장음표시 사용
401쪽
olenta : dein paroxysino finito, etiam phantasiae, horis, udam Incubi speciem concipientis, hallucinatio agno vulgus superstitio inolevit,passionem hanc reveraa induci, atque a malo spiritu incumbente, istam statu praecordiis oppressionem, & gravamen inferri. Quod se prociditi equidem ita interdum fieri ut concedamus,verum insuperlibe Omploma saepissime a causis mere naturalibus procedere existimamus 3 licet quales istae sint, & ubinam loci feries morbi ca subsistat, inter Authores non convenit, nec quidem alignatu facile videtur. Quandoquidem decipitur, &, errore ulterius Hujus seris in ipsos sensus propagato, visui, ita imponit, ut affecti monstruistincumbens,hujus aut illius speciei, & fita furi 'gurae se plane videre,& palpare opinentur, cumque interea famitas Loomstina in toto corpore impeditur,nonnulli liuia jus morbi sed omnino in cerebro collocant, atqtie hectoris oppres ionem mere phantasticam esse contendunt . At vero licet monstrosam quae concipitur Incubi spe
ciem, merum insomnium esse concedamus, praecordia tamen revera affici, atquepulsus,de respirationis modus quodammodo supprimi, aut inhiberi plane constat ue in quantum se. istud pectoris gravamen, a plerisque inter evigilandum, immo recens experrectis plane sentitur, cumque 'illud amovetur, eordis & Diaphragmatis tremores, ac motus inordinati succedunt: unde sequitur has partes laborare, & noxam realem pati. Quapropter alii ut nodum hunc melius solverent,eau/am morbi am dividentes, portionem ejuS unam cerebro, liamque pectori assignant , aiunt nimirum ab humore Vis- ρὰptimqr, haere Loso, & valde crassis circa pulmones impacto,horum motus p M impediri, eamque velut molis incumbentis cum ψppressionem excitari; dein napores iacerebrum eleva x0. nervorum primipia implere,& virtutem locomotiVam
402쪽
inhibere. Quae opinio haud magis Verisimilis mari
sisti renoeptus ) assensum non meretur; quippe nec hy humoris istius circa praecordia aggesti, ante, aut post mroxysmum vestigia apparent,quin ubi haec regio pluridiu, aggravatur, uti in Phthisi Ashmate, aut οδεψε ris, Incubus non propterea aut crebrius, aut gravius insistat: porro non constat quomodo materies. in pro=L. aggesta, in somno tantum molesta fuerit, nec quo transitu laut commeatu, Vapores exinde ad caput elevati tam subito inducant. Quapropter affectus hujus AEli, Deiam longe aliam statuendam esse arbitror. His disus Itaque moles ista, siVe gravomen pectori incumbens, te proximas spi- vera sentiri videtur, quoniam & cordis, Organ0rum re. inhibetist; etenim certi bibimi. a motu cessante, aut eum aegrius absolvente, sanguis insi-
nubus ejus, ac in vasis pneumonicis stagnans, ibidemque plurimum angustatus, magni quasi ponderis sensu pect0ris regionem opprimit et quod item eo gravius videtur, quia una cum corde pulmones, dia phragma, & Thoracis musculi,imotibus. suis impedita, & quasi constricta, magno sese exerendi. nixu laborant : veruntamen dissicillima adhuc quaestio est de causa, ob quam motus sive actio praecordiorum supprimitur, aut inhibetur. Impossibile videtur hoc a materia organis ipsis impacta fieti, cujus, siquidem popnisi ingens copia pro tot partium remora lassiciat, aliqρὸ saltem alicubi extra paroxysmum signa apparerent , q*ὸ ς potius dicendum videtur, partium istarum actiones imp diri, quia spirituum animalium insuxus supprim ipse Hoc in afectiό- opis didieis crebro fieri, alibi declar vi mus, & experimento Anatomico Muigatis incam Piτρο ct Pi nerdiorum truncis clare ostendimus , in affectis R. ς is inculo, spirituum obstructio, neque in ipsi nec in tipsorum nersis excitari videtur: m
vigilantibus aeque ac dormientibus contingeni, h*yq
403쪽
ι uub statim mobilis, sed fixa, ac perm anens esset. Quamobrem Eptialtis parox mum induci putamus,
i huIus inter dormiendum, una cum succo ver Deo, mate-
ites quaedam incongrua instillatur, quae)pDiti-Min prima scaturigine torporem, sive narco sim quandami inducens, eos mox a functionum suarum muniis paului tum cessare cogit; proinde ut ab altero velut lethargo, intra cerebellum excitato, Milones nituisse Iipssin brevem, patiantur; qua durante, partim 1 praecordiorum obst&i ctorum lucta, partimque a in iis plurimum aggesto, & stagnante, gravamen istud, ac velut molis incum-i bretis sensus infertur, deinde quoniam caeterae Omnes totius corporis facultates a cis dis motu dependent, idcirco
hoc pedito, & suppres , illae statim deliquia, aut inor
dinationes subeunt; praesertim vero quia incerebrum pro spirituunt animalium fomite, a flux interrumpitur,propterea moX horum effluxm in emanem et uim supprjmitur; adeo ut laborantes , dum pectoris
molem imaginariam excutere satagunt, nec Corpus, nec
membrum aliquod movere possint; nimirum quia spiria donec sanguinis affluxu destituuntur ) irradiatio
in partes motrices inhibetur: interim qui in cerebro resident, huc, illuc lati, phantasmata confusa, & ex molestia a praecordiis impressa, horrenda spectrorum insomnia concipiunt. Incubi parox mis cito finitur, quoniam materies cere- bello raro aut nunquam altius insidens, facile excutitur, aut in sanguinem resorbetur: nam proinde spiritus complexu ejus immunes facti, ac intra solita spatia motus libertatem adepti, functionum suarum exercitia repetunt: qRare sanguinis amo, tunc statim in cerebrum redeunte, mox spirituum emanatio, & effluxus, tum in medi-xullia ejus, tum in genus nervosum, velut lumen de novo ccensum restituuntur: unde experrectjs vis motiva redit, atque
Sed in terebello, ubi spirituum prima staturigo est, contingit.
mus ita gratis tam cito finitur absque malo Ἀ- licto.
404쪽
phragmatis trepidationes. Incubus ex fiera per-k- suis
atque imaginationis error percipitur. Quod autela & mo phragmate tremsere , S Vibrationes cel .
rex simum cor succedant, ratio est, quoniam haec corpora, quiωὸ 'motibus suis cohibentur, eXerendi se nixu laboli, quamprimum restituuntui, intra justos limites se conii,
nequeunt, quin totas Vires simul eXerentia, & nimis itidosa, debitum officii munus excedunt: non secus ac si quae, si aliquamdiu flexa detineatur, mox remota vi impetu quodam se restituens, trepidationis, seu vibrationis dio. tum init. Ad hunc modum Eptialiis parox mus, quia finm mnitatem, quasi primarium in machina animali elater , in. mediate sistit, illico caeteras omnes facultates cessare, immo totam animam corpoream plus quam gravior -- plexia, aut Lethargi insultus, nutare, ac velut eclipsa pati cogit. Attamen ab hoc affectu periculum minus immi. net, quia materies morbifica, e sanguine in cerebelli ambi. tum suffusa, baud altius penetrare sinitur, quippe spirites qui istius provinciae sunt, semper in procinctu ac vigiles, hosti celerrime occurrunt, ejusque introitum,intermissis licet interea unctionis vitalis muniis, fortiter oppugarat; spiritus animales, qui in cerebri ditione sunt, ex se recti, protinus in cerebelli laborantis subsidium conr0-lant z nam Inculo laborantes, si forsan ab ejusdem lecti consorte mox somno excitantur, e paroxysino duri
Vbi prύηρ-- in anquam autem raro quispiam ab hoc morbo s 'tario interit, attamen huic crebro obnoxii, si quando δῖς etibus aliis cephalicis, uti Lethargo, caro, soplexi ' Epilapsia corripientur, longe periculosius decumis quia materies morbifica, e sanguine in eerebrum s.'μ' insuper cerebellum ita praedispositum facile invadet 3 pN inde ut laborantes, functionis nitalis, una βῆ
eclipsin passi, in majus vitae discrimen adduc ipse. ζ
405쪽
1atris observatio est, Ephialte crebra tentari solitos, yon raro sopsecticos occumbere. Alter eventus minus perniciosus solet esse, quod Ei QMdmcidie in em cardiscam, aliasque assectiones pro h ρο- .sbadriacis Vulgo habitas ducit. Novi plures dum juvenes Ephialte, in prQVectiore deinceps aetate ab ea im
munes, cordis tremore, palpitatione, aliisque circii praecorsis& hpoclendria doloribus, &spasmis gravissime assii actos. Commutationis hujus morbidae causam fuisse putavimus, quod materies morbifica,postquam cerebelli ambitum lapius obsidere soleret, tandem facta impressione, in privatum quendam locum altius penetraverit,&compagem ejus trajiciens, nerNis adpraecordia deminati, impalia fuerit. Quoad morbi hujus curationem, ad paroxysmoS quo niam sua sponte cito transeunt, ea non opus est, methodus omiti therapeutica totius pilebotomia cubi convenit &Ieni faciendam, remediorum, quae Vulgo habentur, usum praecipuum suggerit. Itaque hiepulaeres e succino, coralliis, Margaritis, radicibus proniae Maris, Dictamni cretici, contra rvae, itqm electuaria, Tabuis, quae desiliatae, Tincturae, Elixires, aliaque In Lethargo & Apoplexia praestribi solita, locum habent, imprimis autem recta victus ratione instituta, viteatur cibi crassi, & dyspepti, legumina, fructus horarii, nec statim a pastu somno, aut nudio, vel lectioni indulgeatur: coae largiores de serotinae, de decubitus opininu
Quoniam insisntes , & pueri libc morbo saepe laborant, cujus indicium est quod inter dormiendum concu- obn.kii quomo-xjuntur, & experrecti atrociter ejulant) ejusque insultus do tr*βm uacrebriores passi,non raro affectiones conpusioas ineunt; idcirco iis, quamprimum assici videntur,recta medendi ratio dhibeatur:de iacte, quod sugunt, inquiratur, utrum eX sep*rum, & laudabile, stomacho rite conveniat: non statim
406쪽
a suetione pleniori dormire sinantur: nutrix boni Vlti ratione utens, sumat insuper Vesperi, dc mane dosini umeris, ambeismarii cephalici, hausti,-liquoris possetici ci folii3DEM, aut Betoniae, vel νωὶ rijus aut fem. Preoniae incoctis: Insans sumat bis in die eo chelear j. aq. destit, appropriatae. Fontanellam habest in nucha, accumbat lateri modo uni, modo alteri, &itio aut nunquam supinus collocetur. Haud prorsus de nihilo erit corallia, aut e seminibus vel radicibusniae maris collo suspendi, aut supra ventriculi scrobem te stari , si quando inter dormiendum saepius & gravius costacussi, affectu hoc periculosius assici videntur, vesicalma cervici, aut pone aures applicentur; insuper vesperi timane pulaeris de guttetὰ, vel alius appropriati dosis iacochleari aquae destillatae, aut julapiis quotidie exhibea.
407쪽
post lustratum utriusque ἔτη φάλου exteriorem ambitum , & morbor , qui animam sensitivam circa prima initia, ultimasque spirituum animalium scaturigines obsident, detectos; jam proxime ad cerebri meditullium, mertigini secti ubiplantasia , &se με communia resident, descendentes, cujusmodi pathemati, hae partes obnoxiae reperiuntur, despiciamus. Super hoc imprimis advertatur, spirituum haec loca incolentium quandoque turmas, seu potius acies ingentes, quandoque item manipulos exiguos assicit deinde eosdem, sive plurimi simul, sive pauci tantum amciantur, vel a heterogeaeae icos fieri, proindeque in motis inordinatos , seu velut explo simos, uti in par ο-ομο epili ico , adigi ue vel eclipsin passos, prout in Apο-pkxia, motu omni privari. De priori spirituum diothesis modica satis fuse olim disseruimus, atque de morbo At- inferius tractabimus. In praesenti autem de pathemate quodam, ad partes has speAante, Q. Vertigine, in qua spirituum manipuli quidam assiciuntur, eorumque motus partim perverti, partim supprimi videntur, dicemus. De nominibis quibus Vertigo insignari solet parum soliciti, naturam, seu rationem ejus formalem, ad hunc modum describimus: sc. nertigo en assectio,in ρ objecta νμ dis Ipsis ejus. Gisia circumrotari nidentur , sentiumque in ecti pertur
408쪽
In hujus partia μο observ adum est, quolinis is, & sensis communis quodammodo decipiuntur, dum ἡ 'cith quiescentia moveri credunt, j dicium vero ristio constat, nam errorem nostrum intelligimus, atque silli clam istam spirituum animalium inordinationi stat lini sci ibimus, quippe spiritus intra cerebrum scatentes isolita irradiatione desciscere, atque motus, & sensatiosi smunia durante paroxysmo, non rite perficere, plane ad
. . Ut Vertiginis causa morbifica, & fiendi modus pras , naturalis , inquirendum erit quo ritu eadem age. 1 in Νη- ctio, utut extemporanea, a rebus nonnaturalitis citati' solet,namque a diuturna corporis circumg3ratione, despectu ab alto ontium transitu, navigatione, ebrietate, & quibusda aliis modis homines passim vertigin0i evadunt.Operae pretium erit asciendi rationes, quibus exteriora isthae accidentia ἡλινθον cient, paulo expendere, unde melius constabit cujusmodi cause intrinsei hanc passionem excitare valent. Primo igitur quando homines aliquam id
circumrarantur, tum in motu isto omnia circumrotari vi dentur, tum etiam a circumstratibnecessimbuis, phaaqtasma illud persistit, proinde ut affecti saepe in terram
c0rruant; porro licet oculos claudant, usque tamen q. si Vortices,aut tanquam molendini circumactiones in cerebio persentiant.
Horum ratio est, non quod deceptio visus oculis prim'm -- inducitur, & postea ad quoddam tempus contiad NI μ ' ' ' quippe affectus iste a corporis circulatione producitor, si Ve oculis intuemur, sive nictamus: at vero hujus appixetionis causa omnino dependet a ssuxili spirituum am*ylium substantia. Quippe spistitis intra cerebrum sc/ῖς' res , non secus habent ac aqua, aut densa vaporum c0M Ries phialae inclusa, quae una cum vase continente circ.
agitur , & facto semel vortice, etiam vase quiescen h
409쪽
sti istum aliquamditi continuare persistit; pari etiam mo
eo quando hominis corpus circum gyratur, biritus ce- incolae, ab ista capitis, tanquam vasis continentis, circumductione, in motus tornatiles , ac velut spirales a-untur , cumque propterea solito influxu & diredio jubate uetvos irradiare nequeant, hinc uni cum visibilium rotati bue tape scotomia,&pedum vacillatio inducuntur. Hemi sphaerium visibile rotari videtur, quia spiritus speciem excipientes circulariter moventur, quare siquidem sensibilis impressio recipitur per modum recipientis, prout spiritus, ita objecta, in Orbem moveri videbuntur.
14 Intuitus ab alto, &pontium transit s Dertiginem ex- mspectus ab ala
citant , in quantum ab objectis inas laetis, nec non a cor--is ρμα- potis situ, aut incessu periculoso imaginationi terror injicitur, unde ipsa valde solicita quo pacto spiritus in nervorum corpora rite ordinet,ac firmius dirigat, eos in cerebri meditullium revocat,adeoque a solito affuxu,& irradiatione pervertit; dumque eorum aciem melius instruere,& certius dirigere satagit, cura nimia in confusionem quandam, ac motum irregularem adigit: quapropter ebrii ac audaces, quia de spirituum animalium aurigatione minime soliciti sunt, nihil quidquam tale patiuntur. Na-digatios aut vectio in curru, pari ratione, ac corporis ci cumrotatio affectionem vertiginosam infert ue quia sic. spiritus valde fluxiles nimis agitati, tanquam aqua in Vitroc0ncussa, inordinate huc, illuc transiliunt. Porro eadem prorsus ratio es cur plerique in navi, aut curru Vecti, etiam Domitioni immani obnoxii fiunt i quia nempe spiritus motu nimio, & fiuctuatione confusa in rapti, 'erPorum paris vagi capitella inordinate incurrunt, ideo qRζ spasmos, & motus convulptios in visceribus cient. ,' Observare est , quod ebrietati vertigo, velut py ma pathognomicup supervenit, quodque inassuetis, Visi, aut cereoisia sortioris potus vel moderatus, item V v a Nico-
410쪽
ΝDotia fumus ore exceptus, affectionem istam sicile ih ducunt; quorum ratio est, quod i c. liquore aut vapothita exhibitis, particulae quaedam efferae, ac indomitae sanguinis, vel succi nerVosi commeatu, cerebro inferasitus quae spiritibus animalibus, siquidem incongruae ac impio portionatae sunt, occursantes, eos huc, illuc a solitis ii
um, & redituum tractibus abigunt, adeoque in et Ortices ac gyros agunt. Hae sunt praecipuae sive cause etiidentesis. litariae, quae Dertiginem hominibus quibusvis, ut ut sanχ constitutionis fuerint, inferre valent e cujusmodi esse. ctum occasiones istae producunt, in quantum spiritus assi. males, extra statas series, & ordines suos perturbati, temintra cerebri meatus huc illuc fiuctuatim & inordinate moas i=iminis Ventur, tum solitae irradiationis suae in nervosum gestas cerebro pertur' quaedam quasi fila interrumpunt. Enimvero haec duo
sere semper reciproca, se mutuo excipiunt, & ab invicem
revocatio a se dependent, nempe spirituum intra cerebri meditulli per riisti turbatio , eorumgue essuras in nervosum genM impediim;
quacunque de causa alteruter effectus infertur, m0x alter subsequitur. c Orporis circumg)ratio, mectio in curru aut da Vi, nec non ebrietas, in uetis Meotianae summ, spiri tus in cerebro inordinate fluctuare aut titubare c0gudi qui proinde statim a debito in nervos affluxu inhibentur, ut affecti vix stare, aut progredi valeant, pariter e contra j xuitus ab alto, pontium trabsitus, languor aut syncppς ingruens, spiritus a solita in nervosum genus emanatiorq VQcant, qui proinde intra cerebrum tumultuantes, aut imordinatius commoti, foGomiam, . Objectorum circ- qtρ
His ita praemissis de neri ine Dromri se dentifolutiria ,& nonnaturali e si bus de Gu- ta e jam proxime inquirendum erit quomodo, & mtori sesit, dis a causa intri eoa, & praeternaturali in .si