장음표시 사용
551쪽
sua aetate rarissime administrari. Sed eam curandi rationem veluti postliminio in usum duxit Neapol1tanus Chiron, Marcus Aurelius Se verinus, qui in libro de scaci medicina tractatu depyrotechnia, non solum variis rationibus ejusdem utilitatem adstruit, sed etiam doce , quomodo juxta diversam materiam, qVae ignem
suscipit, idem possit commodari. Meminime olim in ejusdem aedibus ab ipso Severino vidisse administratam ejusmodi ustionem, plane ad eum modum, quem depingit Alpinus J. p. lotini mirum per pyramidem e lino: g rapio paratam sed ut verum fatear, non tene memoria
modum ita effgiandi pyramidem, ut ignis sensim descendat, tandem postquam sensim pars urenda igni est adsveta partem ipsam vehementius perurat; etenim aliquid addendum est stuppae aut gossypio, ut in summitate pyramidis accensus ignis sensim descendat quod videtur ignorasse aut saltem subticuisse artificium Alpinus propterea Aquapenden)sVadet is
adhibendam chordam si elimine sic quidem
respondet successus Vocabat Severinus ustionem hanc Arabicam, quia referente Alpino De. cit non AEgyptiis tantum, sed multo magis Arabibus sub tentoriis degentibus familiaris est. Prodest haec inustio potissimum in articulorum doloribus ab impacto humore frigido glutinosoque causatis, uti discere possumus ex aphorismo ultimo lib. VLin Celso lib. s. cap. ad con-H 1 fert
552쪽
ρ M UM OT EX NIn fert itidem phlegmaticis tumoribus hinc indii superficie cutis oriundis contumacenir materia alteri remedio cedere nescia est uni- Cum tantum exemplum legere est apud ampl. Tulpium l. i. obfari cujusdam, qui candente ferramento jussit sibi coxae carnem prorundi inuri, unde postea copioso pure essiuente, ab ischiadico dolore immunis evasit. Hic, si chI-rurgum invenisset Arabicae ustionis gnarum , minus tormentum sane subiisset; etenim Hippocr. ι de ect. text.Io. σμ jubet etiam urere Iino crudo. p)p Recentius pro articulis inurendis Sinensium Ia ponumque Moxa insigniter fuit celebrata , de cujus lanugine Artemisiae praeparatione modoque applicandi M.A. N. C Dec.2.A.L OU LN A. . Obs.1 ilh. eu Rhyn de Arthritide p. 1oy s sqq. Petalinus lib. a. Obsa gessert Gn eris cit. I. Io. dc Purmannm Pan.
f. 33. Tumores, qui proprie dictam Chirurgiam postulant, sunt et illi, qui ad suppurationem pervenerunt,atque ex sanguine ortum ducunt rwl qui anomala materia constant, neque
ad suppurationem perduci possimis vel quorum materia intra cystim folliculumque continetur. In primo casu nulla est dissicultas, modo haec duo observemus monita. . Danda opera, ut imus sinus exitum habeat, ne quis humor intus subsidat, qui proxima adhuc liana rodendo sinuet. 2. Attendendum ad situm fibrarum i
substratis musculis, ne illas udamus; sed pati
553쪽
tur haec regula exceptionem in flexura majorum articulationum, ut ingvine, poplite cubito, quia oportet studere, ut per eorundem complicationem labia ad se mutuo accedanis tran&versim itaque potius ibi secandum. Modin seritionis, qui a peritis Chirurgi observarur optime exprimitur ab Aquapendente, nimirum ut scalpelli cuspis immittatur, usque dum ad ca Vitatem perventum est; tunc vero cuspide scabpelli oppositus locus pecorandus, deinde retro scalpellius retrahendus, inter duo foraminata, cutis interstitium secandum.' Secundus eas est, cum praeter humorem intervenit insupen substantia solida, ut in steatomatibus aliisque abscessibus, cartilaginem ossicula, pilos c continentibus, de talibus actum sum; nimirum illi una cum cute superjecti cui arctissime adhaerent, quae propter increscentem molem nimium attenuata, saepe rumpituro ulcus cancrosum profert resecandi sunt a subjectis partibus sive musculosis, sive osseis ut memini vi-ssisse nuperrime in postica parte ossis ilium in muliere, una cum cute a subjecto musculo glutaeo ablatum steatoma , Tertius casu est, cum materia sive melliginea sive puliacea ut in meliceride Matheromate, intra cystem continetur cute adhuc lata existente id memini me
vidisse in juvencula, quae circa flexuram cubiti tumorem sit,cute habebat, duritie magnitudine: figura cor ovillum repraesentantem. Cum
554쪽
tale quid curandum occurrit, elevanda cutis est, eaque incidenda vel s1mpliciter, vel cruciatim ,
cum scilicet tumor est ingens in loco oculis non admodum obvio' eademque postea circum quaque lato specillo, aut manubriolo scalpelli, aut indice digito separanda, donec integer folliculus appareat, qui tum circa pedunculum
resecandus ligato prius arcte vasculo tumorem nutriente. Notandum autem Valde circumspectum debere esse Chirurgum in hac operatione, nam si contingat laedi solliculum, non solum effluit contenta materia, sed etiam pro certo recidivam facit, nisi cathaereticis absumatur saepe tamen in tam angusto loco positus est tumorvi pellicula adeo tenuis, ut minimo atta
ctu dissiliat. Hoc in casu Aq pendentis est
consilium, ut recentem folliculum studeamus separare latiori instrumento, antequam iterum cuti se valide conjungat, tunc enim ad medicamenta confugiendum t)q Cum materia purulenta immediate plerumque sub cute haereat, in hac incidenda minus anxie fibrarum rationem esse habendam, censet Solingen Part. . c. II. Speciatim si tumor in maxilla inferiori ad anteriorem musculi masseteris partemincidi debeat, quoniam ratio habenda arteriae a cervicali ascendenti de iuxta insertionem masseteris supra maxillam inferiorem antrorsum progredientis, ne incaute hac resecta periculos haemorrhagia concitetur , ideo ad Comperi Anatomy uehum. BOLT M. F. .. Xemplum cutim semper duobus in locis, utrinque videlicet juxta arteriam cauterio aliave ratione prius perforare, Marteri
555쪽
am filo interceptam ad triduum vel quatriduum sensim strictius constringere praestat, quam tuto eandem dividere Acta Erudit a. I . p. II.ν Apertionem alii scalpello, alii cauterio potentiali peragunt utriusque vero commoda cincommoda Barbelle Chir Part. I. c. II. Nura Exper Chir. s. ita indigitant, ut pro scalpello militare videantur. s Steatomata Genae Merclinus M. Dec. a. A. I. Obsm. Axillae, Genu, Capitis, Occipitis , oonhuyse Part. I. Obs. a. o. II. ao natium prope perinaeum Hilotai, in Historia Steatomatis me M. A. N. C. A. q. F. Append. annexa, costarum spuriarum pechlinus lib. r. Obs 1 referunt feliciter exsecta. f Atheroma ab humero resectum sistitur M. A. N. A. a. Obj I. cui triplex foliculus fuerit; quemadmodum Meliceris pilorum fasciculum intus simul continens memoratur M. Dee. a. A. F. Ob sam.
g. 36. Colophonis loco aliquid addam d communi1sima operatione Chirurgica, VENIES E GTIONE. u Haae licet parvam industri-
am requirere videatur frequenter tamen accidit, ut ea variis modis artifici negotium, patienti dolorem non exiguum inserat. Nanta contingit aliquando, venam feriendam nullo modo se offerre, praesertim in obesis xyqvorum Venae ut exiguae, ita pinguedine obvolutae
sunt quid hic Chirurgo faciendum Z arreptum brachium, fricare oportet plana manu calente hinc ligatura hinjicienda paulo supra
cubitum, a aut talum; eaqVe non nimis arcte, ne pulsus arteriae intercipiatur, nec laxa nimis,
ut sanguis praeterlabatur mox pollax intra volaru
556쪽
lam abditus, arcte adigitis comprehendendus, ut tensis musculis sanguis ex iisdem magis expellatur. Tum venam ipsam dividere Orne cesse habet, quae aliquando aciam scalpelli sub terfugere solet, obsitam mobilitatem paliquando etiam vena dividitur quidem, sed cutis vulnus Deidem non respondet; in primo casu metus est, ne in arteriam aut nervum cuspis derivetur, in secundo casu omnino ecchymoma
evitari nequit utrique autem incommodo licebit occurrere, si superaddita in brachio intra sectionis locum alia ligatura, d)vena firmiter in suo situ retineatur tum etiam, si Chirurgus aciem scalpelli venae e)insertam, non pereandem viam reducat, sed potius attollendo, e nam cum cute dividat f Forma sectionis
omnium optima g est obliqua quod si id
non liceat ob anguitiam venae, eidem luccedit per longitudinem facta, neutiquam transversa.
Instrum duplicia sunt, quorum unum, in Germania&Helvetia usitatum est, quod una manu comprehensum alterius manus digitis per talitrum est adigendum intro in venama apparet autem, quod ab illo non exiguum si periculum feriendi nervum aut tendinem li-Cetenim alterem, quod lanceolam i vocamus, ct Hispanorum aut Gallorum est inventum,suo quoque periculonon careat, tamen in frequenti apud nos usu est, cum prioris ne vestigium
quidem supersit ut autem Venae sectio rite
557쪽
t peragatur, ambidextrum artificem esse comVenit, eo quod dextrum aegri brachium dexterque malleolus dextram manum postulent, sinistram vero partes oppositae, quare bonum Chirurgum decetutramque manum frequenti usu exercitatam iromtam habere, non ad secandas venas tantum , sed Malia munera, quae subinde occurrunt. Multiplices sunt venae, e quibus de medicorum considio sanguis mitti solet praecipuas tamen enarrare libet. occurrit primo pena stontis, de cujus sectione mentionem facit Hr. . lib. F. hanc ubi animus est inc1dere, eodem modo procedendum, ut in apertione venarum raninarum seu sublingualium, nimirum collo circumdanda est linea mappa, eaque sensim corcstanda, hut intumescant venae. In capitis confinio sunt vena jugulares externae has memini me vid1sse aper tas manu M. A. Severint neque formidare oportet eas; quia nec magis operose, nec periculosius, quam caeterae Venae secantur, teste cl. Moream in s. ad Bartholinum oportet autem easdem prius bene interciperein firmare, ne vacillent, extractoque sanguine, eodem clauduntur modo, quo venae in brachio Veriae brachiorum succedunt examinandae, quae triplices sunt, cephalica, exteriori in parte basilio seu jecoraria, & quae ex amborum con
cursi efformatur in ipsa brachii flexura, modiana Hanc novit vulgus Chirurgorum
558쪽
cum tamen nulla periculosius decetur ob subjectum tendinem musculi bicipitis Ophalica etiam non est id, quod dicitur, quia
nec habet cum capite consensum aut connexum majorem, licet id persuadere nobis conetur es alii ab I. LI. Cum qua confer. II.
Highmori nec proinde capitis assectibus plus prodest, quam alia quaevis Hoc scrupulo semel adempto , imposterum secabimus magis apparentem ex illis tribus . In manu ipsa ejus
que dorso, innoxie cum non pauca utilitate secantur Venae partim quia oculis patent, nullique periculo sunt expositiae partim quia sanguinis magna copia, citra detrimentum virium, ex iisdem extrahi potest, propter angustiam viarum, id est, vasorum capillarium; quae ratio est, cur Salvatellae seu salubres etiam dictae fuerint quanquam hoc nominis inditum 1 .peculiariter venae illi, quae in manu mistra reperitur inter digitum annularem Sc minimum, referente Iac Carpo comment in anat. Mundini p. m. 61. Persa sed mittamus haec Arabum figmenta, cum Anglorum Herophilo statuamus, nullum esse venarum, sibi invicem proxime adsitarum , delectum habendum cum promiscue hauriant liquorem e communi arteria sed si quis venam, parti affectae proximam invenire posset, operam in secando non
luderet Quae de venis brachii diximus, intelligenda quoque veniunt de venis inpede in
559쪽
ter quas solas haenae sectio in usu est 3 quae rein
quirit immersionem pedis in aquam calentem. Praeter venas inciduntur etiam arteria est autem interiotomia nostrae regioni valde infrequens, licet usitata fuerit Galeno, ut dilucide testatur idem lib. I. M. M. cap. 7. ut lib. IS. cap. aa. Vindemiser. Prosper Alpinus de AEgyptiis quorum Chirurgia mascula prOX1 me a Graecis derivata est refert, eos felici cum successu hoc remedii genere uti nec reticuit utilitatem administrandi rationem Fernelius I. a M. M. c. IS. SeVerinus e cac Chirurg pari. a. Ejusdem exemplum extat apud amplissi Tulpium Obs. I. c. I. Quamvis autem hoc remedii genus olim fuerit cognitum, Vix tamen reperti fuerunt, qui id ausi sunt in usum ducere, ut liquet ex commentario Heurnii ad a-phori . U. lib. I. metuebant enim, ne arteria divisa posset iterum occludi, aut si continge
ret eam coalescere, ne nevrysima generare
tur postmodum sed Galenus . F. M. M. c. 7.jubet nos hac de re securos esse, quia licet dissicilius coeat, quam Vena est tamen par utrobique ratio , differens tantummodo secundum majus minus , quippe postulat emplastica medicamenta fortiora Marcitiorem ligaturam; qua sola testatur ampliss. Ulpius . . cap. II. aneurysma incipiens fuisse sanatum. Administrandae arterio tomiae t porro haec ratio est: supra temporalem musculum decurrenteS,
560쪽
frontem versus , arteriolae , spongia calente aqua imbuta, abrasis primum accurate pilis,
fovendae aegri collum mappa stringendum, capitis quoque situs declivis nonnihil sit, ut intumescentes arteriae se in conspectum dent, quas deinde facile est pertundere , idque tranS- verso vulnere, ut sanguis fluat liberius. Quod si metus, vel minima futuri a neurysmatis suspicio sit, licet easdem omnino discindere, ut partibus oppositis sub cute retractis torrugatis 1fluxus sanguinis cohibeatur. Sed ignoscat mihi lector, si paucula hic adjecero de Aneu-Nsemate ejusque natura iuratione. Un- quam sane potui concipere, quomodo rupta interna craua arteriae tunica, integra remanente eXterna tenuissima laranearum telis simili quod placet Senneri l. I. r. cap. s. aneurysma posset generari, cum ejusmodi tunicarum distinctio omnino sit a re veritate aliena. Sed duplicem Dagnosco generatio-
1s modum, unum a causa externa, alterum ab interna externa est vulnus arteriae ab imprudente Chirurgo factum Con lidatur enim superficietenus arteria, sed non tam firmiter, quin sanguis impetuose irruens in imbecillem
tunicae partem, eam in tumorem non attollat: interna causa est apertura seu anastomosis arteiariolae, e qua sanguis egrediens in spatium seu interstitium musculorum , densatur in thromisbum, qui sensim adauctus, magisqve per mo