장음표시 사용
301쪽
aperta flamma diuturna ab osse separari potest, si ergo illud oleum deficiat, tum fis caries, & totum
os in Cariosa fragmenta resolvitur.
s. si . Ponatur os Demoris laedi primo medulla intacta , sed Perios eum internum inflammari 6
suppurari, pus autem non potest transire per Os, MC quiescit, sed Calet, movetes, Corrodit Vicina,
tum totum Os CO Cebit humorem pessimum Corrosivum. Si medulla prius sis Corrupta, tum primo Os non laeditur, quin prius Periosteum internum laesum sit , sed Periosteum internum inde assicitur , hinc idem erit effectus, cum nulla sit
differentia nisi temporis mora. Vix. Si morbus eo usque perveniat, ut tota medulla conversa sit in ichorem rancidum, tum nulla spes curae, nam inde fit ossis caries, quae est quasi Gangraena ossis, nam Gangraena est vasorum advehentium & revehentium ineptitudo ad munus exercendum , id est , ut nil advehant nec rev hant , hinc ad hunc morbum Curandum , tum nova Vasa essent Creanda, ergo Cura est impossibi
lis , licet multi Chemici jactent se C praestare possie , Cum Paraeestis in sua Chirurgia majori
diCat, nullum medietamentum posse vasa perdita integre DCere recresCere , cum vero ille sic loquitur, qui aliter sat magnus jactator fuit, multo minus hodiernos Medicos id praestare posse puto. Lues Venerea mihi videtur haerere in solo Pingui, non ergo in sanguine neC in sero. s. Si auctores consulamus , vix es, quid invenimus, sed ex his Phaenomenis Diagnoin sin formare possumas , Carabile vero Cognoscitur id malum , si adhuC Consistat in Inflammatione , tum enim adhuc vasa sunt integra, oc humores
nota valde corrupti, sed jam qu-ro, unde CognQ- N scatur,
302쪽
Inflammatio Perio stet interni adsit 3
a. Si Febris continuata semperque eadem ratione nrdurans adsit, nec interim sit inter mittens, nec otidiana, nec Tertiana, neC Quartana geminata, nec Febris Heistica, tum Medicus concludit in hoc aegro adesie Diathesin inflammatoriam. a. Si ergo talis Febris adsit, nec tamen infamia tiol externe appareat, tum Medicus dicit, hscest signum Inflammationis , externe enim non video, hinc interne eme debet. 3. Si aeger dicat, os mihi profunde dolet , quasi dissiliret, si tum ruditer tractando dolor augeatur, tum os interne essie affectum noscitur, & si talis Febris accedat,
2 laui remedio. Nec Embrocho nec fomentis cedens, si vero Podagra vel Rheumatismus esset,
. Si vero aeger tum simul dicat, in lecto vela motu muPulari dolor augetur , tum hoc est signum , quod pars profundius agitetur, ει quod ibi inflammatio adsit, si tum simul nec Emplastris nec Unguentis aliquid proficiamus , tum certi sumus scum nulli in osse adsint nervi Inflammationem ademe, si vero illa pars non resolvi possit, tum omnia mala cariosi ossis ει corruptae medullae fiunt. s. sin. Hic autem nil plus facere possumus,
quam natura vel ars admittit, cum Medicus sit tantum naturae minister, hinC nil facere potest, quam impedimenta curationis tollere. Ergo generalia supersunt agenda, si talis oritur dolor e striptus in ossium cavis , tum Curamus ut Pleuri ridem, si dicas id solum non sussicere, non nego,
ω forte sufficeret, si juxta generalia Imflamma timis curae facio id, quod pollum, Medico tamen
303쪽
ad hunc morbum maxime est attendendum, cum Inflammatio hic potius sit Chronica quam Acuta , ut homini Hydrope laboranti accidit quamvis Hydrops prorsus ab Instimmatione abiit tuna non audemus mittere sanguinem id enim esset occidere aegrum , quia illud pauxillum boni sanguinis, quod ad vitam superest, tolleret. Si amagno Cursu dolor ad livias summus & Febr oriantur , Sc aeger ad pressionem de doloris au
gmento conqueratar , nullo apparente tumore,
sed si moveatur , sentit dolorem augeri, Concludo morbum in interioribus ossium haerere , tum diluo sanguinem , instituo Uenso Semonem , tum acria irritantia demulcenda sitnt per medicamenta Anodyna, Oportet locum affectum in suis vicinis mina e latire per fomenta aquosa farinosa, es sane cura in odontalgiae quam optime hisce modis succedit , postea Antiphlogisticis adhibitis dolor& Febris minuuntur, sed non integre tolluntur, tum non amplius metuitur Inflammatio, tum cla-Bo decocta Chin se, Sarsaparillae, Bardanae, Sco sonerae,Radicum Graminis, Tragopogonis, Quin que APerientium , b M tum sit rem provocabo sub craticula ope spiritus vini ι diaeta fit tenuis pane bis eta vide s. sa 9. Spina Ventosa, quM his signis observatur, si adhuc fit in statu In mationis hac methodo tolli posse videtur , ham Cura apparet Crudelis , sed alia methodo nil prae sare possumus, haec Cura inservit ad Suppurationem praecavendam.
f. Si nempe Perio umbinternum lab factatum sit & medulla in ichorem Conversa, tum . quaeso quid remedii genus, forsen Pu Pert
rebrari posse ει sic materiam educi, id quidem fieri potest , sed tunc tamen os Peraesteo nudatur
304쪽
tur, hinc eadem mala regenerabuntur, & tamen OD caries quoque manet, tum nil agendum nisi exitirpatio, si operatio institui possit , vide caput de Sphaceio ; si vero nobis adhuc aliquid promi itere possimus, id erit a Decocto Guriaci, Buxi, Sassastas , Santali Rubri, Citrant vel Albi cum sudatione in cistella cum spiritu vini vel sub Craticula , ut hac ratione quasi Febris oriatur , &Omnia sudando moveantur 'Mercurius tape adhibetur, qui in glandulis quidem momOS Curat , at dissicillime in ossibus , quo enim plus salivae educitur , eo Crassiora ad partem remanent, &Vidi semper quando malum in interioribus ossis erat, MerCurium magis obfuisse quam profuisse non vero in eXterno Periosteo. f. Hic miseram Tragaediam propono, Cujus Catastrophe est exstirpatio vel mors aegri. Λ tumore. Hinc dolor fit acerbissimus, talis dolor siepe oritHr in hominibus Lue Venerea laborantibus, sic ut adfuerim hominibus bene mentis Comporibus , qui precabantur , ut modo Caput pertunderetur ad mortem accelerandam , & sic a doloribus liberarentur , hic enim' dolor est stricte
Permanens & dilacerans. 'ε -- Ab Aori. Si exhalationes putridae accedant ad .PeriOsteum externum , tum ero fit, & diista Symplomata geminantur. Incumbentia. Tum omnes musculi omniaque integumentae. fiunt fungosa & replentur materia non exhalante, turpi & Glida. Lento conragio. vasa sunt parva di motus
- Membrum perit. acris ichor 8 hic colligitur, qui sin non manifestat, nisi ipsi via par tur,
veI sita viam aperiat , α si ipse ichor hoc faciat,
305쪽
tum omnia jam sunt corrupta, quia Periosteum externum jam Corrosum & Corruptum est, hocque inficit Panniculum Adiposiim incumbentem , ergo masCuli modo in medio haerent non affecti, hinc Sphazelus dici nequit, tum exstirpatio fieri non potest , aegri moriuntur , hoC vero malum jam dei Criptum oritur a medulla vel Pertasteo interno male affecto. Haec putredo vocatur ran
Cescentia, quae, nulla loca plus infestat quam ossa. Si Os a putrefactione extendatur, tum fibrae Periostet interni distenduntur , unde fit dolor horrendus , quasi sensim dilaceraretur fibra post mbram, tum pars maxime e pongiosa , ichorosa, semis rigida & flaccida, donec Cadat; haec etiam
ab Odontalgia aCCidunt f. 3 M. Lues Venerea. Quantum videre potui, Videtur mihi venenum Venereum nulli rei magis permisceri quam pinguedini seu in Cellulos membrana Ruschii seu Adiposa veterum seu Musculosa, seu in pinguedine ossium, & puto sem per radicari in pinguedine, hinC huiC quaesito re bondetur , ubi quaeritur, quare ossa tam faede assiciantur in Lue Venerea Θ Notam enim est, hunc morbum in pinguedine radicari, oc glandulas quatenus pingues & Panniculum Adiposum affici, hinc per pinguedinem palati & narium dis .
seminatur , ossaque affiCit , quia plena sunt pinguedine , unde non mirum est, quod Ossa haz ratione assiciantur, hoC Vero proba ur, quia aegri, qui Curantur a Lue Venerea, sic clebeant macilescere , ut nil pinguedinis supersit, aliter recrud scit malum, hinc huc Cura per salivationem vel deCochum lignorum exsiccans peragitur. An non
in Podagra simile quid obtineat, nam ibi a ligamentis ci Perlasteo externo affecto caries fit
306쪽
Quoties Lues V enerea OCCupat ossa a parte Psriostet externi, tum Curari potest per Mercurium sed quando h'c affecit medullam , tum tota Ossas moles destruitur , & curari non potest per Mercurium , nam per Mercurium mih proficitur, per sudorem tantum agi potest, quando materies est mutabilis, sed hic non est mutabilis. Moriatica. Plures sumunt hanc Diathesin, tamquam a Lue Venerea Veniret, verum Cum SCO
huius potest pessima mala facere ad dentes , quidni ad alia otia ρ in hoc morbo gingivae gangrae nescunt, & in tabum mucosum quasi, putridum liquescunt, dentesque fiunt cariosi , legatis quaeso hoc Diarium de his tribus hominibus , qui in Groentandis in Sphebergen hybernare voluerunt, ubi ultimus scripsit , quomodo sint mortui cum dolore ad omnia osta, ergo Scorbulo, & ille scribit, ego jam sentio me quoque mox mori Imum di quoque mortuus est, ille vocabatur Poris et Spitebergen , hinc Scorbutum non improprie nonnullis Belgarum dicitur Scheurbor. Rachitisa. In vera Rachiride omnia ossa tum scunt, Zc omnes dentes nigrescunt, & male aff-ciuntur ; in hoc morbo otia in cariem abeunt, fidiu duret, sed tamen saepe sanantur, si vero Offa in Lue Venerea cariosa fiant, pessimus est morbus, in Scorbulo vero caries non est tam frequens nisi ad dentes & os femoris, a Rachitide omnia ossa assiciuntur, hinc cum hi morbi veteribus vix noti
fuerint, hinc caries tum non videtur adeo frequens
sse, naim Hippocrates quidem dicit tantum qua sideratio foret ab extremis causis, sic
etiam Cestis de subitanea sideratione scribit, sed a
Contagio in his suscepto hoc malum producenῖα apud veteres nulla fit mentio.
307쪽
Ganrmi. Haec vox in Nos comiis Italis primo
est inventa , est itimor ortus circa os vel Perio seum , sena , non plane durus, sed tanquam gum
nisi , tagito ciaeus , Auram impressam recipiens , flos haerens ad os, qui oritur, si membranae Perioltei in suis stratis & vasis incipiant infarciri humore lento , qui ire tamen & redire nequit;
hinC est tumor praere naturalis a lameliis siseis ab indicem discedensibus ob Ins amminionem vasorum inter lamellas positorum, qui tumor in osse extro sum delatus cum dolore fatis, magno ου tenacitatradhuc facile cedente. Tunc lamellae adscenderunt ει haC ratione hunc tumorem DCerunt.'
Tophas. Itidem vox micomiorum , Vocatin tremor circa ossa mollis quidem , sed sic ut cornua wituli vel rostra aviam primo emergentia referat oritur, si lamellae ossis & Perios ei externi infarctae duriores fiant, est ulterior quam gummi. Nodus est major gradus quam Tophus ejusdem naturae sed durior. Exosofes sunt duplices vel lamellarum ipsarum ossearum vel aliquando omnes lamellae exesae sunt, ει solae lamellae tenues factae sunt eXtrorsum elevatae. Exostosis est , si tumor durus in substa tia os deλrmet, & tam durus sit, ut quasi ipsum emet os , in thesauro Raviano videbitis Exo-stosin a lamella omea elevata cum succo duro quasi Osieci insiperis. Absessus est, si partes ossis Cellulosae vel membranacea vasa suppurari inCipiant, cellulae rumpuntur , & os abscedit, hOC est, quod vocat Hippocras es via οσασιν, hinC Absciniis dicitur fieri circa molles ossis partes ad juncturas, Abscessus in osse triplici modo fieri potest , 1. quatenus Epiphras adnata ossi ab ome recedit, ut si Trochanin
308쪽
teres femoris ab osse femoris recedant. 2. In l
mellas, ubi latiores discessus substantiae osseae ad articulum. 3. In omea substantia vel inter lamellas vel maXime Diploe , nam Abscessus nil aliud est , quam quid vasa obstructa 8c in flammata fa- Ciens, & Convertens in suppurationem, sed Abscessus in osse est exsoliatio. Caries. Si os careat nutrimento & glutine , id
est , si Periolteum internum & externum Comsumptum sit. Spina Ventosa est caries a labefactato osse ab interno Periosteo vel medulla corrupta. s. sso. Naturalis Color ossis est subcaeruleu , candidus , eodem modo , ut sanguis ruber per
venam & cutim albam externe non rubrum calorem dat, Vel subcaeruleum , sic etiam ossa per se alba a stratis vasorum pellucentibus fiunt subcaeruleae , hoc quoque videmus in Sceleto ad demonstrationes Anatomicas praeparato , Cujus OME pinguedine non sat orbata, sic iidem Coi res usque ad nigram percurrunt hinC naturalis color est subcaeruleus , ut apparet in tunica Adnata oculi , qui oritur 1 multitudine vasorum Periostet ossis , color altius designat Inflammationem & vasorum CompressiUnem , flavus putredinem , cinereus Gangraenam, lividus & niger Sphacetum.
si album Ainguem. Ac si esset lardum , tum vasa contusa perdita sunt, sicque porro malum
augetur, pro ut colores ponuntur. Color naturalis dentium non est candidus, sed subcaerulesten si vero dens male se habeat , tum I. fiet albus, dein flavus, tum cineriteus, nigrescens, di tum Cadet, si enim quis velit reddere dentea
Candidos , tuin vulgo sumit Vitriolum & spiritum
309쪽
Nitri, & ita destruens omnia vascula reddit dentes albos sed facile Caducos. si . Sic si quis acida acerba edat, tum dentes dicunt longiores fieri & re vera fiunt, nam sic partes osseae levissime ab invicem secedunt, hacque ratione dentes Obstupescunt, ut dicere solemus, nam aCida ossibus inimica sunt, sic videntur horum Ossa instar certe mollia esse factast simili Causi , ut Parisiis, Lugoni in Gallisi, & A e-lodami exemplum habuimus. Inaequale. Quia vasa attolluntur, & hinc lamellae non aequaliter eleUantur.
Spongiosum ' ia vasculis Caret humoribus repletis re lamel te secedunt. Friabile. Omne os violentissimum ignem sustinet, antequam redigitur in pulverem ieu terram, sed si nulla aqua nec Oleum magis adhaereat, tum ilico cadit , si attingatur : verum si tum iterum in aquam vel oleum immittatur, tum os denuo durescit, hinc os privatum oleo & aqua Cariosum fit. I. ssa. Nam ut Hippocrates ses uti ει odores λα distinguendi: si a peritis Chirurgis petatur, an ulCus si Cum mala Diathesi, tum subolfaciunt Emplastrum vel Plumaceolum , situm faetorem percipiant instar lardi rancidi, tum dicunt os esse affectum , quia medulla & lardum eadem ranciditate afficiuntur ; ille fartor est similis aC in Cavo dente, Caries ibi haerens putrescit; quo plus est olei in parte, eo lagi or major , hinc in medulla est tantus faeζon, . quia minus est salis
Simulac os primae Phalangis digitorum
carie assicitur , tum. Omnes memoranae tumescunt ,
310쪽
guinem fundunt nec pus sed ichorem - hoc fit quia tendo ossi annectitur, & Cellulosa membrana expanditur , si ergo haec materia maligna eo pertingat, tum materia in cellulis haerens quodue denegari cogitur. ILabia in versa. Non plana nec mollia nec subsidentia sed retorrida, quia omne inferne haerens s Cit, ut externa magis protuberent, & si C eructata labia cutis deprimit , haecque labia a pinguedine fiunt, ut quoque de Cancro notavi, haC quoque
tatione gingivae in dentium Carie reste huntur, simulac ruptura facta est. Sanies Hara. Quia materia tantum erit per illa parva vasa non Vero per magna uidera, talia sine causa recrudes entia semper habent sedem in pinguedine Cum vero pinguedo sola sit sedes uic rum, hinc ibi facile fieri possunt. Parois Squamasis. Quae sunt parva ossis secedentis stigmata, quae vasis sunt orbata. Recrudesentiariae v. g. carier' dentis illa etiam propagatur ad alios dentes , hoc verra impeditur dentis cariosi evulsione ; vel reddendo cientem mortuum i ut fit per plumaCeolum intrudendum spiritu vini Campi rati, vel spiritui vini cum Elisephorbio vel oleis destiuatis aromatis; imbutum, quae ossiui & vase exurunt , Chirurgi saepe Hibnera per anu ri Curant cum i L de Infernali vel simili Caustico , tum crusta inducitur loco affecto , & sie suasi Clauditur , verum Cito re crudescit, hoc enim natura facit, ut si mat ria maligna haereat vel .pellat ac locum , claudi