Vita et officium sancti Antonini archiepiscopi Florentini Vincentio Mainardo Geminianense

21쪽

δc parcus, in egna tenuissimus Ararusi Seper quid Inferendum esset in mensam ignorauit, contentus iisquet apparassent/ouasi nil minus si esculenta cogitaoret. Cum discumberet, lectorem adhibuit, in quem

cum esitare crederestita utramq3 aurem surrigebat, ut uel minimum labentem, emendationis statim bacu lo castigaret. Quibus diebus ieiunia obseruantur semper, nisi grauissimus morbus antercederet, abstionuit. Rduentum quo. Saluatoris religioso cultu leo iuniorum coIuitIouis tamen interdum tunc tantum adhibitis Icum iam state ingrauescente premeretur: Sed & sexta feria cita .n .diem ueneri dicatam niuacuo

pant hon ipse modo sed familia quom in necis Christi memoriam abstmebat. Splendidiorem nullum in uestitu cultum q soleret liactus iam pontifex non io/ium non admisit, sed laneas interulas dc caligas uix post multos menses/uti iam sordidas & squalore obν sitas exueret compelli potuita Viis regniaris instiν

ruta quatenus prilulatus cura permitteret I non reo ecit. Cum primum ponti sicatum iniit, duos ad dicendum ius uicarios statuit, quos cum aliquanodo inter se dissidere comperisset, satius duxit unieam prouintiam demandare, qui & probatis esset moribus δc iuris pontificii consaltissimus. Cratuito famulatu nussu domi esse uoluit i pro laboris modo, singulis mercedem statuit. Nam Mulcario numos cetum aureos in annuum stipedium;Oeconomo triginta assignauit , in quem proventuum colligendorum curam, dc rei semiliaris strepitum ipse uacaturus altioribus reiecerat. Quod conuenerat ita ad oboIum reo prcsentari statim uoluit,ut nullas ultorum querimoo , nias auditas constet, si imminutius , aut prςfixo iam

rempore seriusi satis unicuiq; secisset. Sed Iongum est

22쪽

: ire per singulanllud dixisse satis esto/donium Anto/

nini domum fuisse totius sanctitatis inter quam S regulare monasterili nihil propemodum interesset, nisi. O illa tanto capitis iubare splendidius radiabat. Et catalem domi& erga familiam se gereret/Deo semperii sit ,& nuna non pastoralis muneris partes adimple

uiti P utant complures, cum ad gradum aliquem dio. unitatis ascenderint/posse iam uentri .ac plumis parte lui aliquam dedicare atq; in opulento sacerdotio, se curos uelut in molli lectulo somnos stertere/qui quan topere a recto itinere labantur, uel nostri pontificis exemplo poterunt admoneri Is .n.se ad otia intelligens non uocatum noctu semper, ante etiam si cymbala principis templi reliquos excitassent, ad matutInas laudes uigilauit quas cum una cum suis sacerdotibus collectissimus in deum persioluisset, reliquum quod supererat temporis ad horam diei tertiam aut lectioni facts aut cudendis labris impendebar.Ηora tertia facrificabat quod nunquam nisi coactissimus intermisiti Peracto iacrificio quod totum diei erat re liquum in obeundo pastorali munere atq; audien . dis iis qui multi alius aliam ob causam accessissent ridi ferme ad crepusculum a tantum quod denegari corporis non dico commodo Ised necessitati non potest spatium demebatur. Nemo erat tam uulgaris cui ad eum non pateret aditust Si minus re poterat uel ipsa in audiendo patientiatus in respondendo comitate omnibus faciebat satis. Ingenio nam fuit humanasimo ut nullum unquam ne domesticos quidem qui ob oculos quottidie uersantur I quamuis ob culpam acerbiore uerbo prosci dem sic, ut ne

Paululum quid commoueri I ne dicam excandestere I etiam si maxime id uellesposse uideretui. Con

23쪽

stat cum adhuc inter pr dicatores uiueret, eum cuipiam ex fratribus quo utebatur familiariter, dixisse siquando in aliquem ob culpam uti fit aliquam comestritum lacrius inuectus esset no aliq ua comotione animi/sed ex ui qua sibi intulerat,effecisse.Deniq; si qmobus eum iniuriis affecisses,siquas contumelias aut couitia irrogasses addam & si qui dex te iacturς reportassetffaciIius uidisses gelidum marmor si patrem mitio simum incalescere. Omnes omnium causVnon sacerodotum tantum sed prophanorum quo P ,ad eum uertebantur,quas unanimi consensu ad eum ex agro & ciuitate quasi ad quilibrium& iustissimum cognitoo rem asserebant.Redes assiduo religiosorum usu tereba rui qui frequentissimilaut elemosynas accepturi. cunocta enim in pauperes Pater pauperum erogabat) uel de rebus dubiis cosulturisquasi ad coeleste oraculum confluebant. Vndecunt enim erat peritissimussati

omnifaria sacrarum litterarum copia Instructillim us. Tanta uero prudenti,& mentis acumine atq; adeo consilio pollebat, ut passim ciues,exseri ,priuati,prin cipes de rctus grauissimis cotulentes ieius sententiam ut qua nihil esset exactius ac tutius/maxime probaret ita ut notium illi cognomen indiderintlnam nosultor esset optimus fetiam ante pontificatum Anto ninus consilioru uocabatur. pSicubi uero ab illis negotioruin fluctibus esset seriatus/mirum quanto ardore ad litterarum studia sacrarum atq; ad orationis ancoram recurrebat.Mitto nunc Φpr ter horarium munus

quo septies Deus qnottidie laudatur eos etiam psalomos qui poenicit et dedicatur tum litaniastac Despar uirginis horassium etiam Iiceresnullo unq die destitit quin seduIo recitaret et Mitto nunc Φ recurrentiebus Lebdomadas bis semper defunctorum animas usi

24쪽

tato illo psalmorum quo passim utimur ossicio expiabat i qi integrum psalterium si qua selemnis celebritas incurrisset,ad calcem usq; ac memoriter quod mi ore etiam magis repetebat. Η scenim quamq maxima in illo nobis 3cardua uideri posIent, illi tamen exiliare ferme ut ita dicam minima fuerellitum mentis alce sum qui nullo labiorum motu nulla genuum nexu egerequisqvgis satis explicabit Nulla fuit unqi aranta negotiorum moles re incurrentium causarum implicatio ut uel taurillum/hominem Deo plenum rctinere posset quin in sublime totus/speculatum c lestia raperetur atq; ita etia raperetui Iut corpora S moles nou modo mentem lublatam non turbaret/sed simul

rapta Quod mirum sit) in aere pendula maneret. Q dquidem contigisse constat/dum noctu ad imaginem crucifixi, Intra cubiculum abditus oraret. Quin idippium cubiculum splendore quodam solari clum oraoret,quidam ex ministris intempesta adhuc&atra no/ctono liue lacrymis referebat illustraro Adli cnocte quadam ad quandam uocem ut uidcbatur, putatosec te a pr sule uocatum flecto repente prosilisse i cum accumisel/sublatum eum Ionge a terra ac multo illustratum lum i ne uidisserexpectassem dum orares ordore nam lexistimauit qui sensibus excesserat) desisset. secti mox quid uellet Sc cur se aduocalset,respondit non modo non uocas essed Quenerat moleste nismium tulissesin po sterum cubiculum irrumperestum se ad orationis secreta conferret/aut quippiam eorumquς uidisset prodere no auderet, Quod ipsum tame Post .cum humanis rebus excessierat/iiiiiulgauit. Tum It Iud etiam adiecit onspecti immisse interdum iubi o me , ad Crucifixi simulachiu raptum quod dulciter alloquens amplexibus stringetetfδc oscula latera de

25쪽

j fosso figeret. Hinc illa inter tot reru3 fluctus animi traeuitas qua usq; adeo pr stabat ut nulla unil tam pos

rei perturbatione ac mundi trichis Irretiri,utquotiens uellet ad diuinarum reruin theoremata stamn non re , diret,& Interna quadam mentis dulcedine frueretur.

Stomachanti semel Francisco Castilionos qui nostri pr tulis fuit a secretis ,ad tot rerum molestias/quas cui in iecit pastoralis trahit dc quibus ipse Antoninus inprimis premebatur, ut nunil in otiols P in nego tio sit uiuendumnusi sui, semper aliorum futuri sint qui ad episcopales cathedras evecti fueritar, fieri insit fili no potest ut inter tot huius seculisollicitudines,

pacato animo eosistamus, nasi reconditum quendam ct occultum mentis angulum intactu habeamus, ad quem negotiorum stlepitus dc curarum anxietas non arrepat ut ubi ab actitandis causis destiterimus, eo laqad asylu 3 tutissimum & ab hoc exteriore homine acleum quem P aulus Interiore appellat recurram' nron Inus uero cum tanta cordis serenitate seueretur, mora commisit tamen, ut pastoralis muneris partes, uel exiguas minus adimpleret, tametsi conuelli abbialtissimarum rerum speculatione, at 3 ad mundi hujus inolestias reuocari longe essie durissimum intelli .geret . Nulla non templarum, ac sacrarum uirginum collegia uisitauit nulla sacrificii solemnia, nullas altarium,aut calicum consecratIones pr termisit. Cum usus posceret, sacros omnes amictus ac uestes benis

dixit. in is munia dum obiret nullam non dili/gentias semper adhibuit . Quotiens initiandi ad eum 'conuenissent: quotiens lacerdotia contulisset, aut collata ab aliis probaturus esset, ne obolum quidem, quid obolumi ne nosculos quidem ut ita dio Cam,in domum intulit, aut O caperentur a suorum

26쪽

quopiam permisit. Quam quoq; abstinentiam ita in

ceteris rebus protitit ut nullis posset machinis ac pollicitis, aduersus integritatem ac iustitiam expugna ri. Seueritati tamen iummam humanitatem & mile ricordiam copulauit qua in primis inerratis sacerodotum utebatur. Ita Dctum est ut oleo clementis ad rigoris uinum adiecto, neq; ad delicta prorsus con

uiueret, nem etiam ad uiuum uulnera resecaret,q. O

temperamento peritus artifex usus, Clerum quem in omne flagitiorum genus fere prolapsum acceperat, resumpto quodam probitatis ac modestit nitore, inmeliore forma restituit: Id quod coplures quo ejuluad 'norum uoraginem pr cipites Mercatura. n. qu ex Florentinis in litterarum studia non incumbunt imprimis delectantur adia lubriora & probata commertia reuocauit.Et quando huc uenimus ut diligetiam illius & inuictum m laboribus pectus ostendamus, non supprimam cum primum Pontificatu inoiit Glitum dominicis diebus nunc hoc nunc illus ciuitatis emplum adire ac sacras conciones ad popa

Ium habere: Quod ubi uilescere intellexit si, egregis

concionatores erudiencis ciuitati non deessent, id totum in alios reiecit, priuatis ipse hortamentis δύ col loquiis usurus. Non stigura non ςstus, non pluuis non turbines , nulla demq; pericula prisulem moν rabantur, quo minus omnia tedulo &statim obiret ita ut robustissimos iuuenes in perserendis laboribus senex ipse & tenui ualitudine, superaret. Rurales ecclesias uisitantem, cum siub ardentem crebro Q le iter arriperet, constat In ascensu iumenti, senii sepultos

quosda gemit' se ueter edidisse quos tabesect' copr iurere no potueri r, cui subsisteres& tati* ciescere rogares,sine mo aiebat iterqd cipimus ,δsequamur Trie

27쪽

nio fere antri mundo excederet, cum comperisset in maximo templo matutinas laudes implicatius q par esset&contanus celebrari statuit eo singulis no tibiis ad modestiam exemplo magisvedicto docendam se conterre. in proposito peri stentem nullis precibus Mhortatibus potueriit duo ex domesticis sacerdot bus auocare, quin nocte quadam quς uentorum turbine ac plauris lolito asperius inhorruerat,ad ecclesia quς non parum abEpiscopio distat hdei Zelo occliaritatis igne seruidus properaret omnia sui episcopatus templa no P uicarios led ipse uisitauit. F iulanam quom

ac Pistoriensem diocesim adiecit quibus ut Mesro Politanus prςsidebat. Quas omnes duo birct,signιSamst mero no paucis ac magnitudine pr stantibus illustua .uit. ZAd mugellanam uallem cum uenisset ea Bononiam uersus ad radices apenini iacet) cognito P lebanum quendam graui egritud me conflictari accel astilectulo innixus quoddam evagelium legit accertas preces fudit, dclanauit. JTrancientem Setia nauium cis ex apennino incurrentibus rivis iam tactus auctior Arnum innuit Boiam legna Macta uellus Canonicus Florentinus sequebatur qui nauis cui insidebat uitio in flumen lapius ba.n .in altum te gurgitem coniecerat) cum sancti prςsulis iam luminergendus , prssidium implorasset mox paterna bened. tioue comunitus mortis periculo est eXeptus,aridis omnitio

.. ac nemin Imum quidein madefati is vcstibus: ius res si

gno mal estatem addit. p Nodum agro musellano

excesserat cum ecce queruliS uocibuS Pauper occurris, narrat aquarium pistrinum,ulte.S.Prisidium actu in1petu fuissedissipatu no esse quo pacto restiuat uisi uir' sanctus opem tulerit. MisieraruS pauperem Antoni

28쪽

turireuersus domum quasi nihil unil detrimenti emisset,repperit nulla humana ope reparatum. r Ad Cornicariam id uiculi nomen cMprosectum cupiebanus

torqueretur animo, pro uoto ac dignitate tantum.

non posset prssulam accipere reticulum statim in proximum sontem iecit ubi paucos eo si minimos pasciculos nouerat lusitarei paulopost reuersus cu uidisset. magna ui piscium degrauari gratias deo egit ,s tantia

hospitem iam posset comodius accipere: Z Pistorie sis ciuitas fertilissimo dc amino agro gaudet ted & Ietissimis montibus qui urbi prominent quasi apennini

brachiis ad plagam borealem cingitur. Huc Antonionus cum uisitatum ascendisset. Numerosis na*populis,& non contenendis oppidis habitantur in ossicinam ferrariam ubi liquescens ferrum fundebatur , una cum sociis rei novitate ductus,petaetrauit:quos cum quidam ex fusoribus,tecto succedetes mspiceret, ambiguum calore Miornacis igneus,an labore diutino assectus , aut certe suopte ingemo rabie succensus cspit statim viruleto ore in eos blasphemias Iaculata tui κea imanium uectorum procella mantistitem cessauerat cum repente ferrum quod antea in aqui more fluere selebat cipit congelaicere;sic ut nullis ignibus nullis follibus possent per insequentis noctis sipacium adfluxum reuocare quoaduit pr sectus fabriu postridie sanetiun prsilem adiret ,aim uti ad ferrariam reclles,. benedictionis signit adhiberet, multas ex eo precibus impetraret. Id ubi factum est, illico ferrum fundi Sc liquestere, quasi concretam glaciem ubi sol incaluerit uidisses. ZSed anteil relicto rure in urbem redeamu

appingam hoc Ioco quod de sua famiIta tunc propemodum effoeta Franciscus Castilioniis litteris mandauit. Cum adhuc opera ruralibus ecclesis Antoninus

29쪽

daret rogauit Francissicus uir&moribus&Iitteris ut illa erant tempora cultissimus, ut ad uillam Castilionem quς genti nomen dederat diuerteret. annuit uir mitissimus.quid enim probo & erudito uiro de quo 'familiariter utebatur denegasset Itaque Castilioni noνctem unam egit ubi postridie illuxit ac iam se ad iter apparassetiFranciscus paucis aperuit evanescentis iam nobilis fanulis calamitatem ,qus unum Dantem cis germanus erat reliquum haberet uxori sterili copuo latum t Paternam Itaque suffcienos proli benedictioonem daret. Marietis cita enim uxor uocabaturo ad pe des procumbenti impressis in Donte crucis signo, beonedixit rex illo Decunda reddita: feminam primor mox septem mares, conspicua omnes forma peperit. 7Florenti Elisabeth tertium diui Dominici ordio inem professaquς per sexennium morbo intercutis Iaν horauerat,ad Antonini pedes prouoluta eius benedictionem flagitauit, Accepit ac dubium utra prior meam salus an benedictio descenderit, Quς nam P tuomido corpore procubuerat degrauata surrexit exucta cute, leuissima. Ea postea factarum uirginum colleogio in dius Lucis de diu primit cum nondum numerosus c tus uelatarum uirginum ut nunc est intra

monasteri uin abderetur. 8 Uicus Florentis est preterflueti Arno prominens incertum cur Ricorbolus ap. pellatus. Hac cum forte Antoninus prsteriret, quosdauidet lyntre covini, qui aquaru impetu ab ultimo periculo Iogius no abessent re tutantes ac benedictionis erisidio muniri cupietes, iubet bono essent aio, dcco fideret. Adialutare signum, fluctus stetit mox lynter saluis Oium capitibus ,ad ripa placide atinauit.Z Benedicto Tepo Florentino filius erat adhuc e , maternishuberibus podes,quo morbo dictares, ne ipsis ade

30쪽

medicas pa* copertii,ut aplures sentiebatiquestryges

copressum fascinauerat. N uc enim e lectulo nuc e custnis raptus, interdit a, nutricis coplexibus auullus ,nudo in pauimeto locabatur. quris faceret, nullus ungpotuit explorare.In huc adusque fere medullas are&cta in Mistra medico* tetata remedia uidissaeit AntoninIcuratoris optimi oration prςsidia mater implorauit Ea. n.cad monu&mago N artes ad quas & mulieobri leuitate dc plussi materno affectu ducta fugerat,moanes inuenissereia rude resipisces ad Antoninii a quo solita erat du tua crimina fateres/expiari irubore polio ro properauit.Ex eo cii accςptu linteoluiquo ad emugedas nares utebaeforatiOefusa sup cubante filiu iniecissetistatim restituta salutem es illi dimonii pigigis diffugcrut.ZInfantili signo Puerile illud adiligatur. Midii pues maternis pcibus 5c genuina pietate uictus bia dictioe illa qua plerii poteter qsiprgientissimo ree medio ad curas indimu utebac/ ita tenacibus moibi nexibus Q luit ut posIet & libere ingredi Sc statj3. Coprima tali sp stitu a, signos nsierossi uel unu tatu enarrauero. Nocotenenda nobilitatem in F lo retina urbe

Filicari uex iis cuida nomestriptores nequaqPdideo re filiolus erat ut unigenitusIunice dilectus.ls dubiuquo morbi genere correptus na ne hoc ille costat misellus rade expirauit .Pater quasi paternis affectibus uioctussciolori re lacrymis indulgeret no in usq; adeo insaniit/ut se no mollEfominessed debere state esse ui N intelligeret.Itaq; in cubiculo cadauere relictos aromatus fide ad Antoninum aduolat Is tunc indiui. Marci coenobio nodum pontifex habitabat):ubi accei sit, ac uirum dei uidire conatus eloqui quod solenem amo dolore perciti miser h sit immensi enim ui doloris tenebatur quo minus suam patri calamis