Vita et officium sancti Antonini archiepiscopi Florentini Vincentio Mainardo Geminianense

11쪽

gat salutare. Quo d si bona arbor fructus bonos facit 'quid aIiud ex Antonino sperandum erat si absoluta qusdam,& numeris omnibus doctrins ac probitatis informa cum si Ioandominicum & Laurentium spes eamus quos ipseaumores & institutores eius uit 'quς est in christo habuit nihil noli sanctum , absolutii Jommatissimum ex eiusmodi formatoribus & initiis lprouenire potuerit. Exacto anno iurauit quod resio .giosi istent) ac nomen dedit in pr dicatorum institutis uiani coenobii nomine'vana Cortone conostitui funde demum Foesulas reuersus est. Quanta vero sedulitate quod Deo promiserat/reddere niterretur ut in Obedientiam castitatem paupertatem id, cumberet ut reliqua omnia quς religiosunt decent ordinem diligenter obiret non est nostri propositi dicere: in uirguaitatem quidem etiam adhuc puerulus ita exarsit ut in eo templo quod diui Michaelis ad horarum diximus appellari/cum assiduis Deum precibus pulsaret illud imprimis propemodum extorqueret ut quo similior agno sponso uirginu redderetur uirgo sine tabe aliqua corruptionis duraret/id quod cule assecutum coelitus intelligeret , nequa daretur ansa tantii thesaurum prςdonibus rapiendi muliebres congressus fugien nos sibi esse poenitus persuasit.Itam nuIotam omnino foeminarum aut qrarissime fieri poterat ad colloquium admittebatInisforsan/aut peccatorii eonfessio/aut arcanum aliquod magni ponderis exe gisset. Nam pueros es comatulos adulestentes ita sibi vir: cauendos censuit tui ne Pontifex quidem atq; adeo senex iuniores diaconos & ministros/sed ad uita iam qtate uiros es facerdotes domi habuerit,ut abacte in ea epistola quam ad Laurentium Ripafractansscripse, ius adhuc extat plane perspicitur. Quod

12쪽

asit ad summam ii diem in radem integritate pstiterit non linigate fuerit illud inditiu tersi s ex cocti oribus ut est id ipm acceptu) quo tye aiam estiabat

crebriter illud octeta licet uocula suauissime repetebat Sacta dc imaculata uirginitas quibus te laudibus efferam nescio.Otio perpetuum bellum indixerat:stuodio litterarum ScorationibusIultra etiam si ualitudo

corporis permitteret deditissit mus/Sonam i acc ibi parcissimus, Primus iter psallentium choros ita uigilias adamabat ut persolutis noctumis laticl bus inuas nusi cum licuit intermisio ne tuc quidem quod plerim omnes faciuntadefesias artus lecto componeret, sed si somnus inu isset postsi no iacens, sed he sedes in parietem paululum caput inclinasset Nut in orationibus per noctaret aut certeiectio nilaut conscribendis quos nobis tanta omniunt ordinum atq; adeo totius orbis

utilitate reliquit libris incumberet, de quibus quoρniam latius cogniti siti nisi ut necesse sit a me nunc alio quid dici longius uerba non faciam. Illud certe posse mihi uideor assi are thripsisse multos acutius nulli Antonino utilius sua scripta digessisse.Quis enim obsecro est qui se in eius libris uelut inspeculo non per

spicia trad quod sui uultus idest animi lapsus & ui

ita no emendet Quis tam sublimi ingenio quis tam Obtula acie ut non possit uteri pro tuo captu satur abire/Mouet ut nemo aliusIdelectat ut quiuis, docet ut alium non desideres. NusqIeuislsemper tutus ubi R incorruptus Sc ne suis quidem sicubi labuntur parcens: Ac mirum profecto est, ut tantulus homo S grauissimis morbis crebro', ad mortem quo P conse crus , herilio sustin phthisim ineunte state inclinans potuerit non dicam tot conscribere/sed tot omnino

Pelleger presertim cum prisecturis plerum* funge

13쪽

tetu qui solum hominem Reurarum uaeuum uis

dentur exigeret Nam ut primum uiti uirtus illuxit non permissiis est intra cellulam .latitare vi modo hic est illi, modo illa administratio domorum concredita.Itam non ingurgustio aliquo sed in theatris ut ita dicam Italis, regendis coenobiis est pr fectus.

Romς enim Neapoli Florentit Senis/Caiete Cortons/Fissilis Priorem egit/Mox etiam Romani prouincit ac Neapolitans vicarium generalem. quod

illi munus de mandatum fuerat ut collapsas a regulari obseruatione domos in pristinum uits candorem reuocaret,quod multis ille laboribus annixus inmedibus ut plurimum se portans suis dum prouinciam obiret aut asello Insidens itate iam & mala ualitudione consectus laut certe si quando longiora ac salebrosi itinera uel hyemis asiperitas aselliusum adimeret, Ientiore iumento sed tamen quod religiosum uirum deceret uehebatur. Institutorum sui ordinis erat se, uantissimus ut ad lineam sed apicem/minima quim tum in se tum in iis quos regendos susceperat obiri uellet. Carnium edulio semper abstinuit, nisi ob a uersas ualitudines quas multas δc grauissimas passiis est interdum a medicis cogeretur. Cilicio semper est usus sed & Zona interdum serrea ad uiuam cutem incinctus. Humi accubans aut tabulato illisus doremiuit i Si quando molliuscule recubasset eas delitias saccus paleis insertus exhibuerati Sed & frequenter intorto semet funiculo uerberauit.Ut sacerdotio initiaν tus est, quottidie & ipse lacrificabat, de sacrifico etiaalteri deuotus adstabat. Eo se humilitaris abiecit, ut prisectus etiam coenobiis &prouinciis, Culinam adiret, catas ollas ,aliena mundaret uerriculo accepto

domum purgamffamulis etiam seruiret. Quod o

14쪽

sum dum pontificem ageret,eonstat etiam fecisse.Iani uero quo charitatis ardore flagrabarequo incendio statem salutis stuabate Quanto usui monita illius n5 solum suis fiatris med passim omnibus extitere t Et

consulendo enimitum poenitentes auditis eorum coofessionibus expiando: Sed & conciones ad populum habendo in uinea domini cultor indefessius supra ridem dessidauit. Misericordia uero tanta agebatues initium illi uirtutum extiterit. quod quo pacto geostum sit breuissime narro ut iam ad eius pontificatum transeamus.Distat Coenobium FGulanum quod ad diruis urbis radiues,loco tamen edito situm est quin entos supra mille amplius a Florentina urbe passus, nine dum in ciuitatem descenderet, aut ex Florentia inhuc exiret non enim perspicue constat eo itineo

re quod ad ripam est munionis fluminis In torrentis uerius morem prGerlabentis Puellam immane lacrymantem,& querulas uoces edentem conspicatur. Cognita eiulatus causa udi scilicet a matre missa totum

linteaIscaphisterium quod capiti cum linteis iam Ioptis impositum ceciderat. diffregisset ac propterea m

ternam iram biliosa enim erat & dissicilis re qui obleuiores culpas de se iupplicia sumpsisset maxime lio meretiastari blande illam Antoninus cspit/dc ut doomum ad matrem reuerteretur suadere,quod cum illa

in proposito pertinax non admitteressed potius suo gam meditari se dicereremisericordia motus ne quid labis misella cotraheret ac periretiacceptas scaphisterii partes cum Iesu nomen inuocasset acio signo crucis ita coagmetauIt ut discissum fuissenunil credidisses . Hie illi ante initum pontificatum prima uirtutum tyrocinia fuere magno illi monachorum patri Benedicto nequaa dissimilia ι quibus etiam in hoc conue

15쪽

nit ut quavis uteris iusserit necui proderentusconsultius tamen , ita Deo prouidentesmitur passim res gesta uulgaretur, ut quando unus ad krmandos monachos alter ad regendos populos destinatus eratnu ithoritate quadam iupra hominem maiore in publicuodirent. ZInterea Bartholo meo Zabarella humanis rebus exempto complures,tum Florentini/tum exte Iri qui Romς uersabantur ut qui specuniis flauore gratia pollebat , in Florentinam ecclesiam inhiabant ut longe maior esset candidatorum numerus si esse debuisset.ltam certarim Eugenji quarti aures tundebat, rati se posse pollicitis ac precibus cui est no strorum teporum calamitas, in suas partes eius animum inclinare.Poscebant Florentini unum aliquem ex suis pr fifici qui Iitteratura & moribus insignis essetiPontifex

ne iusta petentibus u l deretur reluctari extero eam sede credere no audebati Cui aut/e ciuibus rapuincia dctriadari tuo posset no uidebat quail enim foecunda ingeniis Sc culta moribus Floretina ciuitas ut qu uix alia Italaru sitfqui in eo cumulo eruditionis & probiraris,splendesceretIut Instabant Eugenium latebat Ita

factum est uinouem totos menses animi penderetuurandem probatis uiris Antonini peritiam, antegritartem, usuml rerum ad memoriam reuocantibus inouerat enim probe illum pontifex) Archiepiscopsi Florentinu senatu Cardinalium mirante quidem sed tamen maxime obate declarauit. Iter tum forte Antoninus arripuerat ut de more Coenobia uisitaturus

Neapolimsie conferreistum in ipso itinere de pontificatu intellexi liquod grauiter accipiensnugam statimcipit animo uolutaretvir enim qui tota sanctum Spiritum mente conceperat adduci non poterat ut se liuoius mundi curis implicaret. y rimum itaq; a recto itas i

16쪽

nere diruertere: in at que se teres angula abdere:mox et icte ad inferum decreuit mare recipere ut indefin Salsdirriam nauigaret, quo intra insulam tam diu posset

delitere quoad Florentini sedi antistes alius daretur. me ex sororis filio Petro postea sunt accepta/il auunculum qu itan ira parantem repperit.Petrus uero cueuectum illum ad id fastigii nuntiaret, ac moliretur qua poterat arta in patriam reuocare,Ille cotra ren: i, ac nunet se id oneris subiturum affirmaresquin uti domum rediresia terrere minis re precibus adhortarit

quod ille ut sunt hominu ingenia/ qui in aliena pleorunq; laude gloriantur non admittererIeXpugnatus tandem shqrentem nepotem & offirmato animo perspiceret, Senas deduci lepassus ebalias contra delari honoris molem machinas paraturuS.Ital tanta animi costantia ac fere pertinacia seipsumaduersus oblatam dignitatem comparauictui obstructjs ad blandierem,suasorumq; uoces auribus/qua uis firmissima turri nisi diuina quidam uis intercederet cui demu paorere cogimur) constantior extitisseti Non esse eum te dicebat qui tanto posset oneri succederesNon posse partes pontificis adimplere/Validioribus humeris esse sarcinam imponendam/se perexiguas uiribus re im/bellioribus et ut posset tants moli sufficereiDoctiora.

bus sanctioribus,id muneris tribuendumI Cum ecce apostolic littere dum adhuc Senis esset,pesseruntur, quibus de pontificis uoluntate in accipienda dignitare monebatur/& q, ad Foesulanum statim coenobium se reciperet. Quo cum tandem peruenisset/hic quasinunil repugnasset renasci ad bellum ac propemodum revirescere uidisses. Ciuium qui ad eum frequentes nouam dignitatem gratulatum uenerant at os roga. re prensare alios,moneremoriari, ut se ea molestia li/

17쪽

berum esse paterentur, deniq; nihil non diceresfacere

quo elusinodi se tum a ceruice excutere permitterentatum scribere ad Eugenium litteras acres re uehemens

tes/uima primoribus atq; iprimis a Cosmo Medice ut scriberetur sedulo curare t se multis rationibus imo pediris quo minus in summi antistitis sententiam inoleinaretidissicilem essecuram animarum t arduum Iio heram ciuitatem ac laxam ad formam bene uiuenda iredigeret deinde assuetum seplacido uiuendi generi non posse ad fori strepitus aras ad turbulentas actiost nes ,Πςsertim annis vergentibus/prosiliret Sed fiustia fit omnesquod aduerso diuino numine molimur Mirritos demum necesse est habeat conatus. Romanus Pontifex conscius uirum seoptimum delegisse pertionacissime in sententia perstitit.Cum p illum nollecti suasoriis litteris quas complures dederat pcispexisset Iam incalescens dccomoto propior/iubet quosdam ex prisulum ordine εc imprimis grauissimum uirum Dominicum Cardinalem Firmanum ad Antoninuisiberemti se tandem quo diuina uis uellet trahi sineret,ita enim semel placu isse,nullam ratione suturum ut quod pontifex statuisset & senatus approbasseimumanis uiribus conuelli posseti Quo plus reniteretur eo se magis sciretprqceptis apostolicis atlanathemaptis alligandum i adhic misit diplomata pontificia ut mos est ad ineundos prςsulatus,gratuita/α omnisere pecuniaria mercede libera. Τ um uero Antoninus. nullum reae reliquum perfugium ad euadendum uio,

dens tr eptumq; sugς ac precibus locumlintelliges v non posse iam sine piaculo reluctari quandoquide id demum placere Deo existimadum esset quod summo pontifici quod o i sexui alloi ordini ybaretur tueritus preterea ne seruatorem Cluistu parum diligere.

18쪽

midet r. cui ut oves suas pasceret iubenti non pareret tandem licet inuitus & ferme eiulans manus depclit. ne tunc quidem pede libero cucurrit. Nam antea omnino in pontificatum consentiret,quosdam uerendos sacerdotes dc Abbates, tum fere omnes totius ciuitatis ecclesiasticos ac Religiosos prisides,nonuiolas etiam ciurum qui authoritate prudentia & consiIio polleret ad se Fisulas uocauit i quos cum propositum Mossi amm animum pontificis docuisset,ac singulos uti sententiam dicerent rogasset uiderentPnum saluo capite repugnare posset,an pr stulatum inirer ad unum omnes non ponis a piaculo respuere demandatam sibi prouinciam acclamarunt. Quo clubi ex eis accepit expenso iam hominum iudicio, exactius quom Dei uoluntatem cognosceret, uoluit cui una secum quo loco consederant, procumbentes humi dominum precarentur i probe noscens ubi duo uel tres fuerint in Dei nomine congregati , ipsum in medio pro euangelico elogio constiturum . Exactis precibus cum assurgerent,Deum, Coelites homines testatus inuitum se ac nihil eiulmodi cupietem,quin toto pectore ac uiribus reluctantem i uiolenter ob inconcussam pontificis uoluntatem,& ne diutius si paeesset diuinis nutibus resistere uideretur ad prisu latus

molam uelut in pristinum,trahi in faciem procides, ac toto corpore prostratus,passis manibus & collacrymans pastoralem demum larcinam in humeros reclinauite vidisses hic adstantiumuacrymis ora cosparsas illustre enim ac rarum nostra tepestate facinus, suaves

quasdam & dulces lacrymas cunctis expresierat, animo reputatibus illa OIim tempora,quibus Gregorius Martinus Ambrosius ac Nicolaus easdem pugnas P

agiendis,tantopere nunc concupitis cathedris, m

19쪽

mouerant , reuixisset in Antonino tam celebria sanctorum pectora demirantibus, quos profecto noster hic prsilit ut in dignitate declinanda, ita nequod charitatis Christi dissi diu pareret in adeunda fuerat emulatus. Gesta hic esse constat ad Calendas Marcias.Ino teriectis mox diebus aliquot dii ea qus ad in elidum infulatum comparantur*'st natalitium divi Greν gorii solenem diem qui ad secrindam quadragesim sDominicam eo anno cecidit/hoc modo ut ab iis est pro ditum qui Iuteris madarunt Pontificatum adIit.

uitatis accubat, bene mane uenit, ubi cum diluculo sacrificas stupro deunte obuiam clero insolenis pom ps morem effuseque populo cymbalis per turres res onantibus, non equo inuectus Quod alii iolent sed pedes & humilis Florentiam ingressus adclivi Petri cognomento maioris,ecclesiam processit,ubi peractisqus episcopali ritu peragenda erant inde ad primariuciuitatis Phanum augusta facie conspicuum &admirando semicocelebratumIno modo pedibus sed nuclis pedibus collacrymas identide profectus est. Qus res ipsis etiam propemodum duris cautibus ne dum hominibus lacrymas excussi steti Id autem ypterea ab Antonino factum coniectare licetis ea uia quς ab rabitus illaic/habitatibus Albitia nuncupatur qua suciter faciebat diuum Zenobium Floretinum pr sule, filium mulieris gallics ab inseris olim reuocasse secuanimo reputaret. Ad tianseuntem magna uis populi egressa domibus currebar ut noui AntistitiS,cuius rasanctitatis quail antea persipect maior tunc iama uoIitauerat/benedictione nuniretur ad quam posto genu ac iunctis manibus/ardentius si si Romanus m lisex illhac preter iret,inhiabat.P eriolutis in mae o

20쪽

templo quς ritus exigere uidebatur ad uesperam domum a pr latis aliquot & ciuibus,pi pertim qui prςssula tus custodes appellantu adhuc ieiunus Sc lassus ad Episcopium distans aliquantulum deductus est ubi tandem peracta coena pro deducemina dignitate, conquieuit.Αd pontificatum euectus qualem te pristiterit/quantui tui temporis pr latos,uigilantiq/pruo

denti linantiletudinis iustitit/acc terarum so . e uiro tutum obscurauerit,non est nostes facultatis expone.

. Ita .n. totos tredecim In episcopatu eXegit anno S,

ut in ceteris quoq; Magnum Gregorium qui tanturiodem Romanet ecclesis pr sedit ni uisus imitari. Priomuim omnium in familia/modestiam pr se tulit.PIures .msi sex eoli frugi ac temperatos domi no habuit/qui uix obeundis negotiis pr positi possent sussiceruomni luxustam in uictu suo tuorumq; g in amictu resecato. Suppellex aut instrumentu aliquod, quid esset, nesciuir. Lautitias ct munditias ignorauiti Aurea &Argentea uasa/patinasualicestes pretiosum abacum

non possedit. Canes & equos non pauit . Monstruindemque aliquod domi no aluit . unum tantum multi, eumq; paruulum ac ne coemptum putes) dono acceptum ad extremas ta essitates ad pr sepe habuit, quo non infra cIuitatem,sed cum aliquo pro fici icendum esset iam senext& occulta egritudine consectus ueheobatur. Dicebat.n.bona pauperum non esse ad alendas bestias aut alios luxus eroganda .Familiam tam e qua crebro ad Dei cultum &obseruantiam hortabatur,ali es si non splendide non parce tamen imperabat.lpie parabili facilii cibo uescebaturiganeas & cetcra guis

irritamenta non amansuum nulla ad mensia in uoluoptate raptus/sed ut uectigali hoc persoluto,durum exactorem & inexorabilem,placaret: in prandio bi euis