Corpus scriptorum historiae byzantinae Theophanes Continuatus, Ioannes Cameniata, Symeon Magister, Georgius Monachus

471쪽

d6o TREOPIIANIS CONTINUATI LIB. VI.

abnuerent, ne neque latitarent aut hac arentur vel ist ante sueverant pedem referrent, aut deserta militia ad propria redirent, sed omnes vivido impetu scutis muniti hastisque pugnantes in hostes irruerent ae Agarenos penitus profligarent. eratque videre rem stupendam omnique maiorem admiratione, dicephorum victorem acies et turmas cuneosque impii Chambadae coneidere atque fundere, praeclarique victoria ac pugilis fortunam cunctos suspicere ac munifice efferre, quippe cum urbes oppidaque et vicos et arces Rubiectis stammis combureret, captivosqu duceret, ac foederatos RomAno imperio offerret. porro ad fidelem Conatantinum reversus Rh expeditione eaadem laudes honoresque ab eo consecutus est, quibus prificis temporibus veteris Romae imperatores praetoresque triumphi ritu donabantur. t. operam dedit imperator Constantinua ne ullum paternorum aedificiorum ruinam faceret. in his magnum ipsum balneum, quod Leo eius pater in Marinae aedibus vastissimum ssine reique Romanae mir Culum struxerat, cum prius neglectum fuisset, eoque neglecta sartum quo tectum servandi incuriae ornatum omnem ac quicquid decoria erat Amisisset, prorsusque deform tum esset, nec in eo praeter rudera ac fund menin quicquam aliud exstaret, Constantinus hic, qui paternis aeque ac suis operibus gloriaretur ae delectaretur, instaurandum eonstituit, ita rursus reparans ut non modo priorem ornatum referret sed et structurae

472쪽

DE CONSTANTINO PORPETROGENNETO. 61

hus reddita voluptate. quae res tum extraneia admirationem facit, tum civibus ac inquilinia stuporem iniicit. 3. Constantinus porro imperator Theodorum patricium Belonam nuncupatum praefectum. urbisque parentem praeficit, virum sei licet idoneum et eruditum, iurisque peritia ac nobili indole ingenioque egregie praeditum, quique rei civilia cura, recta ordinis constitutione iurisque dicundi aequitate iudicio contendentibus spontaneam escam ministraret. q. Basilium vero patricium sacri cubiculi praesectum caecubitorem vocanti Porphyrogeianetus adversus impium Chambadam cum exercitu militumque valida manu atque armorum ingenti apparatu mittit. ac sane divinis munitus illius consiliis, regia Byrentioque profectus, ad insidelium Christumque negantium fines applicat; ac primum quidem Samosam taui expugnat, urbem olim a Syria exstructam atque ad Euphratis ripam positam, praesidio firmam tutainque, populi multitudine consertam multisque divitiis loeupletissimam. adversum hanc belli incumbebat moles, ipsumque barbarorum ducem. porro barbari innata elati superbia certam sibi de Romanis pollicebantur victoriam. itaque infremebant. at ubi collatis signia pugna eomminua conserta est, ne impetum quidem sustinere valentes in fugam vergi, quo cuique liceret res suas in tuto ponere, eo certabant evadere. hinc victor Romanus miles mortuis spolia de-

473쪽

d62 TEROPΗANIS CONTINUATI LIB. VI.

trahere, eos qui vivi eapti essent sub ingum mittere, amplissimasque manubias direpta urbe parare. ducta haec omnia in urbem ac triumphi specie per Circum traducta. S. Ad haec imperator Leonem patricium Bardae Phomo filium magistrum, vice fratria sui Nicephori, Asiaticis legionibus ducem praeficit , virum sane optimum ac strenuum ad vergusque Agarenos ac imperii hostea bellicosissimum. eratque videre germanos Christianorum praesidio decertantes praeliaque moventes, factaque in hostes impressione eorum stragem dantes et iugulantes atque caedentes, cum illi eorum impetum non ferrent. 6. Sub id tempus haud longe ab aede A. Thomae sacra ingens formidolosumnue excitatum incendium, ita nimirum ut quae ad portam Ferream tenuit porticus igne sibsumpta sit. Et imperator, pro summa sua benignitate, ae quod cives ut carissima pignora sic diligebat illorumque rebus paterne prospiciebat, cunctos consolatus est instauratis eorum aedibus, quas vorax fiamma absumpserat; tantaque illa humanitate deliniti cives imperatorem velut fere deum alterum ac beneficum Parentem laudibus celebrabant, gratiasque Nebant. T. Tureis porro, expeditione adversus Romanos suscepta, ad ipsam usque urbem per diem festum paschae exeurrentibuR, Thracesque, quotquot in eos incurrebant, captivos ducentibus, multamque Prae-

474쪽

dam abigentibus, mox imperator Pothum Argyrum patrietum ae exenbitorum domesticum cum sua legione ducisque bucelariorum et opsicii ac Thraeestorum misit, qui traiicientes e vestigio eos insequerentur. quRmobrem deo acceptis Porphyrogenneti communiti precibus, saeta noctu in hostem impressione eorum late stragem dederunt. expugnatis illorum eaAtris praeda recepta utque captivi. Turci vero ingenti ea clade ac fuga eonfusi ad sua reversi sunt. d. operae pretium vero ut et tremendum ex deo ostensum signum die Constantini Porphdirogenneti migrationis praenuntium exponamus. aiunt namque in illius ortu stellam cometem Aplendidam ad dies quadraginta luxisse; nuncque iterum sub morbi tempua vitaeque exitum stellam in caelo apparuisse turbido atque obεcuro iubare, inque dies multos conspicuam fuisse, hoc nempe praesignantem, Constantinum Porphyro-gennetum potiore virtute ac numine conditum esse. sicque se rem habere viri plures probi novere, ac miraculum ad eos qui nescirent trans- mi aere, ita ut etiam elementa Porphyrogentieti finem pari luctu prose

querentur,

verum quanquam pleraque imperatoris grata animum fugiunt, ubi unum hoc extremum superius dictis adiecero, orationi finem imponam.(- incesserat imperatorem cupido ingensque desiderium petendi oldim-Pum montem, et ut sanctos patrea illic degentes inviseret, seque vene-

475쪽

rabilium precum illorum amplo eommeatu communiret, nec non ut locorum mutatione auraque leniore aegrae valetudini remedium quaereret mussitabat enim in eo occulta quaedam aegritudo, cuius etiam curandae causa medicorum se curae addixerat ae ud olympum exire maximo opus habebat. hoc desiderio ae amore captus confestim praetoriam mimnorem celocem conscendit, venitque ad Bithynorum finea; et ad Pri tum (Praenetus locus vocatus est ab indigenis, eam nactus appellationem

a quodam Bithynorum tutelari deo), inde Nicaeam Epplicat, urbem olim opulentam ac ineolis confertam. tum ad monasterium venit, quod ad montis Ascenaum situm est ne Athenogeni martyri illi e eultum habenti sacrum est. ibi loci praepositus illius Patris diploma rubrica consignatum imperatori ostendit. aiunt enim piae recordationis Leonem imperatorem illac transeuntem, atque ad Olympi verticem iter habentem. ut di deo filium imp rii haeredem votis impetraret, a monasterii tunc Praemfecto Petro nomine audivisae fore ut filium imperii successorem au cipem rei, et ut is idem sub vitae exitum Olympum pariter peteret. itaque Porphyrogennetus, propria patria sui agnita scriptura, veratu esse ait monachi vaticinationem. inde ad Olympi montosa transit, Olympi, inquam , quem et M sorum censui inempe Mysia olim in eo sedea haben-

476쪽

tibus) pridem adseripsere. Indeque vix tortuosis anfractuosis praeruptiane quam difficillimis ad ascensum collibus superatis, ad aurorum Patrum cellas imperator evasit. quibus viaia ac salutatia, eorumque salutarium precum commeatu munitus, Prusam commigrat, quam olim vir Bithdinia perans fortitudinia rerumque besto praeclare gestarum nobilioribus gentia regibus monumentum condiderat. in huius pene pomeriis ac suburbanis cum thermae occurrissent, iis lavit; ouo loco ferunt fabulao Herculem, quaerendo Ηylam circumquaque pElantem, ex Hylae necocruorem abstersisse. (5M interim admonent sacri patres, esse in Olympi summo vertice seniorem ascetam in spelunca signis effulgentem; quo illo nuntio hinc elua visendi desiderio excitatur. ac vero senior divina collustratua apparitione, quasi ad eum imperator venisset, relicta cella sua, facta reverentia sprone scilicet salutato benedic ait. quaerit imperator quisnam tandem et unde et quomodo ac quo veneriti respondie ille Ueum maiestatem tuam ad me venire cognoverim, ego Potius ad te venio. tum imperator dei nutu aeniorem ad se misAum suspicatus, eius- rue precibus communitus, cum vitae terminum sibi Proximum adesse di-icisfiet, ad sanctorum patrum cellas reversus est; ciboque cum illis recreatus eiis ad mare descendit. nec eum aegrotare Plerique noverant

Theophanea eontin. do

477쪽

66 TΗEOPIIANIS CONTINUATI LIB. VI.

sed intus coeliaco morbo eontabescebat febrisque ardoribus consumebatur Si . At, o naturae mortalis leges fortunaeque vicissitudines. in .' quos luctus ac lamenta compellori quo ex tempore recedens rectaque mari iter contendens urbem Augustam petiit, quo tenebatur, morbo deterente ac male assiciente. quod enim tremenuus quondam imperator vi morbi maiore fatiscebat, iamque spes salutis abscesserant, nemo erat qui non eiulatu luetuque Porphyrogennetum prosequeretur, nemo qui regem optimum, dulcem, mansuetum, ulloquio facilem, trRnquillum serenumque, ac si qua eiusmodi nomina quis viro affectus adhibeat, non deplangeretne lamentaretur. quoniam vero extremum iam spiritum Constantinus Porphyrogennetus trahere videb&tur, Romanum filium imperatorem designat, oum etiam atque etiam Iosepho patricio ac Praeposito Commendans, adiuransque, qua pollebat prudentia ne solertia, ut res eius diligenti opera servErat incolumes . talis sane ille vir erat, Catus Rc Prudens rectusque die fidelis, publicisque rebus administrandis aquila Pernicior, integritate iudicii, et ut nullius personam acciperet, Pius ac iustus; qua probitate nemo par illi enituit.. 52. Helena porro Augusta eum liberis Basilioque patricio et saerieubiculi praefecto nee non cubiculariis, ubi imperatorem Co tintinum Enimam agentem ac iam linqui viderunt, lecto circumsuai, immenso netu

478쪽

ae eiulatu lacrimas libantes, herum talem ae dominum deplangebant ac lamentabantur; nihilque inde maioris frugis consecuti sunt quam ut mutis inanibusque lacrimis imperatoris corpus illud sunusque proluerent. hinc inde itaque, eius lectum utrisque ambientibua multoque gemitu deplangentibus, eum prorsus in extremis esset dulcia ac locuples munerator Constantinus, adstiterunt sanctorum iustorumque et monachorum albue martyrum ne hieraretarum chori, suumque ille sanctum spiritum angelicis manibus commendavit; citiusque abstergentea in Novemdecim - accubi- tuum exposuerunt: psalmisque ei defungentes confestim eduxerunt, ac in Chalce deposito supremum urbis episcopus et sacerdotes et magistri et patricii omnisque senatus osculum dederunt ac consalutarunt. tum ex more magister ceremoniarum alta voce atque clamore, vegredere, imperator; voeat te rex regum et dominus dominantium; plebisque sublato clamore et gemitu longeque lugubri voce, ac cum tertio, quem dixi, in--ptor pronuntiasset, confestim tollentes imperatorem e regiis aedibus eduxerunt, publicaque vehentes ad SA. npuhtolorum detulerunt, pompam comitante universo senatu, ac funebribus canticis magnifico viri exitum

exornante. (M quid vero attinet populi civiumque multitudo quanta confluxerit narrare cum alii e sublimi regium illud tabernaculum ad- Psectarent, alii e vicino obiter cernerent, assi e domorum ultis cenacesia

479쪽

lantisper prospicientes in feralem Iectulum oculos superne coniicerent, alii secum ipsi taciteque lugerent, ae cordis suspiriis quaterentur, alii gemitibus dilaeerarentur, nonnulli altius quiritarentur, plEngendo Ec de-nendo commune infortunium, alii ubertim torrentis inatar laerim dis sunderent, auroque compactam sandapilam illam largiore gelu adspergerentne perfunderent. ubi ad SS. apostolorum venerandam aedem venerunt, si eque pompa elatum imperatoria funus in illud intulerunt. Baailius patH- eius ae saeri cubiculi praefectus suis ipse maenibus, uti moria est defunetia, sanetissimum eius cadaver linteia institiaque eonvolvens, tumuloquo seu urna rite parata ste composita cum Leone eius patre imperatore in monumento eondidit, ita sane ut unionem eum patre ac inritatem nec Post mortem ac sepulturam Cariasima prolea aversata sit. S . Erat Constantinus Porphyrogennetua imperator procera statura, candido lactia instar colore, pulchria oculia ae gratiosia, aquilinua seu unco n so, lata fronte, roseus, oblongo collo, reeta eorporis statura velut cypressus, latis humeris, probis moribus , in eunctos lenis ac fere sublimidus, epularum vinique ammtior, eloquio dulcia, muneribus prRemiisque largus . vixit ab ortu suo annos quinquaginta quinque, menses duos, dira ... mortuua eat memia Novembris dio 16, indictione 3, Enno a

480쪽

DE ROMANO CONSTANTINI PORPI TR. F. d6s

Romani matre.

IMPERIUM ROMANI

CONSTANTINI PORPΗYRO GENNETI F.

manus imperator patro suo Constantino Porphyrogenneto imperii heres, summst rerum ei coneredita, relictus eat annos natus circiter viginti et unum Sasilio Porphyroeenneto unius anni puero) una cum m mire Helen et Theophanone coniuge, mensis Novembris die 5, indictione 6, anno di mundo condito 6 6S. mox vero patria cubicularios ac domesticos Eulicos patricia ac protospEthariorum aliisque maioribus dignitatibus auctoa donisque locupletatos e palatii aedibus deturbavit. elegit vero Ec cooptavit rerum gerendarum socios Rc administros senatusqus Priucipes Iosephum patricium praepositium ac rei navalis drungarium quem etiam haud ita post saeri eubiculi praefeetum iid est accubitorem Provexit, Umnemque ui eum auctoritatem curamque gerendae rei publi-