit; quemadmodum autem Veneti Sabaudum adversusMantuanum numquam auxiliaturi
sunt, ita illum ab Hispano oppriminumquam patientur. Porro hic Princeps variis foederibus res suas stabilire stragit atque in eum finem etiam amicitiam colit cum Rege Angliae, Foederati Belgii ordinibus, Principibus Gerae S maniae
283쪽
Σt D E PRINcIPI Busma, dc praesertim Hectore saxone, quia c hac familia genus ducere perhonorificum sibi putat. Quia autem iam cum Hispano haud satis bene ipsi convenit, amicitiam Regis Galliae studiose captat Ec omnibus officiis demeretur: quippe potentissimis hisce Pti cipibus Gallo atque Hispano,aeqde Op- Portunus, utri eorum accesserit, illi magnum momentum afferre pote it; sed dissicili inter utrumque temperamento,uix tantillum in unum inclin re potest, quin statim alteri suspectus fiat, eumque ossentat. Venetos neque metuit, neque ab illis metuitur; cum nihil ipsi eum illis intercedat negotii, ouippe finibus longe ab illis diviso. Caeterum par utrisque χllicitudo S liritatem Italiae conservandi, & sedulo cavendi ne potentia Regis Hispaniae maius hic incrementum capiat. IuS a tem sibi arrogat in oppidum GeneveΠΩ. quod jam aliquoties intercipere cinnatus fuit irrito eventu : iteinque mollesiae partem quam Gallice vocante hari de Raux, quam a maioribus suis tantum exigua pectan ς sumnia Berna- xibu oppignoratam laiste contendit,
tam eum Bernates nimium pol res sint, quam ut illos possitctenus stustra illam regetiit. Atque m
284쪽
maiori spe, quam opera, & majoribus animis quam viribus pollens,toto vir
cursu cum fortuna sua luctatus nunc ad Galliae Regem, nunc ad Hispanum inclinando, ab utrisque obtinuit, quae alter ipsi eripuerat; pro re nata,
res suas alterutrius viribus confirmaturus. Mirum autem merito videri
potest, quibus modis tantis sumtibus quos in postremum bellum contra Hispanum impendit, par esse potuerit, licet costans opinio sit a Venetis ipsum fuisse adiutum: magis adhuc mirum, cum subditos suos supra modum exactionibus continuis gravare cogatur, illum tanto assectu a sitis diligi de coli, quanto vix ullus alius Princeps in Eu- 'ippa. Sabaudia sere tota montosa paucis fertilibus vallibus exceptis, sere indigens & frugum insecunda: Sed Pedemontana regio multo locupletior est& foecunditatis Lombardiae particeps : Vtriusque redditus annui ad
duas milliones aureorum putantur a cedere: praeter haec neque extraordinarii aerarium augendi modi ipsi desunt, neque fides apud exteros. Denique si fortuna, illius magno animo, responderet, quemadmodum post Hi
285쪽
potentia praecellit, ita & inter potentes Europae Principes omnino edet numerandus.
Post Sabaiadum, iure sibi locum flagitat magnus Hetruriae Dux, cujus ditiones cum Ecclesiastico Dominio fines jungunt ab una parte,cum Genuatium terris, ab altera: Regiones illius maxima parte monto sunt, sed ditis &foecundae glebae, plenae munitis oppidis ; dc longo littorum ductu secus mare Tyrrhenum porrectae, ubi nova urbs Livorno cernitur , cujus portus facile omnium qui ad hoc mare iacent primus habetur. Hic & Ilvam Insulam possidet, α arcem Cosmopolin, in qua Equites S. Stephani degunt, cum triremibus hujus Ducis, in Mediterraneo jam famam moruerunt. Magna quoque hujus Principis potentia in terra, nam magnam regionem possidet, longam tamen potius quam latam, & frequentissimam populo, non modo industrio, sed &bellicossi, si usus & exercitatio accederet. Sed principatus illius recentior est, superiori primum secul' natus, quare & vigilanter siibditos suos observat, haud frustra metuens ne populi bi qui ingenio atque animi magnitudine inter reliquas Italiς nationes
286쪽
ζnenses, qui secundam civitate hujus Ducatus obtinensi vi arqος mi a majoribus illius sub jugum missi, 'Rod ne nune quidem satis patienter serunt, quare di arcem munitissimam urbi imposuit, & principalium oppI'd-norum dicta factaque curiose rima xur. Qui hodie rerum potitur Dux sedi tutela est Aviae suae, Ducis Loxn xingiae sororis, & matris suae impera toris Gernaanae; Itaque domui Austriacae sanguine eonjunctissimu , nec minus Franciae propter Matrem
senti Regis: quae res ipsi & sox β
domi magnam dignationem Aula illius plus habet verae m/g dinis, quam pompae ; nam modic mfamiliam alit ; & eum redditus illiu Rnnui facile ad duas milliones aureo xum ascendant, magnam illius p γ' rem in aerarium recondit, nam. hauixa magnos sumtus facit in quasdam Arces 3c triremes : praeterquam qW0 magnum Thesaurum ab Avo Ferdis nando congestum possidere credatur Regi Hispaniae Senarum- nomine nomagium facit, caetera liber , nulliquo obnoxius. Licet autem princip. zillius novilius sit, tamen ita benς
287쪽
imus de foris constabilitus est, ut dif- ficulter subrui possit, modo bene ipscum Rege Hispaniarum re Papa conveniat; Vtrumque autem hodie pro- h pitium habere nihil est dubitandum, in cum ille tot assinitatis conanguini- . ratis vinculis ipsi colligatus sit, hic au- phitem in ditione ipsius natus ic educ ictus. Praeterea Regem Hispaniae multis ii
ossiciis & obsequiis demereri satagit, ut exemplo majorum suorum, qui tape lia Gallis, plene dc plane Hispani partibus at adhaerere visi sunt, licet Dux Ferdi- talnandus Regi Galliae in rebus arctis i hic clam subsidia submiserit; qso nomine i hi pene e gratia Hispani excidisset, nisi plawvis ossiciis ipsum postea placassis. is - tum itaque hodie conjectura ac ' dii sesi possismus, utrumque Regem lil pari quidem obsequio colit, Hispaniam tamen magis metuit quan da Gallum. .
Porro Dominium Ecclesiasticum , hmaximi est momenti, tam per i liquam ratione illius a quo possidetur: it
Quia tamen Papae optime norunt
quantum ipsis ab omnibus deferatur, i
propter supremam in spiritualibus di- tgnitatem, & quia plerumque jam pro- Ivectae aetatis ad hoc fastigium ascen- rdum, non magnopere student limites lsuos
288쪽
suos munire; neq; sane necesse est,nam cum limites jungant ab una parte cum Regno Neapolitano, ab altera cum, Venetis & Ducis Hetruriae quibuβj m satis notum, nihil se Papae possς- ςripere , quod non mox restituere cogantur ingratiis, non est quod. sibi vicinis suis metuant. Redditus Papae ad decies & octo eentena millia cor natorum putaxur ascendere;sed potentia illius & aut limitas longe major Oix, neq; ex aerarii copia debet censeri, nam ratione praee minentiae quam sibi vel dicat, arbiter non modo Italiae test, sed H totius Christiani ot bis, omnibus ungulorum Principum causis, controve fiffs, actionibusq; se immiscet, tam una potest etiam ubi nihil possur ir,dc quacunq;inclina magnum qHe adfert momenxum, aliorumq; ς natus aut animax aui: enervat; quare Oca potentissimis cis iciose colitiis, & a Pimpotentioribus serviliter adoratur . Huic tamen Dientiae aut augmentum aut decrementum affert ipsius P p aut praestantia aut vilita , quςmadmo dum sepe experientiRStudiose denique satagunt promod'Rex Hispaniae sed Galliae, ut sibi obnoxi0s aut saltem non. insenis in hanc dignitatem promoveanc.
289쪽
e CDE PRINCIPIBUs. Post potentissimos hoste Italiae Principes & Respubl. secundo loco considerandi sunt illi, qui Ileet superioribus multum potentia concedant, dc per se singuli minus possint, tamen alicui superiorum conjuncti non leve pondus addunt, & plurimum valent ad caeteros ab Hispani violentia tuendos, α conservandos. Ii sunt Duces Manis tuae, Mutinae, Parmae & Vrbini. Dux Mantuae in Ducatu tuo praeter urbem Mantuanam non habet nisi plurima municipia; & Dominium illius undique claudunt, Ducatus Mediolanenns, Venetorum ditio, & Dominium Ecclesiasticum per Ducatum Terrariensemi singulorum autem inis Ducem hunc tueri & conserv M. Idem & Montem serratum possidet intra Pedemontium 'veluti conclusam, in quo& insignia aliquot oppida possidet, & imprimis Calatium cum munitissima quidem arce, de se- ptem propugnaculis, sed quae Principi non tam opulento, magnas adferat expensas. Vterque hic Ducatus quotannis illi reddit, sexcenta millia cor
natorum, ita ut si bellum absit, quod modo habuit, s& fortassis postliae ha- . biturus est cum Duae Sabaudiae propter Momiaserratum , satis locuples
290쪽
st tempore pacis est; & magnis assinitatibus subnixus, quippe frater hindiernae Imperatricis, & per matrem ς40mo Austriaca destendens, assinis M. ς0gnatus magni Dueis, dc quod volmaximi momenti est Regis Galliae, qui αἱ ai A l j-m; rerum potitur, cognatus.
ocrita I. Mutinae Dux, haud ita magnis assinitatibus subnixus est, nisi quod filius illius Sabaudiae Ducis filiam in uxo
rem accepit. Ipse autem e spuria propagine familiae Atestinae descendit, qux multis annis Ferrariensem, obtinuit Ducatum, qui tandem anno et 198. Ob
defectum legitimi maseuli haeredis λClemente VIII. Eeelesiae Dominio reunitus fuit. Mutina & Rhegium iter Ducatum Mediolanensem &minium Ecclesiae conclusa, quae a rius sunt qualitatis, & a Ducibus Fer variensibus acquisita, solummodo familiae hujus veluti stoloni remansis xunt, antiquae potentiae veluti reliquis; quae non nisi octo aut decem milli ris Occupant, dc Duci suo quotannis
reddunt circiter trecenta millia coro
Dux Parma,& Placentiae, Mutine hsem neque potentia neque oppidorum numero multum praecellit ; Ducatum