장음표시 사용
82쪽
83쪽
Iuxta numeros in tabula praecedente notatos, circulum diuide, c& a centro duc rectas, & habebis horas, & puncta etiam intermedia exacte Sed & styli magnitudo figuraque eri necessario describenda. primo enim potest fieri triangularis, qualis EF. ita ut angulus E altitudini Policorrespondeat. latus EF sinui toti, FI tangenti, E l secanti. Hic ergo triangulus debet meridiano ita applicari, ut secans sit perpendicularis; putas si h poneretur in O, horarum centro, & Pin A. . cis stylus pollet es Ielinea recta orthogonaliter in horizontem incidens, collocarique in quocumque meridianae puncto, ted altitudinem habiturus, qualem haec analogia dabit, sicut he habet simus toti H ad tangentem altitudinupoli,sc lineata, 0 A, Ieu Jistantiastyli a centro horarum, ad Angitudinem;bli quaesitam. Si horizontale altitudini poli correspondens erexeris, poteris adscribere muro in altitudinis complemento; nam horologium, quod sub altitudine; o graduum est horizontale' sub altitudine 6o ca murale. ideo in prima columna altitudines poli pro horizontalibus, in ultima pro verticalibus
84쪽
64 SOLIS ET ARTIS L E M M A XIII.
H0rae planetaria ex communibus deduci ortus occasus a momenta notentur , . tota dies fidem de nocte dico) in XII. partes aequales diuidatur. Multum a refractione dependet horum sciatericorum veritas, qua neglecta nulli bi non negledum videris) uniuersia vacillant. at quia pro et grad. altitud. horologia paramus, ortum occasumque Solis smpici, summa cum facilitate i nueniemus. Communes tabulae dant Solis ortum hor. 3. ' occasum hor. 8. '. aliae. adhibita et minutorum correctione, ortum hor. 3. F3'. occasum hor. 8. 7'. utraeque displicent. illae, quia Omnino refractionem omittunt; istae, quia adsumunt multo minorem Vera. nam si horizon medius apparensque 34' distent, ut Tycho supponit, plura horae minuta in obliqua quan in sphaera rema, plures Tropici quam aequinoctialis capientur. Sane diei aequinoctialis refractionem dat lecans iuxta doctrinam superius positam; nam sicut se habet simis totus io, oo . ad
34'. reseactionis, sic 16, 2 3 secans grad. 12. ad 11 χχ6χὶ hoc est minutorum 3. Ig. cumque Tropici radius ad aequinoctialem sit quasi ς ad io. maior hic prae cisio superflua) refractio Solis tropici erit 3' 3OV. Sol igitur Oritur occidit Dies habet
86쪽
Planetarium igitur sciateri cum delineaturus, in com unis horologia tropicis & aequinoctiali horas in tabula notatas designa, a puncto in puncturectam duc, ix habebis horologium quod petis. Ipsis singulas horas adscripsere veteres, eo dispositis ordine, quo caesos
tenere credebantur. Eorumdem imperium tabula praelem denotabit,in qua Romani characteres dicm, noctem arabici significant. Sol.
87쪽
plus curiositatis quam utilitatis habet praecedens tabula; debuit tamen adiungi, putarent enim iudiciari j Astromantici caelum ruere; si dominium Planetarum per horas diei & noctis distributum nugas asseremus. Ceterum siue illud nugatorie, siue serio ab huiuimodi hominibus tradates, nos non curemus; sufficiat insinuasse sententiam; inclament quid & qui voluerint, modo pateat ad utiliora transtus.
I Emo bonus amicus, qui suis non prodest, nemo patriae amans, qui publici boni incurius non prouidet suorum utilitati; ego quidem sic hucusque scripsilvis patriae & Ordini seruiuerim prout potui: in illius obsequium PH1L1PPUM, RESPONsIONEM, IOANNEM BARGANTiω- libri sunt pro Rege nostro scripti in istius, COMMENTARivN IN REG. D. BENEDICTI, SCHOLION IN EAMDEM, S. BERNARDi TRivMPHos,&alia opus vLA similia publicaui. At nunc occurrit difficultas Monastica, quae tametsi male torqueat innumeros, ex dictis facillime resolui poterit. INQvi RITvR, An horae, quas computat S. Benedictus pro diuino officio, lectione, labore manuum, resectione, & alijs actibus Communitatis, sint Planetariae, an verocommunes & aequinoctialest . .
Fuerunt, qui illas reduxerunt ad Planetarias, &rem omninb facilem difficilem reddiderunt, asserentes Primam una hora post Solis ortum lectu iri, Tertiam incipiendam a momento ortui & meridiei medio; sextam in ipso meridie; Nonam atomo meridiei & occasiui media; Vesperas una hora ante occasum; & post occasum Completorium. Matutinas una hora Planetaria post mediam noctem, Laudes sub auroram, cum Sol lineam crepusculinam attingit. ' la Si hoc verum , nemo bonus Benedictinus, quin excellens Astronomus: quia horae. hae singulis diebus & locis, obsolis motum & diuersam sphaerae obliquitatem mutantur, & quidem aut deberent exorbitare Monastica Eciarologia, aut a viris Mathematicis regi. Sed esto Sciateticis uterentur exactis; vel si malis, tempus ab Angelis determinaretur ; adhuc haec Planetaria horarum distributio Regulae scopo,& Legislatoris intento repugnaret. Neminem turbari, nemInem grauari, neminem otiari iubet S. Benedictus, & frequenter inculcat talem debere esse conuersationem religiosam, qualem nec inficiat ignauia, nec nimia
difficultas officiat: Atqui admissis horis Planetariis, tepor, torpor, ignauia,& simul anxietas, oppressio, & nimia difficultas admittitur: Igitur horae Monasticae non sunt Planetariae & iniquae, sed aequae omnino, &, ut Vulgus loquitur, aequinoctiales. Vt minor probetur, suppono somni legem esse seuerissimam & indispensabilem; vestibus carere potes, somno non potes.suppono
88쪽
suppono etiam in republica bene gubernata tot horas somno indulgendas, quot regulariter omnibus sere sufficiant nam propter unum aut alterum non debent leges communes alterari, cum illo'im fragilitati aut morbo subuenire possit rationabilis & prudes dispensatio) suto leptem, iuxta illud, Septem horas do sita, Iatis iuuenique senique nam ct multos videris, quibus Vitam adimas, ni octo aut nouem concedas. Quibus positis intelligere velim, qui illies a naturae regula possit obseruari. Monastica , in regionibus, qui pus Polus 6o, aut pluribus gradibus subrigia. tur: nam in illis aestiuae dies ad xv 1 D. XX. & etiam xviri horas adscendue. Qius igitur tantus arithmeticus, Ut ex una aut altera hora nocturna possit extrahere horas xI I. ossiciis & ministerijs nocturnis designatas 3 aut si pauciores sumcere existimes institue computum me duce. Si post occasum Solis Completorium canitur, hora absoluetur: necessaria naturae, mentalis meditatio, conscientiae examen, dc interioris' ominis nocturna compositio alteram videntur exigere: somno non iam septem sed sex horas indulgea mus: Matutini, ni in catadromo agitetur psalmodia, tres horas exigunt, Laudes unam; omnia simul duodecim aut plures complent, quas si in dua bus aut tribus inuenire possis, magnus arithmeticus es. Tenendum igitur horas Monasticas non esse Planetarias sed aequales de aequinoctiales, ita dispositas ut Viginti-Quatuor totum circulum compleant, α sexta diurna in meridiem, nocturna incidat in mediam noctem.
Hora at ortu tempus a Solis exortu metiuntur, G negotio facili delineantur. Prima pars constat ex ipsis terminis; secunda ostencitur; quia si sciueris qua hora Sol in Cancro, Ariete & Libra, se in Capricorno oritur, potes eamdem in horologio communi notare, ducta linea per illa tria puncta, reliquas horas omnes enim aequales suntl a iungere. Vnde in altitudine graduum 32, quia Sol Tropicus in aestate oritur Hora a. 32 & in hyeme Hora 8. 8'consequens est ut Horae ab ortu & communes sibi mutuo respondeant, prout vides in tabella sequenti
Si igitur punctis notes illa momenta in sciaterico horarum aequalium, dc postea ex Cancri Tropico ad Tropicum Capricorni rectas lineas conducas, habebis horas ab ortu, quas desideras. Considera ptaesentem tabulam. ploras ordinarias duc secrete; illas nos punctis significauimur in Tropico aestiuo quinquagesimo-secundo minuto
89쪽
postsin gulas horas, pone punctum ut in Figura conspicis. Et trans ens ad Tropicum Cancri secundo post singulos minuto etiam puncta exprime, &ex3. 32t Cancri ad 8. 2i. Capric. ex 4. 32 ad IO. 2 . ex F. I 1 ad 1 . 21,&z. lineas ducas, & habebis ORI VM, Horamque l. II. Sc.