Corpus scriptorum historiae byzantinae Theophanes Continuatus, Ioannes Cameniata, Symeon Magister, Georgius Monachus

161쪽

152 TREOPIIANIS CONTINUATI LIB. IV

. Sed et Theodorae animum considera, quomodo scilicet generosi Pectoris matrona, et quae vere marito adiutor exstiterit, non illi adversata sit, in unum congregatis quotquot usquam erant orthodoxia, factaque regio diplomate libera dicendi sentienuique licentia. sic eos allocuta sit. Vela ' inquit, 'dei hereditas ac patres mei. cum humaniSsime sacrarum venerat,iliumque imaginum restitutionem vobis indulgeam atque Praebenm, rogo ut mini, quae praesertim domina sim ac Augusta, iustam gratiam munusque reponatis, non id vile aut exiguum, ut nec muneris utque gratiae nomen mereatur, ac tum vobis, qui daturi estis, tum mihi flagitanti haud satis congruum aut utile videatur, sed conveniens illud ac perenne, quodque deo acceptum merito existat ac habeatur, nempe ut viro meo ac imperatori eorum quae in causa imaginum datiquit indulgentia veniaque praestetur, tantumque scelus oblivione a deo deleatur. sin autem minime feceritis, neque me vestra sequentem decreta habebitis, neque venerabilium imaginum adorationem Praeconiumque R me impetrabitis, nec vero ecclesiam recipietis. v (S expleto mox sermone. orthodoxa ecclesia, ac qui eius praeaea erat Methodius, iusta inquiunt vest, Augusta, petitio tua; neque nos possumus ire infitias. Requi enim ac iusti ratio postulat ut a quibus beneficia consecuti sumus, Praesertim principibus, convenientea gratiaa largiter rependamus, tum Praederum, cum non tyrannica manus imperat, sed mens pia est et religiosa. eum tamen qui in aliam vitam commigravit, a poenis illi a deo

162쪽

3 erutove constitutis, maiora nobis quam pro nostra saevitate arrogantes. haudquaquam liberare possumus. licet quidem nobis tinque eum rem claves caelorum concreditas a deo accepimus omnibus qui velint aperire, sed hia duntaxat qui in hac vita adhuc disponuntur, priusquam in alteram commigraverint. quin etiam quandoque sis ipsis qui e vita emigraverint, eum levia sunt delicta, quibus nec desit paenitentia. his autem qui spe non bona vivis excesserint feruntque palam suae damnationis sententiam, poenas diluere minime possumus. ' (6 tum Augusta, sive id vero sive alioqui nimia in maritum succensa amori vi t quod plane ita est. nosque assentimur , iureiurando tamen sacro illi Phoro affirmabat, cum sub eius exitus horam ingentem luctum ederet, direque lamentaretur et deploraret, ac coram exponeret quanta eum suosque istiusmodi haeresis invidia in tanta civitate consecutura essent, nempe a precibus abdicatio, dirarum prolixa vis, populi defectio, subiisse illi rei paenitiidinem, Rimulque imagines petiisse, ac ferventi animo, eadem ipsa Augusta in manus porrigente, exosculatum esse, abducentibusque angelis apiritum tradidisse. hae illi voce audita, Augustaeque morea indolemque reveriti, quippe cum femina omnium religiosis ima Christique amana esset, ac cum alioqui sanetarum imaginum euitum instaurari exquirerent, communi sententia ae suffragio, dummodo se res Theophili ita haberent, eius veniam delicti se a deo exoraturos dixere, simulque rei scriptam

163쪽

TΗEOPIIANIS CONTINUATI LIB. IV.

cautionem Augustae tradidere. interea recepta reclesia, sanctissimoque Methodio pontificaeli honore sublimato, sanctorum ieiuniorum Prima dominica , una cum Augusta, peractis in sacra sanctissimae dominae nostrae deique genitricis Blachernensi aede in dei laudibus et eanti eis nocturnis vigiliis, mme solenni supplicatione ac Pompa ad magnum dei verbi templum veniunt, riteque peracta re sacra suum rursus ecclesia ornatum recipit. inque eum modum proficiebat orthodoxa ecclesia, et ut verbis scripturae utar Psalm. 1ost Si, renovabatur ut aquila, Proserim Ptis toto terrarum orbe cunctis haereticis, eorumque antistite, Ioannuscilicet, eui a fidelibus ob suam impietatem Iannis nomen inditum est, fuit vero ille non advena aut barbarus, sed indigena ipsaque ortus urbe regia. nam et ex vite rubum enasci nuditum est. at neque obscurre atus Prosapia, sed valde nobili, stirpe scilicet quam Moroch regamioruni

T. Hic ergo, ut eius res seripto consignemus, monEsterii sanctorum martyrum Sergii et Bacchi, quod ad Hormisdae aedes situm est, olim Praepositus ac Palatino adscriptus clero, Micha li Balbo imperatori carissimus fuit, sive eo solum nomine, quod haeresis illi socius erat, sive

quod excellentis eruditionis sibi nomen quaesierat illaque eius fama Per-Diuiliam brum Cooste

164쪽

1s MDvσαιεν Praebuerat. utut sit, illi carissimus tali, ne Theophili praeceptor constituitur. Theophilus vero suscepto imperio primum eum s neelli dignitate ornat; tum deinde patriarcham Cpolitanum praeficit, eum is illi

divinatione ex pelvi vates ac praestigiis quaedam auguratus esset. suit autem divinatio eiusmodi. gens quaedam infidelia saevaque tribus ductoribus Romanae dicionis terras locaque incurgabat, exque ea praedas agebat; quae res, ut Par est, Theophili animum omniumque subditorum maestos anxiosque habebat. Iannes dimissa illa animi aegritudina optime de rebus sperare ac uaudere iubet, si modo illius eo illis parera in animum induxerint. congilium tale erat. inter aereas statuas in ei rei Euripo erectas statua iluaedam tricepa exstare ferebatur. haec ille eapita sua quadam devotione et consecratione in gentis illius ducea refert. tres ergo ingentia molia fabricari malleos iubet, totidemque robustissimis viris tradi. quadam vero noctis hora viros illos ad eam statuam prope se at antea mklleosque ad ictum sublimes tenentes, cum ipse mandaverit, summa vi capita ferire praecipit, unoque velut ictu ac conatu ea exscindere. recreatua verbia Theophilus, simulque stupore assectus,

rem exsequi iubet. veniunt itaque intemprata iam nocte viri quidam

165쪽

156 TIMOPIIANIS CONTINUATI LIB. IV.

malleos serentes r Ioannes vero latet habitu sese occultabat, ne cognosceretur. tum ille magico carmine recitato, eaque sortitudine quae in ducibus erat in statuam translatae, seu potius, quae in statua ex superioribus daemonum invocationibus haerebat, deiecta destructaque, viron omni conatu statuae capita ferire imperat. horum bini validissimia letibus duo statuae capita decusserunti tertius aliquanto remissius feriens nonnihil ille quidem deerregit, non tamen etiam totum a corpore caput bacidit. haud fere aliter cum gentis ducibus actum est. oris enim inter eos gravi concertatione . eum illa in bellum civile evreisset, ducum vnna et alter sub tertio capitis abscissione cadunt, uno duntaxat superstite, sed non plene sano . sic gentis rebus in nihilum redactis. Ed sum rursus sedes turpi fuga ac clade rediti ae quidem eiusmodi Iamiis praestigiae. (8 huic porro praestigiatori frater carnalis erat, Arsaberus nomine, patricii honorem a Theophilo eonsecutus. huic suburbanum EdEuxini sinistram enavigati partem, ad sancti Phocae monasterium, aedificiis maximis ac splendidia, porticibus, balneis ac praeterea cisternis instructum fuit. illic erebro solitum diversari patriarcham subterraneum quoddam domicilium, Trophoniano haud absimile, construxisse ferunt.

166쪽

DE MILITA ELE THEOPIIILI F.

la eius postico in promptu fores erant, multis inde gradibus intromittentea eos qui intus penetrare vellent. haec itaque illius nefanda Omeina. Ite modo ad cubiculi thalamique delicias cuin saerae virgines tum aliae insigni forma mulieres condebantur, quibuscum meretricio ritu foedare tur; modo iecinorum inspectionea exque pelvi divinationes ac praestigiae aliae mortuorumque evocationes, his illi gociabus ne adiutoribus . exercebant . hincque adeo non raro non solum Theophilo sed et aliis eiusdem sententiae atque haeresis hominibus vera quaedam daemonum opopraedicebat. hoc enimvero impurum eius domicilium, aliquando tandem a fratre Basilio tum accubitori venditum, in sacrum transiit mon paterium. neque id modo, sed et quae Ed illum attinebant reliquar sanctique magnimaruria Phocae a fundamentis erectum monasterium est. s. Ceterum illo eiusque omnis sodalitas, uti dictum est, in eum modum cessare iussi ac depositi, haud sibi quieto transigendam vitam putaverunt, verum adhuc quidpiam adversus sacras imagines moliti sunt. aaeerdotio itaque motus, cum in monasterio quodam exsul versaretur pictaque imago quaedam in tecto velut intentis in eum oculis esse videretur, non ferens illo imaginis sic de alto quasi intuentis aspectum , per unum e faemulis tolli eam iubet atque eius oculos effodi, unum hoc admilem, non Posae se eius effviem formamque intueri. audivit haec Au-

167쪽

158 TREOPIIANIS CONTINUATI LIB. IV.

gusta, ac qua virum decebEt castigatione, scuticae taureisque subiecit. Io ut ne sic quidem ut quietus ageret in animum inducebat; sEnctumque Methodium strueta in eum calumnia circumvenire tentabant. hae nutem in eo erat, constuprasse sellicet mulierem uniet filii matrem, id est, Metrophanis, eius videlicet qui haud multo post Smyrnensis episcopus fuit. hanc auri nudia vi conducentes, aliaque polliciti, modo eorum fraudi acquiesceret, acriter Epud Augustam eiusque filii procuratores accusant. mox itaque formidolosum tremendumque tribunal ponitur, e que utroque ordine, civili scilicet sacroque, iudicium cogitur. nemo non piorum, nemo non impiorum aderat; monachi omnes, ac quisquis audimpoterat aut loqui, praesto eranti alios pro criminis novitate muratos pudor Edduxerat, alios insultandi cupido, et ut petulantia oblectarentur. Producuntur ergo accussatores in medium, et quae reum erat Peractura, mulier corEm sistitur. Methodius, simul atque mulier adstitit, nihil quicquam veritus deque solita subtrahena comitate et salutatione, cunctis nudientibus ex ea percontari v quonium te modo habes, domina ' dudum enim virtutia nomine illi nota erat. V quonam modo hie atque ille domarito iisque qui ullo eam modo contingebant. tantus in eo candor ac simplicitas emorebat. adversarii maiori elamore sublato, Ructa inde accusatione superbe gaudio gestiebant, iamque aperte crimen se evicturos putabant. is Porro, ubi taendem calumniam semimet, Telo succemus, u

168쪽

quid eius causa ecclesiae res Christique honor labefactarentur, nempe non neaciens aliud pudoris aliud subiicendi ac gravitatis tempus esse, paululum se a throno subrigens sinumque ad se colligena verenda nudae ostendit miraculo arefacta, nec qualia virorum erae solent; simulque ut se res habuerit gestumque miraculum sit, referebat. cum nimirum primdem iam ad seniorem Romam venisset, adhucque in ipso ferverent Ec vigerent carnis libidines, maiore quam pro Effectus ipsa vi amore exarsisse. hinc itaque aucto periculo, ac cum vim tantam libidinis non posset superare , Petrum apostolorum principem expansis ad eius templum mani

bus exorasse ut ab eo opem aliquam impetraret. dumque tandem pre-eandi labore fessus in somnum sese reclina Met, visum in somnis aposto

lum, qui eam in endo partem libidinis sensum omnem exstingueret; simulque dixisse, Methodi, liberatus es a libidinum tyrannide ae duravi. ' his illa fidem tanto illi conventui fecit, ac veritatis hostes pudoro implevit. nolebat tamen magister Manuel his obiecta erimina dilui. quinimmo mulieri minitabatur, se illi vitam adempturum, nisi rei omnem veritatem doceret. illa porro totam statim tabulam eloquitur ac palam facit, tanto se redemptam esse, auri pondo accepisse , ndhucque In Rrcula, uti acceperat, signatum subque illorum sigillo domi se habere. confestim ergo cum misissent, mulieris illa indicatione inventum in area

169쪽

16o TREOPIIANIS CONTINUATI LIB. IV.

aurum ac allatum est. accusatores, miserante patriarcha se loque rerum dominos exorante, non quarum rei erant poenas dederunt iustaeque ultionis supplicia tulerunt, sed veniam consecuti sunt, ea duntaxat indicta multa, ut quotannis solenni restitutarum imaginum die (oρθo-δοξίαc festum vocant 3 praelucentibus facibus a venerabili dei genitricis Blae hernarum aede ad divinum celeberrimumque sapientiae templum venirent, dictuinque in eos anathema ob eorum in sacras imagines odium auis ipsi auribus studirent. quod in multos annos servatum est, Ec quoEdilli vitae superstites fuerunt. Eo quidem tantis aucta compendiis eiuscemodi haeresis talem quoque dei nutu finem accepit, pristinoque splendore divinae saecrarum imaginum effigies formaeque essulserunt, quas non divinis ipsis honoribus eo lanius ac velut drios pingamus, sed quibus relative Certoque venerationis cultu ad exemplaria ipsasque principes for

mas honorem transmittamus.

11. Festum hunc diem cum Theodora gaudio celebraret, collectum omnem ecclesiae coetum in Cariani triclinio, quod in palatio est, epulis quandoque recreabat. lias nempe aedea, ut in superioribus a nobis diutum est, Theophilus in filiarum usum exstruxerat. sacerdotum nemo demerat, nemo confes orum inter illos aderant Theophanes Emoernensis epitacopus eiusque frater Theodorus. vergente ad finem Convivio eum i m placentae ac bellaria apponerentur, intentis crebro in eos oculis,

170쪽

legensque inscriptas eorum facies, altos animo gemitus Augusta trahebat. sed et illos, ut par est, contigit oculoa advertere sicque In ipsos intentos Augustae oculos observare . quaerebant ergo, quid causae esset cursie Augusta intentas oculos ipsis obverteret. ad quos illa mir ri se illorum patientiam, quod sic vultus literis insculpti sustinuissent, illiusque immanitatem a quo eiusmodi poenam sustuliment. tunc beatus Theophanes nulla ductus reverentia, nec quod sancte Patrum Conventus promiserat animo cogitans, v huius' inquit, 'scripturae causam adversum virum tuum ac imperatorem clare admodum, deo incorrupto iudice, disceptabimus.' gravi sermo Augustam dolore assecit, effusaque in lacrimas naeene' inquit 'vestra promissio ac scripta cautio est, quod non solum non ignoscitis verum etiam in tua voeare vultiar Unon it nil non ita, surgens statim patriarcha ac reliquus sacerdotum coetus. 'promissa' inquiunt urata manent, spreto horum virorum contemptu.' sic itaque ista pacata sunt assertaque ecclesiae moribus tranquilli

tas est.

12. Sed et silia quaedam haereala (sie dicta Relicum orta, una

eum suo auctore Zeli dicto, qui secretis erat hacque potissimum dignitate fulgebat, curata et Ed saniorem sensum traducta, in imperatoria

solenni pompa, illius sectatoribua sola unguenti unctione eum novis stibis Theophanea contin. 11