장음표시 사용
91쪽
Sed&potest fieri horologium, quod horas a nonagesimo coeli gradu.&in nonagesimum numeret , & iacili negotio delineabitur. Si confideres puncta sequentia.
92쪽
Hora, in medium Caelum seu gradum Medium Horae a medio Caelo seu gradu nonagesimum. Caeli. nonagesimo.
Horoloetium sic delineatum, medio anno servire poterit; nimirum, ab ingressu Solis in Cancrum ad egressum ex Sagittario. Pro reliquo autem tempore chartam 'inverte, oc in dorso delineationem competentem habebis. Sed & utramque posses lineis diversi coloribus distinctam componere, nos praesenti tabula solis descensum delineamus, tu ascensum si volueris, adjunges.
FINIS PARTIS PRIMAE HOROLOGIORUM.
93쪽
95쪽
Mnis Vmbrae notitia nascitur ab Horologio aequinoctiali, praeter miod nullum aliud est rectum. illuc areola a Ke o). reprae uitat, in uua C centrum horarum est , &CN Radius, N b Tangens;
NM, Tangens graduum N L Tangens graduum NK Tangens graduum NIITangens graduum Nb Tangens graduum
1 Hora VII. dc REY aequinoctiali Horologio a b e o) horizontale Fic educ A. Li ineam C N produc in R, ita ut CN se habeat ad hIR, ut radius ad secantem complementi altitudinis Poli ; unde si altitudo Poli sit grad11. ita se habitura est linea C N ad N R, Vt Radius Io; ooo, o oo ad secantem grad. 3 8. sex eodem aequinoctiali educes murale, msi iidiem directe respiciens, si facias iri linea CN sei habeat ad NR, ut Radius Io; ooo, o oo. ad secantem altitudinis PQli. J Cognita longitudine lineae N R jungantur puncta, PR. OR, NI AE; MR, LR, Κ IR, &c. & habebis horis vςrticales aut horizontales. ASi muria decline Acili negotio poterit ex Horizontali Horologium Murale diduci. considera aream bsge ὶ & habe lineas loco regulae.
96쪽
In hoc igitur Horirontali Horologio sit NR linea meridiana, e b squin Galis priorem nepe NRὶ orthogonaliter intersecas. Perducatur postmodulinea VN quq sit muro pingedo paralella,& formet an tu bNf, aequalem declinationi.Gtru Hoti m Horizotaliu sit in Q ergo hora undecima
97쪽
erit in V, duodecima in N,prima in X secuda in Y, tertia in Z,octava in W. Erigatur igitur ab N perpendiculi m, quod se habeat ad N ut secans altitudinis aequinoctialis ad secantem altitudinis Poli. Si semel hoc punctu notaveris, ab eo ad puncta V, N, X, Y, T, &c. duc lineas, & habebis Horologium murale ad declinationem quaesitam. Alio etiam modo, eoque faciliore, Scioterica ad quamcumque muri declinationcm apparo; Primo enim hori Zontali exacte deliniato supposito super pono orthogonaliter tabulam instructam stylo cujusque longitudinis, declinantem ad muri datam declinationem. Secundo Solis radijs expono horizontalem tabulam inflecto quousque umbra horam XII. in Capric. tangat & finem umbrae in erecta tabella noto, 6c statim illud hoc est Horizontale) iterum in fisto, quousque umbra horam X II. in Cancratangat. finemq; Vmbrae etia noto in erecta tabella. Tertio ab hoc puncto ad habitum, prius lineam duco, & habeo horam duodecimam muralem. Eadem pragmatia reliquas omnes horas Venor & nanciscor. Et siuarto. per linearum capita obliqua diducta utrumque Tropicum hyemalem aestivumque) oculis repramento. Quinto delineaturus aequinoctialem Horizon
tale inflecto quousque umbra illam tangat, ubicumque illud sit, & quia tabella illa erecta inflen horigontali etiam inflectitur, opus erit ut umbra
in eius etiam aliquam determinatam partem cadat, finem puncto adnutor tunc iterum horizontalem tabulam inclino, quousque Vmbra iterum tangat aequinoctialem in alio loco' finem umbrae in erecta tabula altero puncto ad noto , & per haec duo puncta lineam rectam perduco, quae sit aequinoctialis filiiqs muralis Horologij. E: IHic modus, tametsi bsevissime descriptus facigimus & fidelissimus, non clebet alijs prolixo linearum apparatu implicatu,postyonineum a me sufficienter expositum existimo, sin minus, lege i terram &relectio cujuscumque dubii claram resolutioiderii dabit.
l o Hreolamn Fundamebiale V Arias Sciotericorum Horizontalium delineati nes dabimus, adeoque fundamentalem praemittimus, Ranalogia concepta facilius innotescat discrimen. - :Cehirum Horarum um conspἰcittir; pu tum illud est,un quod lineae univeisae concurrunt. A est l6cus strii C Ust altitudo: lineae reliquae inimirum, Horarum sighorum in suis Rurrieris & racteribus districtae non indigent expositione. .i HEst animustolum Horizont ad re non Muralis sed Hori Zontale tanquam basin descripsi, haec enim impraesentiarum videntur sufficere,quibus multa alia addemus, si tempus & otium suppetat, & hic Ii
98쪽
99쪽
TVis oculis Sciatericum propono, in quo Vmbra ex O, aut prope versus B progressa lineam aequinoctialem nunquam superee, sed ea ad tacta resiliat iterum versus O .Pcrtinet quidem ac hanc Secundam libri partem hoc Solis & Artis adultcrium , nam solius horizontalis Tabulat delineatione conficitur. I in ca U R B semper debet esse meridiana; Tabula autem mobilis , ita ut ipso aequinocti j autumnalis die Raustrem, O boream respiciat, & haercat aci martium de aequinoctium vernum, sub quod est invertenda, ut O austrum directe, & B respiciat aquilonem. Stylus debet esse cuplex; alter in A, alter in B. fioura &altitudo linea CD determinatur. Horae aestivales punctis, hyemales lineis designantur , easdem posses atro & rubro, aut alijs coloribus distingere. Hu)us Sciaterici delineatio est facillima, lineae enim in aequinoctialem ductae resiliunt eodem angulo quo incidunt, ut videre est in ipsam et delineatione. Earumdem denominatio etiam est facilis, tot enim horis in tesultu meridiem superant quot in incidentia superabantur, & contra. Vnde quae incidens est undecima, resiliens erit prima; & quae incidens decima, resiliens erit secunda; & quae octava, quarta; & sic in reliquis Aliter adhuc facilius Sciatericum idem delineabis, Si in materia aliqua transparenti hac praerogativa pollent corneae, si subtiles; gypseae, si crude; papyraceae, si oleo dilubitae; lineae, si rare,) totum Horizontale describas, & per aequinoctialem plicans, partem aestivam hyemali supe
ponas, tunc enim duarum partium traniparent compositio ingeret oculis