De principatibus Italiæ, tractatus vary

291쪽

DE PRINcr Pi Bus ITA L. Plaetentiae arcem satis munitam, e qua Hispanus praesidium abduxit anno is 8ς. ob praeclaram operam, quam Dux parmensis ipsi in Belgio navave rat. Hic Dux aperte partes sequitur

Hispani, ipsique magis obnoxius Hquam aut Mantuanus aut Mutinensis;

nam Cardinatis Farnesius Romae Hispani partes fovet, licet illius pote tiam suspectam habeat, neque illam in Italia maiores vires cupiat sumere. Recentior est lite principatus, a Paulo III. ante annos octuaginta filio suo LPetro Ludovico collatus ; de quo si Pra egimus, . . liqi De Ducatu Vrbini qui multo an- lai: est Parmensi, sepra diximus. litia

292쪽

imperium pertinere diximus,quare operae pretiunx

fuerit pauca de illa dicere. Cmsaca Insula sinquit Cluverius hodie noscitur esse longa millia cXX

lata L. Crebra admodum atque οὐ tensa angustaque promontoria quesin mare emittat, circuitus illius Vatu paulo disseilior est; at circun x xrema promontoria si mensuras agas, cc. circiter de xxxx. millia inveniat, caeterum magnitudine tertia Phabita est omnium interni maris. . inter Corsicam aute di Sardiniam stadia sunt LX ut

habet Strabo id est M. vii. passi Io. De coeli solique natura ita , t Diodprus. Insula universa ampla, ma gna sui parte montosa est & frequen j xibus sylvis opaca, parvisque flamini P bus irrigua. Incohe pro nutrimento li utuntur lacte, mella, carnibus, quM

293쪽

iegio assatim praebet omnia. Multum buxi, ejusque haud vulgaris, ibi nascitur . quae causa cur mel prorsus amarum exsistat. Ibidem de Taxus

undat.

Corλrum ingenia mobilia admodum esse, a scriptoribus observatur nec urbanos modum, sed. ructores: crudele mx -- modum vindictae cupidi, ita ut in proverbium abierie apud Italos. Coeso infenso neque V a neque in credundum este; quippe cum occishrum, cognati & assi .

a summo studio vindiutam pr.

Mantur, neque fici reconciliemur,msi sorte in .eciem. Sunt i ea stre-ituites δc laborum patientes I d liominum genus.

hac Insida primum. es Bassia in lutore Hetturiae opposito stia, in qR Insulae magi baius jus dicunt, mutis haud ita est cincta, sed a n axcet

munita: omnium inlata cisatanas populo sequenti M. Florentii Fanum xxe a Bassa --liaribus distans oppidum , truspariolapsanitie jμxta mare suum,. caeteroqui minime quondanae municiun , sed demum a Gallis am Q. cla I Luz. n.

ilhia intercepi T. Ajacium oppi tam, quondam Vrῶ-nium

294쪽

nium vulgo Adiamo, totius insulae, oppidum mercatoribus Genuensibus frequens, & opulentum:

tribus partibus A mari circumdatum: Ager illius optimum vi m rubrum produ*it. Bonifacim' primariun sinquit. uatius; insulae oppitam & olim arx belli eum Pisam dc Arragonii co' a Insulanos bellum gererenr, iideoque a Genuensibus seminis sumtibus εc ma gno studio munitum: cium in Peninsuta quae pyri sexmam aemulati & angusto collo reliqua; Insulae coniugitur. Porxum habet pulcherrimum& s curum ; quippe ne una qRe ab ,

tis Is scopulis incinctum Ase

omnium fructim in nectinium,nuae nascuntur praeterquam cerasorum: mare vicinum corallum submi nistrat.

Calvium oppidum is mari positum

testatera forma arx missilia in sidet, undique sere in cessum , nisi ab ea parte, qua Fraucis norum coenoxium iubiectum habet. Curia arx saxo sere u ique pra rupto imposita in meditullio Insulae sua &Ma necessario transeundum

in ad utrumvis Insulae latus tende

295쪽

D. Carsea ira si ibit Petrus

Piraetrus.

Orsicam hodile recent res In duas partes distinguunt; plagam quae

orientena solem respieit , Latias interius , partem vero huic obversam, Laistus exterius vocant. Pars quae Italiae

propinquior est Cismontana S quae Sarditsiam versus excurrit, Ultramontana dicitur. Insula est ab omni parte aditu dissicilis, cum praeruptis undique collibus comprehemast. Interius similiter magna ex parte montosa, ideoquo frumenti non adeo fertilis ;vilio tamen commendatur,quod illine

'λm exportant, Corsicumque an a nomen habet . Gignit etiam γquos feroces & canes venaticos sp oatae magnitudinis & Musinum quoque animal, ut Plinius auctor est, Arietis genus, quod lanae loco villum fert caprinum, Mosoli vulgo appellatum. Incolas pro strenuis militi us habet Italia. Haec insula primum a Tyrrhenis occupata fuit, deinde a Carthagi- aiensibus. His eam eripuerunt Romani , qui eam tenuerunt donee inde adaracenis expellerentur. hos ex ea pro fugarunt Ligures. Tanderi capta a

sanin Pontincibus cessit. Ultimo ad

296쪽

se l

. 1 T A L 1 AE. 293Genuensium jura rediis, in quorum ditione atque imperio adhuc constam ter perseverat. Ioannes Boterusseribit. Irisulam hanc tantum a xv. millia animarum continere, cum trecenta millia possit alere. Situ est inquit maxima sui parte aspero α montose, dividiturque per medium, monte Gradaccio, qui in vertice in planiciem perpulchram sternitur, 'in qua duo lacus visuntur quorum unus dieitur Ino, alter Crena; ex illo qui circiter medium milliare ambitu suo complectitur, descendit fluvius Guolo, veteribus rivola dictus, ex hoc vero Liamone & rivignam

olim Ruptanus ssu.) quae tria flu enatotius Insulae princip/ia sunt. Gu o

enim agrum urbis Marianae rigia'avignanus Aleriae , Liamone sagonae. Montes autem hi editissimi sunt, de non nisi per angustos calles Zc industria hominum ferroque patefactos superantur supra Lxx. millia in longitudinem porriguntur u que densis nemoribus obliti, in quibus sunt lari-ees, abdetes, pini, fagi, taxi, buxi, castaneae, aliaeque arbores, utplurimum inutiles. Valles hujus insulae cum sce- eundissimis Italiae convallibus conte dunt 'Abundant oleo , vino, fru-T,3 menio

297쪽

αs ΡRrucr p isits IT A L. mento dc o mni, generis fructibus; m xime Nicolai vallis quae xv1in millia ambitii capit, copiosissima est frumentis &optim is pascuis dii es: pra terea Carachiae ager,itemque Aliaeteto, Balagna &Nebii 5: promontorii corsi: Montes denique scatalassino ita abundant pascuis, ut pene universin Insulae Pastores ad se alliciant. Plinius xxxIII. oppida in hac insula numerat, & inter illa duas Romanorum Colonias, Marianam & Aleriam. Habet hodie Discopatus hos, Sagonensem, Adiaciensem, Aleriensem &- Marianensem ι .habuit &Nebiensem, sed Nebio penutus everso, s. plorentii Fanum illius conditum fuit, ad cujus fretum Salinae visuntur quas vocant delia Zoia, & Fornoli statio, a que Mortellae portus, quamarumvis

navium capax.

Denique constans opinio est Rempubl. Genuensem rarum aut nihil ex hae Insula emolumenti capere ; sed mmnes redditus, in ipsa insula, in Magus ratus oc praesidia militum rursus impeddi.

298쪽

ut de Pihomni gente quae nunc Mi tandula & Concordia potitur, dc ejus rebus, breviter eiusteram.

Omissis fabulosis initiis , quae gemihuic ab iis affliguntur, qui ginem ad Condantium, cons nῖα

Magni F. referunt, constat brumarios Mutinae cives in ea eivitat multis egregie factis ab anno Christiclo c x. florarisse, ac demum cc. circiter annis postea, Franciscum Pleum a

Ludovieo 1 L catare vicarium I perii in ea constitutum: sed mox pas sarinum Bonaeolfium anter ivlutineh- sis civeis allectunt, eum a pleo sbi timeret, eo de medio lablato x piendi. parte aen ornastino ipso, filiis occisis. Mirandulam, quae illis perfugium suerat, sola xvari anno Christi

299쪽

cI, ccc xxxi. Bonacolito deinde a Conragis, qui tunc Mantua potiebantur, in ordinem redacto, rursus Milandula instaurari &.Picorum gentis te quiae colligi coepere. De Franciseo Nicolaus superabat, qui Curiae Quadragenariae municurum lavore adiutus, rursus Mirand Iam Gonragarum beneficio recepi r. Nicolao Prendipartes & Prendiparti Paulus successit. Hujus filius Francis cus Ioannem& Franciscum, sibi cognominem sustulit qui Concordiae C mites a Frederico III. creati sunt. Francisco Ioannes Franciscus & hute Nicolaus & Nicolao rursus Ioannes; acetoanni, Ioannes Franciscus successit; isti arcem a nullo antea septam ma- Num a impensa cingendam curavit, anno Christi cIa cccc Lx. & moriens Galeotum, Antonium Mariam , dc Ioannem filios reliqRit; ' Ioannem, in.

G quam, illum qui ob admirabilem linguarum dc scientiarum omnium a curatissimam scientiam, cum rara moistram probitate & summa pietate coniunctam, jam in juvenili aetate seculi sui Phoenix vocari meruit. 'i Hujus tam excellens omni ge- nere litterarum Ornata pietas certe merebat . ur gens Pica exemplo domestico

300쪽

i hila

ii ini

I T A L 1 AE. 257 mestico admonita,pietatem iriter suos religiosius coleret: .sed cum Galeotus Ioannem Franciscum, Ludovicum &Fridericum reliquisset, Ludovicus na-ru minor iure gentium violato , in Ioannem Francistum insurgens op . Herculis I. Ferrariens Ducis, fratrem Mirandula ejecit, is Franciscam io. Iacobi Trivultii Notham F. in uxorem duxerat, ex qua Galeotum sestulit. Ludovico mortuo Ioannes Franciscus 8c ipse in litteris ac Philosophiae Theologiaeque studiis patrui aemulatione versarissimus, a Iulio II. in aviaram possessionem restituitur, ex qua rursus post Ravennatem pugnam a Ludovico XII. ejectus, postremo ψ

Mathaeo Lango Cardinali Gurgeri se

Maximili i l. Legato restitutus Murandulam. usque ad annum cla I XX XIII. renuit ; quo Galeotus Lud vici F. hoctu 'oppidum cum X L. armatis ingressus, patruum summa pie late virum ante Christi in Cruce pendentis imaginem siuppliciter prostratum, & Dei opem implorantem, immani parricidio obtruncavit, unaque Albertum filium, Ioanna Carasea Alberti uxore eum Paulo filio in carcerem conjeetadc Cariora Vrsina Io n-nis Thomae alterius ex filiis itidem T