Corpus scriptorum historiae byzantinae Theophanes Continuatus, Ioannes Cameniata, Symeon Magister, Georgius Monachus

451쪽

do TREOPMNIS CONTIA VATI LIB. VI.

seripta erant, bulla obsignatum ad Calogeros (seniores Praesertim mona- Chos misit, quorum eo conventu desiderata praesentia; similiter quoquend sanctum Democuitem, missis etiam duobus centenariis ad monachos in Olympo exercentes, ut pro eius animae salute prece ud deum sunderent. Democaites accept. tum libello tum pecuniae summa, cunctos monachos duas septimanas ieiunare iubet ac pro illius peccatis preces fundere. cumque loermocaites una nocte staret ac ad deum preces sunderet, vox ad eum invisibili ratione facta est, v vieit dei clementia ac

humanitas. iamque tertio audi in voce, sumens libellum ac solvens, mundum invenit, ita ut nec tinum clementum in eo exaratum exstaret. RCCitia itaque omnibus monachis ostensoque libello, omnes deum laudaverunt, acriptumque veniae libellum cuncti componentes ad Romanum imperatorem miserunt; eaeque literae cum eo Sepultae sunt. S. Interim autem versante Romano in insula, eonsilium inierunt

Theophylactus patriarcha et Theophanes patricius ac sacri cubiculi

Praefectus iaccubitorem vocant 3 eum iterum in palatium reducendi; eoque cum Romano communicato. ac ipso demum in eandem Sententiam Pertracto, commodum tempus observabant quo huic finem molitioni im- Ponerent. Prodita autem machinatione ac Constantino imperatori denuntiata, in eiuS auctores animadvertib. ac Theophanem quidem Patricium in exsilium egit; Georgium vero protospatharium ne pincernam

452쪽

DE CONSTANTINO POMIMROGENNETO. d. i

nec non Thomam primicerium virgis subactos detonsosque pariter relegavit.

G. Mense Decembri, indictione sexta, insidias quidam moliti suntndversus Constantinum imperatorem, ut nempe Stephanum imperatorem ex insula, in qua exsul agebat, in palatium reducerent. insidiarum accepto nuntio, delatore Michstele Diabolino sic nuncupato, captisque RuctoribuA, aliis nares Ruresque Constantinus abscidit, alios intolerando verberum cruciatu examinatos asinisque impositos ac per mediam urbem ignominiose traductos exsilio relegavit. . Quinta decima Iunii mensis, indictione sexta, moritur Romanus imperator in insula quam Proten vocant. eius cadaver in urbem relatum in illius monasterio depositum mi. 8. Magnum qiiidpium ac admirandum, grata percurrentem, me fero Praeteriit et nempe quo tempore Stephanua et Constantinus imperatores

aula eiecti sunt Constantini Porelidi rogetineti iussu, contigit gravi hiatu terram dehiacere in domo magiAtri et scholarum exdoinestici Iominis Curcuae, impie domo magistri Romani Saronitae, nec non in aliis iisque diversis domibus; ex quo et sactum est ut ii direptis ipsorum facilitatibus in pauperiem redigerentur. misertus itaque Constantinus imperator, dolensque eorum dilapsEs opes ac repente exta tam sub tantiam,

453쪽

di 2 TREOPHANIS CONTINUATI LIB. VI.

Theophilo urbis praefecto haec acervare iubet iisque reddere. is pro-tocancellario Suo, una cum Zonara Sic nuncupato, rei sum mn concredita, ut erat pravus latro, corum occupans aedes multamque diligentiam adhibens cuncta sibi usurpavit insatiabilique animo filio conces,it, ac vix decimam illis partem restituit. quis enimvero multam immensamque viri dolis consuti fraudulentiam ac nequitiam enarrare sufficiat, qui lues ac pernicies imperii Romani exstiterit 3 quodnam vitii in alique genus, in quo non facile primas tulerit cum nimirum verbis ad suadendum compositis ac iureiurando firmatis cunctis fidelem animum rectique tenacem Prae Ee ferret. verum, ut vulgo de illo iactatur, invocata daemonum ope cuncta illi ex voto cedebant, ut nec Constantinus, cum saepet inmer Eum gradu movere cogitasset, rem praestare valuerit; quin potius benesciis ac muneribus eum prosecutus sit. porro de hominis adulatoriis moribus multaque illius impudentia, eius item infido animo pravoque, ne quam nulla quis coniectura satis assequi possit, avaritia ac rapam citate fusius operosiusque in propria exqtie instituto eius rei narratione

exponam

s. Rerum gummam solus adeptus Constantinus, Basilium prolavestiarium Suuin Romanique dec Aoria imperatoris naturalem Ex pellico filium, Patricin m provexit ac sacri cubiculi prae suetum, senatu que Primis ab imperatore partibus principem secit. erat vir animo prudens et eruditus inque omnibus solerti consilio, et ut decebat, imperatoris ob-

454쪽

DE CONSTANTINO POMIIUO GENAETO. da 3

equio sedulus ministrahes. humanissimus porro Constantinus in animum induxit ut pactis cum Agarenis Tarsensibus indutiis, qui apud infidelem

eam gentem detinerentur, Romanos captivos liberaret, ea scilicet ratione, quod a multis iam annis in vinculis atque aerumnis amictari eos sciret. misit itaque, cuius non semel in superioribus meminimus, magistrum et scholarum exdom licum Ioannem Curcu alii nuncupatum, virum prudentem civiliumque rerum administrationis consulti Mimum. Cosmum Item magistrum et legi5peritum summumque urbanorum tribunalium praesident; et ad fiuvium Lamon, nullo adverso casu aut dolo, sincera utriu-que fide, dato pretio captivos receperunt. peractoque negotio reversos constantinus Porphyrogeni eius peramanter accepit. Io. Constantinus, cuius etiamnum auribus insonarent quas iniurias damnaque ab exercitus ductoribus et protonotariis nec non utriusque ordinis militibus miseri ac calamitosi pauperes Romano socero suo imperatore passi essent, recentique haec memoria teneret, viros misit virtutis laude ac pietate insignes, grave onua levaturos importunarum pro tempore exactionum, quibus aerninnosi pauperes atque miseri opprimebantur, ad orientale thema magistrum Romanum Earonitam, ad Opsicium Romanum Mugete magistrum. ad Thracesium Photium patricium,

ad Armeniacum Leonem Agelasium, et sic do reliquis thematibus seu Provinciis. hi imperatoria mandato obsecuta indutiarum aliquid Pauperi-

455쪽

id TuEOPIIANIS CONTINUATI LIB. VI.

I xov θεoσυνεργότου ανmisos. Combef. bus tribuerunt. atque hoc a deo adiuti eoque protectore tuti ac gerendare publica seduli imperatoria facinus, eiusque haec recte factu ac mu-nhra. haud secus enim ac aquila nidum obumbrat, sic ille subditos pro- eurabat atque so ebat. nulli enim unquam procerum, nulli mediae sortis civium, nulli e vili Plebecula iratus rat, quanquam non paucos in rem publicam eiusque ipsius rem privatam atque personam gravius deliquisse invenisset: sed magis Christum imitatus eos ipsos beneficiis uere uneribus prosequebatur ue iudicanti iuste retribuebat. Theophiluiu urbis praefectum, virum eruditum iuri,quo civilia peritia probe instruetum, patricii dignitate condecoravit ac quaestorem praesecit; eiusque loco Constantinum Protospatharium, tunc mysti eum ac scholae Philosophorum ducem ac Praeceptorem, virum doctrina moribusque plano laudabilem, ut nullus senatorum eius scientiae sapientiaeque modum attingereti praefectum constituit; quo in munere aequa legum administratione ac iustitia fulsit. 11. Theoph lactus patriarcha aegra assectus valetudine iamque morti vicinus cum paululum convaluisset, nihil de priori morositate re misit animique pravitate, et ut muneriburum epiAcopos ordinaret, curandiκ-que equis et mollitiei ac luxuriae Atudium omno operamque timuineret inque eum modum morbo rursus invalescente, illo oppressu3, vivendisinem facit, patriarchain functus annos quattuor supra viginti. eius lucvsuspectus Polyeuctus monachus, monasticae exercitationis Pataratra clu-

456쪽

DE CONSTANTINO POBP ROGEANETO. d. S

1T deest vox νενευκοτα Eut καταπεσoντα. Combes. rugi ae qui sanctioris vitae institutum a tene is unguiculis consectatua omni virtute sanaque doctrina excelluisaei; quem velut alterum Ioannem Chrysostomum plerique nossent ac dicerent, neque id nomine tenus, sed ita ut vere talis videretur. huius conapectu honeati amans Constantinus gaudebat animoque geatiebat, ut qui virum talem in diebus suis

uactua esset.

12. Dei porro honestique amans Constantinus imperator, vir scill-cet religiosus ae studiosus, virum nactus pin secum morum honestato ornatum, Iosephum patricium et praepositum, civilium utique reruinadministratione solertem ac volucre celeriorem, sacellarium praeficitrumque rei navalia drungarium, suamque omnem in eum Potestatem contulit. Id. Constantini porro Porphyrogenneti honesii rectique studium resque praeclare gestas, cuncta denique meliore statu composita ac restituta, et ut pie iusteque subditorum saluti prospexerit, narratione prosecuturus, cum pro viri dignitate impar muneri existam, laudare veritus libentius allentium amplectar. ex multis tamen aliqua Aparsim delibanda

sunt.

1 . Cum itaque omnia pene labefactata nulliusque frugis essecta atque neglecta offendisset, virosque virtute fulgentea vili sorte haberi atque contemni, tanquam in deum religiosus honestique cultu strenuus, ignavis muliebrique animo viris audaces fortique unimo ac robore praeditos anteponens, atque illis Barda Phoca patricio domestico praepotitis,

457쪽

d 6 TREOPIIANIS CONTINUATI LIB. VI.

σεν καὶ καιεπλου Πσεν. imperio Romano auctor victoriae fuit. eum autem in Romana re publiea plures honestae ac laude dignae disciplinae vigerent, urtesque liberalesnc scientiae in ea exstarent, ac (qudi ex causa nescio 3 illae neglectae ement et in contemptum venissent, quidnam mens illa philosophicis rationibus summe exculta comminiscitur I cum enim eum non lateret inire nos actionis cultu et contemplationis cum deo necessitudinem, ac quidem actionem civilibus rebus gerendis Congruere, eontemplationem vero lictqui ratione regantur appositam esse, alteram alteri suppetias lare Etatuit; eos qui operam rei publicae navent, rhetorica arte excoli curans, qui vero fitudeant contemplationi, praeceptis philosophicis ac naturali rerum consideratione. Porro magistros praestantissimos delegit; ex quibus Constantinum protospatharium mystici tum munere fungentem philosophorum ludo praefecit, rhetorum Alexandrum Nicaeae metropolitam, geometriae Nicephorum patricium Theophili praefecti Erotici generum, Mironomiae Gregoriuin a secretis. multam autem imperator discipulis diligentiam curamque ndhibebat, quos quotidie contubernales mei Saeque socios adhiberet pecuniisque demereretur ae blandis colloquiis deliniret. nec longo tempus processit, eum iis delinimentia eaque foventis imperatoris prudentia adultis ingeniis magnas illi scientias striesque plene didicerunt; ex quorum censu delectos imperator iudicum ac senatorum semeretariorumque et metropolitarum honore sublimavit, Romanamque rempublicam sapientia exornavit utque ditavit.

458쪽

16. Sed et Augustales vestes quae longioris temporis usu detritae

erant, exesaque stemmata ac diademata nova instauravit. Bucoleonem statuis, variis ex locis convectis, magnifice ornavit, inque eo piscinctiit construxit. captivos cum urbanos tum provinciales earcere detentos diligenter pervestigabat ac invisebat exque vinculis ab olvebat, Aic nimirum ut omnes optimo Chri3tique imitatione mitissimo ac clementi imperatori ConStantino acceptam salutem reserentes faustis illi acclamationibus comprecarentur. virtuti ac scientiae maiorem supra decessores omnes Augustos honorem hahuit. si quem nactiis esset virum eruditum leguntque scientiae ex indole comparatum ac idoneum, honore promovebat ac sublimiori eum sede collocabat. vidisses aequi iustique rationem in omnibuA vigentem, ut cuius cultu Porphyrogenii eius philosopharetur ac quam amplexaretur. legem quoque edidit imperator. viden enim insatiabilium hominum nequitia iniuriam alienique usurpationem longo dissu-sam, proceresque in medias provincias oppidaque et loca sul, ingressos luctuosοs pauperes opprimere, vilique pretio ac rapina variis artibus atque fraudibus illorum suburbana sibi comparasse, haec illis an ferro constituit. quid ergo vir ubique sapientissimus tacit 3 nempe congregato senatu illius decreto sancit, ut qui ex eo tempore quo ille rerum ummam adeptus esset, subingressi divites vel pecunia numerata vel datis muneribus suburbana aut agros vel praedia sui iuris fecissent, his

459쪽

dis TREOPIIANIS CONTINUATI LIB. VI.

nullo accepto pretio eiicerentur; qua re hominum insatiabilium iniuriam

tantisper repressit. 16. Mitis vero serenissimusque princeps ne eorum quidem qui ad ipsum adirent controversias litesque ac disceptationes iudicio finire detrectabat; quin etiam lutiens in iudicum ipse consessu sedebat, adstantibuA pro tribunali tum actoribus tum eorum patronis qui in ius vocabantur. advocatorum defensionPa eorumque fraudes amoliebatur. quod enim illius sagacitatem lateret nihil prat, non mendacium veritati haerens, non probabilis fucus narrationi admixtus, non supernuae scripturae libellique clanculum conscripti, qui vel solertissimos summeque perspicaces sub ementita veritatis larva facile valeant decipere. hinc fiebat ut et ante iudicium timore castigati a se sponte, qui secis3ent iniuriam, in se ipsi iudices essent ac sententiam serrent.1 T. Igitur necosse est ut de publicis imperatoria curia deque innumeris illius eensura emendatis ac de ipsius administrationibus sermonem texamus. cum enim duces ae praetores ubique gentium constituti Palatinique protonotarii, set qui in oppidis regionibusque et urbibus magistratus erant, quin et gontium principes ad eum scriberent, eorum g tatim scopum discern sebat, quid do Asiaticis, quid de occiduis statuendum ; nec raro illis volueris in modum praesentiam adhibebat, legationes suscipiens, mpgistratibus scribens, perperam tua ac temere mutatu corri-

460쪽

gens. idem ipse Constantinus sen tor, curator, dux exercitus ae praemior, miles, tribunus, praeses erat, unus omnium muniis defungens. -- quis vero viri talis tantique praestantes dolea narrare satisque verbis Explicare ac edisserere sufficiat 18. Igitur operae pretium sit, ut et de publico urbis nosocomi taegrotorum scilicet domo sermonem texam. videns itaque imperator ConAtantinua illud perangustum, structuria maximis auxit, ut omnes eiusmmodi morbo laborantea illic cogerentur, et ad illorum perungendus carnea indeficientes sumptus, ad posterorum perennem memoriam, reliquitiis. Dicendum quoque do atabulo in gerocomium (domum scilicet senum commutato. pone enim eque vicino porquam mirandae m oris ecclesiae stabulum erat equorum equarumque Theophylacti patriaercliae. hoc videns optimus imperator indignumque ducens in religiosam convertit domum ae geroremium isovendis scilicet senibus hospitium aedificavit; illicque constitutos censu Ennuo, quibus alantur ac induantur, acci-

o. Dicendum et de Novemdecim accubitum ieeto. ridens enim computruisse ac ruinam minari valdeque deformatum esse ipsum instaurat . cum enim deauratum eius lacunar Iapsu temporia disduxisset, eo ipso prius submoto aspectu noxum splendidumque effecit. sinus enim uetangulos componens, eosque foraminibus variisque sculptis figuria ex-

Theophanes renita. 2s