장음표시 사용
261쪽
R is V CARIs c H I R v Rε tectarurn v en arum: hinc ergo apparet senses illa uentositas permutata. Et est necesse, ut non appareant secundu hanc ratione in illis qui sunt delicios,&corporibus hunaidis occultaru uenarum. Cum ergo uisciis rationem eius et sentit patiens illud dolorem :tunc si est apparens ubi ouculo, sicut diximus, tunc stringe sit pra ipsum.& sub ipso uelociter: et se ca supra ipsum, donec egrediatur illa uentositas coartata: & cauteriza locum. Si aute non uides ipsum oculis tuis: tunc cura ipsum cum excusibone corporis N cum eo quod expellit uentostates, et carminat eas cum
pillulis stolidis.& pillulis de serapino. 8c similibus. S Oe extractione Sagittarum. Caput XCUI.
A G I T T AE diuersificantur secudum species suas,&secudum loca in quibus cadunt ex corpore. Earum uero diuersias est:quos aiam ex eis sunt quae habent cuspides magnos, & paruos: et concauat,
Sc surdae. Et ex eis sunt quae habent tres angulos. Et ex eis quibus sunt linguae. Et ex eis quibus sunt astellae. illae uero quae sunt secundu memet bra in quibus cadunt, est secudum duos modos . Aut enim mebra sento membris principalibus concauis. sicut cerebrum, & cor, et epar,&Pulmo,et reneS 8c intestina, et uesica, & eis smilia. Quando ergo ca.dit in aliquo horu membrorum, & apparent tibi signa mortis quae ego narro tibi pos . tunc oportet ut deuites extractione illius sagittar ex eis nam more consequitur illum in quo est, in pluribus d i spositionibus. Et quando non apparent tibi ista signa mala. 8c sagitta non est absconsa in Profunditate membri, tunc extrahe apsam, S cura uulnus. Ex signis enim cerebri quando cadit in eo sagitta. & penetrat os, et egreditur iis phac quod est super cerebrum est: quoniam accidunt ex illo sedauehernens scotomia et uertigo,& rubedo in oculis, R inflatio;&rubedo linguae,et spasmus.& permixtio intellectus, et uomitus cholerar. Et ser eas se egreditur sanguis ex naribus, aut auribus. Et sortassie abscinditur sermo Wdestruitur vox. Et egreditur ex Ioeo uulneris humiditas aseae similis pulti. Et exit ex eo simile aquositati carnis. Si ergo apparent tibi ista signa tunc abstine a curatione, et extrahe sagittam si non egredimi.
Signa autem fiagittae quando cadit in corde, sunt: quod ipsa est prospe mammillam sinistram: sentit cum ea quasi ipsa sit fixa in re dura non in re uacua .Et fortasse sagittae est motus similis motui pulsus:& currit ex uulnere sanguis niger. Et sequitur illud frigus extremitatum, & su dor frigidus. 8c syncopis. Scias ergo, quod mors descendit prociilduflbio. Et fgnum sagittar quando uulnerat pulmonem, est exitus simgDinis spumosi ex uulnere: & uasa quae sequuntur collum,apo mu itur.& mutatur color infirmi. Et expirat spiritum magnia, altum: et quUrit attractionem aeris frigidi. Quod si cadat sagitta in uelameli,qiuod est in pectore: tunc est prope costas paruas: et fit anhelitus magnus cum dolore uehementi, cum suspirio: Sc mouentur omnia membra humero'
263쪽
23o ALBUCAs Is C H I R V Rs C rum. Et si cadat sagitta in stona achurn tunc sortasse egreditur ex uul, Stomacho. nere ex cibo aliquid indigestum. Et si cadit sagitta in Uentrem, &fi
Ventri. gitur in eo:egreditur aliquid stercoris ex uulnere, aut Tirbum, aut intrestinii quod iam disruptum est. Non est ergo spes in curatione eius,neq; vesicae. in extractione sagittae . Quod si sagitta cadat in Vesicam, Sc egredia: tur urina: & procedit ex ea aliquid ad exteriora. et sortior sit dolor se per infirmum: tunc scias, quia est mortale. Reliqua autem membra, sicut facies, & collum, et guttur, 3c spatula, et adiutorium, & spondites dors, et surcula, & coxa, et crus, & eis similia ex membris saluantur sescundum plures dispositiones: quando non inuenit sagitta arteriam aut neruum: et non est sagitta uenenosa . Et ego narro tibi quod uidi deesse harum sagittarum, ut significes per illud super curationem tuam. Experimenta Quod est, quia cuidam uiro cecidit sagitta in lachrymali oculi eius,inraFAuxQnβε dice nas .Extraxi ergo eam ipsi ex parte altera sub adipe auris eius: & sinatus est, et non accidit ei in oculo eius nocumentum . Et extraxi saρgittam aliam Iudaeo,quae cecidit ei in adipe oculi sui stib palpebra inseφriori: 8c sagitta iam occultata erat, et non consecutus sum ex ea nisi extremitatem paruam eius, cum qua adhaeret in ligno suo:&erat sagitta masgna ex sagittis arcuum Turcorum, cum serro leni, in qua non sunt auρ res . Sanatus est ergo Iudaeus, & non accidit in oculo eius accidens ma=D lum. Et extraxi sagittam aliam ex gutture Christiani. Et erat sagitta arabica, 8c est illa cui sunt aures. Secui ergo super ipsam inter duas guis degi:& iam submersa erat in gutture eius. Subtiliatus sum ergo cum ea, donec extraxi eam: 8c sanatus est Christianus. Et extraxi sagittam alisam uiro quae ceciderat in uentre eius: 8c cogitauimus, quia moreretur ex ea . Postquam ergo praeterierunt ei triginta dies, & non mutatum est super eum aliquid erudispositionibus eius, secui super sagittam Ringentaui super eam, Sc extraxi eam: et sanatus est, & non accidit ei accidens malum . Et vidi uirum cui cecidit sagitta in dorso eius, et consolidatum est uulnus super eam . Postquam ergo fuit post septem annos, exiuit sagitta in radice coxae eius . Et vidi mulierem cui cescidit in uentre suo sagitta, & conselidatum est uulnus super eam, &remansit sagitta intra ipsam: & non mutata est ex dispositionibus ei us aliqua . 8c mulier non inuenit ei nocumentum in aliqua ex opes rationibus suis naturalibus. Et vidi uirum alium, cui cecidit sagiista ire facie sua: & consolidatum est uulnus , 8c remansi, non inuenisens ei multum dolorem: & smilia istis multa . Et extraxi sagittam uiro ex principibus Regis, quae ceciderat ei in medio nasi sui, et iam
declinauerat ad partem dextram parumper : 8c Occultata erat tota. Vocatus sum ergo ad curationem eius post casum sagittae usque ad tres dies. Inueni ergo uulnus sagittae si rictum ualde. Inquisivi er
go eam cum tenta subtili, & non sensi eam: & ipse quidem inuenie
264쪽
quod erat illa punctio ex extremitate sagittae . Emplastraui ergo locum cum emplastro in quo erat uirtus attractiva.&digestiua,c5fidens apud me quod apostemaretur locus,5 appareret mihi signum sagittae, ut sescarem super eam:& non accidit in loco accidens significans quod sagit ta consecuta sit locum . Assiduaui ergo cum emplastro super eum die bus multis: 8c non accidit accidens , et consolidatum est uulnus inter im: 8c remansit infirmus de extractione eius spacio dierum, donee seno sit sagittam die quodam intra nasum suum. Et narrauit mihi illud . Posset ergo super illud uulnus medicinam acutam, corrosuam diebus multis, donec apertum est: 8c cum tenta tentavi ipim, et sens extremitastem sagittar subtilem quae adhaeret in ligno . Deinde addidi in apertisone uulneris per illam medicinam acutam , donec apparuit nobis uis' biliter extremitas sagittae: 8c praeter it mihi cum eo spacium temporis circiter quatuor menses Deinde postquam ampliscatum est uulnus,&possibile fuit mihi intromittere sorcipes in ipsam, & mouere ipsam, &non obediuit ad exitum tunc non cessaui subtiliare, & ingentare super
eam cum modis ingeniorum, doaec coepi super eam die quodam cuia
forcipibus decenter factis , secundum quod ueniet forma eorum in fine capituli, donec extraxi eam. Deinde restauraui uulnus. Et medici quidsem iudicant, quod cartilago nas non restaurat. Restauraui ergo ipsam, B8c consolidatum est uulnus, et sanatus in infirmas sanitate integra: nec nocuit ei aliquid omnino . Et ego narro tibi qualitatem extraestionis quarundam sagittarum: ut ponas illud regulam 8c signiscationem se per illud quod non dixi. quoniam partes huius artis 8c distinetiones earum non comprehenduntur cum D arratione : neque comprehendit iis lud liber,&artisex prudes comparat cum pauco super multum: et cum
eo quod est praesens, super illud quod est absens: 8c inuenit operatios
nem nouam, et instrumentum nouum apud descensus rerum eXtraneara
rum huius artis quando accidunt. Dico ergo, quod sagittae non egre Modi duo ex diuntur ex membris quibus sunt fixae,nisi secundum duos modos . Aut tractionis Per attraetionem ex loco ex quo intrauit. Aut contrario partis alterius. R 'Et illa quae egreditur unde intrauit, aut est sagitta procedens in loco earno :8c attrahitur,et egreditur Quod si non obedit ad exitum ex hora in qua cadit: tun c oportet ut dimittas ipsam aliquot diebus, donec putrefiat caro quae est in circumitu eius: 8c alleuietur attractio eius , 8ceius egressio. Ecfm iliter si figitur in osse, & non obedit tibi ad exitu, tunc dimitte ipsam etia aliquot diebus: 8c itera eam cum attractione 3critas 311e omni die,donec egreditur. Quod si non obedit tibi ad exitum . post dies, tunc oportet ut per res in circumitu sagittar in ipse os Ie ab omni parte cum terebro subtili, donec amplificentur sagittae . deinde ais
trahe eam,& extrahe ipsam. Si autem sagitta est fixa in capitis osse. 8c
265쪽
C iam processit in uno uentrium cerebri,& apparent ex infirmo quaedam illorum accidentium quae dixi:tunc abstine ab attractione sagittae et di mitte eam,donec aequetur esse eius post dies. Nam si sagitta peruenit adstach, tunc mors non prolongatur ei .Et si sagitta non est fixa nisi in cor Pore Om S tantum,& non penetrat usque ad sinch:& remanet infirmus aliquot diebus, Sc non accidit ei ex illis accidentibus aliquid: tunc inges nia in attractione sagittar 8c extractione eius . Si autem est fixa valde, &non obedit tibi ad attractionem: tunc administra terebella in circumis tu sagittar, sicut narraui tibi: deinde cura locum, donec sanetur. Si autem Sagitta iam absconia est in loco corporis, & occultatur &absconditur a sensu: tunc inquire eam cum tenta. Si autem sentis eam, tunc attrahe eam cum quibusdam instrumentis quae conuenitini attras ctioni eius. Si autem non potes super eam, propter construllionem uubneris, & propter longitudinem sagittae in profundo: & non est illicos, neque neruuS, Neque uena: tunc finde super eam, donec amplificetur uulnus,& sit possibile extrahere sagittam. Quod si sunt ri aures quishus teneatur, tunc libera carnem fixam in eis ab omni parte, omni in
genio quo potes illud, & ingenia, si non potest super euasonem caranis in fractura aurium. & contorsione earum, donec euadat. Cautelae. Et tu quando administras extractionem Sagittae, in quocumque D loco est , tunc utere contorsione manus tuae, cum forficibus ad parstes omnes , donec facias eam euadere : & subtilia ultima sit talitate,
ut non frangatur Sagitta, 8c fiat difficilis tibi attractio eius, R ipsiux
extractio . Quod si non potes super eam ex hora una, tunc dimitte eam diebus aliquot, donec putrefiant quae sunt in circumitu eius. de inde itera eam: alleuietur enim tunc. Si uero contrarietatem tibiliscit fluxus sanguinis , tunc administra quod diximus ex curatione in capitulo suo: Sc custodi uirtutem tuam ab incisione uenae, aut neruhaut chordae . Et administra ingenium omni modo quo tibi possibi te est euasionis Sagittae: S sit illud cum facilitate , 8c tranquillitate uel tarditate. & firmitate, scut narraui tibi. Et oportet, ut facias cum trahis Sagittam, ut infirmus sit secundum figuram; secundum quam fuit apud casum Sagittar in ipse . Quoniam est magis iuuatiuum. Si autem non est tibi possibile illud, tunc administra quod tibi est possibile ex figuris . Sagitta autem quae egreditur ex contrario partis alterius, aut iam procedit ex ea aliquid ad exteriora: aut facit gibbos statem extremitas Sagittar per sensum ex superiore parte cutis pro εPinquar, 8c uides eam eminentem: seca ergo super eam, & si sectio ses. .cundum quantitatem quod capiant in ea forcipes. Deinde ait AP am : ipsa namque fit facilis ad exitum. Si uero retinetur in osse, tunc torque manum tuam secundum rotunditatem , donec imprimat Sastgitta in osse, Sc amplificet sibiipsi: deinde trahe ipsim . Et si non :
266쪽
G I AE PAR Sis A C V N D A. a smitte eam diebus aliquot: deinde itera eam, donec egrediatur. AQuod si lignum Sagittar est iii ea tunc impelle ipsam cum eo. Si auisem cecidit lignum , 8c uis administrare impulsonem: tunc intromitte
ad eam instrumentum concauum,ut ingrediatur concauitas eius in caudam Sagittae: deinde impelle eam cum ipso. Si autem Sagitta est con o caua , timc impelle eam cum instrumento intrante in ipsam. Sagitta e snim alleviatur per illud. Quod si Sagitta est toxicata, tunc oportet, ut concaueS carnem totam, in qua est uenenum: si est tibi possibile bolud. Deinde cura eam cum eo quod conuenit ad illud. Quod si Sagitta est cadens in pectore, aut in uentre, aut in uesca, alit in latere: 8c est propinqua ex eo quod tangis cum tenta, possibistie est tibi secare super eam: tunc seca. 8c caue ab incisione uenae, augnerui, & extrahe eam . Deinde sue uulnus,si uides, & cus in illud, donec sanetur. Echaec est forma Forcipum, quibus eXε trahuntur Sagittae. Sint extremitates similes rostro auis quae factae sunt scut serra: quando
capiunt super Sagittam, non dimittunt eam . Et sunt ex eis species mitistiae magnae,&Paruae,& mediae,sectandum quantitate magnitudinis Saogittae, et paruitatis eius,& amplitudinis uulneris, et constrictionis eius, Forma Impellentis concaui.
Hoc est surds extrem1tatis scut Radius, ut alleuietur Introitus eius in
fagittam concauam,& impellatur cum eo. Huius extremitas impellenotis concaus est concaua sicut penna auis:ut alleuietur introitus sagittae
in ipsam 8c impulso eius . De phlebotomia Venarum. Caput XCVII.
E N AE phlebotomadar, quarum cucurrit consuetudo in coropore, sunt trigihta. Ex quibus in capite sunt sexdecim: duae
Venae pulsatiles, quae sunt post aures, dictae duae Herbae: 8c duae Arte ria qus sunt in duobus timporibus apparentes:et dus Uenae quae sunt
267쪽
Typus Venarum corporis livomani phlebotomandarum.
268쪽
ori AE PAR S g E C U N D A. m duobustachrymalibus duorum oculorum, quae dicuntur Aspiciens tes:& Vena praeparata in medio Dontis:et uena quae est in extremitate nasi. Et duae Guidegi, quae sunt in collo. Et duae uenae quae sunt in labio superiore oris .Et duae uenae quae sunt in labio inferiore. Et istae sunt uegnae quae dieuntur Algechericli. Et duae uenae qus sunt sub lingua. Venae autem quae phlebotomantur in brachi)s. sunt quinin uens in omni brachio. Una earum est Cephalica, et est ex latere sylvestri: 8c no
minat eam uulgus uena capitis. Et Fusca. Et est Media uena, S est contra posita ex ramo Basilicae,et ramo Cephalicae:& nominat eam uulgus uenam corporis. Et Baslica,& est posita in latere domestico: et nominatur etiam Titillicaris. Et nominat eam uulgus uenam uentris .Et Funis bras
cth; et est posita super socile: & est illa in qua phlebotomatur, et est illa quae apparet supra pollicem amatitione manifesta. Et Saluatella: S est
uena quae est inter annulare & minimi Cet sunt ei duo rami. Et in cruore R in pede sunt tres uenae . Una earu est quae est sub pollicis curuatu ra ex latere syIuestri. Et secunda est Saphena:et locus eius est apud calcaneum ex latere domestico. Et vena Nesae:et locus eius est apud calcanesum ex latere sylvestri. Et in crure alio sunt tres uenae similes illis E De phlebotomia duarum uenarum post Aures. Phlebotomiae uero duaru uenarum quae sunt post Aures,iuvamenε tum est ad catarros antiquos, &hemigraneam, et saltasati de ulcera caφpius mala antiqua. Et qualitas phlebotomandi eam est secadum quod narro. Et est, ut radatur caput infirmMet fricetur oecipitium eius in loco duarum uenarum eum Panno aspero fricatione bon . Deinde stringat infirmus collum suu eum uitta,donee appareant duae uena . Et loca eas rum sunt post Aures in duobus locis depressis capitis . Quaere ergo eas digito tuo,et ubi sentis pulsum earum sub digito tuo, illic ssigna cum encaustro.Deinde accipe phlebotomum cultellarem,& est ille qui dici tur Incidens.deinde intromitte ipsum stib uena in cute,donec perueniat phlebotomus ad os.Deinde eleua manum tuam cum uena 8c cute ad superiora, 8c incide uenam cum cute incisione ineidente. Et sit longitudo incisionis quantitas duorum digitorum iunctorum,aut circiter illud: &fac exire ex sanguine quantum uis . Deinde stringe eam cum puluillis,ia dimitte eam,donee sanetur. Etiam praecessit in principio libri incisio earum, & ipsarum cauterizatio. De phlebotomia duarum Arteriarum In limporibus Duarum uero Arteriarum quae sunt in duobus timporibus phlebo φ.mmiae iuuam entum est ad hemigraneam antiquam:et sodam prauam, Nobtalmiarn assiduam: et cursum superfluitatum essusarum acutarum ad oculos.Et qualitas phlebotomandi eas est secundum quod narro tisbi. Stringat infirmus collum suum multum,donec appareant due uenae
sensui apparitione manifesta: 3c demonstretur pulsus earum sub digito
269쪽
ADAUCASIS C H I R VrRoC tuo .Tunc enim fgna cum encaustro . Deinde eleua cutem desuper ueς nam ad superiora cum digito tuo indice,'intromitte phlebotomu inscidentem desubtus, & eleua uenam ad superiora. et incide eam,sicut sescisti in duabus lienis ali js: 8c fac currere ex sanguine secundum quantistatem necessitatis tuae . Deinde solue coartationem infirmi, & pone disgitum tuum super uenam hora una. Postea pone super ipsam colum&puluillos & stringe ipsum desuper constrictione sorti: et dimitte ipsum, donec sanetur. Et iam praecessit rememoratio earum,et ipsarum inciso, 8c earum extractio in principio libri.
De phlebotomia uens frontis post phlebotomia Cephalicae.
.a. Iuvamentum uero phlebotomiae uenae frontis est post phlebotomyam Cephalicae, ad aegritudines faciei antiquas:& ad hemigraneam,etria hedinem:& ulcera keda. Et qualitas phlebotomiae eius est, secundum quod narro tibi. Coartet infirmus collum suum cum uitta,donec appas reatuen a. Deinde accipe instrumentum quod nominatur Fossorium. Cuius haec est forma.
D Pone acum en eminens quod est in capite Fossorii super ipsam uenam, & percute super ipsum cum pectine,aut cum re alia in modo eius:&dis mitte sanguinem currere secudum quantitatem quam uis. Deinde sol De per rationem infirmi, & stringe eam, donec sanetur. Et quando
aperitur cum phlebotomo lato. Verumtamen non oportet, ut sit phles holomus acutae extremitatis, sicut reliqui phlebotomi, imo sit latae extremitatis. Et phlebotoma eam secundum transuersionem : quoniam os
est propinquum: SI sortasse in eo frangetur phlebotoρmus quando est subtilis. E . De phlebotomia enarum in duobus Lachrymalibus..c. Iuvamentum autem duarumVenarum quae sunt in duobus Lachrymalibus duorum oculorum,est ad oculum ex scabie S rubedine :&se hel in oculo, aegritudinibus faciei. Et qualitas phlebotomiae earum est, ut stringat infirmus collum situm cum uitta. Deinde phlebotomaeas: & tu sis stans super caput eius . Et fiat phlebotomia secundu trans Dei sitim ad longitudinem parum, cum phlebotomo paruo, latoaa m per. nam in loco non est caro . Si enim phlebotomus est subtilis exue nutatis, fortasse frangitur. Deinde fac currere ex sanguine quantum est tibi necesse. Et pone super eas cotum, & stringe eas nocte una, εc solue eas . ε
270쪽
G I AB DAns s A C V N D A. E De phlebotomia uenarum Nas. AVenae autem Nasi phlebotomia est conferens ad febrem acutam. 8c -Ε
sodam uehementem. 8c aegritudines faciei, sicut hemigraneam, Sc rubesdinem quae accidit in facie : praecipue quando est antiqua . Et qualitas phlebotomaze eius est , ut stringat infirmus collum suum . Deinde tenenasum eius manu tua sinistra,& accipe phlebotomu subtilem, longurn et '& fige eum in medio leporis ipsius inter illud quod distinguit nasum secundum rectitudinem. quoniam uena non apparet sensui illic. 8c quia sanguis incipit fluere statim. Et oportet, ut ultimes manum tuam cum phlebotomo parumper:& facias currere ex sanguine secundu necessitatem tuam.Deinde liga ipsam nocte una ipsa enim restauratur uelociter.
Oe phlebotomia uenarum Guidegi Duarum uero Guid egi phlebotomiae iuvament est ad constrictios .m. nem anhelitus,& incarptionem leprae, et aegritudines melancholicas, scimpetiginem et ulcera mala & corrodentibus, id est, herpetibus estios menis. E qualitas phlebotomis eam est ut stringat infirmus sub utrisipin collo suo cum ligamem: 8c stet artifex su per caput infirmi, et infirmus si seclans super sedem. Deinde phlebotoma uenam ad longitudinem phlebotomia ampla parumper . Deinde extrahe ex sanguine quantitast tem temperatam, aut secundum illud quod uides ex necessa tate quae est ad illud. Deinde fac similiter de uena alia. Postea solve ligamentum, Zic Bstringe duas uenas stractura media uino prs cetur infirmus. Et dimirate eam usis mane. Sanatur enim uulnus.
Oe phlebotomia uenarum Algeberich.
Venae autem Algebericli phlebotomiae iuvamentum est: quia cons μfert ad alcolam in ore,& corruptionem gingiuae 8c ulcera mala: et fissus ras labioruό8culcera mala,etiam quae sunt in naso. 8c in circumitu eius Et qualitas phlebotomiae earum est; ut facias sedere infirmum coram te:& stringe collum eius cum uitta. Deinde reuolue labium eius 8c aspice
ad duas uenas: quarum una est a dextera labii, & secunda a sit istra ei tis: & demonstratio utriusin est per nigredinem ambarum. Et illud uerarum est: quia in circumitu earum sunt uenae minutae nigrae. Incide ergo
utram incisione incidente. Si autem dubitatio est super te, S non scis quae earum est: tunc intende ad incisionem maioris earum, S ipsarum manifestiorem . Et firmiter fac de duabus uenis quae sunt in labio su pe riore:et plurimum quidem currit consuetudo cum eo:& incide duas uenas quae sunt in labio inseriori.
phlebotomia Veias sub lingua post Cephalicae phlebotomia.
- 'Duarum uero Venarum qus sunt sub lingua phlebotomis iuvamen .Ltum: est, qd phlebotomia Cephalicae est ad praefocationes quae sunt in gutture & aegritudinem Uuulae et aegritudines oris. Et qualitas phlehocltomandi eas est, ut sedeat infirmus inter manus tuas coram sole: S eleua