장음표시 사용
11쪽
potest, quin substantiae sensum, motumque partibus assere iis ex iis abscessu ille fiat. Ab ijs, quae somnum faciunt,spiritum adcerebri ventricu
tis agi omnibus, s somniculosis spiritum talem esse,
qualis es, qui ad exiliendum, mouendum
que impotens, ineptusque visus es, esse. CV in I.
Vehementibus, diuturnisque motibus sumismopere spiritus defatigatur, imminuitu que; nam si quae mobilia sui natura sunt, in propria natura seruata,& robur etiam a motu sumere videntur, quoniam non seipsum modo mo iet, S Te ipsiim modo gestat, sed circum positum etiam corpus secum trahit, vectatque graive sat natura, atque immobile,utique eius pondere oppressus Jebilitetur tandem, defatigeturque praeterea: ut imminua tur oportet; si quidem ad partes commouendas delatus omnis, minus quae in cerebri ventriculis, ad sui ipsius resectionem illapsa sunt conficit, concoquitque a laque multo quam reficitur,copiosius elabitur e concalefacto p sertim adape loque corpore, sorte tenuior ipse factus. idem, in iracundiae uenire apparet; ut enim corpus uniuersum loco non dimimo i eat, at per uniuersum ipse, magno delatus impetu, ip
tenuior ut, partesi quas desertur Uenas praesertim arte ria';, ij si nexistente sanguine exagitat,acceditq;,Min letitia itide,& in spe. laguidius enim iiij ua in iracudia, at re in js libes ad externas couolat partes,nec ad eas delatus quiescit, sed assidue mouetur, sese. ut dictum est istantans, α ieluti lasciuus, gestiepsque,multo etiam in Uenere amplius, multoqtie in ea amplius oblectatus diffususque multoq; pro-plius e valde concalefacto pudendo, in quod plurimus co fluxit, ut uoluptate, quae summa ibi percipitur, fruatur et psus. in Vigilia preterea, atque iisdiatummopere spiritus imminuitur, in illa quidemia od corpus uel subleuans modo sustinesque defatigatur, & copiosius omnino elabitur, quam reficitur,assidue extremis e partibus commotis elabens praesertim,de non valenter seipsum reficiens,modicus in ventri colis
12쪽
colis Actus,extemissique intentus operationibus, in hac vero quod ut dictum ethyti in commentarijs de rerum natura amplius decIarat lina cis, non ea uaporatione tam si,qilaei plexi iretiformi in uentriculos effertur, sedc vaporibus i idem reficit: ir, qui in cibo nam co octione e ventriculo ad iant ciculos ei crant bir mi igitur ubi desunt, minus refici tui spiriatus, e vaporibus omnino, qui e cibis elabuntur refici spirio tum inde apertissime intelligere licet.quod vel dura cibi, potionesque aisu inundiar, multo omnino priusqiram vel in ventriculo in uerti queant, refici ille uidetur Labores itaque rutdictum est yS: iracundia, laetitia,& spes, Venus,4 Vigialia, Inediaque, quod spiritum defatigant, imminuuntque; . propterearpsam in cerebri agunt ventri colos; nimii vero ci- bi,potiones', uel exiginae, ac Batuleratae, vaporosaeque, illae quidem, quod vaporum copia hae uero, quod eorum erassitie spiritum opprimunt,diuexantque,& meatus obstrumat. Idem febrium agunt accessiones nam qui in j si Venis arterijseque exudat humor, quem adeo spiritus exhorret in maxime
acres maximeque mole liOS soluitur vapores. cogitatio autῆ,
lectio spiritum ad ventriculos agunt, quod in utraque qWae illius in iis inhabitat uniuersitas, summopere Iaborat. q. 1 niam enim put iiij sdem declaratum est eommentarijso petellectus, Iudiciumque omne, pr aeteritam prassionum,trae
teritoramque motuum recolitione lit, ibi utique fieri ex litia mandum est, ubi illa omnes perceptae, mi aediti sit sit,ubi como de recoli possunt in cerebri nimirum ventriculis; multo praeterea illos recolere spiritiis labore videtur; angusto enim omnino in loco,&a super incidentibus tunicis assidue opinpressiis aegre perso moueri poteli itaque propterea itidem aer admitti uisus est, ut tunicas Cibleuaret,in ipsum impclleret spiritum, ibi omnino mori objectari videtur,a bi ab exter
.nis admotum agitur rebus, motus itaque qui biis olim cosi motus est, obscuros praesertim,in quorum per exigua reta Dsit memoria recolens, laboret ne cello est, mani scite id ope rans,contrahere sese, Mita se ipsum confundi. veluti sui ipsius latebras indagare, ut quem inquirit motum latentc minhs inueniat; videtur tinia motuum cessatio, immutatioqu
ubi praesertim novus' ii iit, praecedonti similis non est, summopere spiritui molesta est,odiosaque; quod rerum, qua sen tititur omnium, at sonorum praecipue ditirmitas, iniquabi'
13쪽
Iitasque declarat, quae scilicet summa spiritium asset molestia: motu nimirum is oblectatur at uno eo uniformi que, continuo,vel qui unus videri possit, continuusque, cuiuis di quibus cogitantes mouentur uideri non possunt: ut ac gitatione , lectioneque, non in uentriculos modo spiritum
agi, sed diuexari in illis insuper existimare liceat; eadem&nihilo segnius tristitia, timorque operari videtur, nam tristitia, & timor intellectio quaedam est, Iuditiumque, in ilIa
quidem, quae eueniunt mala, in hoc vero, quae euentura sunt
intelligit indicatque spiritus, te summopere ea intelligens affigitur,& sese ut dictum est xveluti abdit; miser, abiectusque, corruptioni ob noxius videri noIens, in sonis contra, titillationibus, contrectationibus, frictionibusque, in mo-t i denique omni leni,blandoque,& in circulari insuper quod
ut dictim esto quo quae uis spiritus portio, 'uauis in cor-
Poris parte motu movetur, eo spiritus uniuersitas in cerebri ventriculis inhabitans simul mouetur, multo plerunque quam quae princeps mota est portio, amplius multo ipsa amplior, amplioremque nacta locum:eo itaque spiritus ut commoueatur in illos confluit univcrsus, sorte xcirculari motu, mire insueta turbatur spiritus quod ubicumque ei evenit in cerebri ventriculos sese in propriam scilicet principemque sedem, Mad propriam sese recipit uniueuitatem. In tenebris autem,& silentio,quod neque a luce, nec a motu ullo euocatu , allectu Rite spiritus, tenebras sorte exosus, libens sese ad propriam sedem,propriamque recipit uniuersitatem: qus quoniam a seipso habere potest, &ubi uult itidem, S sese in ue-etriculos recipere potest, Mubi dormire appetit spiritus oculos occludere, amotu omni cessare uidetur, cerebro porro
contuso, tumefactoque, crassioribus uaporibus, Magis aetiam humoribus oppleto:& in pluuijs, atque hyeme meatu Sqitibus ad externas partes estunditur spiritus, obstruuntur, itaque tu uentriculis detinetur,4 ueluti coercetur, albens
ipse ibi commoratur, quae ibi spiritum infestant appirgnans, amoliensque, idem ij sin uniuersum euenit, qui frigido, humidoque sunt corpore, uel frigidis Iaborant morbis, capitis praesertim, cerebrique, qui palustria incolunt loca, pueris,sceminisque, siquidem it in ijsdem declaratum est commentarijs in iis omnibus angusti meatus, in omnibus, crassi omnino, frigidi insuper, in quibusdam uaporescerebrum
14쪽
brii miliberint,& qui madore id spargant,& crassus omnibus, vel etiani frigidus, ineptus omnino ad exiliendum, mouendumque ineli spiritus, quaecumque igitur somnia in sacere, in cerebri ea, ventriculos spiritum agere, uel ne inde egrediatur, obstare videntur: de somniculo sortim spiritus qualis qui ad egrediendum mouendumque impotens, ineptu suo visus est , certe mani sello ex illit, ut siqua hominibus in somno uenire visa sint, propterea euenire existimare i cet quo spiritus intro, de in cerebri sese recipit yentriculos, ut imae Asomni ea asas manifesta sesso exiliti mare liceat age igitur nam propterea illorum singula eueniant
Externas corporis pari s rvter ea in somno stupidis immobi rue, quod siritus ex is sese in cerebri ventriculos receperit; ct tritas reficiendi
gratia mnum animalibus tributum
VONIAM dum somno homo detinetur, stupidus apparet, immobilisque, vel itidem ortuus,& vel dum dormit a paulo vehementiore contactu, sonoque,& paucis omnino dormiens horis, perse expergefit, & velam ii reuiuiscit, sensu restituto, motuque patet utique suo itantiae extrem is e partibus abscelsu absenti que somnum fieri, cuius praesentia, accessuque, sensu ilIc,motuque donantur, uita spiritus nimirum, neque uniuersi tantum . neque enim uniuersus si iecedat contactus ullius, ulliuiam plagae fiat sensus tantulus itaque reliquis, in partibus fit,
quantulus nec corpus subleuare, nec qua sui S externarum rerum actiones, sed uehementes modo percipere queat. quoniauero ab assiimptis praecipue cibis,uaporosis praesertim, flatulentisque, Ma Iaboribus, uaporibus nimirutii, in cerebri uentricti Ios illapsis crassioribus praesertim,4 ualde imminuto, delatigatoque spiritum in somnum de Iabi ii detur; nya Iiam omnino ob causam, neque aIiam in paricin sese in somno spiritum recipere existimare licet, nisi ut intestantes, molestos. quC
15쪽
evapores exuperet; uelim mintitam languentemque sese intro reliciat, foueatque,4 in cerebri omnino uentriculos,
in quos nimirum uapores sublati sunt;&in quibus ipsius
inhabitat uniuersitas, spiritus omnino quiescere, &re- refici uidetur, plurimus porro in illis factus , nec laeuia quae-uissentit nec quod ab externis muneribus ociosus libens facit praeteritas passiones, praeteritosque motus recoliturulos, quod totus uaporum concoctioni, suique ipsius intentus resectioni, nihil aliud operari uult, nec potest, id quod in Vigilia etiam usu euenire ei uidetur ubi enim ualde intenta quid operatur, uel quae otioso, uacuoque ualde mol sta , iucundaue orent, ea ne percipere quidem uidetur, equibus patere itidem uidetur, propterea somnum animantibus tributum fuisse, ut spatium spiritui adesset, in quo re liquis a muneribus otioso, rebus in uentriculos ad sui ipsius
resectionem illapsis exuperatis, inuertendisque uniuerso u care liceret, itaque copiosius, quam imminuitur , reficeretur . nam in Vigilia, quod externis in partibus bonae spiritus portioni immorandum est, eaeque assidue commouendae, externarum rerum uires sentiendae, cum ijs confictandum, pugnandumque δε reliquo in cerebri uentriculis residenti non praesentes modo partium passiones percipiendae, sed praeteritae etiam recolendae , quod omnino multus assidue e commotis, concalefactisque partibus elabitur in alijs muneribus intentus , sui ipsius resectioni parum uacat, copiosius as fidue imminuitur, quam reficitur; itaque id ab animae deliquΘj differre somnus uidetur, quod non, ut illa spiritus portione quapiam in corporis pam te laborante, at eamq; spiritu omni confluente fit somnus, sed eius uniuersitate uel diuexata, uel diminuta.
16쪽
Parissum,externarumque partium,quae in somnosit immutatationem, se concoctiones melius in somno, quam in
vigilia propterea fieri, quod spiritus intro, σin cerebri sis recipit Ventriculis.
CU. VIII. ROPTERE etiam in somni initio ptil-sus minores fiunt, laguidioresque; quod malgna spiritus portio internas in partes in cerebri praeserti in ventriculos recessit itaq; qui reliquus in arteriis factus est, eorum oneri veluti cedit, aegre omnino eas attollit. tardi insuper rarique: quod cui dictum alibi amplius est non propterea modo arterias attollit, coni primitque spiritus, ut pondus a quo grauari se, coprimique sentit, reiiciat, quod siti natura mobilis cum sit, quo licet moueri gaudet motu, sed Namplius sorte, ut nitritum sanguinis inexistentis calorem, a quo veluti morderi se sentit,vitet, amoliaturq; itaque etiam perpetuo celerius, frequentiusque pulsat, quo sanguis calidior bat, quo scilicet, maiore ab eo afficiatur molestia ruita oti mino ut pulset usus poscit. robristior enim,&ad exiliendi pro in prior factus calor, frequentiore omnino retinedus est retrigeratione. itaq; magna in somni initio a spiritu intro ac Id schnguini Sportione, molestia, scilicet usuque imminuto, rari, tardique satis sunt pulsus. Nam arterias,uc nasque ab in- existente spiritu attolli,sanguinemque ijs inditum, quocunque ille se itur secuna ab illo agi,&praecipue caloris prohibe diaetineses iqire gratia pulsationem, respirationemque animalibus tributa cilc si iis sui existimo in de respirationis usu,&de terima natura, in jsque amplius declaratum est comamentarijs, in quibus animal uniuersum ab unica anima sub - , stantia guberna xi expositu est somno uero progrediente pulsus maiores fiunt, uehementioresque; quod aucto iam in ve-triculis spiritu, eius portio' aepiam in arterias, venasquc illabitur: tum Marte rijs in ipsis, piisque in venis ex inexistentis fata inis evaporatione,& ex attracto itidem acre, nouus a C. sidue,4 somni praecipue tempore spiritus si copiosus, isque ut exist: mare licet in arterias vadit, omnino somno progreditate in arterijs laetus uniuersas eas in amplius,4 magna. C disten-
17쪽
distendit ut, at nec uelociter tamen, nec crebro quin, si crariusque praesertim a cibo itaque pulsus magni, uehementesque at tardiores fiunt, rarioresque. quoniam citim nec magna dum sanguinis copia, in arterias vena' acta est, nec partes bene dum concalefactae, itaque nec vehementius mord tur spiritus, nec maius, ne calor elabatur, imminet periculum, nec molestia scilicet, nec usus auctus dum est, non ueloces insuper, crebrique dendi sunt pulsus, a cibo praesertim ad que
scilicet concoquendum multus confluxit spiritus, Meum bene illo c5 cocto, minime diam inde recesserit, itaq; nec quem secum agit sanguinem, revexit.Valida omnino existente pulsante subitantia, si usus non urgeat, pulsus imagiri quidem, uehementesque, at tardi, rarique perpetuo fieri uidentur Galeno; at si diuturnior fiat somnus ad parilitatem,& remissioneredesint, quod noui ut existimare licet vapores uentriculossiibierint: nam si quidem multa ciborum reliquiae, e quibus amplius concoctis noui educuntur va res uentriculo insunt, e rebus cert educi possunt in uentrem deiectis: illud certe ni faciam sit, haud quaquam diutius d iret somnus:ad nouos itaque vapore exuperandos rursus conuolat spiritus, velati nouus fit somnus, tum diuturniore a somno diutius scilicet, vel iii immobilis factus spus, veluti torpidus fit. exrgefactis vero pulsus magni, reli emetes, 'celeres, crebriq;,Mcuq iadam etiam vibratione fiunt quod diu in cerebri ventriclitis a uaporibus ad illos si blatis oppressiis,tum cibis etiam in uentriculo conflictatus spiritus, utrisque exuperatis tandem, itaq; easii parte exuperata, qtia externa in vigilia eu larat, copiosior omnino facitis, Da nulla internis est partibus detentias necessitate suique sorte portionem in externis relictam laborantem,& quae in his obeuda sunt munera, aegre o euntem sentiens, festinans,& veluti trepidans ad hos ex illis omnibus evolat,& quem ex his in illas egerat, has secum
retrahit, sanguinem Litaq; quod spiritus bene iam copiosus alter ijs inest,in ab illapso iam, Massidue illabente sanguine
amplius calefit: pulsantis nimirum substantiae robur,4 fa guinis calor, itaque & molestia, Lusus auctus est, arterias bene in amplum, magnaque ut,& celeritate magna, nullaque interiecta expandit mora. quia non uniuersus simul confluxit, sed nouus assidue in arterias tu fluit spiritus, secuinq; eas in longum agit,Iaculorum more ex ferri, sub tremere uide
18쪽
rari pulsus nimirum magni, uehementesque, celeres, crebrique,& cum quadam vibratione expergefactis fi mi, mediocritatem, inquam, mox consequuntur: quod sollicitudine metuque omni deposito, non in amplius , vehementiusq; quam opus est, sed ita arterias attollit,uti attollendae sunt itaq; nihil maiore, quae ante somnu a sanguinis calore affectus ni olestia, nihil ea ait geri senties, quod ubi fit, mixi me spiritu turbat, maximeque ad id quod illam inseri repellendunt incitat . itaque vel minoraritiae striat mala; Sique assidue incrementum capiunt, magis canos, quamqliae maiora sunt, at quae nihil augeri apparent. qua pati assueti sumus, exhorremus, maioreque conatu reiicienda ex illimamus, te ιjcere tentamus: quod omnino us adpulsationcm pertinet res, adpriltinum statum reductae sunt omnes, pristinu pulsandi modum assumit spiritus. propterea itidem in somni initio exter nae corporis partes frigore afficiuntur, Se facies pallidiores,&liuidiores fiunt, quod spiritus, sanguinisque rerum scilicet, quarum presentia calent illae, rubentque,&bene si unt, ex ialis in internas recessi fit somnusci somno vero progrediente, pxistinum calorem, colorcinque, vigorem assumunt quod vaporibus si non penitus, at magna ex parte iam superatis, ea spiritus, sanguinisque portio ad illas redit, qua quales erat, fieri queant, ἐκ fiant omnino.
Insomma itidem , es quaesomniculosis , In somnibusue imsunt somnum, quomodo dictum es fieri decla
X insomniis itidem, .somniculosorum, atque in somnium natura, ingenioq;,ex ijs omnino quae somniculosis, quae insomnibus eueniunt,Somnum spiritus externis e partibus abscessii,3c in internas recellia, ac contractione fieri; cibi omnino animal dormire manifeitc apparet, ubi spiritus a vaporum copia, malignitateue Oppressiis eorumque concoctioni totus intentus,no quas uis prς sentes externarum rerum actiones, dichemetes modo percipit. quas olim percepit, nihil eas recolit propterea enim prosundis in somnis, in somnia non fiunt; si quae fiunt
19쪽
sunt ualde ea interrii pia, confusaq; fi mi, quod multis, cras sis te immistus spiritus uaporibus, nihil praeteritos recol re motus, nihilqtie illis, vel similibus commoueri curat, si quos recolit,confusos eos interrίiptosque recolit, quod ablinternis uaporibus ipsas motus, ipse itidem confunditur. interrumpiturque spiritus; at in line somni vaporibus nim serum deuictis iam in ptopriamqtie actis naturam insomnia multa bene aedilti: ni, fitant quod a uaporum molestialiberi quod vigilans facit motus, quibus olim commotus est, recolit spiritus, ex eorumque similitudine alijsin tibuscunq;
commotus est, mouetur,4 propterea dormiens homo,& l quillitii surgit, mouetur, multaque etiam operatur, nulla dictorum, satio inaque biperistite memoria q od nimirunt no adeo a vaporibus oppressus est, neque adeo exas inpar tib bis iaci iis, quin eas mouere, illaqueol erari queat, at occupatus omnino summopere vaporum concoctioni in tus,
nihil illorum meminit tum veluti neque irgilans, at velis tentissime quid cogitans,iae mi agrim quopiam oppressus milo, m illoque debilitatus magis, vel trita ger factus pro
pterea qui frigido, hirmidoqire sunt corpore, 'ui frigidis
laborant morbis, capitis praesertini cerebrisue,4 ssmint diu somno detinentur, quod in omnibus nullii, frigidiq; ira se si vapores ventriculos subeunt: 'rii aegre a spiritu quouis, in quovis conficiantur cerebro a multo certe egrius frigido a spiritu, cuiusmodi iis omnibus inesse exitiimarc licet, frigido in cerebro, qui palustria incolunt loca, & pueri, illi quidem' iod Gallum inspirant aerem qui aegre a spiritii
exuperetur, ii uero quod plurima, assiduaque,& bene ii super crasti, in mollissimo eorum corpore evaporatio fit. Insomnes
contra, qui calido sint corpore, eoq; anaphus si sicco instr peri& qui calidis laborant morbis. qui calidas siccasque incolunt terras. Nam ut indictis de natura commentarii ex rositum eti)crassis e rebus tenues educuntur uapore S, tenuis,
qui est spiritus aegre a motu celsat, eoque aegrius ques calidus insuper c i,cuiusmodi ijs omnibus inesse uidet ar calidis ςnuibusq:re consectus rebus.& senes etiam propterea inshmnes, quod crassissimus est ipsorum Sanguis, itaqi:ed spiritus longe tenuissimus, qui in imo bilis diues e nolit. ut ex Onamnibus, quae somno eueniunt, somtuim spiritus resi qui se partibus abscessii, in ventriculos recessu, ac contractione feri, ita
20쪽
sia aperte declaratum videri potest, ut alia fiei ratione sit spi- eari non liceat. At clarius id ut fiat, modus itidem, quo anti quioribus,& huius temporis philosophis; quam ob causam
fieri placet exponatur, examineturque.
gomodo Arsoteli, Galenoque se huius temporisphilose .
exculentis: poculentisque fit, rursum ad ce 'Vigil crebrum ascendit, tum ab eius rigore contradi as conspissataque ad interna deuota luitur, is ipsum petit cor frigida existens eius calorem hebetat, retula ditque,vel repellit. Hinc sentire cessat, quod somnus est, tam diuque dii rat somnus, dum defluxus consequitur, sanguis purus abi Apuro secernitur, sepiratusqtis:&propterea post assumptos cibos praecipue runt sonini. tributum porro an iniatibus fuisse somnum ad 'operationum molirumque quietem, quod ni mirum nec sentire, ne mouerit nec oper ri perpetuo queant. l. ' 'e Galentis autem, quoniam inquit)m mni tempore, sensus aut otioli sunt, alit debilitet agunt, consentaneum utique est, exiguam quamdam a principe parte facultatem in reliquas paulatim partes des heres aiiod enim quis proscinde , uel minus profunde dormit ex eo est , it quotidie dicere solemus, quod aut phis, aut minus affluit quippe tanto minus affluere par est, quanto grauior fuerit somnus.&alibi, fit inquit grauior somnus refrigerato priino sensorio, hoc cu celebro ipso, opiniore e 5 autem vehementiti Aim refrigeratio humiditati commi centiorum. ita fuerit. Huius vero temporis philosophi ignauia, imperi isti aque antiquioribus recte seu uidetur damnatis, qui nec is omnes somni causas explicarunt, nec quas attulere veras esse somni causas demonstrarunt: multis quidem ali; si rebus, ab iis propemodum a quibus nobis dictum est somnum fieri declarant. at tuae Omnes calorem natiuum qui a corde deriuare, Min arterijs contineri,eiusque ad externas partes accessu, praesertim sensum fieri, videtur ad internas repellunt, vel imminuunt, uel ad motum ineptum faciunt, ut somni cuiustiis causa, natiui caloris ab externis partibus abscessus absentiaque, in internas recentis, contractioq; videri possit. eius