Corpus scriptorum historiae byzantinae Theophanes Continuatus, Ioannes Cameniata, Symeon Magister, Georgius Monachus

461쪽

SO THEOPIIANIS CONTINUATI LIB. VI.

ornans, in vitium malleolos foliaque ditque rborum genera figuratos Rurique stillia aspersos tanto decore eumulavit, ut qui oculos Enimumque spectaculo adhibeant, mente excedantisti. Romano imperatori filio suo maiora exstruxit palatia quam superioris aevi imperatorum exstiterant, magnificas aedes is fundamentis excitans, quarum multiplex variaque figuratio, inque multa animum rogitationemque cum stupore dividens. admirationem facit. in apostoli Pauli tetraeoncho (quattuor nempe fornicibus fulta aede sacra varias essormavit imagines; et ut vetusta abolita specie novus decor accederet, multas in ea aureas figuras imaginesque collocavit. 22. Pingendi artem sic Eceurate imperator eallebat, ut nemo puto auperioris aevi aut eum secuti eius peritia eum aequaverit. multos enim Pictorum emendabat, optimus ue magister videbatur; nec solum videbatur, sed et cunctis admirationi erat. ingens illud videntibus miraculum, pernosse eum quae nullo magistro didicerat. quot Constantinus artifices emendarit, quis dicendo referre queat y lapicidas et fabros et auro linientes ac interpungentes et argentarios et ferri fabros meliora docebat, omniaque in omnibus optimus imperator elucebat.

23. Aurei triclinii porris argenteas praeclarae indolis pulchriqueae honesti amans Constantinus fabricatus eat; mensamque Rrgenteam ad convivas exciPiendos ornandumque cenaculum industria sua laboroque

462쪽

κίασ αποτελουσα, ταῖσ των θερινων ἀνέμων καὶ πνευleia Tti' Περ- Dconstavit, varii coloris lignis tabulisque die nativo ipso eolore exornans, ipso sui aspectu maiore invitatos voluptate afficientem quam ciborum dulcedine lautoque apparatu.2 . Purpuream quoque custodiam pro imperialia cubiculi vestibulo

exstruxit, aquarum conceptaeulum fabricatus, quod columnis marmoreis per ambitum cinxit levore subfulgidis . quid igitur magnificus animus aquilam argento conflatam aquae fistulae imponit, non recta aspicientem sed averso vultu oblique erecto eollo, ac velat capta praeda ferocientem Pedibusque aerpentem intorquentem ac gumcantem. sed et musivo opere, arte factarum imaginum comportatis materiis et coloribus, varium conspectum pro imperialia cubiculi vestibulo idem construxit. 2S. At neque navium fabrimo imperator rudis erat. designabat enim quo pacto hellicae naves essent eonstruendae, quihus ex lignis earum tum claustra componenda tum commissurae, ac quam illa inter se proportionem rationemque habeant. 26. Ad Eriae palatia quod spectat, mente cogito quam ad delicias iucundoque aspectu a Constantino in Porphyris nato exstructa die fabr facta. Prius in sepulcrum Chalcedonis civibus cedebat Eria; nunc vero quadruplici nixa apside, harumque angulos novas domos regias consti minens, dici non potest aestivorum ventorum circumquaque stantium be-

463쪽

d52 THEOPΗANIS CONTINUATI LIB. VI.

G leg. ἐπανθoυν. Combef. nignioribus auris quanta iucunditate ae voluptate quietem ibi raptantiumue reficientium animos afficiat.

n. Quidnam quia dieat de regiarum Redium Elio lora struetura

nam hae quoque Eriam figurae cultusque et structurae excellentia Eique nitore, nee non se ab imo solo diffundentia iucunditatis fragrantia, emorente in eis decore, longe etiam superant praecelluntque; euiusmodi apostolorum haud procul novae fabricae templum, pulchrum sane aspectu, ne quod admiratione pro eo quo praeatat decore merito habeatur. quanquam enim molis granditate is veteri aede deficiat, interioris tamen ambitus splendore Etque ornatu longe praecellita quid vero fidelia imperator Theodorum Belonam, quod praeelegantis ac praemagnifici templi structurae illi adiutor exstiterat, patricii dignitate ornavit. 23. Sacras vestes et stragula, quanta in communis propitiatorii(magni illius prorsusque mirabilita ornatum et cultum contulit, quis

enarrare possit quotiescunque enim eo pedem inferret, haud committendum putabat ut coram deo vacuus appareret, sed ut magnis donariis vestibusque auro mErgaritis reliquisque lapillis contextia numen demereri eique vicem reddere studeret. vestes hae ac stragula etiamnum aEncta sanctorum magnifice ornant eximiumque loco decorem conciliant; ac Constantinum, qua magnificentia ea obtulit, Praedicant.M. Basilii Hexamelitae patrieti ac Cibyraeotarum ducia expeditio narranda est. Baalliva hic patriciua Cibyraeotarum dux cum esset, vir

464쪽

s fort. vn divro . Combe .u tate invenis, sensu eanus maloremque quam pro annoram ration experientiam Prodens, Ermatam clasgem Tarso profectam inque ea illustrem plane Agarenorum militantem manum Romania livoribus orisque applicantem videns, quasi Romanae dicionis haud secus ae nidi potituros se illi arbitrarentur, subiectas ipse naves tantae hostium elasgi opponit. ae quamvis paucae er m nee tanto illi pstrea cuneo, pro ducis tamen magnitudine Enimi ac proposito, robustiores quam pro e hostium elasse, audaciaque prudentiae iuncta multis bello socii a fortiores, Embae eoneurrunt acies pugnaque eonseritur; ac per eam ingenti utrinque su

lato ululatu, eollidehantur hine inde naves; donee dux ipse Basilius in medium infidelium impetu irrumpens in praetoriam invasit; quo facto, e eum ignis Graecus totam cireum hoatium elassem inc aeret, illi mox partim vieti caesique sunt partim sub iugum missi, ipsi eum primis duces Etque procerea mitique vivi capti. hos Basilius ad felicem ae sortunatum Constantinum imperatorem 1n urbem misit; qui et triumphi specie eos in circo traduxit. M. Constantinua porro imperator, militari manu Edversus Longobardos ae Neapolitanos expedita, ducem illi Marianum patricium praese- est; quod acilicet IIesperiae partea versae in tumultum essent ac Roman

465쪽

TREOPRANIS CONTINUATI LIB. VI.

iuue vincula perrupissent. etenim in rebellionem proruperant quotquot Longobardiam ac Calabriam sedes nacti erant, inde rebellandi orta fiducia, quod ab Augusta procul urbe dissiti eranti iccirco cum novis assidue rebus studerent Eliique alias deficerent, eo contumaciae evaserunt ut et cum Agarenia foedus percuterent, urbesque et arces et oepida serro ignique vastarenti quin et Neapolitani a Christi delapsi servitute, qu servorum sunt opera facturos se polliciti, in apertam versi desectionem erant. ne ergo plebs in seditionem Ecta atque rebellia maiorem in modum arrogantia insolesceret, tanquam gentium potita quae Romanae dicionis essent, haud ferens Porphyrogemetus, ex Thracia ac Macedonia conductis copiis illorum ultor accedit, armataque classe cum igne Graeco horum temeritatem ac in aniam comprimit. terra naemque marique Marianus patricius Argyrus cum Romano exercitu Neapolim adortus, quae quidem ad terram posita erant, euneta igni suecendit; quot uot autem Exitus erant versus mare, ocelusit. hiue adeo undique obsepta oppidani,

fameque et captivitate pressi atque humili sensu effecti, supplicationis ergo ad Constantinum imperatorem mittentes, qualem prius Romanis fascibus subiectionem feeerunt. id ipsum et Longobardi ac Calabri praestiterunt. quamobrem etiam hisbari Siculi paeis foedera inierunt. 81. Sed et bellum Africanum mirui subiti mox eonserta acie, et

466쪽

ubi ad manus ventum esset, concurrente utrinque elaasse, exorto vento valido, qui quidem nobia quasi foetua ac belli adiutior staret, hostibus vero obsisteret eisque Compugnaeret, victit barbaeri sunt ae cum navibus et armis omnique Epparatu maria profundo mergi. ac vero illis praefectus Emeras pacis foedera cum Imperatore poscebat. neque hi solum sublinctionem Imperatori profitebantur, sed et Galliam incolentes, cum omni familia, bErhari, benevolos se erga imperatorem in Porphyr n tum exhibebant, donisque magnificia ambitiosi ad imperatorem legatos eum obsidibus mittebant; cunctosque Porphyrogenueti fortuna ad servitutem praestandam iugumque subeundum cogebat. M. Aegrpti autem ameras audita Romanorum incenti victoria Renavali pugna infideliumque strage, dimicarum statim literarum officio pugnandi ardore cohibito foedus pollicetur- Peraicia autem Emeras, qui varie in Romanaa aclea incurrena diversis congressibus atque praeliis victus fuerat ac profligatus, instaurato caritatis vinculo imperatori conciliatur. ad quem etiam imperator ob ides mittit; qui eum ad Crii terram illam venissent, Epostoli Thomae sepulcrum venerati sunt ac ex osculati, mireasquct ab Imperatore regia munitieentia lumpadas ad illud accenderunt, pretiosorumque lapidum ae margaritarum mercatum facta

467쪽

TREOPIIANIS CONTINUATI LIB. VI.

redierunt. tanta enim cum aliis magnis dotibus ae virtutibus imperator gratia pollebat, ut semper alia ex aliis eolligeret et acervaret, inque

augustiorem ipse cultum amore digna et admiratione transferret.M. Igitur operae pretium est ut et de triclinio Aureo disseram . hoc nempe industriosissimus princeps multis floribus varium auaveque olens rogetum reddidit, eum varii coloria flores subtilisaimique operis tessellatum opus recens enatorum norum colorea totos refunderet. hi porro medii inter sinuosoa plexus conclusi, ipsaque compositione efformati, incomparabilem praeferunt venustatem, triclinium struento coronavit, inque orbis canthique morem illo circumducto ambiens insatiabiles ex aspectu delicias videntibus facit. M. Cives imperator ut ipsa gua carissima pignora iisque amplius diligebsit, longeque eos pluria faciebat. ex illis eorum qui ingenui essent atque nobiles delectum habebati atque alios quidem dignitatum titulis ornabat, Elios magnifice donabat sibique contubernales ac domesticos adlegebat, tantaequa illius benevolentiae lenocinio maiorem illis amoris sui flammam excitabEt; quos adeo ingenti satellitum custodumque Roservatorum agmini praehabebM, velut scilicet fideles herique ac domini amantes, quique auae ipsorum saluti imperatoria incolumitatem

praeferrent.

3S. Brumalii autem Porphyrogenneti eouvivium atque epulas opem rae pretium ut exponamus. quod enim veterum iam imperatorum mori-

468쪽

DE CONSTANTINO POR PETROGENNETO. ST

bus receptum erat, etiam Porphyrogennetus opere Implevit. diem enim cui nominis eius initialia literv Κ addicta est, celeberrimae festivitatis sibi loeo ducens, ingenti eelebrandam eonventu indicebat. lautissimis enim largisaimisque dapibus senatum omnem excipiens, beneficentia maioris muneribus festivitatis laetitiam ae splendorem multis partibus

cumulabat, aericarum vestium ac praetextarum abunde largitione, vi m gnae pecuniae et innumerabilis, purpurissarumque vestium ac trabearum, Indicarum arborum, quaa nemo audierat unquam aut viderat, fragrantiae

recreana.

86. Musicam norunt omnes divinum esse Inventum exque hominis genio ae illi conducena. quid igitur religiosus et magnificentissimus Constantinus y hane colebat, nec per eam divinum numen canticis cele-hr re cessabat. inde laeti conventus splendorem habebant martyrumque solennia illuatriora erant, sanctorum denique pastorum doctorumque memoriae novo velut fulgore radiabant. tantis enim vir gratiis plenus erat, ut Cantorum choros cogeret eisnue duces adscisceret, ipse prior omnibus cum eia versans audiensque psallentes, atque inde gaudens animumque exhilarEnsis M. Sic dilexit ut nemo Elius Ente eum fidelium, clarissimaque Promsecutus memoria est atque eoluit praeclaram Chrysostomi indolem, verborum circuitionumque laudans compositionem, circulorumque et enthF-mematum uno ordine digestam seriem, quibus splendide ac magnisc'Paenitentiae exornavit praeconem.

469쪽

d53 TREOPIIANIS CONTINUATI LIB. VI.

28. Romanum autem imperatorem filium suum sie amavit atque dilexit ut hac eum parto nemo aequaverit. prae omnibus vero horta-hatur ut pio ae religiose deum coleret; tumque doctrinam et mores docebat incessumque et risum et habitum, et ut pro regia m Riestate in solio sedere ae stare eum deceret informabat. quamobrem etiam divinis apparitionibus dignus habitus Constantinus filio vaticinabatur ac quasi ex oraculo aiebat haec si servaveris, in longos annos imperii Romani sceptra modernberis. 32. Uxorem Romano filio suo locavit nobilissima ortam prosapia, pulchram corpore, facie venustam, Castam animo ac omni morum hone- diate praeditam, Anast iam nomine, Crateri filiam; cui et a Porphyro-genneto inditum Theophanonis nomen, plane merito, velut scilicet ei quae ex deo eiusque munere thoc ipsum sonante vocabulo) enituisset a vite electa esset. positus nuetialia thalamus peractaque celebritas in admirabili Iustiniani Rhino tineti triclinio. hinc iucunditas gaudiique lux Porph rogenneto circumsusa cum uelena Augusta, quod talem sicque ab avis nobilem puellam filio a ponsam dare licui Asel. o. Porro cum Helena Augusta morbo eonficeretur eoque gravi consti claretur, henignissimus i meer&tor nihil de suo in eam affectu amorisque vi remi it, sed quiequid illi in votis erat, lubens implebat. rP-bat namque Auguεta ut in domo hospitali senibusque alendis Rc conso- vendis In veteri Petrio (quod Ilelenae nuncupatuo recens ab ipsa ex-

470쪽

structo, imperatoris munificentia suburbana constituerentur, hincque eius authentica expedirentur diplomata ac reditus assignarentur; quae omnia Porphyrogennetus gaudens laetusque implevit. vidisses eam animo et corpore gaudere atque laetari, ea scilicet ratione quod imperator immenso ipsam Emore Prosequeretur profusisque largitionibus ipsi obsequeretur. faciebat ad gaudii eumulum, quod Romanum filium suum imperialibus insulia videbat sublimatum; quod item filias Zoen et Theodoram et Agatham secum versantes unaque cum ipsa ac Constantino patre laetantes cernebat. nam et ipse eas colebat ac diligebat, praecipue vero Agatham observabat, quod indefessa sollicitudine sedulaque patri, cum aegra valetudine uteretur, inserviret; eiusque imperator opera his qui a secretia erant ac magiAtratu praeerant senatumque gerebant praestanda munera significaret. videbaturque interpretis rationem habere; nec videbatur solum, sed et exploratum erat, eiusque re ipsa munia partesque explebat. I. Quod autem magister ac scholarum domesticus Bardas Phocas viribus destituebatur. iamque esseta erat aetate ac gravi senectute, eum Porphyrogennetus officio movens eius loco domesticum praeficit Nicephorum patricium ae ducem Aaiaticorum ei dem filium carissimum, virum a cilicet multis diversisque Praeliis re praeclare gesta spectabilem belloque fortissimum habitum. is suavi blandoque alloquio ordines com-Ponens adversus hostes Agarenos signa movebat, ea selicitate ut nihil non auderent, ac velut in patrio solo in hostium agris stativa habere non