Leonis. Baptistae Alberti. Florentini Momus

61쪽

LIBER SECUNDUS

Vas perturbationes Momi exilium

apud mortales excitauerit, hactenus recensuimus: n uc dicendum qua i sine

ab exilio in Iouis gratiam restitutus fuerit :& q nouis inauditi a perturba da*t rcyr artibys pcne ultimu in discrimen deos,lic mines, de univcrsam orbis machisnam adduxerit. Atqui erit quidem operaepcium lcgisseu uaria incertaq; consilia:q insperat inauditiq; rcpcuetus cli frequentes,& digni memoratu sint casus subssecuti, ut nesciam ipsa ne me rerum dignitas, de magnitudo & copia plus abscribendo dum ingenio diiudimus,absterreat Q historiae amoenitas adscribendum uoluptate illectet atq; invitet. Dices de Memo quicqdhucusq; legeris,sore nulla ex parte comparandum cuΞs,quae deinceps cosequentur.Nam cum authore Momo caepissent puellae ab superis dis leuia primum:& pusilla poscere,quod solcnt amantissimi patres bicus puerulis & delicatis filiolis poma & similia poscetibus tradere cum uoluptate,&tisinita de dis iucunda erant pinillarum uota illa ridicula dum aliae, i pingulentae esssent aliae, i nimia macritudine non placerent,aliae, Paliud quippiam ad speciem liberalis formae desideraret, Id simplici quadam animi puritate deprecarciatur . Et quo erat facile obsequi,eo Se dii benigne conserebant. Hinc desumentes 2 huic alterae puellae cotribucrcnt. Ac manavit quidem res pari deorum facilitate usq; du

62쪽

patres maior natu Acere& si uota accessere, sed

Primo natia, at p ea quidem civ modi ut saccre palam medio in foro amicis ut aiun0inimicili probantibus deceret. Ergo ab Dis sponte,ac uolcntibus audiebantur.Accessit item ut rege5,ditissimaeq; respub.uotis deos poscere assueicerent. principio hominum hae adsuetius dcos di vcncratio, α cultus adco fuit accepta si petis inuenti nouitaum mirifice probantibus, ut nul/la in re libentius uersarentur et in uotis mortalium benigne suscipiendis perquisitoq; iccirco,ail cognito huius tam gratae rca authore cilatorum animi ab eo, quo etenti erga Momum praedit odio ad misericordiam suci e, atq; ad beneuolentiam conuelsi. Hinc summo omnium consensu & sententus fit amplissimis uerbis

de reuocando Momo te constituunturi lcgati, Pal/las dea , atq; altera Minerua quae quidcm opimae de

deorum genere promeritum Monrum tu honorifoecutissime tuas in pristinas sedes ad celicolarum ordis nem reducant, atas rellituant,& datur inclusus gc-ma iacer ignis deorum,quo diuinitatis in ligne apiciminuari aiunt ad uertiremi adigant reduci. Recusarat Pal las uelle ad mortales acccdere,nam eos quidcm ar mis posse & animis ualere audierat. Tandem Impe/rio icuis & amicorum suasionibus uicta sumptis thorace α aures parere instituit. Vix dum rogata erat

apud superos lex Eccam Famam alis siti&ntibus properantcm ad Momum an cam. Atqui et uti est eius natura:ueris falsa immiscere ἐ& cmma tamcisi pusit: adicendo redacte grandiora, pateti nuntiat tumultuari

63쪽

apud superos parati maximos motus lam coepisse delabi coeso armatos deos, quam rem audiens λι omus sagitiorum suos conscientia exagitatus atl aestuans procidit. Vexabat animum 2 uiolatos ab se tore opus mi di maximi de e imortalium regis legatos memis 'nisset quo suae detestabili scelere omne cauum in se in sestum ita p incensum arbitrabatur & tantos irarum

impetus niserre diffidebat. Ea de re maximis pcibus agit apud filiam utiquo ad in se sit deos ipsos aciutntates interpcllet atq; frustretur quo sibi & captandi consili interea & dclitescendi locus detur si sorte liceat sallere subterfugiis:Fama ut pareti obtemperet,aduolat. Momus uero dissicile dictu est,q oes in animi pertur bationes iactarit se ait agitarit.multa inchoabat consilia cuncta displicebant omnia temptabat, nihil non aggrediebatur qd ad opem, atq; salutcm suam facere suspicaretur.Alia ex parte singulis dissidcbat loci' ,re si quicquid inerat consiliorum repudiabat, nihil fiast formae in qΞ uertere se non associatit. Tantis curia conseruim Momum Fama rediens recreauit.Nam bonis comodisq; usurum te dis Mome annucio: inqui tr&;qΞ minime reris:pacem gratiam 3 asserunt,& una sacrum deorum igniculum ad te dono dcserunt. Idcii itellexisset,& si interis cum dea Fraude inimicitiae me mor uerebatur,ne quid doli ad se intercipiendum imo Portaretur tamen abscodendi sui nul lus, aut locus, aut facultas dabatur dis superis omnia spcctantibus,

Wrue taedium sui serre diutius dedignaretur,in.quoscus sibi essent parati casus precipitem obiicere sciam

64쪽

duni testinabat.Ergo ultro progredi. an mum aliost qui labefactatum atq; prostratum erecto uultu fictainq; hilaritate integre di de seipso quid sentiat habere aista reconditum cussimulatione instituit.factus inde obuiam cum se mutuo salutassent atap ex legatorum uultu uerbisq; plane, at p aperte intellexisset praeter spem se ex omnium rerum difficultate ad superum delitias euocati excp diuturnis tenebris miseriarum suarum in summum illustremi milinae dignitatis gradum assumi, amens iactus repentino gaudio quibus uerbis pro animi libidine congratularetur no habebat sed pre laeticia prope delirans multa dicebat inconsderate intersq; illud ex ore incos ultum excidit:ut diceret siccine Momeri apud mortales aiunt:omnes ab exilio ad impcorium ueniunt Q uod Momi dichim Pallas ut sunt mulieres ad suspicandum prona ad peruersa inte reotandum facile ad nocendum paratae & procliues alitiori discursu pensitauit, q ut id ulla uultus frontisue significatione indicaret. sed tacita profundo pectore

Momi naturam at* improbitate3 uersans statucbatrneq; lovis neq; superum rationibus couenire, ut huic nequissimo ucteris iniuriae proculdubio memori, de innata consuetudine improbitatis ad omne genus audasciae promptissimo id coneratur qΞ magnas, grauesipres agendi potestatem,& facultatem praestet. Mepetes bat item cum caeteras tum has rationes Pallas ut suo cum animo diceret, nos quidem debilitatum exilio MLachum erumnis hunc monstrorum Paeatore aegre

inciuimus,quid tum uetumiac superum doniaco

65쪽

firmatum M integrum nullo cum periculo sustinebυmus quid illud aut quanti intererit ciuinimuneris sperde expectatione Momum a furore cohibere, P prcmptum:& in flagitium accinctum: excitatumq; immolat Vel quis erit iniuriis:atq; imprimis exilio lacetatus: qui non uindicandi sui praestati occasionem cipiat Et quis erit uindicandi sui cupidus: qui non peraticiendi facinoris proposita sper de facultate omnia ag/grediatur His rationibus mota Pallas: ut commodisus rem totam cum collega definirct: edicit Momo ut sese interea ad sentem Helicona comparet; atq; ornet: quo posito squallore honestior ad conlullaudum superos redeat. Misso Momo cum satis dcliberassent, inter se decernunt deae fore id Iouis consilium: ut ma/tute uideat, q e republ. deorum deputet, Momum uersati insignem inter celicolas et ait munitum sacro deorum igniculo, ni prius peruersi; indc mitio animi rationes perspectas: & cognitas habeat. Momus ubi solus lauat haec siccum animo coepit deputare. Olim: tristcm personam gererem illam: de leueram tetrico incessu: truculento: 5e terribili aspectu: uestitu aspero.

harba:& capillo subhorrido; atq; inculto; st super

tiola quadam seueritate multo supercilio: multat frontis contractione gcstiebam: l me contumaci quadam taciturnitate:aut odiosa obiurgandi: mordendit acri monia publicum terrorem omnibus offerebam:mrarito nullis eram non inuisus: atq; insensus. Nunc uesro aliam nostris temporibus accommodatiorem per

lanam imbuendam sentio . Et qua nam ea Persi a

66쪽

exhibeam. Item oportet discam praesto esse omnibus benigne obsequisl er hilaritarem exciperegrare dctines re: laetos mittere. ne tu haec Mome ab tua natura pe/nitus aliena potatis Potero quidem: dum uelim et deerit: ut uelis.quidni spe illectus: necessitate actus: priposis si premus ipsum me potero sngere; ati accommodare his:quae usui sutura sint. sequere Mome.nan

Q abs te quicquid uoles impetrabis: & quae tute tibi

non negabisi ea tu quidcm vmnia perquam pulcherrime poteris. Quid tum igitur ne uero nos insitumet& penitus innatum lacessendi morem obliuiscemur minime. uerum id quidem moderabimur taciturnitas te:pristinumq; erga inimicos studium noua quadam captandi : laedcndit via: & ratione seruabimus . Vesmum se statuo oportere his: quibus intra multitudi/nem:atq; in negocio uiuendum sit:ut ex intimis praecordiis; nunquam susceptae iniuriae memoriam obli terent.Offinis uero liuorem nusquam propalent: sed inserviant temporibus simulando: atq; dissimulando.

in eo tamen opere sibi ne quicquam desint:sta quasi ispeculis peruigilent captantes quid quiis sentiat. quisbus moueatur studiis: quid cogita: quia tentet . quid aggrediatur quid queml expediat: quid necesse sit et quos quisl diligat; quos odetit: quae cuiusque caussa z de uoluntas: quae eius in agendis rebus faculistas:& ratio sit. Alia ex parte sua ipsi studia:de cipiditates callida semper contagendi arte integant,

67쪽

uisates solertes accitim paratio oecisionem praestolentur uindicandi tui praestitam ne deserant sempiter. ne sui lint memores,nunil aduersariis parcant,msi cuuelint grauius laedere:arictum more,qui qui&m abscessitido impctum concitant, quo uehcmentius impistant,mulctando* inimico re u uerbis,facto uostcnstatione insistant, fronte familiaritate di blanditiis itam animi critiant, omnium sermones aeque esse insidiossos deputent,crcdant nemini, sed crederecibus osti, dant nullos uereatur,sed coram quibus I applaudae atm assentati omnibus assuescant. Q ut se sic instruoctum, paratumq; exhibuerit, uulgo habebitur frugi

struabitur apud doctos, metuent omneS, obsecunda. hunt,idq; praesertim cum te uiderint quasi ex commorariis omnem eorum uita3 ad unguem tenere, alioqui si ipsum te neglexetis si cesseris petulantibus,si pertuletis irritantes uelut immodesti in te idies insolentiores reddantur,tua patientia fetitam, ut procaces tumus lenti, quae quociam modo ad te unum uexandum illeoctentur,sca quid plura , omnino illud unum iterum ait iterum iuuabit mcminisse, bcne di grauiter fucas te omnia adumbratis quibusdam signis probitatis, Minnocentiae quam quidem rem pulchre assequemur, si uerba uultusΦ nostros de omnem corporis faciem assuefacicmus ita fingere atq; consormare, ut illis esserrumiles uideamur:qui boni:ac mitra putentur:tametab illis penitus discrepemus.O rem optimam nosse erudito artificio fucatae:fallacisi simulationis suos operite:atin obnubere sensus.hinc Momus.At Pillas:de

68쪽

Mlaetua interea eenssiluerant Iouis arbitim relinquere,ut prouideret turbulento ne,& eoncitato ad omne facinus Momo deorum sacrum in ne modent uc riam interea exulem per qua benigne coueniunt.mul ta spe confirmatum hortantur, ut malit summi deoperegis, ct legatorum manu diuinitatis insigne suscipere. Nullam recusat Momus conditionem , modo ab ter

rarum incolis disiugiat, & quam quidem ipse sibi perasonam gerere imperarat, in praesentiarum apud legastos belle, ae sedulo initam agit.quadam enim simulasta simplicitate & bonitate caepit collachrymati,& acoelinato uultu inquit, Se quidem non ignorare Q inursit maxim optimii deum regis manu ornari s atq; restitui, fateti quidem tantorum se putare munerum esse immeritum, daturum tamen operam,ut Iovi, caeteri a dis quoad in se sit pspectum,& cognitum red/dat te,nci in memorem esse, neq; ingratum accepti beneficii idq; sperare se assequuturum.quandoquidem agendo recte omnem expectationcm bonorum de se longe superare instituetit, & seacurrum invidorum, inimicorumq; erga se conatus, & impetum patientia, atq; rebus his cinnibus quibus ad gratiam di benes uolentiam detorqueat scetantur. se quidcm longa perdomitum calamitate atq; erumnis consectum didicis. se perpeti aduersa di facile moderatci scire, si quid sorte suam praeter sententiam, & uoluntatem exciderit. aibus rebus sat,ut possit non inuitus illatas initrias ad se non recipere di suscaeptas funditus obliuisci.

Demum cupere, x ad scelicitatem putare id sibi ut

69쪽

detur locus,quo melioribus & bene cosulentibus pareat, atq; obtemperet. Itaq; haec Momus cum ornaste,copiosici disseruisset qui ceperat esse ueterator ficto uultu suspirans & quid agimus inquit. Abite uos disgnae coelo deae ac redite ad uestras delitias sinite mile. rum, & inscelicissimum exulem, uersari in sordibus,

ta squaliore:sinite me in luctu in solitudine degere, M calamitatem, qua oppressus , obruptusq; sum , serre. quandoquidem & tanta est. ut ad miseriam addi nihil amplius possit. Hic deae quidem permotae misericorodia multa ad consolandum prosequutae medium inter

se Momum excepere atq; ad superos adduxere. Ad Iouem igitur cum appulissa Momus pro suscepta assentatoris persona regis genua amplexatus, ueniami tapacem compositis uerbis deprecatus,non uti concuspisset exceptus extitit benigne ab Ioue. Nam aduersus Phoebum factus iratior Iupiter intumuerat, & ad res darguendi Phoebi uad salutandi Momi causam erat occupatior. At miscr Momus rerum istarum ignarus suas rationes male iniri apud superos exordio interpretatus penitus concidit &quo seuerteret non inuenioens quasi indicta ad iudices die reum se accitum ,atq; adductum putare & pro capite causam meditati quo dicendi genere culpam ab se suorum se letum amoueret quibusve deprecationis, commiserationis locis Io.uem mitigaret iccum ipse commentari occeperat. Inte rea qui ab Ioue scrutatum missus suerat. Mercurius rediens refert, Phoebum ipsum illico affuturum,neq; Pinimici calumniis insimulatant,aut Aurora: illecebita;

70쪽

de amoribus detines aut Bassi per superbiam exequi

ossicium dedignati, tum immani quadam uotorum phalange obiecta interpellati, quominus ad regiam Iouis arcem pro uetere more,& consuetudine, ut asso/lent di singulis diebus regem consalutatum, de uentoratum ascenderet.Hic lupiter remissa frontis seuetitas te in Momum ut sus.Nos inquit uota istaec tua Mo/me ni modus adhibeatur,obruent,dieti Taululum conticuit. At Momo ad Iouis dictum illico in animu3 induxit ut faceret coniecturam se aliquid turbarum suis uotis concitasse, idq; cupidissimo rerum nouarum iam fuit uoluptati ut non potuerit non obliuisci moeroris sui, conceptami animo laeticiam nequiuit non propalare . Secundo enim optatissimoq; flagitiorum suorum successu gestiebat,atq; intra se percam aiebat

ut lubet modo qEuidere uideor hic aliquid laesetim. Interea Iupiter ad Minerum Palladcm p uersus inquit, quin de Virtutem una uobiscum reduxistise quid ea quid rerum agit Hic deae se quidcm pro uetere legastorum more curasse in sua prosectione aliud nihil te Uondere, praeter unum id cuius gratia proficiscerens tur . at satis quidciri se superque habuisse negocii in uno Momo pervestigando , qnando ut miseri calaomitosi faciunt in solitudine & squaliore abditus laotitaret. Caepit ergo Iupiter de Momo sciscitari, Virtustem ne apud mortales uiderit . Hic Momus dura susspitione perculsus ne quid ea interrogatio ad sciri ab se uitium spectet expalluerat,& obmutuerat. Sed bre/