Vita et officium sancti Antonini archiepiscopi Florentini Vincentio Mainardo Geminianense

41쪽

beri nocte nemine uidente e lectulo ad uarios Gomus angulos non sine magno distriniane ac terrore omnium ferebantur. Cognito hoc Antonitrus, preν tes quasdam de exorcilinos membranula insciipse, . atq; Incubieulo ante Deipars uirginis imaguncula affigi iussit .ex illo non sunt infantuli uexati . Mox cum rem totam oriri conjectaret θ Petrus libro quodam ubi erant bonis remediis incantationes & caramina d monum permixta chirurgus enim erat quasi ut imperitus nihil subtile mali putans, utebatur. eundem librum indiui Marci peristylio cu eo pra sum accessisset adstantibus aliquot civibus, edacio bus flammis tradidit. Ob Geruatum est, quo tempore estliber igni datus,coelum quod antea ierenum ar ridebat, repente fuisse atris nubibus obscuratum,exusto, pristinam subito lettitiam arrisisse. Z Iam quanto spendore, tantam in ceteris uiri piestantiam imo menta illa doctrinarum lux & fulgor illustrauici Egregium quiddam est, uits innocentiam & mo o. rum integritatem in viis cursu retinerei sed si d morum sanctimoniam fax litterarum adiungatur quidqusso abilutius , quid consumatius omni ex parte potest cogarari e Pristitit utrumq; Antoninus in

egregie, ut omnes squauerit, multos etiam excesserit. Scripta illius , O a , veritate non cadam fidem Desunt, tam frugifera, tam omnibus expetita , ut ia: nullo in pretio, bibliotheca quantumuis nobilis, habeatur, qvs Antonini uigilias non habueritnavidus quantamcunq; congeriem librorum aceruarit, putet se aliquid abit illius lucubrationibus possidere. Ea omnia quoniam ita parata sunt ad manum ac tantopere cotidiano usu trita ut notiora P me nunc fiant nequasi laborabo . His paula alitea uua exo

42쪽

rederet extremam manum imposuerat i nam qua, si maximam eorum partem ante Pontificatum cotitexuerat, prout tamen si quando posset otium suffurari, & expungendo qusdam dc addendo alia, recoxerat. Quod maxime est in homine miransdum, cum omnia omne genus doctrinarum adyta penetrarit, nullius fuit prςceptis institutus: ta tum puer grammatico est traditus , mox aliquat diu, interrupto tempore, sub preceptore dialectiocis incubuit Cetera per se nullo hominum tradente hausit. Q iis quidem quamst in eius diligenotiam dc operas ad studia litterarum assiduas conseramus, nihiΙ tamen absurdum fuerit, si instillatam

quoq, coelitus bonam eorum patrem crediderimusr.Superno enim lumine collustratus multa potuit moscere, quς aut nullo modo aut certe monstrante aliquo necesse est,ut capiantur. Nil uero mirum uideri in Antonino debet, qui adust etiam arcana quς soli Deo sunt cognita, &qus multo post tempore sutura erant penetrauit,quod ne longum faciam ,paucissimis expedio,cu non digna sint quς prorsus omittatur. UAmicum mercaturς deditum blande monuit, ne se tanta lucri cupiditate trahi pateretur lato ue animi angore in parandis opibus uexaret, partis quibus

abundabat diuitiis acilesceret ingens enim illi piculuob ea sellicitudine aliqn in aqς iminereiPaulopost cuinter uenetias & Pataum nauigio ueheres ,subita procella facto naufragio ia summi rgedus pelago serebasrcu statim Antonini monita memoria repetes ei us prisidui imploratim ui X uotu nucuparat.&ecce Antoninus celer adstas capi ilamento eductu ex aquas liberauit Z Cum prior diui Marci coenobio pesset queda cognomine suu 4ntonius.n.uocabat oti,idii ex R ip

43쪽

pqlis qui uiculus est ad alpium radices ultra Taurion uni ad diui Dominici habitum admisit, qui mox inconstantis spiritu agitatus traiectum in Siciliam

cogitauit. Antoninum tamen ea de re considens, ne

faceret/ab eo est niaxime dissuasus,nam si in proposito perstans transfretaret futurum ut graui corporis S an imς periculo premeretur. Sed Dustra ille consilium poposcit, qui contra patris monita in insulam traiecit . Rem,quoniam litteris mandata est,tongius non trastho. Cum mox ex Sicilia cutis qui semel inconstanotiam pleno poculo biberao Neapolim nauigaret , a sarracems captus & T unem, ductus, exutus regulao rem habitum ,accepta etiam uxore, Christi fidem abrutauit. quanil paulopost cum Antoninu uita esse fuia .ctum non sine sanctitatis testimonio Itali mercatores nuntiarent,memor eorum qiis sibi pr dixisset collecto animo ac forti pectore mortem pro Christi nomine.'apidibus obrutus tollera uir. ZErant Neapoli si,

bio pr sectus, calore suarum concionum ductas, ad quandam uitsianctioris formam in religioso habitu intra domum tamen excitauera . Has rogat uti hosipitibus qui Florentia uenerant, re quos acceptoS men νsa,hilarius uolebat recreare placentam,farina & oleo subactam, tum melle illi tam pararent. Negantibus. non ς non cuperent patri gratum lacere, sied Φ nil fere olei, nil mellis, & quod ad parandam placentam

iussiceret,in vasis esset,inandauit, no essent animo,

atq; id tantillum sumerent, scirent abunde habituras te ad pristiatem usum ,& in posterum manantium Ia νquorum in eisdem uasis copiam futuram. Quid plura Paruerunt sororcuIς. Oleum uero in lecytho

Mel in dolio diuina quadam scaturigine sic excreuit:

44쪽

urantegrum septennium Ad usus domesticos non cleesset. nn earum hortulis cum rigente coelo mali chire ad unam omnes stirpitus aruissent, Limonciri, ea est arbuscula ex eodem genero quam suis pr sul manibus panxerat proditum est solam ab illa uredine a intemperieteruatam. ZIniurius essem si a suis sororiobus tertiam separarem et Huic cum Iam orbatam uiro consolaturus uisitasset diuino sipiritu astatus pr dixit filiarum duas Christi rugum in monasterio lubiturastris anteexactum annum uita excessuras.Mares in uiros magnos, doctos ac locupletes euasuros. Quid multis moreri F minarum duabus Christi se famuν latui addicentibus , tres ad condictum obiere,ex Maribus unus Archiepiscopus, duo reliqui ad conistas opes iuris quom peritiam addiderunt. ZAntonionus igitur quanili peramauit intra humilitatis moueam latitare, non potuit tamen inter tot prodigia uirtutum ,& prςclaros domuis ac morum radios nosplendescere. Iam fama sanctitatas se non poterat inotra Florenti muros cohibere a Totam est late Italiam peruagata. Ad Principes Idpilcopos, CardinaleS,ad ipsos Pontifices penetrauit.Ea est. n.natura Onctita tis ut quo plus occulitur, eo latius delata, ad conspeνctum hominum ,ipia sibi uiam aperiens elucescat. Tata sanctitatis eius, mentes hominum ac tam constans opimo peruaserat ut quacunq; transeuntem Illum cognouilsent,passim currerent ac flexo poplite,Mares,semitas,diuites, inopes, senes ,paruuli plebei, nobiles. ad benedictionem prisutis curuarentur. Atm in tam peruulgata ianctitatas fama dici non potest si se intra se hoc est intra humans conditionis limites cohercuerit. Cum quidam sanctum eum appellasset. Sancti ait, in coelo comorantur nos peccatores/taram colimus.

45쪽

tra Romanis pontificibus non solum amabatus sed

etiam summa quadam obseruantia colebatur. Euge nius quidem qui eum ad prςlulatum Florentinum iratione latum uirtutis habita evexerat paulopost Florentia ad se Romam conuocauit ut liuberius posset

eius familiaritate recreari . Statuerat enim ut fama erat

ampliore eum gradu dignitatis honestare. iis obitus consilium interrupisset. Ingraui illa quidem egritu dine qua decessit/cubanti sibi eum semper assidere uoluitimox etiam ad mortem properantI ab Antonino tantum,facra penitentis,eucharisti atq; extremi unoctionis exhiberi . 7Non minoris est a Nicolao quinto qui Eugenio successit,habitus,cui non sat fu It cooluisse Antoninum, nisi etiam sanctitate eius ceteris, ampla laudum cumulo pridicasset.Illud enim con stat eruditum graueml Pontificem trotulisse.Non minus ait Archiepiscopum Floretinum in diuorum talogum . adhuc uiuentem referendum esse censeo, si Bemardinum mortuum, que compluribus ac probatas testibus , consensu totius ecclesis,eiusmodi hoonore decoraui.Id quod non ad.D. Bernardini taxa tionem aliquam sed totum est ad nostri prςsulis celeobreprςconium coiiserendum.Ιdem expenso re acri iuditio Pontifex tantam esse Antonini Integritatem Mexactam peritiam c5spicatus audiendos nullo esse pacto statuit quicum a iudiciis & causeab Antonino iacognitis ad curiam Romanam Puocassent. Immota enim esse uoluit quFunq; absoluendo ues danando

uir integerrimus,& qui falli nec fallere posset perelicset. Nihil uero unq ex Nicolao ad sua uel aliora costmoda qu siuit quod non facile ac statim reportaret

Luannon caritateςiuitas laboraret, ac si pius a suinta tuo magistratu, pecunias in pauperes erogandas acce

46쪽

tibus tenuibus admodum,pauperes qui loco huoi a

' erant,recreare, ex eodem Pontilice magnam pecuniς iummam impetravit.Secundum Pontifices maxima

beniuolentia eum complectebantur Roman secaesis Cardinales, Dominicus pr cipue Firmanus uir uirtute pi stans & au moritate magnus a celebre sanctitu clinis re integritatis nomen Posteras reliquit. Petrus

ossi Barbus Eugenii nepos,in Pontificatu Paulus. um Iomes ille Turrecremata got ingenii dc striptorum on Imentis clarus omnes priserea galeriti patres ,

tenera limi quadam dulcedine ac beneuolentia prςIulam prosecuti. Id uero nullis sibi artibus aut ambitu parabat,cum nullus esset hominu qui minus ad glo jriam, aut ambiendos dignitatum gradus duceretur. Quacul enim illii tractassts, imotus dc inuictus ad

omnes ictus persistebat. Non auri sacra uis homine expugnauit no uoluptatibus est raptus.No columeliis incensus. Non humanarum laudum illecebris enervatus. Viau.habitu sui ordinis ,ita ne uultum quide nedum animu,atq; illam retineda uirtute constantia,factus Pontifex inautauit.Tantu uero abest ut aucupandς maiori dignitati opera daret ut et ad tuam cellula in qua honcsto illo dc litterario otio fruebatur reque ter inhiaret. Cardinale breui futurum adulatori cuidaimpudeter blandieti ,dei ulchro respodit nobis cst .ac Ppinquo interitu node sublimiore pradu cogitandii. His ille sibi artibus omnia gratia cociliabat Miseratione Iustitia,Rectitudine ad aucupados holes utebatur ,sibus ita tuo. ciuiu sibi alos colligauit ut beac tostes, tale acceptiuent prςtule acclamaret. Cosmusi de Medice ut cetera ola prudeter illud et sapietissime . dixis sic costat.Magnisi tempestate Florentinam ur

47쪽

νε calamitatibus imaioribiwtumultus 'ellici perneulisI tum pestiletias Annon cari tate terrς motibus atq; imprimis suisse intestinis seditionibus uexatam sus nobilem potuerant euertere ciuitatem Ea omnia lanctitate ac prscibus Antistitem summouisse. Is ille Cosmus est, quo nullus ditior, nullus prudentior, nullus deniq; in religiolum cultum luo tempore propensior. Is tantum in ciuitate potuit, quatus uoluit.

d ipse sibi modestiam unperauit. Cuius quoniam dicta factaq; prstem o passim celebrantur ab illustribus

aucioribus & pluribus,sunt monimentis litterarum

tradita, tantum quod ad prs lentem Iocum spectat delibabo.Mortuo Bartholo meo Zabaressa quod dixi

complures ad prisulatum aspirabant. Cosmus uero oc quonia in ciuitate plus ceteris poterat, re apud Eugenium quanta quivis,gratia pollebat nulli dubium quin potuisset e luis aliquem, de turbatis ceteris, pst ncere. Noluit sanguini &carni dare,quod uirtuti qd Christo uir prudens S integer, deberi iudicauit sed. magnus ingeniorum & hominum spectator ad Autoninum rem totam deferri apud Eugenium curauit, quail enim adactus eius pricibus litteras ad eundem

dederit,ut eo fasce leuaretur:clam tamen, nequem alxπum pr ficerer, calentius & ex judicio pericripsit. Quod si ea metimus quq seminamus, immo si una dantes centuplum accipimus,quid impedit, nedica in Cosinianam domum pro uno pretiulatu, Pontificatus duos maximos redisse.Iam tum cum tot relio

eous ides ac templa a fundamentis excitabat uideaturpronepotum lyaras prisagire, qui Leoni Decimo qui tibi etiam Clemens septime, ecclesias, eccleνDς principibus parabat.ZSed Cosmum alii ,Nunc ad ἱAntoninum redeamus Inquo etiamfacundiam,uti i

48쪽

laserebant tepora non desideramus. Tunc mini Ut u isse caput uidentur cultiores litteri, qus tot secutra obrutς, ac sepulis propemodum iacuerant: quod ip esum magna ex parte Cosino magno ingeniorum fautori referre acceptum si grati esse uolumus, debemus.

Itam Nicolao quinto uita sunm dc in demortui locum, Callisto tertio sustino, Florentinus popuIus legatos qui de more gratulatum Romam proiecturi essent deligit i Ii fuere Iannotius pandolfinus eques, Otho Nicolinus iurecolii Itus, Antonius Ridolius&Ioannes Medices Cosmi filius, uiri proculdubio

prestantes t quo tamen legationi maior auctoritas inoesset, Antoninum primo esse loco uoluerunt.Admissis in consistorium publicum certa die in consessu ii

Io totius orbis celeberimo ,eum se Antoninus orando pristitit,tanto sententiarum pondere, anta uerborum Pi a redundauit adiecta actionis gratia, tum dulci quodam uocis sono ac totius oris uenustate ut stupore omnes maximo percellerentur, qi non theolosus, aut orator,led missus e, coelo quidam fuisse angelus

uideretur. Q us res alterum subinde illi laborem iam consecto senio conflauit . Cum enim celebre per secto uitatis nome, celebrius sua legatione redidissetinio κad Pium secundum qui Callisto successieraticollegis

additis gratulatum misit. Eos fuisse constat Angelii Acciaiolum equitem Noysium guicciardinum/Perrum pactium Gulielmum oricellariu ac Perseano cistum Μedicem. Neo uero sibi ipsi nunc etiam orando cessit sed pari est etiam cunctorum plausu celebraetus. PIus uero quanti illum secerit/uel ex eo licet co . lectare Φ cum ad Pontificatum euectus/uellet couulsis quibuidam qu paulatim ad publicam iactura38cmorum lapsui Mirrepserant/Romanam curia in antio

49쪽

quum candesera ac sorinam reuotaret mandasseto eam prouinciam grauibus aliquot Cardinalibus Antoninum quoq; ut peritum rerum, re antegrum illiscise addendum iud cauit quanil ea res Iurgente tunc bellico strepitu/ in pacatiora tempora sit dilata Ad Federicum quo O C starem in itinere excipiendu quem in Italiam rumor erat aduentarei legatus est a su eo mo magistratu designatus. Quod ille munus stactus senio .reiiciendii elIe in altem dicens recusauit. ZEt hic eo pertinent ut quanta uir prudentia fueriti Sc qconstans opinio omnium/possc Antoninum dice plurimum/cognoscamus: Neq; profecto in ea sententia fallebantur. Nam ut cetera nunc sileamus Cum defuncto legationis ad Callistum muneregreversus una cum collegislsupremum uellet magistrum tota enim uis legationis in eum incubuerar) qu gesta ac dicta essent edocei e ta dilucide omnia narrauit I sic memoriter minutissima quςq; extulit tam strictimquς sparia erant adunavit ut diuinum quodda non humanii esse ingeniti dixisses. 7Nem uero no altera ex legationibuslsignis fuit honestata ut nusq suisse otiosum prεsule sciamus: Nam,cu uentu esset adnume Salea, lolito tumidiore,rogareturq; ab uno ex collegis, ut dio imis o mulo paruulo cui insidebat. generoso ac sublimi equo ad traiectu uteretur, mutilius meus nusci ait uestigio fallitur,mox signo crucis iacto, tuto ac facilatratisinisir. Affirmabant collegς aquas dum trasiret in stagni more quieuis se se non citra periculum,altioribus iumentis insidentes ad ulteriorem ripam fluminis

delatos. Z Iam tempus appetebat ut quod in hoc uite curriculo, in lacrymis seminarat, in exultatione adcelestem uitam tralatus tandem meteret.Itaq; cum

annos tredecim ac menses duos Flarentilis ecclςsito ε

50쪽

fuisset, ad quam qui liquagesimo &septimo statis amno faerat euectus, in morbum incidit correptus sebri

cula quadam quς phlegmatica a physicis uocatur,ita ut non ignea & acri ded lenta ac propterea longa egritudine laboraret.Erat in suburbano Antoniano quod epistopale hqrediolum pori diui Galli adiacens, a ciuitate non totos mille passus abest, quo solent prssules secedere, siquando animum remittere,atq; ur a nos placeat strepitus uitare,cum Iam ceperat morbus

augeri jac sebris facta uiuacior medullas senis & arotus tenuis corpusculi depasci .Forte Dancistus Castilanus accesserat quainsi a patris latere parum abeo rat). Is uti fit cubantem solabatur, bene sperandum Elet , nihil subesse discriminis i postremo redituram ualitudinem bonam & celerem promittebat. Viemero intrepidus ac Martino similis utra sibi&ou, bus tunc uita essaei commodior non deliberans, fio at inquit uoluntas dei ac statim diuino quodam spiritu illustratus , Dies ait annorum nostrorum in apsis septuaginta annis , quasi summam viis diem precinens, cum iam septuagesimum statis annum attigisset.' Sacro itaq; eucharjstis, mox etiam morbo ingrauescente Calendis malis paulo anteil o

tenebresceret. extrem unctionis clypeo munitus inotegram illa peccatorum condonationem ,qua indula gentiam; vocamus liberalitate pontificia acceptam Ie. gi sibi S impendi petiit i ad stantibus sui ordinis eoenobilisi qui frequentes & quandiu laborauiescertatim omnibus charitatis officiis lateripaterno Mis rant. His rite ac sedulo peractis circumfusi lecto fratres matutinum officium decantaruntliamq; ad ea lacum uenerant quem persoluto triplici noctumo i

laudes appellamusi cum uir sanctus iam cum morte