Corpus scriptorum historiae byzantinae Theophanes Continuatus, Ioannes Cameniata, Symeon Magister, Georgius Monachus

191쪽

182 TIMOPIIANIS CONTINUATI LIB. IV.

tem Posontis loco dixit. Amer ruinam sibi significare exposuit; fluvium

quoque exercitus contritionem paraphrasi indicare sensit, direque eos vertendos Romanis . ex prati incursu, quod Gyris vocaretur. haud tamen animum despondendum monet, sed robur excitandum inque crastinum fortiter pugna dimicandum; simulque omnes arm asAumere, ac recens tersos gladios velut recens cusos ac fabrefactos iubet ostentare. quia vero illucens iam dies indutias utiquas vincendi Romanos videbatur offerre, tentandum putavit exitum, disiecta, qua parte aquilonare latus servabant, Romanorum acie. at ubi loci difficultas ducumque illic stationem habentium strenua opera conatum infregisset ac repressisset, aedmeridianum latus impressionem facit. verum illic quoque pari adver-riorum acie viam praecludente, statuit loci ipsa benignitate tractus terat enim reliquis magis ad planitiem vergens accessuque facilior illa potius Parte irruere qua et Petronam videbat stationem habere. strepitu itaque ac clamore sublato in hostes irrumpens, ne minimum quidem cedentes , sed fortiores ipsumque strenue ex adverso comprimentes Rc v lidiori manu re istent a. olfendit. quamobrem et latu tantisper impetum cohibens, iteruinque in se ipsum collectus, magna vi rursus impressionem tacit, exitum aliquem inque plana descensum quaereus. ac ne tum quidem illi cedentes adversaque acie incurrentea ac retro cogentes, hinc

192쪽

5 πρoτερον inde obseptum eum tenendo, rem postmodum tentare vetuerunt. undiaque igitur exstantea acies videns, atque hinc illi neque, qui ad aquilonem quique ad meridiale latus positi erant, irruentes conspiciens, de Per ta tum salute, Re velut fulmine ictus, in medios se enses primumque obvios inserit; ubi letali accepto vulnere cum ipso tristi fato cadit, tum suos omnes, ne uno quidem cladi superstite, perdit. eius filium cum cohorte quadam fugam arripuisse ubi rumor percrebuit, Charsi aut

clusurarum pruefectus pone assecutus cum exercitu manu capit ae Pe

tronae imperatori tradit. sic ergo Petronas erectia de Amere tropaeis, magna deinceps veneratione ac cultu monachum prosequebatur, alium eum divinum vatem vocans. atque adeo conscientia sua illi deposita, eum adducens, urbem Augustam petit, amplissimo apud imperatorem ac Bardam viri virtutem praeconio iure merito efferens. ceterum PetronE non iam ultra domestiet personam simulacro gessit, sed regio munere ipse ea dignitate augetur. monachus cum se ad deum emigraturum divinitus cognovisset Petronam rei admonet. ad quem ille lugens ubinam vero ' inquit Utu pastor meus ae amator oviculam tuam humanis excedens via relinquere uum in hoc saeculo I at vereor ne in priorae

prorsus delicta di iduam, mihique posteriora nihil meliora prioribu

193쪽

18 THEOPIIANIS COATIA VATI LIB. IV.

fiant. unum vero,' inquit monachus. Utibi animo sedet, ut me sequaris vita, pater.' inquit, v lubentissime sequar. ' morbo itaque et ipse correptus, statim ac domum rediisset, ea narrat quae abbati ev nerant a vicissimque refert dixisse monachum Uipsum quoque . uti petierat . Ubrevi moraeutein eum secuturum .' ae sano paucis elapsis diebus, Cum monachus ud deum evocatur, tum statim Petronas vehit ex condicto magnifice sequitur, ita nimirum ut quamvis brevi sic intervallo dissiti Grant, ambobus simul emigrantibus, alter alterius mortis nuntium audire nequiverit. moritur vero et illo prior Manuel, morbo quodam detentus. 26. Sed et Bardus nullo fixus munere alias ex aliis continue dignitates prosusa principis largitate mutabat. haud secus ac iuvenis quidam ne ambitiosus vario ad luxuriam cultu mutat vestes. mutata itaque sunctione ad Caesaris dignitatem gloriamque ascendit, eum Michael nulla ulla rei publicae cura teneretur quam ut theatris ludisque Circensibus vacaret. quodquo adeo gravius , non solum illis lubens spectaculis intererat illutamque operam navabat, sed et ipse Romani Ercem imperii tenens equos agebat. eunctisque se ridiculum ac spernendum praebebat. ita Bardas di epotia curatorem agebat; cui nec vita, ut par est, in votis esse debuissot, nisi a servili vitae hoe instituto illum avocaret. interim

tamen negotia Publica admini Strabat, ac sibi ipse imperium animo desti-

194쪽

nabat, cuius quandoque sibi ipse compos fore videretur. ceterum haec quidem in futurum illi repositar interim vero saecularis ac pro sanae fissimplentiae cura suscepta, cum iam plura lustra humaniores literrae imperatorum barbarie ne inscitia obsolevissent ac prope ex5tinctae essent, mathematicarum disciplinarum scholis ad Magna uram constitutis . magnifice rursus fiorere ae velut repubescere eam fecit. nec tamen tioc nardae facinus, quanquam summam praeferret honestatem gloria lite celeberrimum esset, eius noxas reliquas eluere valuit. praeerat huic scholae ac doctor philosophiae erat magnus ille ac philosophus Leo . sanguinis quidem prosapia Iannis patriarchae patruelia, gradu vero Thessalonicensis quondam episcopus. tunc Rutem cessare iussus Rique Emotus, quod leonomachorum haeresia cultor erat, huic negotio praepositus opera sua ac industria inscitiam procul abigebat atque fugabat. n. Operae pretium autem videatur, ut et noverimus qua ratione vir tantus in eius qui tum rerum potiebatur notitiam veneriti erat is Theophilus Michaelis pater. hie ergo eum disciplinarum omnem scientiam perfecte excoluisset, sicque omnium disciplinarum, philosophiae eiusque germanarum t arithmeticae scilicet et geometriae, nec non astro nomiae, quin et celebratissimae musicaei persectionem nactus esset, tantumque in illis omnibus unus ipse profecisset quantum ne in una

quidem quispiam alius, diligenti in eam opera, solitudinis tranquillo, Disti iaces brum Cooste

195쪽

186 Tim OPIIANIS CONTINUATI LIB. IV

ingenii dexteritate, in vili quodam tuguriolo discipulos erudiebat; et,

quam quisque mallet scientiam docebat. cum autem longum iam tempus transisset multique eo doctore non paenitendos Progressus fecissent, contigit ut eius discipulorum iuvenig quidam, summam per eum nactus geometriae peritiam, uni ducum n secretis, rei Per eum familiaris compendium tacturus, ad bellum proficiscenti ae ultro comitem daret; dumque illi e versatur, nescio quo casu in Agarenorum potestatem veniret, ne quod viridi storentique iuventa erat, illustrium uni servus dederetur. Manium nomine tunc Ismaelitarum ameram nunea cum Graeeanicis aliis disciplinis operam dabat, tum praecipue geometriae deditus erat. Rccidit autem ut eius. de quo diximus. iuvenis herus de amerastinianis indisciplinis diligentia sermonem domi haberet; cumque et geometriae meminisset, eum' ait iuvenis vetusque lubens magistros, quippe ipse geommetriae non omnino rudis, audirem. id vero ut audivit Emerami unes, ingenti gaudio ad se adolescentem accersit, quaeritque ex illo Unum eiusmodi Acientiae cognitione aliqua praeditus sit. ' ait ille; necdum tamen barbarus ut dictis fidem accommodet in aenidium inducit, neminem geometriae gnarum arbitratus praeter magistros suos, qui in aula merent. dicente illo libenter se auditurum eorumque doctrinam explora-

196쪽

DE MICHAELE THEOPI ILI F.

turum,' illi statim adstantea geometrica augpleantur. figurasque triangulas et quadrangulas describunt, atque Euclidia canonea asserunt; factumque, Rc sic se rem habere, strenue Ec erudite docent, sic nimirum istud vocari, hoc illius esse nomeni causam vero et rationem adscripti nominis, ac cur ae res ita habeat, nullam illius momenti asserentes, meram suam inscitiam ac ignorantiam, sola linguae angustia pro eius verbositate non pressi, prodebant. tum iuvenis elato animo ventosos ob eam figurarum descriptionem videns, 'cum in omni doctrina ' inquit 'ac negotio rei causa eiusque assignata ratio primas teneat, cur vos, res solummodo esse dicendo, quasi nullius frugis rationes omittitis. inque eandem classem eum qui doctus sit et eruditus, ac qui earum rerum

ignariis, redigitis V haesitantibus illis, et ut ipse causas distincte edoret atque doceret rogantibus, ubi exponentem ac perspicue dicentem audiere , istud nimirum in causa rege cur hoc istud sortitum sit nomen, hoeque illud, hancque adeo delineationem; eoque loquente eorum animus aperiebatur, sermonem ue intellexerunt; porro nominem admirari ac cum stupore rercontari, quotoa Byrantium viros eius generis sicque eruditos aleret 8 respondente illo Ulonge plurimos, ac se ex diacipulum rum, uou eli magistrorum numero esse ' rursus de doctore quaerunt,

197쪽

unum adhuc vivat ae superstes sit. respondet vero vomnino supersti tein esse, ' virique magnifice virtutem laudat, dicens inopem vitam agere, ac vulgo ignotum sapientia clarere. statim ergo Manium ad hune literas in hanc sententiam scribit. v ex fructu arborem, ex discipulo magistrum agnovimus. ergo tu, qui tanta rerum praeditus scientia ob virtutem ac scientiae altitudinem civibus tuis ignotus es, necdumque sapientine ac scientiae fructus percepisti ( quippe nullum ab eis honorem consecutu3 , ne dedigneris venire ad nos, tua nos doctrina impartiturus. hoc si feceris, tibi cervicem gens omnis Saracenorum inclinans tanta munerum ac divitiarum vi cumulabit, quanta nemini unquam hominum obtigit. ' his ergo literis adolescenti traditis, eoque liberaliter donato, ud magistrum iubet proficisci; rursusque honorea ac munera pol licetur; nc si velit, etiam facultatem facturum redeundi in patriam, si modo Leoni, ut ad eos transeat Romano relicto orbe, suaserit. ubi linque in urbem regiam venit, ac coram magistro adstitit, eius incensus mPectu, velut lue calore exaestuans, in gemitus cogitur . nec solum genas Aed et collum et renes rigat lacrimis. ac primum quidem rerum incertus magi ter haerere, eum nee quis illa esset exploratum haberet, nec sciret cuius gratia haee agerentur. adolescentis enim longiore mor

198쪽

2 τινασ πρorieocri pyimmutata species, malisque eapti v itatis detrita, alium existimari praebebat quam qui notus erat. at ubi paulatim sui notitiam fecit, nomenque ac disciplinas edidit, et captivitatem adiecit. causamque redemptionis ac cur venerit, simulque literas in manus dedit, tunc sane comimini ambo luctu planctuque soluti sunt. eum tamen Leo luiud sibi tutum intelligeret, si quando ab hosta clanculum literas accepiAse deprehenderetur, ad logollietam accedit (Theoclistus is erat . cui Bardas necem conscivit) ac captivi verba omnia et discipuli exponit, simulque Rmeram nu-nia literas tradito sicque virum imperatori innotescere contigit, inque illius necessariorum numerum cooptari. hie discipulus ac epistola. quae hactenus in angulo delituerat. Leonis sapientiam in apertum produxit, adiecta quo illa eum per egestatem vitae sorte exemiti logotheia nam-rue Theophilo literas ostendit; quem ille accersit uin ditat, publiceque octorem In sanctorum quadraginta martyrum sacra aede praeficit . ubi non multis exactis diebus, intelligens Manium haud ex animo Leoni esse ut natali solo relicto se Ed eum conferret, geometricas quasdam acnstronomicas aliarumque seientiarum difficiles quaestiones solertia mentia solvendas ac exponendas mittit. Leo ubi rite singulas interpretatus aet ac uni Meuiusque solutionem edidisset, quaedam etiam admirationio

199쪽

iso TREOPIIANIS CONTINUATI LIB. IV.

eausa futura praedicendi signa adiecit. tunc ameramnunes Reeeptis in manus literis maiorem in modum viri desiderio animo affici altumque vocem tollere, eius philosophiae ac disciplinarum defixus admiratione. mox ergo non ad Leonem sed ad ipsum imperatorem literas scribit, hune fere continent ea sensum. Ustatueram, quod est amici discipulique officium, ipse ad te venirer sed cum creditum mihi a deo imperium tantaque haec subiectae plebis multitudo id non permittant, rogo ut quem virum philosophia aliisque di Aciplinis longe celebrem habes, ad breve

tempuss mittas ac mecum versari iubeas, ut mo sua ille doetrina ac virtute . quarum tanto amore flagro, impertiat. neque oh religionis gentisque diversitatem praestare rem diiseras et sed magis quod talis est qui rogat, finem facile vota habebunt inter probos ac mites amicos . Pro hoc autem munere auri centenaria viginti reddemus, pacemque Re foedus perenne componemus. V tantis ille redimendam viri praesentiam putavit, et quod is illi utendum praeberet . at Theophilus dato respPnso, nec congentaneum ratus bonum proprium aliis tradere, rerumque scientiam gentibu8 prodere, cuius causa Romanum genus ubique gentium admirationem habet honoriqua ducitur, eius minime votis annuit et Leonem

vero maiori porro in honore lubena, Iouiuii patriarchviem tum sedem

200쪽

administranti iubet ut eum Thessalonicensem metropolitam ordinet, utrum scilicet sapientia ornatum, et qui sanguinis necessitudine ipsum contingeret. (283 ubi sacerdotio initiatus Leo Thensalonicam venit, omnium in se civium animos, ipsum pro virtute venerantium ne Colentium , convertit. accidit vero etiam stliquid quod eam eius venerationem ac cultum magnificentius auxit . eo tempore tanta fuit terrae sterilitas omniumque frugum penuria, ut et mora iam immineret. visa autem Leo civium tanta miseria, miserantia animi assectu gaucius, hortatur maestitiam ponere nee calamitatibus immori, si modo divinam opem consequi velint atque eius quoque auxilio iuvari. ad certum itaque tempus. quo ex astrologia didicerat ab Atellarum qu nrundam exortu conspectuque henigniores quasdam e caelo innuentias in haec inferiora demitti . sementem facere iubet inque terrae sinum iacere; quo facto tanta fertilitas frugumque ubertas appetente vere messisque tempore contigit ut in multos deinceps annos collecta annona suffecerit, ita plane deo uberem illam messem conserente, eum se facilem miserorum supplicationibus ac votia praebuisset, non quasi inanis illa astrologi obnervatio, tantae illius benignitatis causa exstiterit. ea tamen res Thessalonicen filum erga Leonem amoris vim ac flammam, uti par est, maiorem in

modum excitavit auxitque. ira porro plerisque eius sapientiam mi-