Corpus scriptorum historiae byzantinae Theophanes Continuatus, Ioannes Cameniata, Symeon Magister, Georgius Monachus

171쪽

162 UEOPΗANIS CONTINUATI LIB. IV.

tunicis septueraci vocano receptis, eoque candoris amictu ae Pompa consummationem adeptis.13. Ceterum Bulgariae princeps Bogoris nomine, audito feminam rerum potiri, ferocius ipse esserri. missis itaque Ed Theodoram nuntiis minatur rupto foedere adversus eam se copias educturum. at illa, nihil muliebre aut non satis virile in mimum inducena, ita renuntiavit, umoquoque vicisaim ad veraum te offendes copias educentem, nec me victoriRpotituram di do. sin autem minime contigerit ipseque me viceris, sic quoque ipsa superavero, penes quaem manifesta victoriae iura futura sint, eum tibi non vir sed mulier victa concesserit.' hoc responso perterritus barbarus quietem bello praetulit, nihil ferocius moliri ausus, amicitiaeque rursus foedera renovavit. (1 3 inter haec rheodora omni diligentia Perquirendum statuit sic nuncupatum Theodorum monachum cognomento Cupharam, sive quibusdam insomniis visoque monita. Aive alia ratione inductar is vero diu ante inter captivos fuerat abductus. mittit ergo ad Bulgariae principem, datisque literis rogat ut hominem sedulo Perquiri iubeat, quo libuerit pretio ex ipso redimendum . ille vicissim cellaionem nactus missis legatis sororem ad se remitti petit, Romanorum quondam excursionibus captam, et quae tunc in aula Servaretur.

haec itaque ad Cinati fidem probe translato animo, doctaque literas Per

172쪽

era captivitatis moras, omnemque praeterea Christianorum ordinem inque deum reverentiam ac de illo opinionem, uti par est, plurimum admirata, cum ad fratrem reversa esset , nullum unquam finem faciebat praedicaendae illi Christianae inactutionis et obseerandi fideique ac pietatis in eo semina laetendi. illo iam pauca quaedam ab eo quem diximus Cuphara didicerat, primaeque institutionis rudimenta audierat. misso itaque monacho commutationis iure sororem recepit. mansit inmen id quod erat, infidelitate scilicet laboraena suaeque adhuc cultor superstitionis. ceterum plaga quaedam divinitus illata, famis scilicet iste enim comparatum, ut qui addictiore indole erassiorique ingenio sunt ac terrent , erudiantur malaque dedoceanturi illius infestans regionem direquo amigens, deum, cuius saepiva, ut par est, Theodorus sororque laudes prosecuti essent ac cuius erant cultores, malorum depulsorem invocare cogit. quo a malis liberante Bogoris veram amplectitur fidem, ne lavacrum regenerationis ab episcopo qui ab urbe regia misaias fuerat eo n- secutus, ex imperatoris nomine Michael appellatur. iis) sed et aliquid eiusmodi accidisse aiunt. nempe cum Bogoria princeps venatione supraemodum delectaretur, haec quoque in domo quadam, in quam frequens comedebat, voluisse depingi, ut noctu perinde interdiuque ita spectacum

173쪽

16 THEOPΗANIS CONTINUATI LIB. IV.

lis oculos pasceret. hoc itaque amore captus monachum quendam ex nostris Romanum pictorem, Methodium nomine, accersit. ubi Rutem virum coram habuit, divino quodam nutu ac providentia Unolo' inquit, depingas hominum in bello caedea aut bestiarum ferarumque iugulationes, sed quod videntibus solo adspectu terrorem iniiciat ae quod pictis coloribus Lia stuporem msti. is vero, quem non lateret nihil perinde terribile esse ae secundum domini adventum, hune illic graphice omnique ulla eo natu depinxit; atque hine iustos praemia laborum percepturos statuit, illinc scelerum reos in Ele gestorum fructus decerpentes, iudice nimirum ad intentata propellente supplicia duriusque a se repellente. haec princeps absoluta tabella ut oculis conspexit, exque adspectu dei in se timorem concepit, divina denique edoctus Christiaenorum mysteria, intempesta nocte divini baptigmatis munus consequitur. non latuit Enres, gentisque totiua defectionem ascivit. ille parva suorum manu, divinum crucis signum in sinu suo circumferena, oppido rebelles smidit; nec iam occulte sed palam omnino reliquos, ipsos quoque rei avidus, Christianos facit. ad veram itaque fidem ae pietatem translatus ad Augustam scribit agros impetraturus. angustioribus scilicet quam Pro suorum multitudine dicionis illius terminis; eoque maiori fiducia rogat, quod

174쪽

iam non duo sed unum existant, insolubili fidei amicitiaeque vinenlocolligati . subiectum se illi fore pollicetur, pacemque sempiternam nec ulla unquam re convellendam cum ea habiturum. placuit Theodorae petitio, deditque Bulgaris regionem quae tum deserta erat, quicquid solucet a Ferrea soli est iloci nomen est, limes eo tempore Romanorum RUBulgarorum dicio nisi ad Debellum usque: Bulgari Zagoram vocant. Per hunc itaque modum omnia Bulgaria ad pietatem Christique fidem transivit, deo Ed suam illas cognitionem vocante, et quidem ex sic exiguis scintillia plagisque; si equo agri Romani portionem velut Eliam quandam rem promisaam consecuti, Romanis se laederatos indivulsae societatis vinculo subiecerunt.16. Hunc in modum se res oceldentis praeelue habebant, celebrique fama ubique divulgabantur, quod ita compositae erant. porro Theodora successu elata, ac quasi maiora tropaea adiicere gestiens, Paulicianos quoque per orientem conatur ad veram transferre fidem, sin minus, exstirpare ac de medio tollere; quae res ingentibus malis Romanum orbem implevit. mittit itaque in eam rem procerum quosdam Rc

magistratuum. erant illi Argyri ducisque filii, et Sudalea. hi silios in erucem agebant, alios gladio caedebant, alios maris profundo mergebant. sublati ad centum milia eiusce generis suppliciis; publicata substantia ac taco illata. porro Theodoto Melisseno orientalium duci in

175쪽

166 TimoPI ANIS CONTINUATI LIB. IV.

ministerio erat Carbeas quidam, protomandatoris ossicium gerens, eorum quos dicebam Paulicianorum fide gloriana ac sectae socius. ifi cum Patrem suum auspensum patibulo audisset idque facinus iniquissime serret, ac suis ipse rebus prospiciens, aliis quinque milibus eiusdem Secum religionis assumptis, ad Melitinae umerem profugit; indeque nil aineramnu-nem profecti, omnique honore Rc cultu ab eo suscepti, dataque et accepta fide, paulo post communibus studiis Romanam dicionem invadunt, et ut ex ea, quod in maximam iam multitudinem excreverant, tropaea erigerent; urbesque condere aggrediuntur, quam vocant Argaum et quam Amarum; ste rursus multis eo confluentibus eadem haeresi laborantibus, tertiam quoque aedificare incieiunt, quam Tephricem vocant; unde multi uno quasi agmine acieque coniuncti prodeuntes, nimirum Melitines Amer quem vulgo corruptia elementis Ambrum appellarunt) Tarsique praefectus Ales atque hic miser Carbeas, populandae ferociter vastandaeque Romanae dicionis nullum finem faciebant. verum Ales in Armeniorum luandam provinciam cum imperio missus citius illic periit quaem vota erebant, una cum importuno exercitu suo. Amer autem cum Collega, cui Sclerus nomen i vehit durum dicas , ei vili bello suscepto, sua in eum contentione res suas labefactans, cum ullo illo, non cum aliis Pugna de-

176쪽

remendum Dutabat. adeo autem eorum aucta contentio est sicque mutuis se eladibus confecerunt, ut eum quinquaginta miliae aut paulo plures Menti ad decem vix milia exercitus omnis redactus sit. Emer itaqu hostium victor arma iterum adversus Romanos, Carbea belli socio, m vere ducia seroeitate decernit. eontra hos expeditionem facit Petronas, domestici tum munus administrans. quae dignitas nomine quidem Ectitulo ad Bardam spectabat; quia tamen ille, quippe imperatoris tu

tor, h ea tragare functione n peesse habebat, di Petrona traire, Thr censium duce, hane sibi vicariam oper m praestand m Togn erat.

IT. Ceterum Miehael ipse imperator adversus Ismaelitas proficisci expeditionemque suscipere, quippe qui pueritia egreasua virilea prope

annos attigerat, omnino volebat, reique nutus iugi desiderio flagrabat. ia vero eum primo animus inerasit inque eam mentem inductus eat nonae se suoque ipse genio, sed cognatorum, quod ne unquam fuisset, Bardae scilicet euratoria sententia ae consilio. undenam vero Rc quomodo res contigerit, hoc quoque subiecta rerum deesarahit narratio. plane enim mutum propemodum tque inane historiae eo us videatur. quam deficiant rationea ae causae eorum quae gesta conscribuntur. Cum autem ne nos quidem ob longiores temporia moras perspectam salia rerum cauaam habebimus, veniam prorsus tribuant studiosi lectorea, qui-hua animo constitutum sit ut veras duntaxat, non quae ficticiae sint

177쪽

168 TIIMPIIANIS CONTINUATI LIB. IV.

i quarum etiam cuivis e vulgo in promptu facile copia sit , rationes scribamus. ubi autem liquido est occurrerit, operae pretium lectoribus declarare ac palam facere, quod nusquam Eliunde sed inde omnis eis utilitas captanda sit. 18. Ingenti Bardas imperandi desiderio flagrabat. erat in eo iamor, non pro aliorum more, qui modo inausesceret, modo vero animi rationibus compesceretur ac tantisper interquiraceret, sed amor Perdite amans atque impotens. imo, ut paulo altius sermonem repetamus, diseordiarum aliquid Manueli cum Theoclisto intercesserat, qui ambo curatores erant inque aula degebant. ex ea Manuel maiestatis insimulatur; nec deerant qui cito illi in aurem insusurrarent. id Manuel criminis metuens, vimque invidiae insuperabilem nulloque facile conatu expugnandam videns, eam amputandam ae amoliendam putavit, hi modon palabio paulo longius recederet. 5e itaque domum recipit, quae ad Asparis ci Aternaem posita erat; quam pofitea in religiosae domus formam redegit, ibisue pulverem l corpusculum scilicet) deposuit. inde quotidio veniens iis intererat quis a tutoribus in palatio administrabantur. B-daa vero, qui non sua sed Theoctisti opera Manuelem sic aula submo inset et ut ita dicam, onus excussisset, arridente votisque favente sortuna, non iam alterius ope sed sua ipso opera cuncta conficere Statuit,

178쪽

atque interim Theocti tum, ne se is ab ulteriore progressu impediret, amovere' simulque ingens probrum ex nurus suae consuetudine i id enim ille continue ei exprobrabat procul amoliri ac depellere . cis3 nempoimperatori paedagogus erui, vir dis,olutae vitae, et qui omni procul remotus esset moruiu ingenuitate. hunc Michael ex Barda et Theoctuto matreque maioribus in aula honoribus donari ac officiis p cebat. non parebat Theoctiatus, nec ut illis eius votis morem gereret adduci se sinebat. Eiebat enim, quae sint imperii munera, ex meritorum ratione, non indignis esse conferenda. hunc ergo Bardus nequissimum nactus orbanum, et tetania quaedam de Theoclisto in suo ipse imperatorisque animo seminandi nullum finem faciebat; aliaque complura praesenti rei publicae statui detrahebat. 'non bene res administrari: relictum imperii heredem Michaelem Theoctisti opera a publicis longe muneribus arceri . nuptias cogitare cum Michaelis matre out una filiarum; ipsum vero, qui filius sit, erutis oculis procul eiiciendum esse. hia itaque velut spieulis alte imperatoris animo d fixis eum proritabat, ac ne quid eiuAmodi eveniret, prudenti promptissimoque consilio rem expediendam aiebat. saepius eam in rem cum convenissent, ea demum illis rata gententia, ac decretum est ut fraude aliqua doloque e medio tollendum Theoeti-stum aut certe exilio relegandum curarent. sic itaque visum consilio, urgebatque Bardaa, ut quod ita animia sederat prompte exsequeretur

179쪽

s o TITEOPIIANIS CONTINUATI LIB. IV.

ιχνεineta I βoυλευθεισιν 12 προστιτττων τoν Combefis. ea necis viro inferendae constituta ratio, ut Theoctissum referendi munere perfunctum, iisque quae aerarii erant expeditis ad Lausiacum exeuntem, brevi spatio imperator sequeretur; tumque his qui R acro cu-hiculo sunt viollendum hominem ' inclamaret. considebat tune Bardas in I.ausiaco. Theoctiatus vix pedem extulerat, cum Michaelis signum illud ipsi praeeire ipsumque antecedere videns Saluti fuga consulere conatur. fuga illi ad Circum, quE parte eorum qui erant A secretis . locus

erati tunc enim illorum ibi diversorium erat. verum unus a multis com- Prehensus gradum sistere cogitur ac fugam inhibere. Bardas stricto gladio ipse sua manu adacturum minatur, si quis opem ferre velit et Si-ii inique R quodam auorum satellitum eum interfici iussit. nemo tamen tunc ausus est ei manum iniicere. intorim ad Scyla ducitur, sub custodia servandus, dum in illum sententia ferretur. cum tamen haud Connullum Putaasent Augustae metu, ac ne citiua liberaretur, ut diutius vivere eum paterentur, foederatorum cohortis unum aliquem mittunt, stri tum ensem illi adacturum. ut autem sic stricto gladio invadentem Theoctiatus advertit, ictus declinandi eausa scamnum subiit. imprudens

tamen, impacto in ilia gladio, effusis intestinis occubuit. tum quoque Manuesem velut numine uetum sic clare Bardae denuntiarae forant,

180쪽

semel ense districto in Theoctisti necem,

quotidianam porro Accingere ad necem. N. Verum hune quidem Theoclistus vitae finem accepit, Bardassuero canielii curam ae dignitatem in se transtulit. Theodora vero ubi immane illud scelus eognovit, passis comis discurrere, multoque eiulatunc fietu aulam implere, filiumque et fratrem diris devovere. et 'o immanes ' aiebat vimeurissimaeque bestiae I quid tu quidem, ingrata soboles, alteri parenti tuo honorum mercedem mala rependisti quid vero tu, invide daemon ae pessime (tragice in fratrem exaggeran , imperium meum, quod purum intemeratuinque confititerat, polluisti v est deus huius tanti inspector sceleris, qui ambos non dissimili exitu , sed pari tandem neci tradet. simulque divino furore correpta, passis in caelum manibus, 'videam, domine, videam in viri huius eaput irruentem vindietam. eius itaque extune erebras diras probraque non ferentes, ac eum simul Bardas occoeptam viam insequi vellet, eam quoque aula movendam statuere, nudoque (quod aiunt 3 capite quicquid libuisset patrare. quo illa deprehenso, ut erat mulier sagaei ingenio, haud rata resistendum, eo quod hominum caedes civiumque damna formidaret, congestarum hactenus in regia pecuniarum vim senatui exponendam du-