장음표시 사용
291쪽
indicatio 1 satisfacimus, α. Venae Sectione, β. diluendo per Nitrum , sal , aquam & saponaceossu os , γ. ad locum applicando fomenta, ut pars moIsis & laxa fervetur , O. per Diaetam tenuem sic quoque in Odontalgia Uento Sectio instituatur, dentur diluentia fomentis ori applicatis, te maisque praescribatur victus , siC saepe Conservatur, si id ,fiam in initio Odonta ista Avertisar. Vetus Medicina inCubuit, ut inveniret remedia, quae a loco ad locum materiam S: motum derivent, sic si quis dolore ad brachium v. g. ad animi Deliquium usque laboret, tum V nae Sectione locus est debilitandus, externe laxandus & macerandus, ut impetus ad loca exterlara derivetur, si vero obstinata sit Inflammatio &non cedat, tum Chirurgus debet inCisionem facere, sed hic labor, hoc opus est, Chirurgus quidem potest per membranam Cellulosam facile se re, sed ulterius vix audet, nam hic requirit primo cognitio decursus magnorum vasortam & nervorum , secundo decursus musculorum, & inuertio nis , quod ultimum in vivo facile invenitur , si modo aegro jubeatur, ut edat actionem illi musculo propriam, tum ibi, ubi musaeuius desinit, oritur eminentia, & in toto decursu tensio, tum hic locus est vitandus verum decursus vaλrum Mnemoram ex Vesabo Sc imprimis. Eustachio interuIMur , plures hic vobis Commendare non possum , sed cum saepe natura ludat in Cursum nervorum de arteriarum, him primo per Cutim una Cum me brana Adipos a sectio fiat , ω tum abluatur , ichin ratione. ulos apertum relinquatur per unum diem , nam ab incisioriae integumentorum nullus metus: Haemorrhagiae est , nec a scissione nervi, tum vero secundo die videri potest, an etiam Na nervi
292쪽
2.92. De Morbis nervi vel vasa magna ibi loCentur, & si non veniantur , tumi sectio fiat ad os usque & sic Pe rio eum abstergeri potest. Si simplex sit Infam matici, Missio Sanguinis est optima. sed in Rachitide, Liue Venerea , & SCOrbuto non Convenit, tum Commendatissima sunt decocta dictorum lignorum, ut . Gu aCi, trium Santalorum, Sassa-fras, Bardanae pro pauperibus, pro ditioribus Chi-:nae&Sars paristae; dctimuli applicentur fomenta, sed si simul Liues Venerea adsir, tum salivatio per Mercurium est anceps remedium, nam aliquando curatur, aliquando non 8c relinquitur tumor ; melius conducunt superius dicta, nam a Mercurio glandulae quidem purgantur, sed vix inde interio ra ossium. 3s . Si Suppurationem arcere non possimus, curabo hanC ut Causam Suppurationem facientem, ec hanc extrorsumideterminabo , aliter abradet plus Periostei fibras ab osse si1 e sto, sic oritur major caries; hinC optimi Chirurgi unica incisione penetrant ad ipsum os, etiam dum violenta est inflammatio, scopus est, ut materia suppurari incipiens extravertatur. Notum est in digito λ-pe oriri dolorem intolerabilem iniuno puncto, pars tumet, Calet, dolet , es ardet, Chirurgus advertens , sine Causa manifesta subitam videt 1n- flammationem , t licet externo nulla b Inflammatio appareat, Chirurgus scit ibi os nudum esse, uPam multam non Carnem velimus Culos, hinc adeo intumescit, Chirurgus haec videns putabit esse Paronychiam, appli Cabit emollientissima Emplastra , si per dimidiam horam vel totam ad sum mum non tollatur dolor, incisionem faciet usque ad os, ubi dolon est , addit spiritus vini cum M
stiche , Plibano , ct sic nervi punctura tollitur
293쪽
Si id non sat, totum os cariosum excidit, nisi
Pritas aeger moriatur prae summo dolore 1. Dolor Violentus, Calidus, profundus, ad le-
2. Ingens pulsario, Febris, quae facillime noscuntur, sed quid est Horripulatio ἶ Si cui Inflammata vasa rumpantur, tum semper fir Horripula
quia si una pars rumpatur, tum vasis laxantur, haec quoque fit , si aditus ex arteria in venam laxetur, a quacunque Causia sit , sicque homines utCunque sani accipiunt hunc motum, nam hac ratione fit frigus Sc. ConCussio per artus , unde horremus , si ergo jam hae et omnia adsint, & Horripulatio sequatur, tum scimus Suppurationem fieri.
3. Absentia, id est, si dolor bonis signis absit,
ue 36. Tum pars suppuratur hinC tum exeditur Periosteum & oritur ossis macula, & haec ossis pars peribit & Gangraena fiet, id ess, quan do pars non recipit nec dimittit humors, si tum Periineum Consumptum sit, tum ulcera & fistulae postea fiunt, & tamen Suppuratio fieri nequit, quia egitus non datur, Suppurationem esse factam scitur, si gravitas 3c pondus in lOCO sentiatur, lo-Cus parum distendatur , & dolor fere est nullus, tum Suppuratio Periostei facta est, id est, comsumptio vassirum in os pergentium & ex osse egredientium, hinc os nudatur, id est, suis vasis pria Vatur. Fluctuatio in loco externo docet Abscensum , at in profundo Periost eo dissicillime hoc cognosci potest , nisi signa Inflammationis antea adfuerunt hinc optimi Chirurgi tape non advertunt signa. Abscessus , nisi ubi materia maxime Corrodens/ vicitra eru ere te at , unde scimus
294쪽
diuturna interna mala maxime orta esis ab Infidi matione Periostei.
g. s 37. Hic morbus dependet a Lue venearea, dcorbulo pessimo, vel horum misceta Ra, chalide.
Quia pus attinget ossis lamellas. q. 338. Bico. Novi enim homines inde modi
Aperiendus. Nam profunde ut ad os & Perio-steum acCessus detur , si vero os videamus CariC- sum, tum instrument0 ferreo instar cunei quo ad formam perfodiatur , & inspergatur gummi Sar- COCplla Terebinthina cocta vel Mastich oliba. num , j vel Elemi ad ignem inspissati, tum parva fiet exsoliatio , & Peraesteum Citissime a natura recrescit. Quando pus juxta has decurrit Perio-steum secedit ad articulos, tum ibi horrendae fiunt Inflammationes, sed si bona fortuna pus decurrat inter musculos , & in quadam parte faciat in cessum , tum hoc depurato , teger curari potest, scis tamen. in Abscedu apertura facta non tam facile curari poterit Abscessus, nam illud pus haeret in gyris & sinibus Cellulos e membrante super Periosteum, hinC Chirurgus aperit in uno loco , non tamen per hunC aditum .pus extrahere potest, qui hinc inde in gyris latitat. Contingit aliquando puellam pulcherrimam ludendo in platea ad os f
moris ad acetabulum, sensitie; dolorem maximum perstantem puella milerrimo Claudicans .a ,Medicis, Ciarurgis optimis. ει me ipise se minatus, Oshonum fuit inventum , sed tumor triplo major
erat , quam naturalis, omnes concludunt esse i
gentem puris collectionem seu Abscessum , isdundulationis vel fluctuationis signa iactant; Ch, Igua lanceola incidit ad os usque, nil inv ir,
295쪽
nec exiit nisi humor paucas , sed hac apertione tunc aliquid facilioris gressus conciliatus fuit Ilii loco, hinc Abscessus est aperiendas, licet quia dubii subsit, Cavendo nervos, venas, ac arterias, hinC aliqua prudentia opus est , dum scalpellum adigitur, quia omnes venae & arteriae non ejusdem loci sunt; ergo prudentes Chirurgi nunquam sibi soli hoc sumant. Dein os purum redditur pluma Ceolo ad fundum crassis S sicco, quod sequentidie amuxu humorum ita extenditur, ut Vulnus dilaret, tum, omi nudato, inspergitur pulvis Eaphorbii , qui carni non nocet & os optime curat, dein pulvis aliquis Calagmaticus ex Myrrha, Benzoe , Thure , Mastiche &c. sic os optime Concrescit , postquam denudatum & depara
g. 39. 1. Si tumor, ardor magnus, rube ingens, dolor summas, Febris magna adsint, fagnastini Inflammationis violentae , quo haec symptomata majora sunt, eo pejor morbuS.
a. Id est, si pars frigida & livida sit, vel omnis
dolor ab illa parte paulo evanescat sine ullo honosigno. 3. Supra Periosteum incumbunt tendines , Vagina musculi, adeps, Cutis, jam si caries sit profunda , omnia supposita tument, quia a gangrae nosci es Carioso citra omni a teterrima exhalantia Inflammationem faciunt , ic vicina corrumpunt. Per Gangraenam hic intelligitur , si Periineum S ejus vasa sic sint destrueta, ut nullam hineant Communicationem cum succo vitali influente oc
I. s o. Tum fit sere Sphacelus.
θ. s41. Nil in os a nervis adfertur, tum ma ru
296쪽
tridum & corrosivum, tunc cadit Os instar Cin rum vel quasi esset in Cineratione Combustum aut putrefactum ; Omnis humor nostri. Corporis sta gnans vi Caloris fit acerrimus & Corrosivus, ut patet in durissimis ossibus de tium , ubi Perio-steum, quod maxillam in alveolis ObVelat , inflammatur , unde Odonta in oritur. Oa Cariosum fit friabile, si humore acri stagnante factum sit,tUnc Contagio Crescit, Confirmant id Malpighiana& Haversiana observata, lamellae: formant Cava intermediae sunt series vasculorum , si Gangraena vel caries consumpserit unam lamellam, tum haeret in lamella secunda a Perio leo, hac ratione
Caries serpit quo ad profunditatem, si serpat insinuatione ad longitudinem , fit exssiliatio , prior
dicitur desquammatio. f. s a. Hic vero aegro est proponendum, an malit mori prae doloribus cruciatibusque acerrimis , an vero malit Partem incidi, si Concedat, tum superiora viva incidantur, & 1. nudatio fiat, a. mundatio, 3. applicetur Emplastrum, de fiat
injectum ex decocto Camphorae, Myrrhae, Aloes , Alliariae , Croci Cum Sale Am niaco ,
hacque ratione intra viginti quatuor horas fiat se- Paratio marginis. Tum Vero humida non ita
magis requiruntur, sed tum inspergatur pulvis ex Olibano cum Aloe & Succino, tam plumbum siCcum imponatur; quomodo vero fit ossis separatio 3 Veterum Methodus erat per Caustica vel per Causticum actuale, id est, ferrum Candens,
verum hoc in osse fieri non potest; hinc separatio fiat Methodo Bellose perforando hinc inde
non admodum profunde per ferrum, dc tum Vasa Viva protuberant, si vero nulla vasa viva sint,
cum os Sphacelo est affectum. Si Periosteum
297쪽
ga raenosiam sit, locus ad os usque est inciden clus, nullum enim aliud remediuira datur , ut gangratamosus iChor putrefactus aeter exire possit, tun addenda sunt mutidificantia ut ex Aloe, Myrrha, Galbano, Sarcocolla, similibus cum Vitello ovi, Terebinthina, aC parum mellis admisto optimum fit mundificans & detersivum. Si parum Colorem mutaverit, inspergatur parum succi Euphorbii, ramultum, Pulvis Calagmaticus ex Maitiche & similibus V clonec ex risse emergant apices .vel Papillae rubraei. Si FG16steum internum inflamme-- habet Causias & effectus eosdem, quo ad os internum vel arabis in resolutionem, veΙ Suppu- Tationem, vel Gangraenam , vel Sphacetum seque ac in osse exterioria unum tantum est discrimetn , iquod materia non in harare possit, hinC prius Cor--rumpitur, anteqMam quid externe appareat ; talia exempla sunt Mantiis Ru disium. An
Ham referri nbn potest p Dissicillime est dictu, nam nemo sCripsit, quid sit Ρaronychia, sed hic -morbus imprimis Oritur ad primum articulum digiti vel pollicis V ad manus imprimis & pedes
quoque , quandoque oritur Circa radiCem unguiς vel ad atera vel ad anteriora , in digiti pulpa paulo si1pra insertionem tetidifiis Flexoris i DiCitur
ura em , ubi ille morbus primo fit , oritur illico - intolerabilis dolor , qui nullo dolori est Comparan-- dus, ita ut ipsum cerebrum assiciat , si per duas horasitic duret, tum purpureae maCUlae Orhimur, totumqueis C-ω aECBtur, si in pollice, tum Ioer usque2ad' dimidiam partem radii extendit; vi in junc o digi s , - tum d- humerum usque, itide P tet malvini haerere in expansione meae iste 'mu-
298쪽
scinosse, nam musculi digitan um usque ad Ola- Cranon pergunt, & dein Miusculus Biceps Ni De toidis dant membrarium 4e exinndentem supra omnes musculos, hinet tum malum huC usque pollicis musculi ad dimidium radii& hi quoque non in armillam haerent ad Meiacarpum, sed propriam habent, hoC Du- invenit, est ergo hia insum oacat issma haerens in erepansone membranacea in
Inflammatici, ubi supra tendinem oritur, ibi ma risi , & haec membrana videtura multo tensior, hinc dolor acutissimus oritur , quae Inflammatio intra paucum tempus' fit, uti ad dentes, qui morbus non est Perioues, ded hinus membrance. Sed cus hic tantummodo observMm ξ quia haec meimbrana ibi loci est tensissima, hin si paulo major sit tensio , v I tumor adsit , i tum ille dolor diu perdurans huius membran Inflammationem facit, hic praeterea nullus musculus, nulla pinguedo ponitur, sed modo Perio 1 eum, & quia haec mem- . brana est tenuisma, si ibi extensio oriatur, tum Peri steum compriinitur.o Ciu hic dolor: in topo Corpore similis nm invenitur Θ Quis hemi in ma- gna : Copia c*lliguntur. Cur hic es non fit hona
Suppurati' sed semper angraena Hoc seri videtur , quia vasis nimis sublesia tumescunt in seipsum ,
hins substantia non extr0rsum ortitur. Hic mor-bui seque Eacile ac alius ossis morbus vel Inflammati0 Curatur , si modo illa tensissima membrana tax reddatur, tuos tum venae Sed nona instituta. Emollientia applicentur ex farinosis Avena Semli Coctis , in lacte cum Dimo Olivas um , di vero ha c. inera quatum bo iii juvent, tum incidatur m
299쪽
momento in medio , non ad Periodium usque, sed tamen eo usque , ut pars extendi possit , ει tum postea eadem Emollienta applicentur, si hoc non fiat, Caries oritur intra pauCum tempus, quia nullibi sunt plures nervi quam in hac parte, re Periosteum hic est tensissimum, hinc si ibi oria itur Inflammatio, tum os nimis Compressum cariosum redditur.
9. 3 qa. NunC huc usque vidimus, quid ossi accidere possit a Perio o externo laeso, & quomodo os inde assiciatur , raro enim Os Vidcturassici ex proprio malo, sed fere semper a Pelio oexterno vel interno vel medulla ejusque membrana; quomodo vero os assiciatur a Periosteo externo vidimus, simulque fieri dixi de morbo extremos artiCulos digitorum occupante Panaricio seu Paronychia dii a & rationem dedi, cur hic tam mira sequantur symptomata. g. s 3. Ferio eam internum, id est, illa membrana , quae ossis ConCavam partem tegit, q-Pars haeret inter membranam medullae oc Concavam ossis superficiem; cur vero rarissime hic Inflammatio contingit 8 I. quia hic vasa & humores sunt tenerrimi , a. quia hic motus adest Parvus, 3. quia frigus externum non accedit, aliter quoque ac alia Corporis pars inflammati posset, hinc ibi raro fit Inflammatio nisi in Lue Venerea, Rachitide, & Scorbulo pessimo. Quoad os internam. Ubicunque sanguis stagnat in arteria motus & propulsio continuatur, & ibi quoque fit idem effect us nempe Inflammatio , in quocunque demum sit loco. Exitus. Inflammationis exitus est resolutio,
Suppuratio, Gangraena, Sphazelus, ct Scirrhus, hi sunt effectus Inflammationem sequentes. Scir- N ci rhus
300쪽
rhus vero hic fieri nequit, quia non est lac glandulosus. Sphacelus fieri non potest, quia i teriora laedit, nec quoque Suppuratio, quia pi guedo non mutatur in pus sed in rancidum liquorem ; Caeterum hic morbus cum Inflammatione convenit, imo Suppuratio fieri nequit nisi in vasis liberis, nec quoque in loco Clauso, tum enim non
fit pus sed ichor. Ob denegatam. Materies hic mutata fit putrida& acris, quia exhalatio impeditur, sinus leu fistu la, in qua se explicat, aperiri nequit & quia hic
haeret in loco Calido , inde haC ratione degenerat, cum vero liquor sic degeneratus exire nequeat,
non aliter fieri potest, quin simul medulla assiciatur, nam haec ossis membrana vix attrectatur, quin statim dissiuat, nisi arte praeparetur, hinc tumetotus effectus cadit in laedulum subjectam. Unde medulla. Facillime putredine assicitur, uti saepe videmus in boum medulla in mensa , illa enim medulla semel putrefacta non redit in natu ram suam blandam, nam di cillime oleum quod vis rancidum iterum Corrigi potest , imo nil horrudius est quam oleum putrefactum, unde auctores de Peste dixerunt , nil magis hunc morbum pro pagare, quam olea pinguia , nos enim Carnem ferre possumus, non Vero Oleum , nam qui Oleum p tridast medullae Comedit, ille vix toto die sibi saporem ex ore detergebit, hinc patet, quanta mala inde oriri possint. Tortiis inde os. Os habet vasa Periostet interni di externi, si omnia vasa ab osse ablatae vel putrefacta sint, quod idem est, tum ossis gluten pe-xit , nam os aliter materia Constantissima, & vix calcinabili constat, illa vero Constans materia est gla en, quod est oleum , quod nulla ignis vi sine aperta