Ad Libavi maniam Joan. Riolani responsio pro censura scholae Parisiensis contra Alchymiam lata

171쪽

LIn Av Isi temperies, an proxime temperiem sequens essentia sit principium actionis. Essentia seques temperiem est forma physica, quae utitur tem peramento tanquam praecipuo instrumento ad obeundas functiones naturales: serma est principium quod , temperamentum principium

quo.

. ' Ad pag. 68. P - s. Quae teniperamento sunt liga, n qn sunt actu sed potentia calida. Haec potentia manet otiosa, nisi promoueatur ad a- quina calore 'iuentis: excitata agit contactqs iiqn mathematico saltem psysico. Pag. 78. Platonici mundum appellant magnum animal, totam insula per artus mens agiatat molem, yt ait Platonicus Postia. Λ qua sententia Aristoteles non 'idetur recedere, quando scribit in libris Coeli nihil esse pulchrum &perfectum absqueamina mundum autem esse numeris omnibus absqlutum. verum Plato existimat totum mundum re- ok uera esse animatum: Aristoxeles c xla uidude astra reuera esse antinata quia figentur ab anima intelligente, elementarem munda

Caeteriim aliud est an mam rauqpalem coeli-lM- - , tus per aerem in corpus cle*mit , aliud maneru manere oportet quod in rmat: Ina- materiales sermae, ut Angeli, Daemones ho-pm Te erita minum intellectus. percurrunt aerem non a

ter qu,m radius solis, quo simul eodemque Empore totum hemisphaerium illustratur , nsi

172쪽

successive una parte prius,altera posterius.Forismae metaph Isicae idiuam,viuntar interiecto aere linquam non ent qllia non resistit. Quomodo pragis praesto sunt Daemones, quanquaiocorum interuallis valde deiuncti, eorumque audiunt sussirros,&mox concurrunt ac si essent contigui. Motus iste substantiarum incorporearum σχετικes dicitur, seu κατά mezerire, Ut comporearum κα' εἱιν. Disserunt, quod incorpor mouentur momerit remedium ninime rirenstens, quod idcirco habet rationesinoi entis. Intellectus propter , tam facile m& tam cito excipitur a materi praeparata, qua selis imago ab oculo aut speculo inanimato.

Pag. 3I. A urum facultatem vitalem roborat ut medicamentum, n*n roborat ut alimentum, quia assimilari noR potest viventi, propter causas iam tape explicaras. Haec quaestio disputata est & argumentis infi nitis confirmata Antarueti pag. 6 3.& amplius

pag. I I. examinis. Cur non solvis tot argumenta' obiicis idem plane quod Bauchinetus: Aere nutriri spiritus, humores aqua Respondi solas Partes vere& proprie nutriri. Nutriri autem mixto, non uno & simplici elemento. Earundem quaestionum tam frequens & tam inordinata repetitio, auget suspicionem prec xii auxilii, quod absque ordine in hanc serragi- item intrusisti. g. II. Η 'acraticae. m tu es importunus tantologiis i Millies inculcatum est penes medicum esse sicientiam & impeti

173쪽

i 6 LIBAVI . . penes chirurgos & pharmacoporos operatione&obsequium. Cur recoquis hanc cramben, si nihil habes novir Reponam tibi quod scripsisti aduersus Gramanum pag. 768. i non preparem π causa est magi ba H oluit in bl eum compuli Pt sitiretur tua med menμωnsciant medici: latam rensilentiammis cum tua tam arcana sieruas, quamsacra eleusinia. Adsuersus Granianum laudatur conssilium inagistratus de distinguendo 'medico a pha acopodio . contra Molanum vituperatur: Veritas est simplex, mendacium multiplex. I , Medicamentum eo melim u. βmiliariis. Haec

quaestio dispia lata quoque se pluribus aduer

sus Bauchinetum , a quo seorsit tandem veritas, caeterii paribus semper esse praeferendum '' enignum do sature amicum remedium: ' diu potero expugnare morbum cassia: manu 'I nna. theo abstinebo a Diagrediatis; si possim Diagrediatis, cavebo a mineralibus extractis ;quia omne violentum aduersatur naturae cuius nos ministros esse oportet. Naturae Desius &facilius regi intus benigni quam violenti re

medii. - - p . '

Tutissima siunt uirum remela. Obtrudis iterum obseruationes Rulandi:repono tibi meas.

Obserti uia tringinta quinque annis plusquamille aeram agarico & senna E magnis morbis liberatos. Transcripsi non semel Libauit Antigram nici iudicium de extractis mineralibus. Cupio aureis literis Cratonis de illis sententia dςscribit: bbmuunt Iitum, etiamsi a tem

174쪽

M, NI A i Censor iste qui tibi videtur

ratuus, quia timidior, mauult pecca re in defectu quia, in excessu : quia peccatum inderectu iacile potest emendari iterato remedIo, aucta dosi, aut paulo vehementiore exhibito: At in excessu non licet bis peccare. Hanc tibi debemus gratiam, quod tuis doctis rationibus

reuocatis nos ab usu mineralium extractorum

Naturam se a ci sedi inguit i duae sunt prirnae disseren iae corporum, ita totidem direnti, formarum naturaliu m Anima Ariastoteli est foma corporum organicorum , Ut animalium & plantarum: Natura similarium, ut lapidum de metallorum. Hinc illa quaestio inter Stoicos & Peripateticos magna dissensione disceptata : Si natura an anima regat plantas. Peripateticis videntiar animatae: Primo: quia sunt organicae: secundo, quia nutriuntur de accrescunt,non perappositioneris,ut lapides& mecalla, sed secundum omnes dimensiones simul o tertio quod procreant stibi simile, quod est inanimatis denegatum. Stoici vero & quidam ex Platonicis negant plantaS

re quam metalla : quia animata diiudicatae νακινκα α , idque solum putant animatum

dici debere quod insito principio potest si

metipstarn Mouere loco. Atquibus humo assiVae stanti iacitae, nec pli dequa cia lapides semetipsas possunt dimouere Quorcetanus tuus cum Paracelso existimat metalla viuere, proinde animata esse : quia vita est primus actus animae: cur in isto paradoxo destia

175쪽

dendo ingenium tuum non exercebas, potiusquam scriberes haec ridicula, quae apud viros doctos te rudimentorum physicae plantagnarum demonstrant.

Anima firma corpam Adariam. Quomodo hoc pro Das PQuis eiam pracvrat idendi facultatem . seue suum 8 Anima est forma lapidis, quia procurat illi facultatem videndi. Estne unquam auditum opinionis tale portentum t emτum admisi, risium teneatis amistrForma corporumstatiarium qua sunt mixtae erassest. Galenus temperamentum aliquando appellat naturam, aliquando sorIamilmixti. Sed Aristoteles temperametum distinguit a forma neque enim, inquit, os debet suo temperameto quod sit os; quia infinita sunt eodem gradu sicca quae non sunt ossa sed meliori cuidam &diuiniori essentiae hoc acceptum debet. cuius causa unumquodque est id quod est. Forma

est quae dat esse rei. quae rem alioquin indefiniis iam definit & denominat. Torum nihils quam sua prius. Vt definitum nihil est aliud quEm definitio explicata, si malis

totum in suas partes essentiales diuisum, vicis.

simque nihil est aliud definitio quam definitu

coniunctis partibus essentialibus absblutum: suntque definitio & definitum reipsa unum se 1a dis runt ratione. Ita totum nihil est quam suae partes unitae, ab iisdem tamen diuisis dise

176쪽

MANIA.

Ad pag. 6' et cu dum na aure mispiaaturi A uctores quos hic recenses, aut fuerunt Chrysopori, non chymiatri, aut Hippocratis medicinam chymicorum remediorum accessione illustri rem redde conati stant, pauci cum Paracelso & rcetano tuo nouam sectam , dogmatica differentem, nouam medicinam principiis. morborum causis signis &remediisab Hippocratica differentem .appi obarunt.Neque enim Avicenna, Rasis. Mesueus Villonouanus, Fernelius, Sylvius,Hollerius, quos inter primarios chymiatros enumeras, principii probariit quae tu ipse appellas phantastica: neque sanitatem in phantasticorum principiorum mediocritate

collocarunt, neque morborum causas ex illorum immoderatione derivarunt Quales qui ponunt, etiam te iudice sunt, dementes physici, desipientes medici. Neque remedia illa approbarunt, quae tu ipse negas potius regi posse i natura,qu m venena. Cum remedia praesicriabantur morborum caei sis, ut cholagiga ad bulem morbificam,qui negat morbos yeri 1 bile,pόtestne iure imperare cholagpga, an non potius stulphuritraha aut salitraba, quae salem&i silphur si forte peccant quantitate) vacuerat ZVis dicam, quae fuerit istorum doctissmorunt hominum de Alchymia iudicium 3Idem quod

Libauit in epistola ad Crenandrum, qua re Ira' chat quaecunque ebrius aut furiosiis In Riolanum vomuit conuitia. Adscribam enii solam,

ne recedat lector Libauimania fascinatus.

177쪽

LIBAVII DE ALCHYMIA

tractat, quae ebrius eructauit in Riolanum conuitia.

sum omnem humanae )to ramonem tam--domum montemptire chymitarum instituta. In te' i quasi a matre siud accipiunt interdumque rapi ut partu . satu de rea teque informatas reflormant, nanuam statem exuere cogunt , nouaque industa ita adulterant, t non agnost' rem naturae, Tantam eis hominem cadere prateruitatem' sim cerussatam miniatumque )ul Hentant faciem, qualis olim inter sarta sua concubina seu edis ilici turproclamatismiis turpi marum doluptatum mancipium Sardanapselm, μο iesio omnibm bonissent inutis, molesteque inter homines dersantur. At extremae μὰem cuticulae Asseuerunt man mum, sarde ad natruum reditura illa. Eo odio ilbs prosequaris, qui intima cum externu

perficiunt. Sedi a portento siceimstetere cumulabis e Lori. Neo tibi Oturam sibi relis am, perfectum quid parturire visi itto alieno. Nego si quid non perfecit n tura, id arre Chimm-rum ist=e absolui. intimo mum persectionis ef

178쪽

MANIA. Us nisi omnem temperaturae im in maenu haedi Fua

C mictu, edere perfectim quid nequit. SHquid ille perficiat ξ Immo perseritissima quaque

naturae Uera ex sui simo tangerit stu A. In his A. borat. Vesaniae spersedi imo addere 'ellipe=fectionem. In 3ltima quies esi, nec dilus ei motis accedere potestatas quam in contrarium. Imperfectum autem aduersatur perfecto. corrumpit ego Chymum, non

perficit a lim. sed dono tibi aliquid perfectish

lutum es σm, quidnam tandem facticishombus e Cὐm ab Statum est opus, qui Dam is Phantasma nempe bominis Die am. nim fortuitis dum Uidet numiciu , quicqui ortuito pradit, id eximie fert, id pro essentia ignaris exhibet,

cum non rara effugiente ntiare enser ra. Male agitur cum hominum incolumitate cum aegro,- tantium mente omnia cogunturproneris osculari.

Tu ipse iudicis an non .sentia missimi M. Mi suis' coctionibuὸ missuram perdit illi tum praedurus artifex.

U LII Ea quidnampromet mala tutum nempe ma κοπρον , seu fuere auillamque nunciae philo vhm. Si ita laborare artis ea quemcunque com ruptorem deprauatoremque naturata, pro artifice hobeas. quicquid in natura destruitur missum, id mul perit ratum, inque dit ma redit. Non enim equi caedauer siluiturin truncum Cr membra, nolio dic simis homo mea heter mea, ossa, carnes, cartilag nes, cutem in reliqua. Ito quid comburas, non exisseeor 'nsanguis, neruus, dena ;sed omnia muleodem ase teruntur infortunio. Iam autem quod ad δελ-um redactum est, i c iram habet ad omnia facultatem. Omnium enim nκtem est το ἔσχατον Elementu dere sunt

179쪽

-ινσπιριιια μώa euomniseemmanum. mamcunque sermam contis it ab aliqua: operante immitti, eam rapit. Si Chmism firmarum esset lar itor, creato oret, qui noua enerareposset rerum scies. Omnium item motuum naturalium , articulorumque esset n-s . Sic enim non aliter pro arbitris formam largiretur. Sed quis tam prodigiose amens sit imρ in, trare bi istud dei alteri hominum, ne si Promethensquidem illefabulosin sit, tribuere ausit. Si itaque quid precurat, id totum fortunae erit, quo pacto cur non fiant

Rea in horae cossicuntur in naturae interritare stea L. Ocbundantissima haec stua e=. Innumeris hominum aetatibus nonpotest confidenaἡpercurrique quin

semper ac uia denu, notandum ilia Ibi seruaueris.

- ibi diuitiarum copiosissimarum mare. Hoc ingredere. Hic te exerce cantemplando. Vita te deficie ris quam amnia binaueris. Sunt veterum philosephμrum monumenta tam plena abstrusae regnitionis, em solertium inuentorum, 'νt haec cognosse sit laboris stu-ὰν venἰ in iti. Multis nudisti atagemio Ger- ι Italasique Gallicorii, in qua non laborem illum labori imum, quo explicantur saltem derarumseca Ophrastes, ileprehendisti Z Tantum ne otis homini'disse, tantumque difficultatis, di fabem sermonemphilosiphicum discatintelligere refle imterpretdri. Hinc tot controuersiae stritae; hinc torcer ramina instituta , hinc tu ampli ima enisae sunt tu δει, rufi quis inrerpretem Amaritarat bonum, ni hil l decst ad omnia sum putet. cua dultu erz

180쪽

Liam dimparaueris noxam: Temno in ver uia conamru derur leti terdes. -nstudiae tum Mem mctu adusti dume ammis. V - ώ - nis tuae μ tristi Dei i subtrahespatriae a intempus Ebmicis: yurriticis ita propinaeu non nisitan tua eorreptus exes que morbis insepulchra sectus.ma inus homῖnum innines, necDeo nisi iniecto Geruies.seu vine e quippiam essemaim 'Ingaevium a natu-ira ac isti ad omnia praeclara natum, quotque laude hominum poterat coelum attingere. Tu Ar moactis illud damnabis; in mum serrae Larathrumpraecia pirabu:In Traphon, antra insem pluumco auernoque miseras manium per ignes exaltandos u. In oculis admirarione omnium poteras dere L Chymias'era eris in contemptissmis. denim dilius rerum derectum Z ὀ abiectius thymista ' Mendacem in futilem hominem nominare qui dolum endanagra phunx nur,atqui celeratumsimul impore micum. Chymico ueniunt, strologica menda'