장음표시 사용
111쪽
112쪽
Sol, si juniorum experimentis credimus, liquidus. Vel si aliquid Solidi complectitur, telluris similis diluvij tyrannide & undarum Oceanis tectae. Nullis leucarum myriadibus remotus crispus respicitur unde euidentissime colligitur procellas illas, quae oceanos solares inquietant, magis iniquas & malignas illis esse, quae nostrum oceanum perturbant: illae enim vix perciperentur ab homine constituto in luna, cum tamen lunaris deserentis radius sit solaris distantiae parva pars. Si igitur Sol, horarum parens, undosus creditur, non miraberis si una dantes ctiam horas genuerit. Considera delineationem. Stylus ab A. in B. & a B. iterum in A. menstruo excursu movetur, dc ut characteres astroncmici insnuant in principio Arieti' Geminorum, Leonis&c. erit in P. in spe in B. Stylus notae magnitudinis, reliqua ut antea. Nams transparentem illam superficiem in qua sorologium simplex )escrip-smus, superponas, ita ut locus styli sit in A. II uinoctialis & ductus Geminorum, Leonis, Sagitta ij & Aquarii coincidenti si ita ut locus ii sit in B. coincident tropici & ductus reliqui.
114쪽
AEquinoctialis in plano purin circulus. Ipsemet Meridianus mobilis. ΝVnum horologium planum videtis in quo aequinoctialis non si erit linea recta. Circularem impraesentiarum respicis, dc metamorphoseos sollicite causam inquiris. Et respondeo, hanc mutationem ex styli circumductione proficisci ipse enim tuodecim horarum spatio circulum complet, umbram exorbitantem proiiciens; nam in circulo presenti linea C B. Est index & in C. Est stylus C. D. Notat magnitudinis, qui ad motum indicis etiam movetur. Observandum in hujus horologi j detineatione meridianam mutari, hora enim sexta & duo)ecima ille est in K. I. Hora tertia in E. G. Hora nona in F. H. Horis reliquis in intermedijs lineis punctis successivis notatis. Vthoe horologium describas, lineam Κ. I. in qua sexta & duodecima producas, dc superposita charta illa diaphana de qua saepiuscule, si locus styli 4n να ducas duodecimam distantiis fgnorum notatis: si in 6, sextam. . Sic smiliter posito loco styli in 1. Ducatur prima; posito in a. Secunda ε, posito in 3. Jertia, semper signorum interstitia notando: &habebis aequinoctialem circularem - horas laxiores & reliquos signorum ductus, quales exhibuit praecedens delineatio.
FINIS PARTIS TERTI AEH o R O LOGIOR V M.
116쪽
117쪽
Verbis expressa. STylum parte antecedenti per lineam meridianam pro imo uim iE;imo
etiam per aequinoctiali parallelam: potuimus per alias, non jam meridionalem ad rcctos anguὶ os, ted ac ob i i quos civ ences , noluimus tamen , me opus in infinithim excresceret, cum haec pauca Lecto iis instructioni tussiciant. Nunc iterum Styli mutatione maiora miracula patrabimus; mutatione, inquam, non loci, sed longituc inis. Certum cst enim Viuersas umbras ab Stylis promitti, si fuerint longituo inum inaequalium. Poterit Primo Stylus a Cancro in Capricornum successue excrescere, dc prodibit itinam a linearum & arcuum ces Ormitas. poterat Secundo e contrario ex cancro in C apricornum decrescere, Sc si decrementa sint aequalia, euadet similis australis horologij pars septemtri onali: dc si proportionalia, aequalis. dc haec delineatio semper visa curiosior. Poterit Tertio incrementum d decrementum esse menstruum, & tunc
erunt intricatiores Omnes exorbitantiae.
Poterunt stuurto istae vicissi lucines esse diurnae puta, si Stylus hora duodecima sit gigas, pygmsus sexta, anr c contra) dc tunc curiosior erit linearum ortographia, sed indigebit rotis artificiali vita cuctis, quae illum aut supprimant, aut eleuesit: hominis enim curae bene potest committi quod semel in anno, imo, in mense, aut etiam, si volueris, in die Stylum variet; non tamen quod singulis horis. - . -- Hac arte in muris, declinantibus, horologia non declinantia expressi- mus, umbrarum faelici successu, & magna eorum, qui artem communem sciebant, dc hanc adulteram ignorabant. admiratione; nam dum Stylus a rotarum horologio inuiso aut producitur aut nubtrahitur, umbra creicit &diminuitus, & tandem incidit in lineam quam voluimus. In muro olim viginti quatuor gradibus declinante, horologium sine declinatione pinximus , in quo Sol horas ex amisi me repretentabat Styli alteratione; alia dabimus cum per otium & tempus licuerit. Poterimus stuinto eadam arte, si liberius illa velimus uti,nimirum non lo-lum magnitudinem, sed & locum mutanco,tolem cogere ut in data luperficie non solum quoscumq; arcus, sed quoscumq; characteres describat. Sed hoc iam esset parte M tertiam de quartam componere, Sc ex duplici adulterio nothas descriptiones producere.
Possemus χltimo alia qu cumq; facere modo rotς bene dirigerenturii sed h c relibassis sussciat, ne laminas multiplicemus, & tempus p rq tiosum te
120쪽
dicabuntur pulchra , . non erunt NKne , obviata. AEquinoctialiata, quidem, non enim , fontem tenemus , sed iam tabulas ad aequinoctialis altitudinem curiositatis gratia suble- humus. AEquisoctialis altitudinem ex poli complemento costi gimus, . quia horologia, ad quinquaginta. dum gradus ex majori parte, expressemus, altitudinem aequinoctralis suppommus triginta ocis.
Ad altitucinem quamcum.Que extensus sit Oetermirutam desiceras,.suffciet unius pollicis) figura ejus chilindrica, diameter F, G. Etta centro habeat mrpenaicularem A. B. Igitur si chilindri peripheriam in 14 horas aequales di das, habebis aequinoctiale horologium , cujus iudex st
Sed & columna seu chilindrus p. G. Vmbram o allam emittet ad latitudinem sui corporis, adeoque horologium duplici circulo constabit, in quorum exteriori limbus umbrae praecedens horam notet, in interiori subsequens. Tria horologia aequinoctialia dedimus. Chilindri umbram duplicem nuncupabimus, cum enim vastissuna sit, principium loco umbrae particularis servit, & finis loco alterius. . . I, Polles horas diversas adjungere, puta si intime Asent communes,penultimae Rodianaete Constantinopolitariae exteriores,stites ellici quota esset hora non solum in nostro hemispheno, ed etiam in Italo & Turcico,